სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდ
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი · რედაქცია 09.12.2025
მუხლი 248. სასამართლო გადაწყვეტილების ფარგლები
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი · სსსკ 248
თავი XXVII — სასამართლო გადაწყვეტილება
რედაქციის ისტორია
სასამართლო გადაწყვეტილებები, რომლებიც ამ მუხლს უთითებენ
- საქმე №ას-346-2026
წარმოდგენილი სარჩელის პირობებში, როდესაც მოთხოვნა შეეხება მხოლოდ მოვალის სამეურვეო ქონებიდან და რეაბილიტაციის გეგმიდან კონკრეტული უძრავი ნივთების ამოღებას, სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას იმსჯელოს და შეაფასოს საკუთრების უფლების საკითხები ( სსსკ-ის 248-ე მუხლით, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა).
- საქმე №ას-565-2026
კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ საკუთარი ინიციატივით დაადგინა ხელშეკრულების შეწყვეტის ფაქტი, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელეს ასეთი მოთხოვნა არ დაუყენებია, რითაც გასცდა მხარეთა მიერ მითითებულ ფაქტობრივ საფუძვლებსა და სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს, დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი და შეჯიბრებითობის პრინციპი. გასაჩივრებული განჩინებით დარღვეულია ასევე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით გარანტირებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება.
- საქმე №ბს-579(კ-25)
ამრიგად, მიუხედავად ადმინისტრაციულ პროცესში გათვალისწინებული სარჩელის ტრანსფორმირების შესახებ ჩანაწერისა, სასამართლოები შეზღუდული არიან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოქმედებით, რომლის მიხედვით, სასამართლოს უფლება არ აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.
- საქმე №ბს-1005(3კ-25)
…რომ სამართალწარმოებაში მოქმედი დისპოზიციურობის პრინციპიდან გამომდინარე, სასამართლოში დავა იწყება სასარჩელო მოთხოვნის წარდგენის გზით. ამასთან, სწორედ მოსარჩელე განსაზღვრავს დავის საგანს და მიუთითებს სასარჩელო მოთხოვნას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის საფუძველზე კი, სასამართლო შეზღუდულია დისპოზიციურობის პრინციპით, რის გამოც, სასამართლოს უფლება არა აქვს, მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.
- საქმე №ას-56-2026
კასატორი მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინებით და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლი ვინაიდან მხარეს მიეკუთვნა ის რაც არ მოუთხოვია. სახელდობრ: ა) გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით, შპს „მ....“-ს ხუთივე მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა პროცესის ხარჯების (სახელმწიფო ბაჟის) ანაზღაურება 3050-3050 ლარის ოდენობით.
- საქმე №ბს-790(კ-25)
- საქმე №ბს-992(კ-25)
- საქმე №ას-1540-2024
- საქმე №ას-1626-2025
- საქმე №ას-1131-2025
- საქმე №ას-1438-2025
- საქმე №ას-541-2025
- საქმე №ას-603-2024
- საქმე №ას-1420-2025
- საქმე №ბს-86(2კ-25)
- საქმე №ას-512-2025
- საქმე №ას-1182-2025
- საქმე №ას-17-2025
- საქმე №ას-1032-2025
- საქმე №ას-1099-2025
- საქმე №ას-992-2025
- საქმე №ას-712-2025
- საქმე №ას-1138-2024
- საქმე №ბს-279(კ-კს-24)
- საქმე №ბს-279(კ-კს-24)
- საქმე №ას-1233-2023
- საქმე №ას-446-2025
- საქმე №ას-904-2024
- საქმე №ას-317-2025
- საქმე №ა-2574-შ-65-2024
- საქმე №ას-1545-2024
- საქმე №ას-1566-2024
- საქმე №ას-1143-2024
- საქმე №ას-1058-2024
- საქმე №ას-131-2023
- საქმე №ას-389-2024
- საქმე №ას-754-2024
- საქმე №ბს-647(კ-24)
- საქმე №ას-1249-2024
- საქმე №ას-1151-2024
საგადასახადო დავები ამ მუხლზე
- ბრძანება №3/404-21
სარეზოლუციო ნაწილი: სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-2, მე-12, 22-ე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 55-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა: 1. შპს „-----“-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.
- ბრძანება №3/410-25
სარეზოლუციო ნაწილი სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, მე-12, 22-ე, 32-ე მუხლებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 55-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა 1. შპს "----------ი"-ს სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;
- ბრძანება №3/428-23
მე-2, მე-12, მე-17, 22-ე, 32-ე, 34-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 39-ე, 55-ე, 102-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა 1. შპს „-----“ (ს
- ბრძანება №3/67-24
მე-2, მე-12, მე-17, 22-ე, 32-ე, 34-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 39-ე, 55-ე, 102-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა 1.შპს „------ს (ს
- ბრძანება №3/147-22
მე-12, მე-17, 22-ე, 23-ე, 32-ე, 33-ე, 34-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 55-ე, 102-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249–ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა 1. „----------“ (პ/ნ ----------) სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს.
- ბრძანება №3/130-23
- ბრძანება №3/300–17
- ბრძანება №3/389-19-22
- ბრძანება №3/294-24
- ბრძანება №3/379-22
- ბრძანება №ბს-1156 (2კ-21)
- ბრძანება №3/862-18-22
- ბრძანება №2/3194-23
- ბრძანება №3/573-23
- ბრძანება №3/493-17
- ბრძანება №2/3480-23
- ბრძანება №3/70–22
- ბრძანება №3/668-19-22
- ბრძანება №3/4204–21
- ბრძანება №3/335-17-20
სხვა აქტები, რომლებიც ამ მუხლზე უთითებენ
- თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება №2/7484-24
- ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქმეზე „ქეთევან ჯაში საქართველოს წინააღმდეგ“
- თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება №2/1431-25
- რამაზ თედორაძის განცხადების აქციათა სავალდებულო მიყიდვის თაობაზე დაკმაყოფილების შესახებ
- საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ
- ირაკლი ბაქრაძისა და ნანა გულაღაშვილის სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შესახებ
- გადაწყვეტილება შპს ”ჩოხატაურის მაცნე”-ს, შპს ”გაზეთი ბათუმელები”-ს, შპს ”გაზეთი ალიონი”-ს, შპს ”სტუდია მაესტრო”-ს, შპს ”მეცხრე არხი”-ს, შპს ”კავკასია”-ს, სპს ”ორიონი” ყალაბეგაშვილის - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა
მეზობელი მუხლები
- მუხლი 241. დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები
- მუხლი 242. განმეორებითი დაუსწრებელი გადაწყვეტილება
- მუხლი 243. საბოლოო გადაწყვეტილება
- მუხლი 244. საკითხები, რომლებიც უნდა გადაწყდეს გადაწყვეტილების გამოტანის დროს
- მუხლი 245. ნაწილობრივი გადაწყვეტილება
- მუხლი 246. წინასწარი (შუალედური) გადაწყვეტილება
- მუხლი 249. გადაწყვეტილების შინაარსი
- მუხლი 250. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის ჩამოყალიბება
- მუხლი 251. გადაწყვეტილების აღსრულების წესისა და ვადის განსაზღვრა, აღსრულების უზრუნველყოფა
- მუხლი 251¹. გადაწყვეტილება არასრულწლოვნის უფლებებთან დაკავშირებულ საქმეზე
- მუხლი 252. გადაწყვეტილება იურიდიული პირისაგან ფულადი თანხების გადახდევინების შესახებ
წყარო
ოფიციალური ტექსტი: matsne.gov.ge — საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, კონსოლიდირებული რედაქცია 09.12.2025. გამოქვეყნება: პარლამენტის უწყებანი, 47-48, 31/12/1997.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს კანონი „საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი“, მუხლი 248, №1106, 14.11.1997, სარეგისტრაციო კოდი 060.000.000.05.001.000.301 (კონსოლიდირებული რედაქცია 09.12.2025). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/29962/muxli-248/