გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე № 2/33161 - 18
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
09 იანვარი, 2019 წელი თბილისი
შესავალი ნაწილი
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია
მოსამართლე გიორგი მაისურაძე
სხდომის მდივანი გ-----ა ჩიქოვანი
მოსარჩელე ნი-- არ----------ნ
წარმომადგენელი ცი--------------ა
მოპასუხე ლე--- შა----ვი
დავის საგანი ალიმენტის გადახდის დაკისრება
აღწერილობითი ნაწილი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. მოპასუხე ლე--- შა----ვისათვის არასრულწლოვანი შვილების ლე--- შა----ვის (დ----------–--------–-–----------------) და ა-- შა----ვის (დ----------–-------–-–---------–---) სასარგებლოდ ალიმენტის დაკისრება ყოველთვიურად თითოეულისათვის 200-200 (ორასი-ორასი) ლარის, სულ 400 (ოთხასი) ლარის ოდენობით სარჩელის აღძვრიდან, 2018 წლის 14 ნოემბრიდან ბავშვების სრულწლოვანებამდე.
მოსარჩელე ნი-- არ----------ნი და მოპასუხე ლე--- შა----ვი 2001 წლიდან იმყოფებოდნენ ქორწინებაში. მათ თა--ცხოვრების პერიოდში შეეძი--თ ორი შვილი: 2----–-–---------------- დაბადებული ლე--- შა----ვი და 2----–-–---------–--- დაბადებული ა-- შა----ვი. მხარეები განქორწინდნენ 2015 წლის 0------------–-- არასრულწლოვანი ბავშვები იზრდებიან დედასთან, ნი-- არ----------ნთან. მამას არ აქვს კონტაქტი ბავშვებთან. მოპასუხე არ იღებს მონაწილეობას არასრულწლოვანი შვილების აღზრდაში არც მატერიალური და არც მორალური კუთხით. ბავშვები მთლია--დ იმყოფებიან დედის კმაყოფაზე. მოსარჩელე ნი-- არ----------ნი არ არის დასაქმებული. იგი არის სოციალურად დაუცველი. მოსარჩელე ცხოვრობს დედასთან, ძმასთან, მის ოჯახთან და შვილებთან ერთად. საცხოვრებელი ფართი არის ძალიან ვიწრო და მოსარჩელე საჭიროებს საცხოვრებელი ფართის დაქირავებას. არასრულწლოვან ბავშვებს ესაჭიროებათ სხვადასხვა აქტივობებში მონაწილეობის მიღება, კვება, სამოსი, რაც დაკავშირებულია მატერიალურ სახსრებთან. მოპასუხე ფლობს უძრავ ქონებას. ლე--- შა----ვი ვალდებულია მონაწილეობას ღებულობდეს არასრულწლოვანი შვილების აღზრდაში და უწევდეს მათ სტაბილურ ფი--ნსურ დახმარებას.
(იხ. სარჩელი, სასამართლო სხდომის ოქმი).
2. მოპასუხის პოზიცია
2.1. მოპასუხე ეთანხმება სარჩელს არასრულწლოვანი ბავშვების, ლე--- შა----ვის (დ----------–--------–-–----------------) და ა-- შა----ვის (დ----------–-------–-–---------–---) სასარგებლოდ ყოველთვიურად თითოეულისათვის 150 -150 (ასორმოცდაათი-ასორმოცდაათი) ლარის ოდენობით ალიმენტის დაკისრების შესახებ მოთხოვნის ნაწილში. თავისი მძიმე მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით, მოპასუხე მხარე ვერ შესძლებს სარჩელით მოთხოვნილი ოდენობით ალიმენტის გადახდას.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. მოსარჩელე ნი-- არ----------ნ და მოპასუხე ლე--- შა----ვი დაქორწინდნენ 2001 წლის 0--------------- მათ თა--ცხოვრების პერიოდში შეეძი--თ ორი შვილი: 2----–-–---------------- დაბადებული ლე---ი შა----ვი და 2----–-–---------–--- დაბადებული ა-- შა----ვი;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ქორწინების მოწმობა, აქტის ჩა--წერი N---- (ს.ფ. 16);
- დაბადების მოწმობა, აქტის ჩა--წერი N-- (ს.ფ. 17);
- დაბადების მოწმობა, აქტის ჩა--წერი N0----- (ს.ფ. 18);
3.1.2. მხარეები, ნი-- არ----------ნ და ლე--- შა----ვი განქორწინდნენ 2015 წლის 0------------–-- ოჯახური თა--ცხოვრების შეწყვეტის შემდეგ, არასრულწლოვანი ბავშვები აღსაზრდელად იმყოფებიან დედასთან, ნი-- არ----------ნთან;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- განქორწინების მოწმობა, აქტის ჩა--წერი N0---------- (ს.ფ. 19);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.1.3. უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე ქ. თ---–--------------------–----------------------------------), 2012 წლის 18------- მომზადებული ამონაწერის მიხედვით, ერთ-ერთ მესაკუთრეს წარმოადგენდა ლე--- შა----ვი. მის სახელზე რეგისტრირებული იყო შენობა N- ფართით - 10.37 კვ.მ. და შენომა N- ფართით - 4.08 კვ.მ. მოპასუხის განმარტებით, მან აღნიშნული ფართი გაასხვისა და იგი ამჟამად ცხოვრობს გაცილებით მცირე ფართში მშობლებთან ერთად;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მომზადების თარიღი 1-----------ს.ფ. 20-21);
_ მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.1.4. მოსარჩელე ნი-- არ----------ნი და არასრულწლოვანი ბავშვები, ა-- შა----ვი და ლე---ი შა----ვი რეგისტრირებული არიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და იღებენ სოციალურ დახმარებას;
ნი-- არ----------ნს ჰყავს მესამე არასრულწლოვანი შვილი, რომელიც მასთან ცხოვრობს. მოსარჩელე იღებს ალიმენტს მცირეწლოვანი შვილის აღზრდის მიზნით თვეში 200 (ორასი) ლარის ოდენობით;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ 0--------- წელს გაცემული ამონაწერი სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზიდან (ს.ფ.22);
3.1.5. ნი-- არ----------ნ არ არის დასაქმებული და არ გააჩნია სტაბილური მატერიალური შემოსავალი. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზაზე დაყრდნობით, 2018 წლის 30 ნოემბრის მდგომარეობით, ნი-- არ----------ნს 01.01.2018 წლიდან არ უფიქსირდება რაიმე სახის შემოსავლის მიღება;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_სსიპ შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 2----–-–----------------- მიმართვა (ს.ფ. 32);
3.1.6. მოპასუხე მხარის მშობლები, ლე---- შა----ვი და გ-----ა შა----ვი რეგისტრირებული არიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში;
ლე---- შა----ვმა სტაციონალური მკურნალობა გაიარა შპს ,,პი-----–----------------ში“ 2017 წლის ს----------- თვეში. მის დიაგნოზს წარმოადგენდა - ,,კიდურების არტერიების ათეროსკლეროზი“. პაციენტს სტაციონარში ჩაუტარდა ანტიბიოტიკო-თერაპია, ა--ლგეზიური თერაპია, სპაზმოლოზური თერაპია, გასტროპროტექცია“;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს მიერ გაცემული ამონაწერი სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიანი ბაზიდან, მომზადების თარიღი 1--------- წელი (ს.ფ. 48);
_შპს ,,პი-----–-----------------ს“ მიერ 1--------- წელს გაცემული ცნობა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ (ს.ფ. 49);
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.2.1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზაზე დაყრდნობით, 2018 წლის 30 ნოემბრის მდგომარეობით, ლე--- შა----ვის მიერ 01.01.2018 წლიდან მიღებული შემოსავლები შეადგენს:2018 წლის იანვრის თვეში - 1925 ლარს, თებერვლის თვეში - 1925 ლარს, მარტის თვეში - 1925 ლარს, აპრილის თვეში - 1925 ლარს, მაისის თვეში - 1925 ლარს, ივნისის თვეში - 1925 ლარს, ივლისის თვეში - 1925 ლარს, აგვისტოს თვეში - 1925 ლარს, ს----------- თვეში - 1738 ლარს და ოქტომბრის თვეში - 1795 ლარს;
მოპასუხე მხარის განმარტებით ბოლო სამი თვეა იგი აღარ მუშაობს სპეციალური პენიტენციურ სამსახურში. იგი ამჟამად დასაქმებულია მთავრობის ადმინისტრაციაში. მოპასუხე არის ხელოსანი და მისი ხელზე მისაღები ხელფასის ოდენობა შეადგენს 1240 (ათას ორას ორმოცი) ლარს. ლე--- შა----ვის მითითებით, იგი შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე არის დასაქმებული, რომლის მოქმედების ვადა არის სამი თვე;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_სსიპ შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 2----–-–----------------- მიმართვა (ს.ფ. 32-34);
_ მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.2.2. მოსარჩელე მხარის განმარტებით, არასრულწლოვან ბავშვებს აქვთ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემები. არასრულწლოვან ა-- შა----ვს აქვს ქრონიკული დაავადება - ,,ვიტილიგო“, რომლის მკურნალობაც აუცილებელია, რათა არ მოხდეს დაავადების პროგრესირება, ხოლო არასრულწლოვან ლე---ი შა----ვს აქვს საყლაპავ მილთან დაკავშირებული პრობლემები, თუმცა საქმეში არ არის წარმოდგენილი სათა--დო მტკიცებულებები, რაც დაადასტურებდა კონკრეტულად რა დიაგნოზი აქვთ არასრულწლოვნებს და რა სამედიცინო გამოკვლევებისა თუ მკურნალობის ჩატარება სჭირდებათ მათ. მოპასუხე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია არასრულწლოვანი ბავშვების ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით მოსარჩელე მხარის მიერ მითითებული გარემოებები;
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_ მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.2.3. მოპასუხე ლე--- შა----ვს არ აქვს სტაბილური და მზრუნველი ურთიერთდამოკიდებულება არასრულწლოვან შვილებთან. იგი ბოლო პერიოდია (დაახლოებით ოთხი თვეა) არ ნახულობს და ურთიერთობა არ აქვს ბავშვებთან. მისი განმარტებით, თავად ბავშვებს არ სურთ მამასთან ურთიერთობა. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დადასტურდა მოპასუხე მხარის მიერ ბავშვების რჩენა-აღზრდის მიზნით მატერიალური დახმარების ფაქტი.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.2.4. სასამართლო სრულად ვერ გაიზიარებს მხარეთა მოსაზრებებს ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, ვი--იდან აღნიშნული ეწი--აღმდეგება როგორც მხარეთა მატერიალურ მდგომარეობას, ისე არასრულწლოვანი ბავშვების რჩენა-აღზრდის ინტერესებს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თა--ხმად, სამართალწარმოება მიმდი--რეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თა--ბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაუდონ საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თა--ხმად, გარემოებები, რომელიც კანონის თა--ხმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის თა--ხმად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი ში--განი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათს ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მოსაზრებები, რომლებიც საფუძვლად უდევს სასამართლოს ში--გან რწმენას უნდა აისახოს გადაწყვეტილებაში.
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა
4.1. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი ა--ლიზის საფუძველზე სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ ვი--იდან ალიმენტის გადახდევინება მიზნად ისახავს ბავშვების ინტერესების დაცვას და განკუთვნილია არასრულწლოვანი ბავშვების ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის, მშობლების და შვილების რეალური მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებით, სასარჩელო მოთხოვნა ალიმენტის დაკისრების თაობაზე უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.
5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა
სასამართლომ გამოიყენა:
- ’’ბავშვთა უფლებათა შესახებ კონვენციის“ მე-3, მე-8, მე-18-ე და 27-ე მუხლები;
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1197-ე, 1198-ე, 1202-ე, 1212-ე, 1213-ე, 1214-ე, 1215-ე და 1234-ე მუხლები.
6. სამართლებრივი შეფასება
6.1. მოსარჩელე ნი-- არ----------ნმა ალიმენტის მოპასუხისათვის გადახდის დაკისრება მოითხოვა იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე მითითებით, რომ მხარეებს ჰყავთ ორი არასრულწლოვანი შვილი: 2----–-–---------------- დაბადებული ლე---ი შა----ვი და 2----–-–---------–--- დაბადებული ა-- შა----ვი.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1198-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხმად, მშობლები უფლებამოსილი და ვალდებული არიან, აღზარდონ თავიანთი შვილები, იზრუნონ მათი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი და სოციალური განვითარებისათვის, აღზარდონ ისინი საზოგადოების ღირსეულ წევრებად, მათი ინტერესების უპირატესი გათვალისწინებით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თა--ხმად, მშობლებს აქვთ ბავშვის რჩენის ვალდებულება. ამავე კოდექსის 1197-ე მუხლის პირველი წი--დადების თა--ხმად, შვილების მიმართ მშობლებს თა--ბარი უფლება-მოვალეობები აქვთ.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1202-ე მუხლის თა--ხმად, მშობლებს თა--ბრად აქვთ ყველა უფლება და მოვალეობა თავიანთი შვილების მიმართ, მიუხედავათ იმისა, რომ ისინი განქორწინებულნი არიან ან ცალ-ცალკე ცხოვრობენ.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1212-ე მუხლის თა--ხმად, მშობლები მოვალენი არიან არჩინონ თავიანთი არასრულწლოვანი შვილები, აგრეთვე შრომისუუნარო შვილები, რომლებიც დახმარებას საჭიროებენ.
სამოქალაქო კოდექსის 1213-ე მუხლის თა--ხმად, არასრულწლოვანი ან სრულწლოვანი შრომისუუნარო შვილებისათვის გადასახდელი ალიმენტის ოდენობას განსაზღვრავენ მშობლები ურთიერთშეთანხმებით.
სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისა და „ბავშვთა უფლებების შესახებ“ კონვენციის მიხედვით, საოჯახო-სამართლებრივ ურთიერთობებში უპირატესი ყურადღება ეთმობა ბავშვის უფლების სათა--დოდ დაცვას.
„ბავშვთა უფლებათა შესახებ კონვენციის“ პრეამბულაში აღიარებულია, რომ ბავშვის პიროვნების სრული და ჰარმონიული განვითარებისათვის აუცილებელია იგი იზრდებოდეს ოჯახურ გარემოში, ბედნიერების, სიყვარულის და ურთიერთგაგების ატმოსფეროში. ბავშვს, მის ფიზიკური და გონებრივი მოუმწიფებლობის გამო ესაჭიროება სპეციალური დაცვა და ზრუნვა, შესატყვისი სამართლებრივი დაცვის ჩათვლით, როგორც დაბადებამდე, ისე დაბადების შემდეგ. ამავე კონვენციის მე-18 მუხლის მიხედვით, მონაწილე სახელმწიფოები ყველაფერს აკეთებენ, რათა უზრუნველყონ ბავშვის აღზრდასა და განვითარებაზე ორივე მშობლის საერთო და თა--ბარი პასუხისმგებლობის პრინციპის აღიარება. კონვენციის 27-ე მუხლით აღიარებულია ასევე ყოველი ბავშვის უფლება _ უზრუნველყოფილი იყოს ცხოვრების ისეთი დონით, რომელიც აუცილებელია მისი ფიზიკური, გონებრივი, სულიერი, ზნეობრივი და სოციალური განვითარებისათვის. მშობლებს ან ბავშვის სხვა აღმზრდელებს ეკისრებათ ძირითადი პასუხისმგებლობა, თავიანთი უნარისა და ფი--ნსური შესაძლებლობების ფარგლებში უზრუნველყონ ბავშვის განვითარებისათვის საჭირო ცხოვრების პირობები. აღნიშნული ნორმა არასრულწლოვან შვილზე ზრუნვას და ცხოვრების ნორმალური პირობების შექმნის ვალდებულებას უპირატესად მშობლებს აკისრებს და მათ თა--ბრად ეკისრებათ შვილის რჩენისა და აღზრდის ვალდებულება.
სამოქალაქო კოდექსის 1214-ე მუხლის მიხედვით, თუ მშობლები ვერ შეთანხმდნენ ალიმენტის ოდენობაზე, მაშინ დავას გადაწყვეტს სასამართლო. ალიმენტის ოდენობას სასამართლო განსაზღვრავს გონივრული, სამართლიანი შეფასების საფუძველზე შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას.
ალიმენტის გადახდევინება მიზნად ისახავს ბავშვის ინტერესების დაცვას, მისთვის არა მარტო არსებობისათვის აუცილებელი მინიმუმის უზრუნველყოფას, არამედ, თუ ეს შესაძლებელია, ცხოვრების იმ დონის შენარჩუნებასაც, რომელიც მას ექნებოდა მშობლების ნორმალური ურთიერთობის პირობებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას, სასამართლო მხედველობაში იღებს, როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას, ალიმენტის ოდენობა ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა გადაწყდეს ისეთი გარემოებების ობიექტური და სამართლიანი შეფასების საფუძველზე, როგორიცაა მშობლების რეალური ფი--ნსური შესაძლებლობანი, სარჩენი ბავშვის ასაკი, ჯანმრთელობის მდგომარეობა, თითოეული მშობლის კმაყოფაზე მყოფ პირთა რიცხვი და სხვა.
განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ნი-- არ----------ნ და ლე--- შა----ვი განქორწინდნენ 2015 წლის 0------------–-- ოჯახური თა--ცხოვრების შეწყვეტის შემდეგ, არასრულწლოვანი ბავშვები აღსაზრდელად იმყოფებიან დედასთან, ნი-- არ----------ნთან. ამასთან, ნი-- არ----------ნს ჰყავს მესამე არასრულწლოვანი შვილი, რომელიც მასთან ცხოვრობს. მოსარჩელე იღებს ალიმენტს მცირეწლოვანი შვილის აღზრდის მიზნით თვეში 200 (ორასი) ლარის ოდენობით. მოსარჩელე და არასრულწლოვანი ბავშვები, ა-- შა----ვი და ლე---ი შა----ვი რეგისტრირებული არიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში და იღებენ სოციალურ დახმარებას. თავად მოსარჩელე მხარე არ არის დასაქმებული და არ გააჩნია სტაბილური მატერიალური შემოსავალი. სსიპ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზაზე დაყრდნობით, 2018 წლის 30 ნოემბრის მდგომარეობით, ნი-- არ----------ნს 01.01.2018 წლიდან არ უფიქსირდება რაიმე სახის შემოსავლის მიღება. მოსარჩელს ეხმარებიან მისი მშობლები.
არასრულწლოვანი, მისი ფიზიკური და გონებრივი მოუმწიფებლობის გამო, საჭიროებს განსაკუთრებულ დაცვასა და მზრუნველობას. არასრულწლოვანის აღზრდა და მის კეთილდღეობაზე ზრუნვა უპირველესად მშობლების ვალდებულებას წარმოადგენს. ეს ვალდებულება გულისხმობს არასრულწლოვანისათვის ცხოვრების ისეთი პირობების შექმნას, რომელიც შეესაბამება მის საუკეთესო ინტერესებს. მოსარჩელის განმარტებით, არასრულწლოვან ბავშვებს აქვთ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემები. ა-- შა----ვს აქვს ქრონიკული დაავადება - ,,ვიტილიგო“, რომლის მკურნალობაც აუცილებელია, რათა არ მოხდეს დაავადების პროგრესირება. ხოლო არასრულწლოვანი ლე---ი შა----ვს აქვს საყლაპავ მილთან დაკავშირებული პრობლემები, თუმცა საქმეში არ არის წარმოდგენილი სათა--დო მტკიცებულებები, რაც დაადასტურებდა კონკრეტულად რა დიაგნოზი აქვთ არასრულწლოვნებს და რა სამედიცინო გამოკვლევებისა თუ მკურნალობის ჩატარება სჭირდებათ მათ. შესაბამისად, გაურკვეველია დაახლოებით რა თანხის ოდენობა არის აუცილებელი ბავშვებისათვის ჯანმრთელობის კუთხით აუცილებელი პროცედურების ჩასატარებლად. მოპასუხე მხარეს სადავოდ არ გაუხდია არასრულწლოვანთა ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით მოსარჩელე მხარის მიერ მითითებული გარემოებები.
სასამართლომ შეისწავლა მოპასუხე მხარის მატერიალური და ოჯახური მდგომარეობა. უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე ქ. თ---–--------------------–----------------------------------), 2012 წლის 18------- მომზადებული ამონაწერის მიხედვით, ერთ-ერთ მესაკუთრეს წარმოადგენდა ლე--- შა----ვი. მის სახელზე რეგისტრირებული იყო შენობა N- ფართით - 10.37 კვ.მ. და შენობა N- ფართით - 4.08 კვ.მ. მოპასუხის განმარტებით, მან აღნიშნული ფართი გაასხვისა და იგი ამჟამად ცხოვრობს გაცილებით მცირე ფართში მშობლებთან ერთად. მოპასუხის მშობლები არიან სოციალურად დაუცველი ოჯახების ერთიან ბაზაში რეგისტრირებულნი. ლე---- შა----ვმა სტაციონალური მკურნალობა გაიარა შპს ,,პი-----–----------------ში“ 2017 წლის ს----------- თვეში. მის დიაგნოზს წარმოადგენდა - ,,კიდურების არტერიების ათეროსკლეროზი“. პაციენტს სტაციონარში ჩაუტარდა ანტიბიოტიკო-თერაპია, ა--ლგეზიური თერაპია, სპაზმოლოზური თერაპია, გასტროპროტექცია“. მოპასუხე მხარის განმარტებით, მართალია, სახელმწიფომ დააფი--ნსა მამის, ლე---- შა----ვის ოპერაცია, თუმცა მას შემდეგ, მოპასუხეს უხდება თანხის გაღება სამედიცინო მედიკამენტების შესაძენად.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1218-ე მუხლის თა--ხმად, სრულწლოვანი შრომისუნარიანი შვილები მოვალენი არიან არჩინონ შრომისუუნარო მშობლები, რომლებსაც დახმარება სჭირდებათ. მოპასუხე მხარეს არ წარმოუდგენია მტკიცებულება, რომელიც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1218-ე მუხლით გათვალისწინებულ წი--პირობებს დაადასტურებდა. მართალია, მოპასუხე თავისი განმარტებით ყიდულობს სამედიცინო მედიკამენტებს მამისათვის, რომელსაც მძიმე ჯანმრთელობის მდგოამრეობა აქვს, თუმცა საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება, მოპასუხე მხარის მიერ მისი მშობლების რჩენის კანონით დადგენილი ვალდებულება.
დადგენილია, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზაზე დაყრდნობით, 2018 წლის 30 ნოემბრის მდგომარეობით, ლე--- შა----ვის მიერ 01.01.2018 წლიდან მიღებული შემოსავლები შეადგენს:2018 წლის იანვრის თვეში - 1925 ლარს, თებერვლის თვეში - 1925 ლარს, მარტის თვეში - 1925 ლარს, აპრილის თვეში - 1925 ლარს, მაისის თვეში - 1925 ლარს, ივნისის თვეში - 1925 ლარს, ივლისის თვეში - 1925 ლარს, აგვისტოს თვეში - 1925 ლარს, ს----------- თვეში - 1738 ლარს და ოქტომბრის თვეში - 1795 ლარს. მოპასუხე მხარის განმარტებით ბოლო სამი თვეა იგი აღარ მუშაობს სპეციალურ პენიტენციურ სამსახურში. იგი ამჟამად დასაქმებულია მთავრობის ადმინისტრაციაში. მოპასუხე არის ხელოსანი და მისი ხელზე მისაღები ხელფასის ოდენობა შეადგენს 1240 (ათას ორას ორმოცი) ლარს. ლე--- შა----ვის მითითებით, იგი შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე არის დასაქმებული, რომლის მოქმედების ვადა არის სამი თვე.
საოჯახო-სამართლებრივ ურთიერთობებში უპირატესი ყურადღება ეთმობა ბავშვების უფლების სათა--დოდ დაცვას. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას აუცილებელია არასრულწლოვანთა რჩენა-აღზრდისათვის დადგენილი მინიმალური საჭიროებების გათვალისწინება. მოპასუხე თა--ხმაა, გადაიხადოს ყოველთვიური ალიმენტის სახით თითოეული არასრულწლოვანი ბავშვისათვის 150 (ასორმოცდაათი) ლარი. სასამართლო მხედველობაში იღებს არასრულწლოვანი ბავშვების ასაკს, მათი განვითარებისათვის აუცილებელ პირობებს, მათ ჯანმრთელობის მდგომარეობას და მოპასუხე მხარის მატერიალურ, ოჯახურ მდგომარეობას და საცხოვრებელ პირობებს. სასამართლო მიუთითებს რომ ორივე მშობელი თა--ბრად არის ვალდებული არასრულწლოვანი ბავშვები უზრუნველყონ სულ მცირე სახელმწიფოში არსებული საარსებო მინიმუმით და არასრულწლოვანის აღზრდა-განვითარებისათვის სათა--დო პირობების შექმნაში ორივე მშობელი თა--ბრად უნდა იღებდეს მონაწილეობას. გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ არასრულწლოვანი ბავშვების აღზრდისათვის ასაკთან შესაბამისი საჭირო პირობები ზრდის ბავშვებისთვის აუცილებელ ხარჯს. ასაკის ზრდასთან ერთად იზრდება არასრულწლოვანის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ჩართულობა და შესაბამისად, ამისათვის საჭირო ხარჯების ოდენობაც. საქმის მასალებით არ დასტურდება მოპასუხის რაიმე სახის დავალიანების არსებობა საფი--ნსო დაწესებულების თუ ფიზიკური პირის წი--შე. მხარეთა განმარტებით, მოპასუხე ლე--- შა----ვს არ აქვს სტაბილური და მზრუნველი ურთიერთდამოკიდებულება არასრულწლოვან შვილებთან. იგი ბოლო პერიოდია (დაახლოებით ოთხი თვეა) არ ნახულობს და ურთიერთობა არ აქვს ბავშვებთან. მისი განმარტებით, თავად ბავშვებს არ სურთ მამასთან ურთიერთობა. საქმეში წარმოდგენილი მასალებით არ დადასტურდა მოპასუხე მხარის მიერ ბავშვების რჩენა-აღზრდის მიზნით მატერიალური დახმარების ფაქტი.
სასამართლო იზიარებს მშობელთა მხრიდან ბავშვებზე მაქსიმალური ზრუნვის და--წესს, მაგრამ ეს უკა--სკნელი უნდა განისაზღვროს მშობელთა მატერიალური შემოსავლების, ყოველთვიური ხარჯისა და არასრულწლოვანი ბავშვების მდგომარეობის გათვალისწინებით. ალიმენტი წარმოადგენს იმ გარანტირებულ მინიმუმს, რითაც უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს ბავშვების რჩენა და მისთვის ცხოვრებისათვის სათა--დო პირობების სტაბილურად შენარჩუნება. სარჩოს (ალიმენტის) ოდენობა კი უნდა დადგინდეს მშობლის მატერიალური მდგომარეობისა და შვილების რეალური საჭიროებების აუცილებელი გათვალისწინებით. სასამართლოს მიერ ალიმენტის დაკისრება არ უნდა ატარებდეს ფორმალურ ხასიათს და რეალურად უნდა უზრუნველყოფდეს სარჩენი პირთათვის ნორმალური საცხოვრებელი პირობების შექმნას. ამასთან, ყოველთვიური ალიმენტის ოდენობა უნდა დადგინდეს იმგვარად, რომ არც ალიმენტვალდებული პირი აღმოჩნდეს მძიმე მატერიალურ მდგომარეობაში.
ამდენად, საქმეზე დადგენილი ზემოთაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი ა--ლიზის საფუძველზე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხარეთა რეალური მატერიალური მდგომარეობისა და ქვეყა--ში დადგენილი საარსებო მინიმუმის გათვალისწინებით არასრულწლოვანი ბავშვების ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში ალიმენტის ოდენობა უნდა განისაზღვროს თითოეული არასრულწლოვანისათვის 190-190 (ას ოთხმოცდაათი-ას ოთხმოცდაათი) ლარის, სულ 380 (სამას ოთხმოცი) ლარის ოდენობით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდი--რე, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნი-- არ----------ნის მოთხოვნა - ლე--- შა----ვისთვის არასრულწლოვანი შვილების რჩენა-აღზრდისათვის ალიმენტის დაკისრების თაობაზე ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს.
7. საპროცესო ხარჯები
7.1. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის პირველი ნაწილის თა--ხმად, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სასარგებლოდ, მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია.
მოსარჩელე ნი-- არ----------ნი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტის მიხედვით გათავისუფლებული იყო სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან. მოპასუხე მხარემ სასარჩელო მოთხოვნა ალიმენტის დაკისრების თაობაზე ცნო ნაწილობრივ, შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის თა--ხმად, ლე--- შა----ვს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის სახით 25 (ოცდახუთი) ლარის გადახდა.
სარეზოლუციო ნაწილი:
სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-8, 46-ე, 49-ე, 53-55-ე, 243-244-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს ნი-- არ----------ნის (პირადი N6----------) სარჩელი;
დაეკისროს ლე--- შა----ვს (პირადი N0----------) არასრულწლოვანი შვილების - ლე--- შა----ვის (დაბადებული 2----–-–----------------) და ა-- შა----ვის (დ----------–-------–-–---------–---) სასარგებლოდ ალიმენტის სახით ყოველთვიურად 190 – 190 (ას ოთხმოცდაათი - ას ოთხმოცდაათი) ლარის, ჯამში 380 (სამას ოთხმოცი) ლარის გადახდა სარჩელი აღძვრიდან - 2018 წლის 14 ნოემბრიდან მათ სრულწლოვანების მიღწევამდე.
2. დაეკისროს ლე--- შა----ვს (პირადი N0----------) სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 25 (ოცდახუთი) ლარის ოდენობით.
3. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წი--აღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო წესით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მეშვეობით მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის გადაცემის მომენტიდან 14 /თოთხმეტი/ დღის ვადაში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ასევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ასლის გაგზავნას და ჩაბარება უზრუნველყოს სასამართლომ ამავე კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით.
მოსამართლე: გიორგი მაისურაძე