გადაწყვეტილება

საქმე №3/43-19

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

 

16 აპრილი, 2019 წელი ქ. მცხეთა

 

შესავალი ნაწილი

 

მცხეთის რაიონული სასამართლო

მოსამართლე ვაჟა ფუხაშვილი

სხდომის მდივანი ნინო ჯანხოთელი

 

მოსარჩელე - თ---------------

წარმომადგენელი - თ--------–--–---–--

 

მოპასუხე - ს-----------------------------------–--

წარმომადგენელი --------–------–--

 

მესამე პირი: სსიპ განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემა;

წარმომადგენელი - პ-–---------------–---–--

 

დავის საგანი: საბაზო განათლების აღიარება;

 

აღწერილობითი ნაწილი

 

1. დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნა:

 

1.1. აღიარებულ იქნეს თ--------------- მიერ სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლაში 2003 წელს ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სრული კურსის დასრულება.

 

2. მოპასუხის პოზიცია:

 

2.1. მოპასუხე - სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლის წარმომადგენელმა ნ-----–------–-- სასამართლო სხდომაზე სარჩელი არ ცნო და მხარი არ დაუჭირა სასარჩელო მოთხოვნას.

 

3. მესამე პირის პოზიცია:

 

3.1. მესამე პირი - სსიპ განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემის წარმომადგენელმა პ-–---------------–---–-- მხარი დაუჭირა სასარჩელო მოთხოვნას.

 

4. ფაქტობრივი გარემოებები:

 

4.1. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები:

 

4.1.1. მოსარჩელე თ--------------- 2018 წლის 12 ოქტომბერს განცხადებით მიმართა სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურს და მოითხოვა ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის - ატესტატის დუბლიკატის გაცემა.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:

- საქმეში არსებული მტკიცებულება.

 

4.1.2. სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურმა არ დააკმაყოფილა თ--------------- განცხადება სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის დუბლიკატის გაცემაზე, რადგან საინფორმაციო ბაზაში არ ფიქსირდება ინფორმაცია თ--------------- მიერ კანონით დადგენილი წესით საგანმანათლებო პროგრამის დასრულების თაობაზე. კერძოდ, საქართველოს ეროვნული არქივში არ მოიძებნა საგანმანათლებო პროგრამის დასრულების შესახებ დაწესებულების დირექტორის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციული აქტი და არც პედაგოგიური საბჭოს სხდომის ოქმი.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის 2018 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

 

4.1.3. საქმეში წარმოდგენილია, დუშეთის რაიონის სოფელ ა------------ საშუალო სკოლაში არსებული, თ--------------- Nჭ/523710 პირადი საქმე (დამოწმებული დირექტორის - მ. არაბულის მიერ), რომელშიც ასახულია ზოგადი ცნობები მოსაწავლის შესახებ. პირად საქმეში აღნიშნულია სკოლაში პირველად შესვლის დრო 1992 წლის 01 სექტემბერი, ასევე ყოფაქცევისა და წარმატების ნიშნები პირველი კლასიდან, მე-11 კლასის მითითებით. კერძოდ, 1992-1993 სასწავლო წლიდან, 2002-2003 სასწავლო წლის ჩათვლით.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- საქმეში წარმოდგენილი დუშეთის რაიონის სოფელ ა------------ საშუალო სკოლაში არსებული, თ--------------- Nჭ/523710 პირადი საქმე;

 

4.1.4. საქმეში წარმოდგენილია, დუშეთის რაიონის სოფელ არ----------ს საშუალო სკოლის რვაწლიანი განათლების მოწმობების გაცემის წიგნი, სადაც მითითებულია, რომ თამარ ჭონქაძეზე გაცემულია ატესტატი 082373. აღნიშნულ წიგნში მე-11 ნომრად ფიქსირდება თამარ ჭონქაძე. საშუალო განათლების მოწმობის მიღებაზე თამარ ჭონქაძეს თანხმობნა განცხადებული აქვს ხელმოწერით.

 

4.1.5. 2019 წლის 16 აპრილს, სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაიკითხა დუშეთის რაიონის სოფელ არ----------ს საჯარო სკოლის პედაგოგი რუზანა სულამანიძე, რომელმაც განმარტა, რომ მე-5 კლასის შემდეგ იყო თ--------------- კლასის დამრიგებელი. მოწმემ დაადასტურა, რომ თ--------------- 2003 წელს დაასრულა დუშეთის რაიონის, სოფელ არ----------ს საშუალო სკოლის თერთმეტი კლასი, ზოგადი განათლების სრული კურსი. მისივე განმარტებით თ--------------- ჩააბარა სკოლის ყველა გამოცდა, შესაბამისად გაცემულ იქნა თ--------------- სახელზე ატესტატი. მოწმობების გაცემის წიგნთან დაკავშირებით, სადაც მითითებულია - რვაწლიანი განათლების მოწმობაში ნაჩვენები ცნობები, მოწმე - რუზანა სულამანიძემ განმარტა, რომ ეს არის ტექნიკური ხარვეზი და რეალურად ასახავს არა რვაწლიანი განათლების მოწმობაში ნაჩვენებ ცნობებს, არამედ საშუალო განათლების სრულის კურსის გავლის ცნობებს.

 

- მოწმე რ------------–-------- ჩვენება (იხ. 2019 წლის 16 აპრილის სხდომის ოქმი);

 

სამოტივაციო ნაწილი

 

5. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა:

 

საქმეში არსებული მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, სარჩელის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმებისა და საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა სამართლებრივი შეფასების შედეგად, სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ თ--------------- სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

6. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა:

 

საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი, ,,ზოგადი განათლების შესახებ” საქართველოს კანონი, საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2012 წლის 8 ივნისის №113/ნ ბრძანება ,,ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის გაცემის წესის დამტკიცების შესახებ’’.

 

7. სამართლებრივი შეფასება;

 

7.1. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, აღიარებითი სარჩელი შეიძლება აღიძრას აქტის არარად აღიარების, უფლების ან სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა-არარსებობის დადგენის შესახებ, თუ მოსარჩელეს აქვს ამის კანონიერი ინტერესი.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ აღიარებითი სარჩელის აღძვრის დამატებით წინაპირობას წარმოადგენს მოსარჩელის კანონიერი ინტერესის არსებობა, კერძოდ, სახეზე უნდა იყოს პირის უფლების დარღვევის რეალური საშიშროება ან მოპასუხე უნდა ეცილებოდეს მოსარჩელეს უფლების ან სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობაში (ან არ არსებობაში). გარდა ამისა, აღიარებით სარჩელზე მიღებული გადაწყვეტილება შედეგიანი უნდა იყოს მოსარჩელისათვის. ამდენად, სასამართლოს მიერ აღიარებით სარჩელზე მისაღები გადაწყვეტილების მიმართ მოსარჩელის კანონიერი ინტერესი უნდა მდგომარეობდეს მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის განსაზღვრული, გარკვეული შედეგის მომტანი სამართლებრივი ურთიერთობის დადგენაში.

 

განსახილველ შემთხვევაში დაზუსტებულ სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენს აღიარებულ იქნეს თ--------------- მიერ სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლაში 2003 წელს ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სრული კურსის დასრულება. ამასთან, მოსარჩელის მიერ აღიარებითი სარჩელის აღძვრის კანონიერი ინტერესია ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის - ატესტატის დუბლიკატის მიღება.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ აღიარებითი სარჩელის პირობებში მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის განსაზღვრული, გარკვეული შედეგის მომტანი სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობის ფაქტის დადგენა ხდება კანონით გათვალისწინებული შესაბამისი მტკიცებულებების საფუძველზე.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის შესაბამისად, მხარეები ადმინისტრაციული საქმის განხილვისას სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა დადასტურდეს ეს ფაქტები.

 

სასამართლო ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

 

საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, მხარეთა ახსნა-განმარტებებით და მოწმის ჩვენებით დასტურდება, რომ თ--------------- 2003 წელს დაამთავრა სსიპ არ----------ს საშუალო სკოლის მე-11 კლასი. ამდენად დასტურდება თ--------------- მიერ ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სრული კურსის დასრულება.

 

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს თბილისის სამოქალაქო რეესტრის სამსახურის 2018 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თამარ ჭონქაძეს უარი ეთქვა ზოგადი განათლების დამადასტურებელი ატესტატის დუბლიკატის გაცემაზე იმ საფუძვლით, რომ საინფორმაციო ბაზაში არ ფიქსირდება ინფორმაცია თ--------------- მიერ კანონით დადგენილი წესით საგანმანათლებო პროგრამის დასრულების თაობაზე. კერძოდ, საქართველოს ეროვნული არქივში არ მოიძებნა საგანმანათლებო პროგრამის დასრულების შესახებ დაწესებულების დირექტორის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციული აქტი და არც პედაგოგიური საბჭოს სხდომის ოქმი.

 

7.2. სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს კონსტიტუციის 35-ე მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, ყველას აქვს განათლების მიღებისა და მისი ფორმის არჩევის უფლება. ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად კი, სკოლამდელ აღზრდას სახელმწიფო უზრუნველყოფს კანონით დადგენილი წესით. დაწყებითი და საბაზო განათლება სავალდებულოა.

 

საქართველოს კონსტიტუციით რეგლამენტირებული საბაზო განათლების მიღების ხელმისაწვდომობის ზემოაღნიშნული ზოგადი პრინციპი კონკრეტიზირებულია ,,ზოგადი განათლების შესახებ” საქართველოს კანონით, რომლის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს საქართველოში ზოგადსაგანმანათლებლო საქმიანობის განხორციელების პირობებს, ზოგადი განათლების მართვისა და დაფინანსების პრინციპებსა და წესს, ადგენს ყველა ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების (ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად) სტატუსს, მათი დაფუძნების, საქმიანობის, რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის, ავტორიზაციისა და აკრედიტაციის წესს, აგრეთვე ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების მასწავლებელთა საქმიანობის წარმართვის პირობებსა და წესს.

 

მითითებული საკანონმდებლო აქტის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სრული ზოგადი განათლების მიღება გულისხმობს სკოლის გამოსაშვები გამოცდების წარმატებით ჩაბარებას და სახელმწიფოს მიერ შესაბამისი დოკუმენტით ამის დადასტურებას. სახელმწიფო დოკუმენტის ნიმუშს და სკოლის გამოსაშვები გამოცდების ჩატარების წესსა და პირობებს ადგენს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო. ამავე კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად კი, ყველას აქვს სრული ზოგადი განათლების მიღების თანაბარი უფლება, რათა სრულად განავითაროს თავისი პიროვნება და შეიძინოს ის ცოდნა და უნარ-ჩვევები, რომლებიც აუცილებელია კერძო და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში წარმატების მიღწევის თანაბარი შესაძლებლობებისთვის. დაწყებითი და საბაზო განათლების მიღება სავალდებულოა.

 

სასამართლო ასევე მიუთითებს ზემოაღნიშნული კანონის საფუძველზე მიღებულ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2012 წლის 8 ივნისის №113/ნ ბრძანებაზე, რომლითაც დამტკიცდა ,,ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის გაცემის წესი’’. აღნიშნული წესის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის ფორმებს განეკუთვნება: ა) საბაზო ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი – საბაზო ზოგადი განათლების ატესტატი; ბ) სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტი – სრული ზოგადი განათლების ატესტატი; გ) ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სერტიფიკატი. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად კი, სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის მიღების უფლება აქვს პირს, რომელიც კანონმდებლობით დადგენილი წესით დაძლევს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ მიღწევის დონეს და წარმატებით ჩააბარებს სკოლის გამოსაშვებ გამოცდებს. ამავე მუხლის მე-3 და მე-4 პუნტების თანხმად საბაზო ზოგადი განათლების დამადასტურებელი სახელმწიფო დოკუმენტის მიღების უფლება აქვს პირს, რომელიც კანონმდებლობით დადგენილი წესით დაძლევს, ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ დონეს. ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სერტიფიკატის მიღების უფლება აქვს პირს, რომელიც კანონმდებლობით დადგენილი წესით დაძლევს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ მიღწევის დონეს და წარმატებით ვერ ჩააბარებს სკოლის გამოსაშვებ გამოცდებს, ან წარმატებით დაძლევს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ მიღწევის დონეს და მონაწილეობას არ მიიღებს სკოლის გამოსაშვებ გამოცდებში.

 

7.3. ამდენად, ზემოაღნიშნული სამართლის ნორმებისა და საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელის ინტერესი მისი უფლების აღიარების თაობაზე, წარმოადგენს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25-ე მუხლით გათვალისწინებულ კანონიერ ინტერესს. ამასთან, აღნიშნულ უფლებას მოსარჩელეს ანიჭებს ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები.

 

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება თ---------------, მიერ სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლის ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სრული კურსის დასრულების ფაქტი, რაც წარმოდგენილი სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენს.

 

8. საპროცესო ხარჯები:

 

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად პროცესის ხარჯებს შეადგენს სასამართლო ხარჯები და სასამართლოს გარეშე ხარჯები ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებილი იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ ხარჯების გადახდისაგან. დადგენილია, რომ მოსარჩელემ სარჩელის აღძვრისას გადაიხადა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟი - 100 ლარი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად თუ სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მოსარჩელე უარს იტყვის სარჩელზე, მოპასუხე ცნობს სარჩელს ან მხარეები მორიგდებიან, მხარეები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან. რადგან სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი შესაბამისად მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ 100(ასი) ლარის გადახდა, ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ.

 

სარეზოლუციო ნაწილი:

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-2, მე-3, მე-4, მე-12, მე-13, 25-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 37-ე, 49-ე, 53-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 257-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით და

 

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

 

1. თამარ ჭონქაძის სარჩელი დაკმაყოფილდეს;

 

2. აღიარებულ იქნეს თ--------------- მიერ სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლაში 2003 წელს ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის სრული კურსის დასრულება.

 

3. მოპასუხე - სსიპ არ----------ს საჯარო სკოლას დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ 100 (ასი) ლარის გადახდა, ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ.

 

4.გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების გადაცემიდან 14 (თოთხმეტი) დღის ვადაში, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში (მდებარე თბილისი, გრ. რობაქიძის №7ა) სააპელაციო საჩივრის შეტანის გზით, მცხეთის რაიონული სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის (მდებარე ქ. მცხეთა, სამხედროს ქუჩა №17) მეშვეობით. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია. იგი იწყება მხარისათვის გადაწყვეტილების ასლის გადაცემის მომენტიდან. გადაწყვეტილების გადაცემის მომენტად ითვლება დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის მხარისათვის ჩაბარება უშუალოდ სასამართლოში ან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლების შესაბამისად;

 

მოსამართლე ვ. ფუხაშვილი