1.1.ბათილად იქნეს ცნობილი ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 20-8წლის 30 ოქტომბრის განკარგულება №---- ,,მიწის ნაკვეთზე მ---–------------–-–---–ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ“(იხ. სასარჩელო განცხადება; ს.ფ.2-7).

1.2. დაევალოს მოპასუხეს- ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომლითაც დაკმაყოფილდება მ---–------------–-–---–ის განცხადება მიწის ნაკვეთზე(მისამართი: ქ.თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარე ტერიტორია(საკ.კოდი: №0-.1-.0-.0--.1---, საერთო ფართობი:1-----ვ.მეტრი) საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ(იხ.სასარჩელო განცხადება; ს.ფ.2-7).

მოსარჩელის განმარტებით, ქ.თბილისის დიდუბის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1-90 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით კ----------------------------- დარეგისტრირდა, როგორც საწარმო, ყოფილი ზ--–-------------------–--------–------–------–-----–--–---–--------------------------------------------------------- ამავე წელს ზემოაღნიშული გადაწყვეტილების შესაბამისად ,----–-----–------------------------------------------------------ სარგებლობაში გადასცა ამავე მისამართზე 1-----ვ.მეტრი მიწის ფართი წარმოების განვითარებისთვის. ამ მიწის და შენობა-ნაგებობებზე ,,ს---–-----–----------------'-ს არანაირი სამართლებრივი პრეტენზია არ გააჩნია, რაც დასტურდება მათ მიერ 1-90 წლიდან 20-4 წლის ჩათვლით გაცემული წერილებით.

მოსარჩელის განმარტებით აღნიშნულ ტერიტორიაზე კოოპერატივმა, რომელსაც ფატობრივად თვითონ აფინანსებდა და განაგებდა, განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედებანი, კერძოდ- ააშენა შენობა-ნაგებობანი, დაამონტაჟა მანქანა-დანადგარები, სს ,,თელასთან’’ შეთანხმებით დაიდგა ტრანსფორმატორები და მოაწყო ელექტროკვების დანადგარები, რასაც ადასტურებს მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტი ელ.მომარაგების შესახებ. 1--- წელს კოოპერატივისგან შეისყიდა შენობა-ნაგებობები(მაშინ იყო 7 შენობა-ნაგებობა, რომელთგანაც დღეს დარჩენილია 4 საიდანაც 2 არის საცხოვრებელი, ხოლო 2 შენობა არის საამქრო) და მიწის ნაკვეთი. მოსარჩელე დღემდე ცხოვრობს ოჯახით, გააჩნია უწყვეტი კომუნალური გადასახდების ქვითრები და სამეზობლო დასტური მისი ცხოვრების. 1--- წლის მარტის თვეში სამხედრო ფრომირება ,,მხედრიონმა“ აიძულა დაეტოვებინა საკუთრებაში არსებული ქონება. მათვე წაიღეს დაზგა-დანადგარები, 5 ერთეული მორის სახერხი ე.წ ,,პილოგრამები“ და ექვს მეტრიანი სენდვიჩებით აწყობილი შენობა-ნაგებობანი. მათ შორის სეიფიც, სადაც ინახებოდა ტრესტთან და კოოპერატივთნ ყიდვა-გაყიდვის, ასევე სადამფუძნებლო და მიწაზე მოსარჩელის საკუთრების დამადასტურებელი საბუთები. დღემდე გადამხდელად ფიქსირდება ფიზიკური პირი- მ---–------------–-–---–ი.

მოსარჩელის განმარტებით, მის მიერ დაკავებული ტერიტორია 1--- წლიდან შემოღობა კაპიტალურად რკინის კონსტრუქციებით, რომლის ნაწილიც დღემდე ფუნქციონირებს, მაგრამ როცა ქალაქის მთავრობამ დაიწყო ძველი რესტორანი ,,არაგვის“ დანგრევა და იქ ბალავერის ამოღება ათასობითი კუბური მეტრის მიწის ქანით დაფარეს მოსარჩელის მიერ შექმნილი ღობე 180 მეტრის სიგრძის, რომელზეც შემდგომში ააშენეს ახალი დასუფთავების სამსახური - ბ--–--–---–-------------–-- მოგვიანებით, როდესაც სტიქიამ მდინარე ვერეს ადიდება და ქალაქის დატბორვა გამოიწვია, მერიამ იქიდან გამოტანილი შლამისა და ტლაპის დასაყრელად მოსარჩელის მიერ დაკავებული ტერიტორია გამოიყენა.

მოსარჩელეს მიაჩნია, რომ სადავო აქტი გამოიცა ყოველგვარი სამართლებრივი და ფაქტობრივი დასაბუთების გარეშე, რის გამოც გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი და მოპასუხეს დაევალოს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

2. მოპასუხის პოზიცია

მოპასუხე- ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას, წერილობითი ფორმით შესაგებელი მ---–------------–-–---–ის მიერ აღძრულ სარჩელზე არ წარმოუდგენია. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოპასუხე მხარის წარმომადგენელმა კი სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მიღებულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

3. ფაქტობრივი გარემოებები

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.1.1. საქმეში წარმოდგენილი 1-90 წლის 03 ოქტომბრის ქ.თბილისის დიდუბის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის №---------- გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ რეგისტრაციაში გატარდა მოქალაქე გ------------–-–---–ის და სხვათა მიერ ჩამოყალიბებული კოოპერატივი და ეწოდა მას ,-------------- აღნიშნული გადაწყვეტილებით დამტკიცდა კოოპერატივის წესდება; ცნობად იქნა მიღებული, რომ კოოპერატივი იფუნქციონირებს ორგანიზაციის მიერ გამოყოფილ ფართში დამხმარე საწარმოო კომბინატის ტერიტორიაზე; დამტკიცდა კოოპერატივის თავჯდომარედ მოქალაქე გ------------–-–---–ი; აღნიშნული გადაწყვეტილებით დგინდება, რომ საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს 1-89 წლის 1სექტემბრის დადგენილების თანახმად კოოპერატივმა უნდა შეიტანოს საშემოსავლო გადასახადი სახელმწიფო ბიუჯეტში შესრულებული სამუშაოების შესაბამისად. გადაწყდა არსებული კოოპერატივის მრგვალი ბეჭდისა და შტამპის დამზადებასთან დაკავშირებული საკითხები.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- ქ.თბილისის დიდუბის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1-90 წლის 03 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №----------(ს.ფ.1-)

3.1.2. საქმეში წარმოდგენილი 1-97წლის 20 დეკემბრის №2-- საქართველოს რესპუბლიკა სააქციო საზოგადოება ,----–-----–-------------------- წერილით დგინდება, რომ სააქციო საზოგადოება ,----–-----–----------------'-ის ხელმძღვანელობას(რეგისტრაციის №------ 29.08.1-96 წელი) არავითარი პრეტენზია არ გააჩნია მათ მიერ გამოყოფილ და კოოპერატივის ,------------- მიერ აშენებულ შენობა-ნაგებობაზე. აღნიშნული წერილით დგინდება, რომ ფართის გაცემის ნებართვა გაცემულია სამშენებლო ტრესტის №2 ხელმძღვანელობის მიერ 1-90 წლის 11.09 წერილი №----- ფართით 1----(თხუთმეტი ათასი კვ.მ ზ--–----------- დასახლება №1--ში ამჟამად ბ--–--–---–-- ქუჩა №1-.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- საქართველოს რესპუბლიკა სააქციო საზოგადოება ,,სამშენებლო ტრესტი N2’’-ის 1-97 წლის 20 დეკემბრის N2-- წერილი(ს.ფ. 12)

3.1.3. საქმეში წარმოდგენილი 20-4 წლის 12 მარტის რ-----------–------------- ქა-------–-–---–--, როგორც კოოპერატივი ,,--------------ს წევრების სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ თანხმობას აცხადებენ მ---–------------–-–---–მა გადაიფორმოს და თავის სახელზე დაარეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი, მდებარე: ქ.თბილისი, დ---------------------–--–---–--------------------–-----–---------------–---------

საქმეში წარმოდგენილი 20-4 წლის 1- მარტის ნ---------------–---–ის, როგორც კოოპერატივი ,,--------------ს აწ.გარდაცვლილი წევრის ს----------------–---–ის, მემკვიდრის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ თანხმობას აცხადებს მ---–------------–-–---–მა გადაიფორმოს და თავის სახელზე დაარეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი, მდებარე: ქ.თბილისი, დ---------------------–--–---–--------------------–-----–---------------–---------

საქმეში წარმოდგენილი 20-4 წლის 04 ოქტომბრის დ---------------–-–---–ის, როგორც კოოპერატივი ,,--------------ს წევრის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ დ---------------–-–---–ი თანხმობას აცხადებს მ---–------------–-–---–მა გადაიფორმოს და თავის სახელზე დაარეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი, მდებარე: ქ.თბილისი, დიღმის მასივი, ა-----–--–---–-------------------–-----–---------------–---------

საქმეში წარმოდგენილი 20-4 წლის 09 ოქტომბრის თ----------–-------ის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ მ---–------------–-–---–ი 1-90წლიდან დღემდე ნამდვილად ფლობს მის მოსაზღვრედ (მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი 0-.1-.0-.0--.1-- გვერდით) არსებულ 1---- კვ.მეტრი ფართობის მიწის ნაკვეთს, მდებარე: ქ.თბილისი, ბ--–--–---–---------------------–-------------------------------------–-----–---------------–-------- და წლების განმავლობაში ცხოვრობს ოჯახთან ერთად.

საქმეში წარმოდგენილი 20-4 წლის 09 ოქტომბრის ო------------------–აძის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ მ---–------------–-–---–ი 1-90წლიდან დღემდე ნამდვილად ფლობს მის მოსაზღვრედ(მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საკადასტრო კოდი 0-.1-.0-.0--.1-- გვერდით) არსებულ 1---- კვ.მ. ფართობის მიწის ნაკვეთს, მდებარე: ქ.თბილისი, ბ--–--–---–---------------------–-------------------------------------–-----–---------------–--------) და წლების განმავლობაში ცხოვრობს ოჯახთან ერთად.

საქმეში წარმოდგენილი 20-7 წლის 28 ივლისის გ---------------–---–----------------------- სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადებით დადგენილია, რომ მ---–------------–-–---–ი 20--წლიდან დღემდე ფლობს და სარგებლობს 1-----ვ.მეტრ მიწის ნაკვეთს და მასზედ არსებულ შენობა-ნაგებობებს, ქონება მდებარე: ქ.თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარედ და რომ წინააღმდეგი არ არიან მ---–------------–-–---–მა მოახდინოს ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის ლეგალიზება/დაკანონება მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- რ-----------–---------- ქა-------–-–---–-- 20-4 წლის 12 მარტის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ.1-)

- ნ---------------–---–ის 20-4 წლის 1- მარტის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ.14)

- დ---------------–-–---–ის 20-4 წლის 04 ოქტომბრის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ.1-)

- თ---------–--------- 20-4 წლის 09 ოქტომბრის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ.17)

- ო------------------–აძის 20-4 წლის 09 ოქტომბრის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ.16)

- გ---------------–---–----------------------- 20-7წლის 28 ივლისის სანოტარო წესით დამოწმებული განცხადება(ს.ფ23)

3.1.4. 20-7 წლის 31 ივლისს, მ---–------------–-–---–მა(წარმომადგენელი თ---------------–---–ი) განცხადებით მიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა წარდგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე მოეხდინათ სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია უძრავ ქონებაზე, მდებარე: ქალაქი თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარე ტერიტორია.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 20-8წლის 12 იანვრის N2---- წერილობითი მიმართვით, ,,სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას კომპეტენციის ფარგლებში საკითხის განსახილველად გადაეგზავნა მ---–------------–-–---–ის მიერ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი განცხადება საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის თაობაზე, აგრეთვე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ დამატებით მოძიებული დოკუმენტაცია უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქ.თბილისი, გ--–---------------–-------------------------

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

-მ---–------------–-–---–ის 20-7 წლის 31 ივლისის განცხადება(ს.ფ. 60)

-საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 20-8 წლის 12 იანვრის N2---- წერილი(ს.ფ. 75)

3.1.5. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის 20-8წლის 14 მარტის №6------------- წერილით დასტურდება, რომ ქ.თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარედ 1-----.მეტრი მიწის ნაკვეთი დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით, მოქცეულია სარეკრიაციო (რზ-2 ) და გარემოს დაცვის(გდზ) ზონაში. მასზე ვრცელდება მტკვრის სპეციალური შეზღუდვა.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის 20-8 წლის 14 მარტის წერილი №6-------------(ს.ფ. 52)

3.1.6. ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 20-8 წლის 30ოქტომბრის N---- განკარგულებით უარი ეთქვა მ---–------------–-–---–ს მიწის ნაკვეთზე(მისამართი: ქ.თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარე ტერიტორია, საერთო ფართობი-1-.0-- კვ.მ) საკუთრების უფლების აღიარების თაობაზე.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 20-8წლის 30ოქტომბრის განკარგულება №---- ,,მიწის ნაკვეთზე მ---–------------–-–---–ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ’’(ს.ფ. 8-9)

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.2.1. მოსარჩელემ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1---ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, ვერ უზრუნველყო იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოდგენა, რომელზედაც იგი ამყარებდა თავის სასარჩელო მოთხოვნას.

სამოტივაციო ნაწილი

4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

სასამართლო საქმეში არსებული მასალებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად სასამართლო მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დაცვით, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს მ---–------------–-–---–ის მიერ აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონი, საქართველოს მთავრობის 20-6 წლის 28ივლისის №376 დადგენილება ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ’’, ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 20-6 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესები’’, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე, 32-ე მუხლები.

6. სამართლებრივი შეფასება

6.1. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სარჩელი შეიძლება აღიძრას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „დ” პუნქტის თანახმად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ჩაითვლება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ჩაითვლება აგრეთვე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება მის უფლებამოსილებას მიკუთვნებული საკითხის დაკმაყოფილებაზე განმცხადებლისათვის უარის თქმის შესახებ. სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული აქტი წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციული-სამართლებრივ აქტს.

მოცემულ შემთხვევაში სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული- ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 20-8 წლის 30 ოქტომბრის N---- განკარგულება ,,მიწის ნაკვეთზე მ---–------------–-–---–ის საკუთრების უფლების აღიარებაზე უარის თქმის შესახებ’’, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის საფუძველზე წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომლის კანონშესაბამისობაც სასამართლომ უნდა შეამოწმოს მოცემული სარჩელის ფარგლებში.

6.2.„ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის თანახმად, ამ კანონის მიზანია მართლზომიერ მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების საკუთრების უფლების აღიარებით(შემდგომში – საკუთრების უფლების აღიარება) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა.

საქართველოს მთავრობის 20-6წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესი’’ არეგულირებს მართლზომიერ მფლობელობაში ან სარგებლობაში არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან/და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნის საკუთრების უფლების აღიარების პროცედურებსა და პირობებს, განსაზღვრავს საკუთრების უფლების აღიარების უფლებამოსილების მქონე ორგანოს სამართლებრივ სტატუსს, კომპეტენციასა და სამართლებრივ საფუძვლებს, აგრეთვე საკუთრების უფლების აღიარების პროცესში მონაწილე მხარეთა უფლება-მოვალეობებს.

საქართველოს მთავრობის 20-6წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის’’ 5.1 მუხლის თანახმად, თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარებისათვის, უფლებამოსილია შესაბამისი მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ ორგანოსთან(ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტში ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან) არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისია, რომელიც თავის ფუნქციებს ახორციელებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის VIII თავით განსაზღვრული ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოებისა და „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და ამ წესით დადგენილი წესით. წესების მე-11 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ მოთხოვნის განხილვის საფუძველია პირის ან მისი უფლებამოსილი წარმომადგენლის მიერ წერილობითი განცხადების წარდგენა კომისიაში.

განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ 20-7 წლის 31 ივლისს, მ---–------------–-–---–მა(წარმომადგენელი თ---------------–---–ი) განცხადებით მიმართა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა წარდგენილი დოკუმენტაციის საფუძველზე მოეხდინათ სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში უფლების რეგისტრაცია უძრავ ქონებაზე, მდებარე: ქალაქი თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარე ტერიტორია. ხოლო საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 20-8წლის 12 იანვრის N2---- წერილობითი მიმართვით კი, ,,სახელმწიფო პროექტის ფარგლებში მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური და სპორადული რეგისტრაციის სპეციალური წესისა და საკადასტრო მონაცემების სრულყოფის შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას კომპეტენციის ფარგლებში საკითხის განსახილველად გადაეგზავნა მ---–------------–-–---–ის მიერ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი განცხადება საკუთრების უფლების აღიარების მოთხოვნის თაობაზე, აგრეთვე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ დამატებით მოძიებული დოკუმენტაცია უძრავ ნივთზე, მდებარე: ქ.თბილისი, გ--–---------------–------------------------- შესაბამისად, სწორედ აღნიშნული განცხადების საფუძველზე იქნა დაწყებული კომისიაში სარეგისტრაციო წარმოება.

6.3. სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს მთავრობის 20-6 წლის 28 ივლისის №376 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესის’’ მე-3 მუხლით ცალსახადაა განსაზღვრული, რომ საკუთრების უფლების აღიარებას ექვემდებარება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო ან/და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწის ნაკვეთები: ა)მართლზომიერ მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებული; ბ)თვითნებურად დაკავებული. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტით კი განსაზღვრულია, რომ საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შემდეგი მიწა:

ა) პირუტყვის გადასარეკი ტრასა;

ბ) წყლის სახელმწიფო ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა და გამოყენება შესაძლებელია „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად;

გ) სახელმწიფო სამეურნეო ტყის ფონდის მიწა, გარდა იმ მიწის ნაკვეთებისა, რომლებიც დაკავებულია ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიული პირის ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზებული წარმონაქმნის მიერ, რომელთა საკუთრებაში გადაცემა შესაძლებელია სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს დასკვნის შესაბამისად და რომელთა სახელმწიფო ტყის ფონდიდან ამორიცხვა ხელს არ შეუშლის სახელმწიფო ტყის ფონდის მართვისა და დაცვის განხორციელებას;

დ) დაცული ტერიტორია, გარდა დაცული ლანდშაფტისა და მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორიისა;

ე) რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვა, გარდა „საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს ტერიტორიებისათვის სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მინიჭებისა და საზღვრების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული სარეკრეაციო ტერიტორიებისა;

ვ) ისტორიის, კულტურის, ბუნებისა და საკულტო-რელიგიური ძეგლები;

ზ) საზოგადოებრივი სარგებლობის მიწის ნაკვეთი (მოედანი, ქუჩა, გასასვლელი, გზა, ტროტუარი, სანაპირო), დასასვენებელი ადგილი (პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი, ხეივანი), დენდროლოგიური პარკი და ბოტანიკური ბაღი;

თ) თუ მასზე განთავსებულია წყალსაცავი, ჰიდროტექნიკური ნაგებობა და ამ ობიექტების სანიტარიულ-დაცვითი ზონები;

ი)თუ მასზე განთავსებულია საზოგადოებრივი ინფრასტრუქტურის(სატრანსპორტო და მიწისქვეშა კომუნიკაციების, წყალმომარაგების, წყალარინების, კავშირგაბმულობისა და ელექტროგაყვანილობის) ობიექტები;

კ) სპეციალური დანიშნულების (თავდაცვისა და მობილიზაციისათვის განკუთვნილი) მიწის ნაკვეთები;

ლ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ობიექტებით დაკავებული მიწის ნაკვეთი, მათ შორის, ის მიწის ნაკვეთი, რომელზე განთავსებული სახელმწიფო ქონებაც, „სახელმწიფო ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, არ ექვემდებარება პრივატიზებას;

მ) სასაფლაო და პანთეონი;

ნ) სანიტარიული და დაცვითი ზონები;

ო) თუ იგი განკუთვნილია ნავთობისა და გაზის მაგისტრალური მილსადენებისა და მათთან დაკავშირებული მიწისქვეშა და მიწისზედა საშუალებების მშენებლობისა და ექსპლუატაციისათვის.

სასამართლო ასევე მიუთითებს „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.2 მუხლის ,,ქ’’ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმადაც საკუთრების უფლების აღიარებას არ ექვემდებარება რეკრეაციული დანიშნულების პარკი, ტყე-პარკი, სკვერი და სხვა ტერიტორია, გარდა საქართველოს მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით განსაზღვრული საქართველოს კურორტების, საკურორტო ადგილების, სამთო-სათხილამურო ცენტრებისა და შავი ზღვის სანაპიროს სარეკრეაციო ტერიტორიის სტატუსის მქონე ტერიტორიებისა.

სასამართლო დამატებით მიუთითებს ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 20-6 წლის 24 მაისის №14-39 დადგენილებით დამტკიცებულ ,,ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების წესებზე’’, რომლის მე-1- მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სარეკრეაციო ზონა(რზ) მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ან/და გასართობ-დასასვენებელ ტერიტორიებს. ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის ,,დ’’ ქვეპუნქტის თანახმად კი სარეკრეაციო ზონა 2(რზ-2) მოიცავს თბილისის განაშენიანებული ტერიტორიების საზღვრებში არსებულ/დაგეგმილ გამწვანებულ ტერიტორიებს: პარკს, ღია სათამაშო მოედნებს და მსგავსი ტიპის სხვა ტერიტორიებს.

სასამართლო დასახელებულ ნორმებზე დაყრდნობით ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ ფიზიკურ პირზე საკუთრების უფლების აღიარება შეიძლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაინტერესებული პირი განცხადების წარდგენის მომენტისათვის ნამდვილად ფლობს, სარგებლობს ან თვითნებურად დაკავებული აქვს მიწის ნაკვეთით და აღნიშნული მიწის ნაკვეთი არ განეკუთვნება ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთების კატეგორიას.

მოცემულ შემთხვევაში, როგორც აღინიშნა საქმეში წარმოდგენილია ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის ურბანული განვითარების საქალაქო სამსახურის 20-8 წლის 14 მარტის №6------------- წერილი, რომლითაც დასტურდება, რომ ქ.თბილისი, გ--–---------------–---------- მიმდებარედ 1-00 კვ.მეტრი მიწის ნაკვეთი დედაქალაქის მიწათსარგებლობის გენერალური გეგმის მიხედვით, მოქცეულია სარეკრიაციო(რზ-2 ) და გარემოს დაცვის (გდზ) ზონაში. მასზე ვრცელდება მტკვრის სპეციალური შეზღუდვა. აღნიშნული გარემოება კი თავის მხრივ ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში(სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, გამორიცხავს მოცემულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესაძლებლობას. ამასთან, აღნიშნული გარემოება მეორეხარისხოვან მტკიცებულებებად აქცევს მეზობელთა ნოტარიულად დამოწმებულ ხელწერილებს(რომლითაც ისინი ადასტურებენ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის მ---–------------–-–---–ის მიერ ფლობის ფაქტს), რადგანაც მათ მნიშვნელობა ექნებოდათ მაშინ, თუკი თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი შესაძლებელია დაქვემდებარებოდა საკუთრების უფლებით აღიარებას, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში კი, ზემოაღნიშნული სპეციალური შეზღუდვის პირობებში, მასზე საკუთრების უფლების აღიარება დაუშვებელია, რის გამოც მეზობელთა ხელწერილები ამ გარემოების მიმართ არარელევანტური მტკიცებულებებია.

6.4. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით სასამართლო უფლებამოსილია გამოიტანოს გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის შესახებ, თუ ადმინისტრაციული აქტი ეწინააღმდეგება კანონს და ის პირდაპირ და უშუალო(ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მას.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 60- მუხლში ჩამოთვლილია ის საფუძვლები, რომელთა არსებობის შემთხვევაშიც შესაძლებელია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა. კერძოდ, დასახელებული მუხლის პირველი ნაწილი ადგენს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს, ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება, ხოლო მოსარჩელის მიერ სასამართლოში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1--.3 მუხლის შესაბამისად ვერ იქნა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ სადაო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა კანონით დადგენილი ისეთ პროცედურული ნორმების არსებით დარღვევას, რომლის არარსებობის შემთხვევაშიც ზემოაღნიშნულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

ამდენად, ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მ---–------------–-–---–ის სარჩელი უსაფუძვლოა, რადგან ადგილი არ აქვს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60- მუხლით გათვალისწინებულ კანონის დარღვევას, გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში ასახული კონკრეტული ურთიერთობის მოწესრიგება შეესაბამება მისი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდის მოცემული ურთიერთობის მარეგულირებულ სამართლებრივ ნორმებთან, რის გამოც სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლოა და იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს. შესაბამისად დაუსაბუთებელია მოთხოვნაც, მოპასუხე მხარეზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების ნაწილშიც, რის გამოც სარჩელს სრულად უნდა ეთქვას უარი.

7. საპროცესო ხარჯები

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სარჩელზე უარის თქმისას სასამართლოს მიერ გაწეული ხარჯები გადახდება მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, ხოლო ამავე კოდექსის 37-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სასამართლო ხარჯებს მოიცავს სახელმწიფო ბაჟი, რაც მოსარჩელის მიერ გადახდილია დავის საგნის მოცულობის პროპორციულად-1-0(ასი) ლარის ოდენობით. ამასთან, მ---–------------–-–---–ის სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს. ამდენად, სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს მოსარჩელეზე სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების სამართლებრივი საფუძველი, ხოლო მის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი კი უნდა ჩაითვალოს ბიუჯეტში გადახდილად.

8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები

მოცემულ საქმეზე სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ ყოფილა.

სარეზოლუციო ნაწილი

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-12, 22-ე, 32-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 55-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე და 369-ე მუხლებით

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. მ---–------------–-–---–ის სარჩელი მოპასუხე- ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მერთან არსებული თვითნებურად დაკავებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის მიმართ, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის, ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდეს.

2. მოსარჩელის მიერ სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

3. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო საჩივრით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში(მდებარე: ქ.თბილისი, გრ.რობაქიძის გამზირი №7ა), დასაბუთებული გადაწყვეტილების მხარეთათვის გადაცემის მომენტიდან 14(თოთხმეტი) დღის ვადაში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის(მდებარე: ქ.თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კმ. №6) მეშვეობით.

მოსამართლე ეკატერინე ჯინჭველაშვილი