გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე №2/19787-17
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
8 აპრილი 2019 წელი თბ--–--ი
შესავალი ნ-წილი
თბ--–--ის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია
მოსამართლე თინ-თინ ეცადა–---–-
სხდომის მდივანი ნ-ტო ხელა–---–-
მოსარჩელეები- გი-----ი კუ----–---, მა-ა ლი--------–---ი, არ-------––-–-----ი ან- კუ----–---
წარმომადგენელი -ქე-----ნ ქა--–-–---–ი
ან- კუ----–--ის კანონიერი წარმომადგენლები- გი-----ი კუ----–--- და მა-ა ლი--------–---ი
მოპასუხე - შო--ა მა---–----–--ე
წარმომადგენელი - ცი–--ო ცხ-------ი
დავის საგანი - მორალური და მატერიალური ზიანის ან-ზღაურება
აღწერილობითი ნ-წილი
1. სასარჩელო მო--ხოვნ-
1.1. შო--ა მა---–----–--ეს, გი-----ი კუ----–--ის, მა-ა ლი--------–---ის და არ-------––-–-----ი ან- კუ----–--ის სასარგებლოს დაეკისროს ზიანის ან-ზღაურება 95 750 ლარის ოდენობით, სა-დან-ც 27 750 ლარი წარმოადგენს ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანს, კერძოდ 4900 ლარი ან- კუ----–--ის სასარგებლოდ სამომავლოდ ჩასატარებელი ოპერაციის ღირებულება, 7940 ლარიდან - 4000 ლარი გი-----ი კუ----–--ის, 2000 ლარი მა-ა ლი--------–---ის და 1940 ლარი ან- კუ----–--ის ექიმთან ვიზიტის, გამოკვლევების, შეძენილი და შესაძენი მედიკამენტების ხარჯი, 14 910 ლარი მოსარჩელეთა სამედი–--ო გამოკვლევების და საყოფაცხოვრებო მოვლის ხარჯი, სა-დან-ც გი-----ი კუ----–--ის ხარჯი შეადგენს - 4515 ლარს, მა-ა ლი--------–---ის - 4410 ლარს, ხოლო ან- კუ----–--ის 5989 ლარს, ხოლო 68 000 ლარი წარმოადგენს გი-----ი კუ----–--ის სასარგებლოდ დასაკისრებელ თანხას, რომელიც მოიცავს მიუღებელი შემოსავლის და სხვა სახის მატერიალურ დან-ხარჯებს.
1.2. შო--ა მა---–----–--ეს მორალური ზიანის სახით არ-------––-–-----ი ან- კუ----–--ის სასარგებლოს დაეკისროს 20 000 ლარი, მა-ა ლი--------–---ის სასარგებლოდ 15 000 ლარი, გი-----ი კუ----–--ის სასარგებლოდ 10 000 ლარი.
1.3. შო--ა მა---–----–--ეს გი-----ი კუ----–--ის სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის ან-ზღაურების სახით - 10 755 ლარი.
(დაზუსტებული პირველი სასარჩელო მო--ხოვნ-, ს.ფ 332, ტომი I)
სარჩელის საფუძვლები:
მოპასუხე შო--ა მა---–----–--ემ მოსარჩელეებს ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიაყენ- ფიზიკური (ჯანმრთელობის) მატერიალური და მორალური ზიანი. კერძოდ, 201--–ლის 1 სე---ემბერს მოპასუხე, რომელიც დიდი სისწრაფით მოძრაობდა ავტომანქანით, სახელმწიფო ნომერი M-------, თბ--–--ი-სე---ი-ლე---–---ს საავტომობილო მონ-კვეთზე, დასავლეთის მიმართულებით ვერ დამოირჩილა საჭე, გადავიდა საპირისპირო მოძრაობისათვის განკუთვნილ მხარეს და დაეჯახა ჯერ ავტომანქან-ს სახ. ნომრით R--------, ხოლო შემდეგ გი-----ი კუ----–--ის საკუთრებაში არსებულ ა/მანქან-ს სახ. ნომრით M--------, შეჯახების მომენტში მანქან-ში იმყოფებოდნენ გი-----ი კუ----–---, მისი მეუღლე მა-ა ლი--------–---ი და მათი არ-------––-–-----ი შვილი ან- კუ----–---.
შეჯახების შედეგად მნიშვნელოვნ-დ დაზიანდა ავტომანქან-, ხოლო მოსარჩელეებმა მიიღეს მძიმე ხარისხის დაზიანებები, მრავლობითი მოტეხილობით. სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის შესან-რჩუნებლად ჩაუტარდათ რამოდენიმე სახის სასწრაფო და გადაუდებელი ოპერაცია.
არ-------––-–-----მა ან- კუ----–---მ მიიღო ქალასარქველის მოტეხილობა ინტრაცერებრალური ჰემატომით, მა-ა ლი--------–---ს აღენიშნებოდა მარცხენ- მხარის ძვლის მოტეხილობა, მე-6 და მე-7 ნეკნის მოტეხილობა, შეჯახების შედეგად გაუსკდა ელენთა. გი-----ი კუ----–---მ მიიღო ო---ვე ზედა და ქვედა კიდურების მოტეხილობა, ძლიერი დაჟეჟილობა. გი-----ი კუ----–--ის და მა-ა ლი--------–---ის მძიმე ჯანმრთელობის მდგომარეობას განსაკუთრებით ამძიმებდა ის ფაქტი, რომ მათი ერთადერთი ქალიშვილი სიცოცხლისათვის საშიში დაზიანებებით უგონო მდგომარეობაში იმყოფებოდა ცხრა დღე, ასევე ის ფაქტი, რომ თავიანთი მდგომარეობიდან გამომდინ-რე იმყოფებოდნენ უმწეო მდგომარეობაში და ვერაფერს აკეთებდნენ მის დასახმარებლად.
მოსარჩელეებს ჩაუტარდათ ძვირადღირებული მკურნ-ლობა, თუმცა იმის გამო, რომ არ ჰქონდათ საკმარისი თანხა დაეფარათ საავადმყოფოს ყველა ხარჯი, იძულებული გახდნენ მკურნ-ლობა მომვლელის დახმარებით სახლში გაეგრძელებინ-თ. მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა კვლავ პრობლემურია და სამივე მათგანი საჭიროებს დამატებით სხვადასხვა სახის ოპერაციულ ჩარევას. გი-----ი კუ----–---ს მიღებული ფსიქოლოგიური სტრესის გამო განუვითარდა გარკვეული ნერვული დაავადება ვეგეტატიური ნერვული დისფუნქცია და დაენიშნ- მკურნ-ლობა, თუმცა უსახსრობის გამო ძვირადღირებული მედიკამენტები ვერ შეიძინ-.
შეჯახების შედეგად მიღებული დაზიანების გამო, გი-----ი კუ----–---მ დაკარგა სამსახური და მისი დამატებითი ყოველთვიური შემოსავალი. ოჯახის რჩენ- უწევს მხოლოდ მა-ა ლი--------–---ს, რომლის ყოველთვიური შემოსავალი პედაგოგიური საქმიანობიდან გამომდინ-რე შეადგენს 500 ლარს.
ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად სრულად დაზიანდა გი-----ი კუ----–--ის საკუთრებაში არსებული ავტომანქან-, რომლის ღირებულება შეადგენდა 45000 აშშ დოლარს. მას დაზიანებების გამო დაკარგული აქვს ღირებულება. ა/მანქან- დღეის მდგომარეობით იმყოფება კერძო ავტოსადგომზე, რომელიც ასევე დაკავშირებულია თანხებთან.
საგულისხმოა ის ფაქტი, რომ მოპასუხე ამ დროის განმავლობაში არ და-ნტერესებულა მის მიერ დაზიანებული და მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩენილი პირების მდგომარეობით, არ გაუწევია დახმარება.
მოპასუხე ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად წარდგენილ ბრალდებაში გამართლდა გო---ს რა-ონული სასამართლოს მიერ. საქმის განხილვის დროს გამოიკვეთა, რომ ბრალდებულს ჰქონდა მძიმე და იშვიათი დაავადება, რომელსაც ახასიათებს უეცარი შეტევა და ცნობიერების გათიშვა. გამოძიების მხრიდან ვერ იქნ- წარდგენილი საკმარის მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც გამო---ცხავდა ეჭვს, რომ მოპასუხეს საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევისას ჰქონდა აღნიშნული დაავადება.
თუმცა ფაქტი, რომ შო--ა მა---–----–--ის ქმედებით მოხდა საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევა, რამაც გამოიწვია შეჯახება და მოსარჩელეთა დაზიანება დადგენილ გარემოებას წარმოადგენს.
2. მოპასუხის პოზიცია
2.1. მოპასუხე შო--ა მა---–----–--ემ სარჩელი არ ცნო იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ ავტო საგზაო შემთხვევა დადგა დაუძლეველი ძალის გამო, რომელსაც ვერ გააკონტროლებდა და ვერ გა-თვალისწინებდა, ვინა-დან არ იცოდა ამ დაავადების არსებობის შესახებ.
მოპასუხის განმარტებით, ავტოსაგზაო შემთხვევაში მისი ბრალეულობა გამოირიცხა გო---ს რა-ონული სასამართლოს გან-ჩენით, რომლითაც წარდგენილ ბრალდებაში გამართლდა, რაც გამო---ცხავს პასუხისმგებლობას ზიანის ან-ზღაურებასთან დაკავშირებით. ექსპერტიზის დასკვნითა და ხსენებული გან-ჩენის საფუძველზე დადგინდა, რომ საქმე გაქვს მძიმე და იშვიათ დაავადება ვერტებრო-ბაზილარულ არტერიულ სინდრომთან, რომელსაც ახასიათებს უეცარი შეტევა ცნობიერების გათიშვით და სწორედ ამ მდგომარეობაში აღმოჩნდა ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს. ეს გარემოება წარმოადგენს ძალას, რომლის დაძლევა აღემატებოდა მის შესაძლებლობებს.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. 201--–ლის 1 სე---ემბერს თბ--–--იდან დასავლეთის მიმართულებით მოძრავმა ავტომობილმა ''ჰი-----ა-'' სახელმწიფო ნომრით M------, რომელსაც მართავდა მოპასუხე შო--ა მა---–----–--ე დაარღვია ''საგზაო მოძრაობის შესახებ'' საქართველოს კანონის მო--ხოვნ-, ვერ უზრუნველყო ავტომანქანის უსაფრთხო მართვა, გადავიდა გზის საპირისპირო მოძრაობისათვის განკუთვნილ ზოლში და შეეჯახა შემხვედრი მიმართულებით მოძრავ ავტომანქან- „ოპ--–ს“ სახელმწიფო ნომრით M--------, რომელსაც მართავდა გი-----ი კუ----–---.
ავტომანქან- „ოპ--––ი“ მყოფმა მგზავრებმა გი-----ი კუ----–---მ, მა-ა ლი--------–---მა და ან- კუ----–---მ მიიღეს სხეულის მძიმე დაზიანება სხვადასხვა სახის მრავლობითი მოტეხილობით.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
- 2016 წლის 30 ივნისის გან-ჩენი (ტომი I, ს.ფ 35-40)
- თბ--–--ის სა----–-–-ო სასამართლოს 201--–-–------------------ს გან-ჩენი (ტომი I, ს.ფ 181)
- მოსარჩელეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობები (ტომი I, ს.ფ 41; 51; 52
3.1.2. ავტოავარიის შედეგად მოსარჩელეები სასწრაფო დახმარების მიერ გადაყვანილი იქნენ სხვადასხვა სამედი–--ო დაწესებულებებში, სადაც გაეწიათ სამედი–--ო დახმარება. კერძოდ, მოსარჩელე მა-ა ლი--------–---ი მო--ავსებული იქნ- ქა----–ში, შპს „რე-------–----ი ჯა----–--ს ცე-----ში“, სადაც დაუდგინდა სხვადასხვა სახის დაზიანებები: ელენთის გახეთქვა, მარცხენ- მხრის ძვლის მოტეხილობა, მარცხენ- მე-6 და მე-7 ნეკნების მოტეხილობა. მას ჩაუტარდა გადაუდებელი მკურნ-ლობა და ამოკვეთეს ელენთა.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
- 201--–ლის 8 სე---ემბრის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა #6338 (ტომი I, ს.ფ 16)
3.1.3. ან- კუ----–---მ 201--–ლის 1 სე---ემბერს ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიიღო სხეულის მძიმე დაზიანება, ქალა-ტვინის მძიმე ტრავმა. უგონო მდგომარეობაში გადაყვანილი იქნ- მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოს კრიტიკული მედი–--ის დეპარტამენტში, სადაც დაუდგინ- ქალასარქველის მოხეტილობა, შუბლის ძვლის მოტეხილობა მარცხნივ ბაზალურად ინტერაცერებრალურად ჰემორაგია პერიფოლიკალური შეშუპებით.
იმავე დღეს ჩაუტარდა სასწრაფო ოპერაცია და რეკონსტრუქცია ქალის ტრავმის დროს, მოცილებული იქნ- ინტრაცერებრული ჰემატომა შუბლის მიდამოში. ჩაუტარდა ანტიბიოტიკური მკურნ-ლობა, ინფუზიური ჰემოტრანსფუზია, ანტიკონვენსური, სედატიური და სიმპტომური თერაპია.
ან- კუ----–--- სტაციონ-ლურ მკურნ-ლობას გადიოდა 201--–ლის 1 სე---ემბრიდან - 201--–ლის 15 სე---ემბრამდე.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
- 201--–ლის 15 სე---ემბრის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა #4---- (ტომი I, ს.ფ 27)
3.1.4. გი-----ი კუ----–--- მო--ავსებული იქნ- კლინიკა შპს „ტრ---------–---ი“-ში შემდეგი დაზიანებებით: მარცხენ- კვირისთავის ღია მოტეხილობა, ნ-კვეთოვანი ჭრილობა მარჯვენ- მუხლის წინ- ზედაპირზე, მარცხენ- იდაყვის ძვლის მოტეხილობა დისტალურ მესამედში; ექსკორაციები მარცხენ- იდაყვის სახსრის უკან- ზედაპირზე, მარცხენ- ტაბუხის ფოსოს უკან- კიდის მოხეტილობა.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებას:
- 201--–ლის 4 სე---ემბრის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა #1---- (ტომი I, ს.ფ 26)
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.2.1. მა-ა ლი--------–---მა 201--–ლის 25 სე---ემბერს შპს „ტრ---------–---იაში“ გა-არა სამედი–--ო კონსულტაცია და რენდგენოგამოკვლევა, ვინა-დან აღენიშნებოდა პათოლოგიური მოძრაობა მარცხენ- მხარზე. კვლევისას დადგინ-, რომ პაციენტს ესაჭიროებოდა დაუყოვნებლივ ოპერაციულ მკურნ-ლობას მარცხენ- მხარის ძვლის ოსტეოსინთეზი ფირფიტითა და ჭანჭიკებით. ექიმთან კონსულტაცია და რენდგენოგამოკვლევის ღირებულებამ შეადგინ- 60 ლარი.
2017 წლის 6 ივლისს მა-ა ლი--------–---ს შპს „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალ----------------------------–-----ში“ ჩაუტრადა კონსულტაცია. დათვალიერებით დაუდგინდა მარცხენ- მხრის სახსრის ზომიერად შესიება, პალპაციით ზომიერად გამოხატული ტკივილი, მხარის სახსარში მოძრაობის შეზღუდვა. ჩასატარებელი ოპერაციის ღირებულება კალკულაციის შესაბამისად შეადგინ- 806 ლარი.
განსახილველ შემთხვევაში გაწეული ხარჯის დამდასტურებელი ქვითარი საქმეში არ მოიპოვება, თუმცა საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან ირკვევა, რომ 2013 წლის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში მოსარჩელეს ოპერაციული მკურნ-ლობა არ დაუფინ-ნსდა და ხარჯები გასწია თავად მოსარჩელემ.
მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ექიმთან ვიზიტის, გამოკვლევების, შეძენილი და შესაძენი მედიკამენტების ხარჯი ჯამში შეადგენს 2000 ლარს.
საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ირკვევა, რომ მა-ა ლი--------–---მა ავტოავარიის შედეგად მიღებული დაზიანებების შემდგომ გასწია შემდეგი სახის ხარჯები:
201--–ლის 10 სე---ემბერი #4---------ო სამედი–--ო ცე-----ში პაციენტმა გა-არა ექიმის კონსულტაცია საავადმყოფო ფურცლის გაგრძელება - 35 ლარი; 201--–ლის 10 ოქტომბერს შპს „ტრ---------–---ში“ ექიმის კონსულტაცია - 60 ლარი, 201--–ლის 20 ნოემბრის შპს „ტრ---------–---ში“ ექიმის კონსულტაცია და რენდგენოგამოკვლევა - 72 ლარი; 2015 წლის 12 იანვარს შპს „ტრ---------–---ში“ ექიმის კონსულტაცია და რენდგენოგამოკვლევა - 80 ლარი; 2017 წლის 27 ივნისს „ევ---ში“ექიმის კონსულტაცია და რენდგენოგამოკვლევა - 110 ლარი; 2017 წლის 6 ივლისს აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ექიმის კონსულტაცია - 50 ლარი.
მოსარჩელე ასევე მოითხოვს ოპერაციის შემდგომ მკურნ-ლობის გაგრძელების მიზნით, მედიკამენტების ღირებულების, 123 ლარის ან-ზღაურებას, თუმცა საქმეში არ არის წარმოდგენილი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა, სადაც ექიმის მიერ მითითებული იქნება რა ოდენობის და დასახელების მედიკამენტებს საჭიროებდა იმ დროისათვის მოსარჩელე მა-ა ლი--------–---ი.
საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ირკვევა, რომ მოსარჩელემ მიღებული დაზიანებების შედეგად ჯამში გასწია (60+35+806+60+72+80+50+110) 1273 ლარის ღირებულების ზიანი, 604 ლარის ღირებულების გაწეული ან სამომავლოდ გასაწევი ხარჯების დამადასტურებელი მტკიცებულებანი საქმეში არ მოიპოვება.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა #18788 (ტომი I, ს.ფ 17)
- წინ-სწარი კალკულაცია (ს.ფ 21)
- 2017 წლის 6 ივლისის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა (ტომი I, ს.ფ 22)
- თანხის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები (ტომი II, ს.ფ 37-41)
3.2.2. ან- კუ----–---ს მიღებული დაზიანებებიდან პერიოდულად უტარდებოდა სხვადასხვა სახის მედი–--ის სპეციალისტებთან კონსულტაციები, დანიშნული საჭირო გამოკვლევები და მკურნ-ლობა.
კერძოდ, 201--–ლის 20 ნოემბერს გივი ჟვანიას სახელობის პედიატრიის აკადემიურ კლინიკაში პაციენტმა გა-არა ნევროლოგის (ექიმი გელაძე) კონსულტაცია - 50 ლარი, იმავე დღეს ამავე კლინიკაში გა-არა ნევროლოგის (ექიმი კიკოლა–---–-) კონსულტაცია - 40 ლარი, 2015 წლის 12 ივნისი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფო“ ნეიროქირურგის კონსულტაცია - 50 ლარი; 2016 წლის 12 იანვარი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფო“ – 50 ლარი, 2016 წლის 8 სე---ემბერი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში, თავის ტვინის კომპიუტერული ტომოგრაფია - 150 ლარი, 2016 წლის 8 სე---ემბერი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში, ოფთალმოლოგის კონსულტაცია - 60 ლარი; 2016 წლის 8 სე---ემბერი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში ნეიროქირურგის კონსულტაცია - 50 ლარი; 2017 წლის 19 ივნისი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში ნეიროქირურგის კონსულტაცია - 40 ლარი; 2017 წლის 12 სე---ემბერი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში ნეიროქირურგის კონსულტაცია - 40 ლარი; 2017 წლის 12 სე---ემბერი მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში კომპიუტერული ტომოგრაფია - 168 ლარი;
2017 წლის 12 სე---ემბრის კომპიუტერული კვლევის შედეგად დადგინდა ძვლოვან ფანჯარაზე მარჯვნივ არსებული შუბლის ძვლის ტრეპან-ციული დეფე---ი. ამავე მხარეს შუბლის ნ-წილში ვლინდება თხლეკედლებიანი პორენცეფალური კისტა ზომით 1.2სმ. კვლავ ისახება ლაკუნ-რული დარბილების კერები.
2018 წლის 10 იანვარს მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში პაციენტმა გა-არა ნეიროქირურგის კონსულტაცია - 40 ლარი; ამავე დღეს გაცემული ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობის მიხედვით ჩატარებული კვლევების შედეგად ან- კუ----–---ს ესაჭიროება ოპერაციული მკურნ-ლობა- ქალასაქვლის ძვლის დეფე---ის აღდგენ-, ვინა-დან ძვლოვანი დეფე---ი 2 წლის განმავლობაში არ შეივსო. საქმეში წარმოდგენილი #1-- ანგარიშ-ფაქტურის სამომავლოდ ჩასატარებელი ოპერაციული მკურნ-ლობის ღირებულება შეადგენს 4900.5 ლარს.
წარმოდგენილი დოკუმენტების მიხედვით, ავტოავარიის შედეგად მიღებული დაზიანებებით ან- კუ----–--ის მიმართ ჩატარებული და სამომავლოდ ჩასატარებელი ოპერაციული მკურნ-ლობის, ასევე ჯანმრთელობის დაზიანების შედეგად სხვადასხვა პროფილის ექიმებთან ვიზიტის ღირებულება ჯამში შეადგენს (50+40+50+50+150+60+50+40+40+168+40+4900) 5 638 ლარს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობები (ტომი I, ს.ფ 29-35; 187-188)
- #1-- ანგარიშ-ფაქტურა (ტომი II, ს.ფ 11)
- თანხის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები (ტომი II, ს.ფ 31-36)
3.2.3. გი-----ი კუ----–---ს ჩაუტარდა გადაუდებელი ოპერაციები და დაენიშნ- მედიკამენტოზური მკურნ-ლობა. მიღებული დაზიანებების შედეგად 2015 წლის 17 მა-სს, მარცხენ- ზედა კიდურზე ძვლის შეუხორცებელი მოტეხილობის გამო ჩაუტარდა ხელახალი ოპერაცია „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“, გაუკეთდა ძვლის რეოსტეოსინთეზი ფირფიტითა და ჭანჭიკით. დაენიშნ- მედიკამენტოზური მკურნ-ლობა და გართულებების თავიდან აცილების მიზნით ექიმთან კონსულტაციები გარკვეული პერიოდულობით.
2017 წლის 5 ივლისს ჩატარებული კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ პაციენტს ესაჭიროებოდა დაუყოვნებლივი ოპერაცია მარცხენ- წინ-მხრიდან შიდა ფიქსაციის საშუალებების ამოღება. წინ-სწარი კალკულაციის შედეგად ოპერაციის ღირებულება განისაზღვრა 806 ლარით.
საქმეში დაცული მტკიცებულებებიდან ირკვევა, რომ გი-----ი კუ----–---მ ავტოავარიის შედეგად მიღებული დაზიანებების შემდგომ გასწია შემდეგი სახის ხარჯები, რაც უნდა ან-ზღაურდეს სრულად:
201--–ლის 17 სე---ემბრის #4---------ო მედი–--ის ცე-----ში თაბაშირის მოხსნის ღირებულება - 50 ლარი, 201--–ლის 20 ნოემბერს შპს „ტრ---------–---ში“ ექიმის კონსულტაცია - 40 ლარი, 201--–ლის 20 ნოემბერს შპს „ტრ---------–---ში“ რენდგენოგამოკვლევა - 45; 2015 წლის 1 მა-სს „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ექიმის კონსულტაციის - 40 ლარი; ამავე კლინიკაში 2017 წლის 16 მა-სს გადახდილი მეორე ოპერაციის ღირებულება - 630 ლარი; 2015 წლის 20 მა-სს „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ჭრილობის გადახვევა - 15 ლარი, შპს „ნი-----–--------------------ო კლინიკა“ ექიმის კონსულტაცია - 40 ლარი, ამავე კლინიკაში ულტრასონოგრაფია - 70 ლარი, 2017 წლის 5 ივლისს სამედი–--ო კოპრორაცია ევ----–ი ტრ---------–---ის კონსულტაცია - 50 ლარი; 2017 წლის 31 ივლისი „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ექიმის კონსულტაცია - 50 ლარი, 2018 წლის 1 აგვისტო „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ოპერაციის ხარჯი (806 ლარიდან ) – 500 ლარი, 2017 წლის 6 აგვისტო ოპერაციის შემდგომი მკურნ-ლობა (მედიკამენტი) - 25.86 ლარი; 2017 წლის 31 ივლისი ოპერაციის შემდგომი მკურნ-ლობა (მედიკამენტი) – 9.20 ლარი, 2018 წლის 12 იანვარი „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ ექიმის კონსულტაცია - 60 ლარი.
გაწეული ხარჯების ნ-წილობრივ ან-ზღაურების საფუძვლები:
საქმეში წარმოდგენილია 201--–ლის 4 სე---ემბერის ქვითარი, რომელიც ასახავს პირველი ოპერციის შემდგომ მედიკამენტებით მკურნ-ლობის ხარჯებს - 161 ლარის ოდენობით; 201--–ლის 4 სე---ემბერს შპს „ტრ---------–---ის“ მიერ გაცემული ფორმა 100-დან ირკვევა, რომ პაციენტს გადახდის ქვითარში დასახელებული მედიკამენტებიდან ესაჭიროებოდა მხოლოდ ფრაქსიპარინი და ცეფამედი, რომელთა ჯამური ღირებულება შეადგენს 130 ლარს. სასამართლოს მიაჩნია, რომ 161 ლარიდან უნდა აუნ-ზღაურდეს მხოლოდ სამი მედიკამენტის ღირებულება 130 ლარის ოდენობით.
2015 წლის 17 მა-სს ოპერაციის შემდგომი მკურნ-ლობა (მედიკამენტები) – 80.76 ლარი, სა-დან-ც მოსარჩელეს უნდა აუნ-ზღაურდეს მხოლოდ 75.32 ლარი. სასამართლოს მსჯელობა ემყარება 2015 წლის 17 მა-სს „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ სა--------------------–-----ს“ მიერ გაცემულ „რეკომენდაციები გაწერისას“, რომლის მიხედვით პაციენტს მკურნ-ლობის შემდგომი გაგრძელებისთვის წარმოდგენილი ქვითრის მიხედვით შეძენილი მედიკამენტებიდან დაენიშნ- მხოლოდ „ნ-ლგეზინი“, ფრაქსიპარინი და ცეტრა, რომელთა ღირებულება წარმოდგენილი ქვითრის მიხედვით, ჯამში შეადგენს 75.32 ლარს.
2017 წლის 27 ივნისს გი-----ი კუ----–---ს სამედი–--ო კორპორაცია ევ---ში ჩაუტარდა ექიმის კონსულტაცია და ო--- რენდგენი, რომელთა ღირებულებამ შეადგინ- - 150 ლარი. განსახილველ შემთხვევაში გაწეული ხარჯები უნდა ან-ზღაურდეს ნ-წილობრივ, ვინა-დან 2017 წლის 27 ივნისს გაცემულ ფორმა 100-ის მიხედვით პაციენტს მარცხენ- იდაყვის ძვლის დისტალური ბოლოს შეხორცებული მოტეხილობის გარდა, აღენიშნებოდა ოსტეოსინთეზის მარცხენ-მხრივი კოქსართროზი.
ექიმის რეკომენდაციით გი-----ი კეპულაძეს დაენიშნ- მარცხენ- მენჯ-ბარძაყის სახსრის RO-გრაფია და მარცხენ- წინ-მხრის ძვლების RO-გრაფია. 201--–ლის 4 სე---ემბერს გაცემული ფორმა 100-ის მიხედვით მოსარჩელეს ავტოავარიის შედეგად აღენიშნებოდა მარცხენ- კვირისთავის ღია მოტეხილობა, ნ-კვეთოვანი ჭრილობა მარჯვენ- მუხლის წინ- ზედაპირზე. სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოსარჩელეს უნდა აუნ-ზღაურდეს ექიმის კონსულტაციის და მარცხენ- წინ-მხრის ძვლების RO-გრაფიის ღირებულება, რაც შეეხება მარცხენ- მენჯ-ბარძაყის სახსრის RO-გრაფიის დანიშვნის საფუძველი იყო თუ არა პირდაპირ კავშირში 201--–ლის 1 სე---ემბრის შემთხვევასთან საქმეში წარმოდგენილი ფორმა #100-ით არ დადასტურდა. შესაბამისად, მოსარჩელეს უნდა აუნ-ზღაურდეს მხოლოდ ექიმის კონსულტაციის და წინ-მხრის რენტგენოლოგიური გამოკვლევისთვის გაწეული ხარჯი - 105 ლარი.
2017 წლის 2 აგვისტოს ოპერაციის შემდგომი მკურნ-ლობის ხარჯები (მედიკამენტები) შეადგენს 210.43 ლარს. სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეს უნდა აუნ-ზღაურდეს მხოლოდ 206.49 ლარი, იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ სა--------------------–-----ს“ მიერ გაცემულ „რეკომენდაციები გაწერისას“, მიხედვით პაციენტს მკურნ-ლობის შემდგომი გაგრძელებისთვის წარდგენილი ქვითრის მიხედვით შეძენილი მედიკამენტებიდან დაენიშნ- მხოლოდ ფრაქსიპარინი და ცეფიტონი, რომელთა ღირებულება შეადგენს 206.49 ლარს.
გაწეული ხარჯები არ უნდა ან-ზღაურდეს:
2016 წლის 16 სე---ემბერს მედიკამენტების ღირებულება 20.12 ლარის ოდენობით არ უნდა ან-ზღაურდეს, ვინა-დან საქმეში წარმოდგენილი არ არის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა, სადაც ექიმის მიერ მითითებული იქნება რა ოდენობის და დასახელების მედიკამენტებს საჭიროებდა იმ დროისათვის მოსარჩელე გი-----ი კუ----–---.
საქმეში ასევე მო--ავსებულია „აკ------------–----------–---ის ცე-----ალურ საუ------------------–-----–ი“ 2015 წლის 17 აპრილს მოსარჩელის კარდიოლოგთან და ნევროპათოლოგთან ვიზიტის და ამის შედეგად ნევროპათოლოგის დანიშნული მედიკამენტოზური მკურნ-ლობის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომელიც მოსარჩელის მტკიცებით 201--–ლის 1 სე---ემბრის ავტოავარიის შედეგად განვითარებულ ჯანმრთელობის პრობლემებს უკავშირდება, რომელიც სასამართლოს მიერ ვერ იქნება გაზიარებული იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საქმეში წარმოდგენილი სამედი–--ო დოკუმენტაციით არ დგინდება ტრავმის შედეგად განვითარებული ნევროლოგიური თუ კარდიოლოგიური გართულებები.
შესაბამისად, წარმოდგენილი მტკიცებულებების კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ გი-----ი კუ----–--ის მიმართ მიყენებული მატერიალური ზიანი შეადგენს (50+40+45+40+630+15+40+70+50+50+500+25.86+9.20+60+130+75.32+105+206.49)2141.87ლარს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- 201--–ლის 4 სე---ემბრის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა #1---- (ტომი I, ს.ფ 26)
- წინ-სწარი კალკულაცია (ტომი I, ს.ფ 23)
- ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა (ტომი I, ს.ფ 24; 184; 186)
- რეკომენდაციები გაწერისას (ტომი I, ს.ფ 25; 185)
- თანხის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრები (ტომი II, ს.ფ 31-36)
3.2.4. მოპასუხემ ვერ დაადასტურა სადავო გარემოება, რომლის მიხედვით ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს იგი იმყოფებოდა უგონო მდგომარეობაში და მომხდარის დაძლევა აღემატებოდა მის შესაძლებლობებს.
შო--ა მა---–----–--ე დასახელებული გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებებად უთითებს სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარ გამამართლებელ გან-ჩენს.
სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საქმეზე „რი------–----------------–----------გ.“ მომჩივანი სწორედ ევროკონვენციის მე-6 მუხლის მე-2 პუქტზე დაყრდნოით ასაჩივრებდა ეროვნული სასამართლოების გადაწყვეტილებას, რომლის მიხედვითაც, მას დაზარალებულის სასარგებლოდ კომპენსაციის გადახდა დაეკისრა. კერძოდ, მომჩივანს ბრალი დასდეს არ-------––-–-----ის მიმართ სექსუალური ხასიათის ძალმომრეობით ქმედების განხორციელებაში, თუმცა ნ-ფიც მსაჯულთა სასამართლომ იგი უდან-შაულოდ ცნო და გაამართლა. მიუხედავად ამისა, იმავე წარმოების ფარგლებში, განმცხადებელს დაეკისრა დაზარალებულისათვის კომპენსაციის გადახდა, რაც, გამამართლებელი ვერდიქტის არსებობის პირობებში, მომჩივანმა უდან-შაულობის პრეზუმფციის დარღვევად მიიჩნია. ევროპული სასამართლო არ დაეთანხმა მომჩივანის პოზიციას კომპენსაციის დაკისრების დაუშვებლობასთან დაკავშირებით და მიუთითა შემდეგი: მართალია, გარკვეულ შემთხვვებში, სამოქალაქო პასუხისმგებლობის დაკისრების წინ-პირობებსა და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლებს შო---ს შესაძლოა თანხვედრა ხდებოდეს, მაგრამ განსახილველ საქმეში მო--ხოვნ- ზიანის ან-ზღაურებაზე სამოქალაქო (კონკრეტულად, დელიქტური) სამართლის პრინციპების მიხედვით უნდა განხილულიყო. სისხლის სამართლის საქმის წარმოების შედეგი არ თამაშობდა გადამწყვეტ როლს კომპენსაციის დაკისრებასთან დაკავშირებული სამართალწარმოებისათვის. მსხვერპლს უფლება ჰქონდა მოეთხოვა კომპენსაცია, იმის მიუხედავად, ბრალდებულს გაამტყუნებდნენ თუ, როგორც ამ შემთხვევაში მოხდა, გაამართლებდნენ. საკითხის გადაწყვეტა კომპენსაციის მინიჭების თაობაზე, დამოუკიდებელ სამართლებრივ შეფასებას მოითხოვდა იმ კრიტერიუმებისა და მტკიცებით სტანდარტის საფუძველზე, რაც განსხვავდებოდა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებისას გამოსაყენებელი კრიტერიუმებისა და სტანდარტებისაგან. (იხ. Ri----------------------------------------------8.) .
სასამართლო დასკვნის სახით მიუთითებს, რომ დან-შაულის შედეგად დაზარალებულ პირს, საქართველოს კანონმდებლობით გააჩნია შესაძლებლობა, დარღვეული უფლების დასაცავად (ზიანის ან-ზღაურება) მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს საქმის განხილვა ჩვეულებრივი სასარჩელო წესით ან გამარტივებული წარმოების წესით. ამასთან, გამარტივებული წესით საქმის განსახილველად აუცილებელია მოსარჩელის შუამდგომლობა და სარჩელზე მოპასუხის მიმართ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი გან-ჩენის დართვა. რაც შეეხება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც მოპასუხის მიმართ გამოტანილია გამამართლებელი გან-ჩენი ან მოპასუხის მიმართ სახეზე არაა სისხლის სამართლის საქმეზე არსებითი განხილვის შედეგად გამოტანილი შემაჯამებელი აქტი, აღნიშნული არ წარმოადგენს საერთო სასარჩელო წესით ზიანის ან-ზღაურების მო--ხოვნის დამაბრკოლებელ გარემოებას, თუკი მოსარჩელის (დაზარალებული) მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები სსსკ-ის 105-ე მუხლის მო--ხოვნ-თა შესაბამისად, საკმარისია სამოქალაქო დავის ფარგლებში ზიანის ან-ზღაურების შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს ზემო-- აღნიშნული პრაქტიკაც ნ-თლად ადასტურებს, რომ ცალკე აღებული, დაზარალებულის სასარგებლოდ კომპენსაციის დაკისრება იმ პირისათვის, რომლის მიმართაც სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი იქნ- გამამართლებელი გან-ჩენი, არ წარმოადგენს უდან-შაულობის პრეზუმფციის დარღვევას და არ ეწინ-აღმდეგება კონვენციის მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტს.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის თანხმად, მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მო--ხოვნები თუ შესაგებელი, მაგრამ დამტკიცებას არ საჭიროებენ. ესენია: ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონ-წილეობენ.
სასამართლო მიუთითებს, რომ 2010 წლის 24 სე---ემბერს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით გაუქმებული იქნ- საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, კერძოდ, სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული გან-ჩენით დადგენილ ფაქტებს აღარ გააჩნიათ პრეიუდიციული ძალა, როცა საქმეს იხილავს სასამართლო იმ პირის მოქმედების სამოქალაქო-სამართლებრივი შედეგების შესახებ, ვის მიმართაც გამოტანილია გან-ჩენი. აღსანიშნ-ვია, რომ მისი შეფასება უნდა მოხდეს სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში.
განსახილველ შემთხვევაში სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მათ შო---ს გან-ჩენს, წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნებს და მიაჩნია, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხე გამართლდა წარდგენილ ბრალდებაში, ეს არ წარმოადგენს დამაბრკოლებელ გარემოებას სამოქალაქო სამართლის ნორმებზე დაყრდნობით განისაზღვროს შო--ა მა---–----–--ის პასუხისმგებლობის საფუძვლები თითოეული მოსარჩელის მიმართ.
სასამართლო განმარტავს, რომ სამართალწარმოება მიმდინ-რეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე, მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაუდონ საფუძვლად მათ მო--ხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თავის მო--ხოვნებსა და შესაგებელს. გარემოებები, რომელიც კანონის თან-ხმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.
განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი გარემოებაა, რომ მოპასუხე მხარის მიერ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევის შედეგად მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა; ასევე დადგენილი გარემოებაა, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მოპასუხე შეეჯახა შემხვედრი მიმართულებით მოძრავ ავტომანქან- „ოპ--–ს“ სახელმწიფო ნომრით M--------, რომელსაც მართავდა გი-----ი კუ----–---. ავტომანქან- „ოპ--––ი“ მყოფმა მზავრებმა გი-----ი კუ----–---მ, მა-ა ლი--------–---მა და ან- კუ----–--ემ მიიღეს სხეულის მძიმე დაზიანება სხვადასხვა სახის მრავლობითი მოტეხილობით.
საქმეზე წარმოდგენილი არაერთი მტკიცებულებით დასტურდება მოსარჩელეთა მიმართ მიყენებული მატერიალური ზიანი, თუმცა მოპასუხე უარს აცხადებს მიყენებული ზიანის ან-ზღაურებაზე იმ მოტივით, რომ იგი იყო უგონო მდგომარეობაში, რაც წარმოადგენს დაუძლეველ ძალას.
მის მიერ წარმოდგენილია ასევე შპს ''ვე---ო---ს'' მიერ გაცემული დასკვნ- N0-------, რომლის დასკვნით ნ-წილშიც აღნიშნულია: ''შო--ა მა---–----–--ის თავს ტვინის სისხლძარღვოვანი პათოლოგიის ხასიათის მხედველობაში მიღებით და ასევე წარმოდგენილ სამედი–--ო საბუთებში მითითებული ან-მნეზის (გონების დაკარგვის ეპიზოდები ჯერ კიდევ დროის წარსულ პერიოდში) გათვალისწინებით სავსებით დასაშვებია ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვის დროს ადგილი ჰქონოდა ცნობიერების გათიშვას''
მოპასუხეს 201--–ელს, ავტოავარიის შემდგომ დაუდგინდა ნერვოლოგიური პათოლოგია ვერტებრობაზილარული სინდრომი, რომელიც ქრონიკულია, მაგრამ როდის განვითარდა განსაზღვრა ვერ მოხდა, ამასთან, გან-ჩენში და ასევე მოპასუხე მხარის მიერ წარმოდგენილ დასკვნ-შიც მითითებულია, რომ ჯერ კიდევ 2011 წელს აღენიშნებოდა მოპასუხეს თაბრუსხვევა და გონების დაკარგვა.
სასამართლო სხდომაზე დაკითხული იქნ- და-------------–-------------–---------------ის ცე----- „ვე---ო---ს“ სასამართლო-სამედი–--ო ექსპერტი ალ------------------, რომელმაც დასკვნის იდენტური მოსაზრება გან-ვითარა ჩვენების მიცემისას. ექსპერტის ჩვენებით, მოსარჩელის დაავადებას, პათოლოგიას პრეკლინიკური გამოვლინება არ ახასიათებს. პიროვნება ვერ აკონტროლებს მდგომარეობას. 2011 წლის კვლევების მიხედვით დიაგნოზი არ იძლეოდა იმის საფუძველს, რომ მას დინ-მიური გამოკვლევები ჩაეტარებინ- ხშირი პერიოდულობით. 2011 წლიდან 201--–ლამდე რა-მე სახის აქტიური მკურნ-ლობა მას არ ჩაუტარებია და არც არსებობს ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება.
გან-ჩენის მიხედვით დგინდება, რომ პირი წარდგენილ ბრალდებაში გამართლდა, რამდენ-დაც ბრალდების მხარის მიერ არ იქნ- წარმოდგენილი აშკარა, დამაჯერებელი და ერთმანეთთან შეთანხმებული საკმარისი მტკიცებულებების ერთობლიობა, რომლებიც გონივრულ ეჭვს მიღმა დაადასტურებდა წარდგენილ ბრალდებას, ეჭვს ან ვარაუდს არ უნდა იწვევდეს, გან-ჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ უტყუარ მტკიცებულებებს, ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდა უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის სასარგებლოდ. სახეზეა არაერთი საეჭვო გარემოება, ბრალდების მხარემ კი წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, ვერ დაადასტურა შო--ა მა---–----–--ის ბრალეულობა.
სასამართლო განმარტავს, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხეს გონების დაკარგვის ეპიზოდები ჯერ კიდევ 2011 წელს აღენიშნებოდა, კანონი სატრანსპორტო საშუალების მომხმარებლის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას ანიჭებს, სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი მოხმარება გან-პირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების დადგომის შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას. პასუხისმგებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროდან მომდინ-რე ზიანისათვის, ჩვეულებრივი სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობასთან შედარებით უფრო მკაცრია - ზიანის ან-ზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება. ამასთან, რა-მე სახის კატეგო---ული და არა სავარაუდო დასკვნ-, რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვის დროს ადგილი ჰქონოდა ცნობიერების გათიშვას, საქმეზე არ მოიპოვება, მხარის მიერ წარმოდგენილ დასკვნ-ში მითითებულია, რომ სავსებით დასაშვებია ავტოსატრანსპორტო საშუალების მართვის დროს ადგილი ჰქონოდა ცნობიერების გათიშვას.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინ-რე, მოპასუხე მხარემ უტყუარად ვერ დაადასტურა სადავო ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს იგი იმყოფებოდა უგონო მდგომარეობაში და არ შეეძლო ავტოსაგზაო შემთხვევის თავიდან არიდება, რამდენ-დაც, აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი უტყუარი მტკიცებულება საქმეზე გამოკვლეული მასალების მიხედვით არ დასტურდება, ხოლო გან-ჩენით, რომელიც წარმოადგენს ერთ-ერთ მტკიცებულებას, უტყუარად არ დასტურდება სადავო ფაქტობრივი გარემოება მასზედ, რომ მას ავტოავარიის დროს მოპასუხემ დაკარგა ქონება, რაც უშუალოდაა დაკავშირებული 2011 წლის კვლევების შედეგად დასმულ დიაგნოზთან.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- 2016 წლის 30 ივნისის გან-ჩენი
- შპს ''ვე---ო---ს'' დასკვნ- N0------- (ტომი I, ს.ფ 312-318)
- მხარეთა ახსნ--განმარტებები;
- ექსპერტის ჩვენება (ტომი I, 11.06.2018წ, სხდომის ოქმი, 12:42:10წთ/ 12:50:26წთ)
- და-------------–-------------–---------------ის ცე-----ის 201--–ლის 29 ოქტომბრის N 0------- დასკვნ-(ტ.1.ს.ფ.312-318)
სამოტივაციო ნ-წილი
4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნ-
საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა საფუძველზე სასამართლო მიიჩნევს, რომ მა-ა ლი--------–---ის, გი-----ი კუ----–--ის და ან- კუ----–--ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ;
5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა;
სამოქალაქო კოდექსის 394-ე, 408-ე, 409-ე, 411-ე, 413-ე, 992-ე, 999-ე მუხლები; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე, 103-ე, 105-ე, 106-ე მუხლები;
6. სამართლებრივი შეფასება
6.1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლში მოცემულია დელიქტურ ვალდებულებების წარმოშობის საფუძვლები. ასეთი სახის ვალდებულება წარმოიშობა დაზარალებულის სამოქალაქო უფლებების დარღვევის შედეგად, იგი ატარებს არასახელშეკრულებო ხასიათს და მიმართულია მიყენებული ქონებრივი ან მორალური ზიანის ან-ზღაურებისაკენ. დელიქტური ვალდებულებები ატარებს ფარდობით ხასიათს, რადგან-ც წარმოიშობა ზიანის მიყენების შედეგად კონკრეტულ პირებს შო---ს, კერძოდ, დაზარალებულს, რომელიც უფლებამოსილია, მოითხოვოს ზიანის ან-ზღაურება (კრედიტო---) და ზიანის მიმყენებელს შო---ს, რომელიც ვალდებულია აან-ზღაუროს ზიანი (მოვალე).
სსკ-ის 992-ე მუხლის თან-ხმად, ან-ზღაურებას ექვემდებარება ნებისმიერი ზიანი, მიყენებული მოქალაქის პიროვნების ან ქონებისათვის, ასევე, ზიანი, მიყენებული იურიდიული პირის ქონებისათვის.
ზიანში, პირველ რიგში, იგულისხმება, დაზარალებულის სამოქალაქო უფლებების დარღვევის ქონებრივი შედეგები. ამასთან, დარღვეული უფლებები შეიძლება იყოს როგორც ქონებრივი, ისე - პირადი ხასიათის. ზიანი შეიძლება გამოიხატოს დაზარალებულის ქონების გან-დგურებით ან დაზიანებით, დაზარალებულის მიერ გამომუშავების დაკარგვის ან შემცირებით და ა.შ. ზიანის ერთერთი სახეა ე.წ. მორალური ზიანი, გამოხატული დაზარალებულის ფიზიკურ ან სულიერ ტანჯვაში მისი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დარღვევის გამო. დაზარალებულს უნდა აუნ-ზღაურდეს ყველა ქონებრივი დან-კარგი, როგორც რეალური, ასევე გაშვებული მოგება. მიყენებული ზიანის ოდენობის მტკიცების ტვირთი აწევს დაზარალებულს.
დელიქტური ვალდებულების წარმოშობის ერთ - ერთი პირობაა ზიანის მიმყენებლის ქმედების არამართლზომიერება, რაშიც იგულისხმება სხვისი სუბიე---ური უფლებების ყოველგვარი დარღვევა სათან-დო უფლებამოსილების არქონის შემთხვევაში.
პასუხისმგებლობის აუცილებელი პირობაა ზიანის მიმყენებლის ბრალის არსებობა. ბრალი გამოიხატება განზრახვის ან გაუფრთხილებლობის ფორმით, რომელიც, თავის მხრივ, იყოფა ჩვეულებრივ და უხეშ გაუფრთხილებლობად. ბრალის ფორმას, ზოგადი წესის მიხედვით, ზიანის ან-ზღაურებისათვის მნიშვნელობა არა აქვს, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა. მნიშვნელოვანია მხოლოდ ის, რომ ზიანის მიმყენებლის მოქმედება იყოს ბრალეული. ზიანის მიმყენებელმა პასუხი უნდა აგოს მხოლოდ საკუთარი ბრალეული მოქმედებისათვის, ანუ მისი პასუხისმგებლობა უნდა შემოიფარგლოს მის მიერ განხორციელებული მართლსაწინ-აღმდეგო ქმედებით.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თან-ხმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინ-აღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნ-ზღაუროს მას ეს ზიანი. მითითებული ნორმის თან-ხმად, პირს ზიანის ან-ზღაურება ეკისრება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობები, კერძოდ, როდესაც არსებობს ზიანი, ზიანი მიყენებულია მართლსაწინ-აღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინ-აღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შო---ს არსებობს მიზეზობრივი კავშირი და ბრალი ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლის პირველი ნ-წილის თან-ხმად, მგზავრების გადაყვანისა და ტვირთების გადაზიდვისათვის გათვალისწინებული სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, თუ მისი სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციას მოჰყვა ადამიანის სიკვდილი, დასახიჩრება ან ჯანმრთელობის მოშლა, ანდა ნივთის დაზიანება, ვალდებულია, დაზარალებულს აუნ-ზღაუროს აქედან წარმოშობილი ზიანი.
სასამართლო განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული ნორმა ითვალისწინებს სამოქალაქო სამართლის ზოგადი პრინციპიდან (პასუხიმგებლობა მიყენებული ზიანის გამო პირს ეკისრება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი მოქმედება არის ბრალეული) განსხვავებულ - სატრანსპორტო საშუალების მომხმარებლის ისეთ განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას, რა დროსაც მისი დაკისრებისათვის ბრალეულობა სავალდებულო არ არის. ამ გამონ-კლისს საფუძვლად უდევს ის გარემოება, რომ სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი მოხმარება გან-პირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების დადგომის შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას. ავტოსატრანსპორტო საშუალების ამგვარი თვისების გამო იგი მომეტებული საფრთხის წყაროდაა მიჩნეული და მიუხედავად იმისა, რომ მისი მოხმარება სამართლებრივად ნებადართულია, პასუხისმგებლობა მომეტებული საფრთხის წყაროდან მომდინ-რე ზიანისათვის, ჩვეულებრივი სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობასთან შედარებით უფრო მკაცრია - ზიანის ან-ზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება. აღნიშნული გამოწვეულია იმ მატერიალური ობიე---ების ფლობითა და სარგებლობით (ექსპლუატაციით ან ნებისმიერი ფორმით მისი გამოყენებით), რომელსაც განსაკუთრებული ხარისხობრივი თვისება აქვთ და ადამიანის მხრიდან მასზე სრული კონტროლის დამყარება შეუძლებელია. ამავდროულად, სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლით გათვალისწინებული ზიანის ან-ზღაურების დაკისრებისას სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის პასუხისმგებლობა უნდა გამოირიცხოს, თუ ზიანი გამოწვეულია თუნდაც ნივთის ექსპლუატაციის დროს, მაგრამ სხვა გარე ფაქტორების ზემოქმედებით და არა მომეტებული საფრთხის წყაროს თვისებებიდან გამომდინ-რე. პასუხისმგებლობის მთლიან ან ნ-წილობრივ გამომრიცხველ გარემოებად უნდა ჩა-თვალოს როგორც დაუძლეველი ძალა (სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნ-წილი), ასევე დაზარალებულის ბრალი.
დაუძლეველი ძალაში იგულისხმება, რომ, მიუხედავად ავტომანქანის გულისყურით მართვისა, ზიანის თავიდან აცილება ვერ ხერხდება. ასეთ შემთხვევაში უნდა დადგინდეს, ზიანი გამოწვეულია თუ არა დაბრკოლებით, რომელიც არ შედიოდა ტრანსპორტის მფლობელის კონტროლის სფეროში და მას გონივრულად არ შეეძლო არც მისი წინ-სწარ გათვალისწინება და არც დაბრკოლების ან მისი შედეგების თავიდან აცილება, ან დაძლევა, ანუ პირი მოკლებული იყო დაბრკოლებაზე ზემოქმედების შესაძლებლობას.
სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი გან-ჩენით დგინდება, რომ შო--ა მა---–----–--ეს 201--–ელს დადგენილი აქვს დიაგნოზი ვერტებრო-ბაზილარული უკმარისობა და თავის ტვინის იშემიური შეტევები. დადგენილი ნევროლოგიური პათოლოგია იშემიური შეტევის დროს ხასიათდება ცნობიერების შეცვლით ან სრული დაკარგვით, რის შედეგადაც 201--–ლის 1 სე---ემბერს მომხდარი საგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის დროს, თუ მას განუვითარდებოდა გონების დაკარგვით თანხლებული თავის ტვინის გარდამავალი იშემიური შეტევა, იგი ვერ შეძლებდა ვერც გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღებას და ვერც გაცნობიერებული მოქმედების შესრულებას, მათ შო---ს ავტომანქანის მართვას.
მოპასუხე მხარეს 201--–ელს, ავტოავარიის შემდგომ დაუდგინდა ნერვოლოგიური პათოლოგია: ვერტებრობაზილარული სინდრომი, რომელიც ქრონიკულია, მაგრამ როდის განვითარდა, ამის განსაზღვრა შეუძლებელია, ამასთან, გან-ჩენში და ასევე მოპასუხე მხარის მიერ წარმოდგენილ დასკვნ-შიც მითითებულია, რომ ჯერ კიდევ 2011 წელს აღენიშნებოდა მოპასუხე მხარეს თაბრუსხვევა და გონების დაკარგვა.
და-------------–-------------–---------------ის ცე-----ის 201--–ლის 29 ოქტომბრის N 0------- დასკვნის თან-ხმად, შო--ა მა---–----–--ის ან-მნეზის თან-ხმად, რამდენიმე წელია ატარებს არტერიულ წნევას. დაახლოებით 2-3 წლის წინ დაეწყო თავბრუსხვევა თავის ტკივილით, წონ-სწორობის დარღვევით, გონების მყისიერი გათიშვით, რის გამოც ჩაუტარდა სათან-დო გამოკვლევები, კერძოდ თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონ-ნსული ტომოგრაფია და თავის ტვინის სისხლძარღვთა დოპლეროგრაფია. დაესვა დიაგნოზი ტრანზიტული იშემიური შეტევები უკან- ცირკულარში. ჩაუტარდა მედიკამენტოზური მკურნ-ლობა. დაავადება პერიოდულად მწვავდებოდა.
სასამართლო მიიჩნევს, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე გამამართლებელი გან-ჩენის მიღებას შეუწყო იმ გარემოებამ, რომ უტყუარი და სარწმუნო მტკიცებულებები სისხლის სამართლის პროცესში წარმოადგენს გან-ჩენის დადგომისათვის უალტერნ-ტივო საშუალებას, რომლითაც უნდა დადასტურდეს სისხლის სამართლის საქმისთვის რელევანტური ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა. მტკიცებულებათა შეფასების დროს წარმოშობილი ყოველგვარი ეჭვი უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის სასარგებლოდ.
მოცემულ შემთხვევაში, სისხლის სამართლის საქმეზე უტყუარად,ვერ იქნ- დადგენილი, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა მოპასუხის მიერ ცნობიერების დაკარგვის შედეგად, რამდენ-დაც ეჭვი გადაწყდა ბრალდებულის სასარგებლოდ, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის, შესაბამისად, სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილ გან-ჩენს არ აქვს პრეიუდიციული ძალა და მისი შეფასება უნდა მოხდეს სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში.
განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი გარემოებაა, რომ მოპასუხის მიერ საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების წესების დარღვევის გამო მოხდა ავტოსაგზაო შემთხვევა. ასევე დადგენილი გარემოებაა, რომ მოსარჩელეებს შემთხვევის შედეგად მიადგათ მატერიალური ზიანი. საქმეში წარმოდგენილი არ არის უტყუარი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებს, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს მოპასუხე იმყოფებოდა უგონო მდგომარეობაში და მომხდარის დაძლევა აღემატებოდა მის შესაძლებლობებს.
მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით დადგენილია, რომ დაზარალებულს (გი-----ი კუ----–---ს, ავტომანქანის მძღოლს) ბრალი არ მიუძღვის ზიანის დადგომაში. ასევე დადგენილია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა მოპასუხის მიერ საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევის გამო. შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ ვინა-დან მოპასუხე წარმოადგენდა მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს, მას ბრალის გარეშე უნდა დაეკისროს ზიანის ან-ზღაურება, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე მხარეს გონების დაკარგვის ეპიზოდები ჯერ კიდევ წარსულ დროში აღენიშნებოდა, ხოლო კანონი სატრანსპორტო საშუალების მომხმარებლის განსაკუთრებულ პასუხისმგებლობას ანიჭებს, სატრანსპორტო საშუალება პოტენციური საფრთხის წყაროა და მისი მოხმარება გან-პირობებს შედარებით მაღალი ხარისხით საზიანო შედეგების დადგომის შესაძლებლობას, ვიდრე სხვა ჩვეულებრივი საქმიანობისას, ზიანის ან-ზღაურების ვალდებულება მომეტებული საფრთხის წყაროს მფლობელს ბრალის მიუხედავად ეკისრება.
სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნ-წილის შესაბამისად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აან-ზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ან-ზღაურების მავალდებულებელი გარემოება.
სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლის შინ-არსიდან გამომდინ-რე მიყენებული ზიანისათვის კრედიტორს შეიძლება მიეცეს ფულადი ან-ზღაურება. უპირველეს ყოვლისა გასათვალისწინებელია, რომ ზიანის ან-ზღაურების ინსტიტუტი ემსახურება არა ზიანის მიმყენებლის დასჯას, არამედ იმ დან-კლისის შევსებას, რომელიც მართლსაწინ-აღდეგო ქმედების შედეგად სხვა პირს მიადგა. ზიანი შეიძლება გამოიხატოს პირადი ქონების დაზიანებაში ან გან-დგურებაში. ანდა ისეთ ქმედებაში, როდესაც პირი კარგავს მის კუთვნილ ქონებას. სამოქალაქო კოდექსი ადგენს პრინციპს, რომლის მიხედვით, ზიანი უნდა ან-ზღაურდეს სრული მოცულობით. ამ შემთხვევაში მთავარია, რომ დაზარალებული პირის ინტერესები სრული მოცულობით იყოს დაკმაყოფილებული.
მოცემულ შემთხვევაში ზიანის ოდენობა თითოეული მოსარჩელის მიმართ დადასტურებულია, რომელთა ოდენობა სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა სრული და ობიე---ური განხილვის გონივრული განსჯის შედეგად გამოხატულია შემდეგი სახით: მა-ა ლი--------–---ის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული მატერიალური ზიანის ოდენობაა - 1273 ლარი, ან- კუ----–--ის 5638 ლარი, ხოლო გი-----ი კუ----–--ის მიმართ 2141.87 ლარი.
განსახილველ შემთხვევაში საქმის განხილვისას მოპასუხემ სადაო მიიჩნია გაწეული ხარჯების ის ნ-წილი, რომელზეც წარმოდგენილი არ არის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ფორმა 100, რომელსაც სასამართლო არ იზიარებს და აღნიშნ-ვს, რომ საქმეში მო--ავსებული მტკიცებულებები უტყუარად ადასტურებენ, რომ მოსარჩელეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობა გამოწვეულია 201--–ლის 1 სე---ემბრის ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად.
6.2. სასამართლო ვერ გა-ზიარებს მოსარჩელეთა მო--ხოვნ-ს ჯანმრთელობის დაზიანების შედეგად საყოფაცხოვრებო მოვლის ხარჯის ნ-წილში და აღნიშნ-ვს, რომ მოცემულ შემთხვევაში მათ მიერ სათან-დო მტკიცებულებების (მაგ: მომვლელის ჩვენება) წარმოდგენით ვერ იქნ- დასაბუთებული ფაქტობრივი გარემოება გაეწიათ თუ არა მკურნ-ლობა სახლის პირობებში მომვლელის დამხარებით.
სასამართლო მიუთითებს, რომ სამოქალაქო პროცესი აგებულია რა, შეჯიბრებითობის პრინციპზე, მხარეებს უფლებებთან ერთად აკისრებს თავისივე ინტერესებისათვის აუცილებელ საპროცესო მოვალეობებს, რომელთა შეუსრულებლობა იწვევს ამავე მხარისათვის არახელსაყრელ შედეგს. ეს დან-წესი განმტკიცებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით, აგრეთვე 102-ე მუხლით, რომლის თან-ხმადაც მხარეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი, რაც სათან-დო მტკიცებულებების წარდგენით უნდა განხორციელდეს. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის თან-ხმად, მტკიცებულებებს სასამართლოს წარუდგენენ მხარეები.
სასარჩელო მო--ხოვნის დასაბუთების მიზნით საქმეში წარმოდგენილია კოალიცია „ში------–-------------–--–ი“ მიერ გაცემული ცნობა, რომელშიც გადმოცემულია მოსარჩელეთა მოვლის ღირებულების განსაზღვრასთან დაკავშირებით ინფორმაცია, თუმცა მტკიცებულება, მაგ: ამავე კომპანიასთან გაფორმებული ხელშეკრულება, რომელიც დაადასტურებს მოსარჩელეთა მხრიდან მოვლის ხარჯის გაწევის ფაქტს წარმოდგენილი არ ყოფილა. მართალია, მოსარჩელეთა მდგომარეობიდან გამომდინ-რე ისინი საჭიროებდნენ კიდეც მოვლას, მაგრამ მოვლა გარკვეული ხარჯის გაწევის სან-ცვლოდ რომ იქნ- გაწეული ვერ იქნ- დადასტურებული.
ამდენ-დ, სასამართლო მიდის დასკვნ-მდე რომ სამედი–--ო და საყოფაცხოვრებო ხარჯების გაწევის თაობაზე მოსარჩელეებმა ვერ ზიდეს მტკიცების ტვირთი, რაც ამ ნ-წილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენს.
6.3. სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველი ნ-წილის თან-ხმად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ან-ზღაურება შეიძლება მო--ხოვილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში გონივრული და სამართლიანი ან-ზღაურების სახით, ხოლო ამავე მუხლის მეორე ნ-წილის თან-ხმად, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ან-ზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც.
მორალური ზიანის შეფასებისას სასამართლომ მხედველობაში უნდა მიიღოს დაზარალებულების სუბიე---ური დამოკიდებულება ასეთი ზიანის სიმძიმის მიმართ, ასევე, ობიე---ური გარემოებები, რითაც შეიძლება, მისი ამ კუთხით შეფასება. კანონი არ ადგენს მორალური ზიანის ოდენობას, ვინა-დან მორალური ზიანის ან-ზღაურების კონკრეტული შემთხვევა ინდივიდუალურია, განპიროვნებულია მრავალი სხვადასხვა ფაქტო---თ. მორალური ზიანი განსაზღვრულია როგორც ფიზიკური ან სულიერი ტკივილი. მაცალკევებელი კავშირი „ან“ უშვებს მორალური ზიანის არსებობას როგორც ფიზიკური ან სულიერი ტკივილისას, ისე ო---ვესას ერთდროულად. სამართლის მიერ დაცული ერთ-ერთი სიკეთე, რომლის ხელყოფის შედეგად დაზარალებულმა შეიძლება მოითხოვოს არაქონებრივი (მორალური) ზიანისათვის ან-ზღაურება - წარმოადგენს ადამიანის ჯანმრთელობა.
ამასთან, მორალური ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს, მოპასუხის მიერ მატერიალური ზიანის ან-ზღაურების ფაქტს, ასევე დაზარალებულის სუბიე---ურ დამოკიდებულებას მორალური ზიანის მიმართ და ობიე---ურ გარემოებებს. ამ გარემოებათა შო---საა ბრალის ხარისხი, მიყენებული ზიანის თვისობრივი ხასიათი, ზიანის მიმყენებლის შემდგომი დამოკიდებულება გასაკიცხი ფაქტის მიმართ, მისი მზაობა აღიაროს არალეგიტიმური ქმედება და გონივრულობის ფარგლებში აან-ზღაუროს ზიანი.
განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელეთა მიმართ არსებული ზიანი გამოწვეულია მოპასუხე მხარის მართლსაწინ-აღმდეგო, ბრალეული ქმედებით. კერძოდ, საქმის მასალებიდან უტყუარად დასტურდება, რომ ავტოავარიის შედეგად მოსარჩელეები სასწრაფო დახმარების მიერ გადაყვანილი იქნენ სხვადასხვა სამედი–--ო დაწესებულებებში, სადაც გაეწიათ სამედი–--ო დახმარება.
მოსარჩელე მა-ა ლი--------–---ი მო--ავსებული იქნ- ქა----–ში, შპს „რე-------–----ი ჯა----–--ს ცე-----ში“, სადაც დაუდგინდა სხვადასხვა სახის დაზიანებები: ელენთის გახეთქვა, მარცხენ- მხრის ძვლის მოტეხილობა, მარცხენ- მე-6 და მე-7 ნეკნების მოტეხილობა. მას ჩაუტარდა გადაუდებელი მკურნ-ლობა და ამოკვეთეს ელენთა.
ან- კუ----–---მ 201--–ლის 1 სე---ემბერს ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიიღო სხეულის მძიმე დაზიანება, ქალა-ტვინის მძიმე ტრავმა. უგონო მდგომარეობაში გადაყვანილი იქნ- მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოს კრიტიკული მედი–--ის დეპარტამენტში, სადაც დაუდგინ- ქალა სარქველის მოხეტილობა, შუბლის ძვლის მოტეხილობა მარცხნივ ბაზალურად ინტერაცერებრალურად ჰემორაგია პერიფოლიკალური შეშუპებით. იმავე დღეს ჩაუტარდა სასწრაფო ოპერაცია და რეკონსტრუქცია ქალის ტრავმის დროს, მოცილებული იქნ- ინტრაცერებრული ჰემატომა შუბლის მიდამოში.
2017 წლის 12 სე---ემბრის კომპიუტერული კვლევის შედეგად დადგინდა ძვლოვან ფანჯარაზე მარჯვნივ არსებული შუბლის ძვლის ტრეპან-ციული დეფე---ი. ამავე მხარეს შუბლის ნ-წილში ვლინდება თხლეკედლებიანი პორენცეფალური კისტა ზომით 1.2სმ. კვლავ ისახება ლაკუნ-რული დარბილების კერები.
2018 წლის 10 იანვარს მ. ია–---–-ს სა---–---------–---ა ცე-----ალურ საავადმყოფოში ექიმის კონსულტაციის შედეგად დადგინ-, რომ ჩატარებული კვლევების შედეგად ან- კუ----–---ს ესაჭიროება ოპერაციული მკურნ-ლობა- ქალასარქველის ძვლის დეფე---ის აღდგენ-.
გი-----ი კუ----–--- მიღებული ტრავმების შედეგად მო--ავსებული იქნ- კლინიკა შპს „ტრ---------–---ი“-ში შემდეგი დაზიანებებით: მარცხენ- კვირისთავის ღია მოტეხილობა, ნ-კვეთოვანი ჭრილობა მარჯვენ- მუხლის წინ- ზედაპირზე, მარცხენ- იდაყვის ძვლის მოტეხილობა დისტალურ მესამედში; ექსკორაციები მარცხენ- იდაყვის სახსრის უკან- ზედაპირზე, მარცხენ- ტაბუხის ფოსოს უკან- კიდის მოხეტილობა. უდავო გარემოებაა, რომ ავტოავარიის შემდგომ გი-----ი კუ----–---ს ჩაუტარდა ო--- ოპერაცია.
წარმოდგენილ სარჩელზე დასახელებული ფაქტობრივი გარემოებები თითოეული მოსარჩელის მიმართ მიანიშნებს მორალური ზიანის ან-ზღაურების სამართლებრივ საფუძველზე.
სასამართლოს მიაჩნია, რომ სახეზეა მიზეზობრივი კავშირი მოსარჩელეების მიმართ დამდგარ ზიანსა და მოპასუხის ქმედებას შო---ს. მოპასუხე არის მხარე, რომლის მართლსაწინ-აღმდეგო ქმედების შედეგად მოსარჩელეებმა განიცადეს სულიერი ტკივილი.
სასამართლო მიუთითებს, რომ მორალურ ზიანს იწვევს ავტოსაგზაო შემთხვევისას მიღებული ტრავმების შედეგად სულიერი და მორალური ტკივილის განცდა, ხოლო, როგორ გამოიხატება აღნიშნული ტკივილი იმ ფულად თანხაში, რაც მოსარჩელეებმა სასამართლოში უნდა მოითხოვოს, კანონმდებლობა კონკრეტულ კრიტერიუმებს არ აწესებს.
სასამართლო განმარტავს: მორალური ზიანის ან-ზღაურების ვალდებულება, კონკრეტულ შემთხვევაში, დაკავშირებულია არაქონებრივ უფლებათა დარღვევასთან. არაქონებრივი უფლებები წარმოადგენს სამოქალაქო სამართლის იმ ობიე---ს, რომელსაც გააჩნია მისთვის დამახასიათებელი თავისებურებები. არსებითი განსხვავება მდგომარეობს არაქონებრივი უფლების ხელყოფის შედეგად დამდგარი ზიანის შინ-არსში. სამოქალაქო სამართლის აღნიშნული ობიე---ის სპეციფიკის გათვალისწინებით, მისი ხელყოფის შედეგად დამდგარ ზიანს ქონებრივი ექვივალენტი არ გააჩნია.
ამდენ-დ, არაქონებრივი ზიანის მო--ხოვნის წარმოშობისათვის საკმარისია არსებობდეს არაქონებრივი უფლების ხელყოფის ფაქტი, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა.
საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ არაქონებრივი ზიანი, თავისი ბუნებით, არ წარმოადგენს დაზარალებულისთვის რა-მე მატერიალური დან-ხარჯის კომპენსაციის წყაროს. იგი მიეცემა დაზარალებულს სულიერი ტანჯვის საკომპენსაციოდ. ამდენ-დ, მორალური ზიანი თავისი შინ-არსით არამატერიალური ცნებაა და აქედან გამომდინ-რეობს კანონის დან-წესი მისი ოდენობის დასადგენ-დ მხოლოდ გონივრულობის, სამართლიანობისა და არა რა-მე ფაქტობრივი მატერიალური დან-კარგის გათვალისწინების თაობაზე.
საქმის მასალებში განთავსებულია სსიპ ლე---------------–--------–----ს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 201--–ლის 13 ნოემბრის სამედი–--ო ექსპერტიზის დასკვნები მოსარჩელეთა სხეულის დაზიანების ფაქტთან დაკავშირებით, რომელთა მიხედვით გი-----ი კუ----–--ის მიერ 201--–ლის 1 სე---ემბერს ავტოავარიის შედეგად მიღებულის დაზიანებები მიეკუთვნებოდა ნ-კლებად მძიმე ხარისხს, მა-ა ლი--------–---ის დაზიანება სიცოცხლისთვის სახიფათო მძიმე ხარისხს, ასევე ან- კუ----–--ის დაზიანება მიეკუთვნებოდა სიცოცხლისთვის სახიფათო მძიმე ხარისხს.
სასამართლომ გა-თვალისწინ- მოსარჩელეების მიერ მიღებული დაზიანებები და მათ შედეგად განცდილი სულიერი თუ ფიზიკური ტკივილი და მიაჩნია, რომ სასარჩელო მო--ხოვნები უნდა დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ და მოპასუხეს უნდა დაეკისროს: მა-ა ლი--------–---ის მიმართ მორალური ზიანის ან-ზღაურება 5000 ლარის, ან- კუ----–--ის მიმართ 7000 ლარის, ხოლო გი-----ი კუ----–--ის მიმართ 2000 ლარის ოდენობით.
სასამართლო ითვალისწინებს იმ გარემოებას, რომ თანხის ოდენობა არ უზრუნველყოფს ხელყოფილი უფლების აღდგენ-ს/რესტიტუციას, რადგან მიყენებულ ზიანს ფულადი ეკვივალენტი არ გააჩნია, თუმცა კომპენსაციის მიზნიდან გამომდინ-რე შესაძლებელია უზრუნველყოს მოსარჩელეთა განცდების შემსუბუქება და დადებითი ემოციების გამოწვევა, რაც დაეხმარება მათ სულიერი წონ-სწორობის მიღწევაში.
6.4. მოსარჩელე გი-----ი კუ----–--- ასევე მოითხოვს მოპასუხეს დაეკისროს 68 000 ლარი რომელიც მოიცავს მიუღებელი შემოსავლის და სხვა სახის მატერიალურ დან-ხარჯებს.
მიუღებელი შემოსავლის სახით მოპასუხისათვის ზემოაღნიშნული თანხის დაკისრების, თაობაზე მო--ხოვნ- მოსარჩელემ დააფუძნ- იმ გარემოებებზე, რომ იგი მუშაობდა ავეჯის ნ-წილების დასამზადებელი დაზგის ოპერატორად და ავტომანქანით გადაქონდა დამზადებული ავეჯი. ასევე, დღის გარკვეულ პერიოდში მგზავრები გადაყავდა საკუთარი ავტომობილით, რაც წარმოადგენდა დამატებითი შემოსავლის წყაროს. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაუზიანდა ქვედა კიდურები და ფიზიკური სამუშაოს შესრულება არ შეუძლია. სარჩელის მიხედვით, მოსარჩელის ყოველთვიური შემოსავალი შეადგენდა თვეში 2000 ლარს, რაც 201--–ლის 1 სე---ემბრიდან 2017 წლის 26 ივლისის ჩათვლით (სარჩელის აღძვრამდე) 34 თვეზე დაანგარიშებით შეადგენს 68 000 ლარს. მოსარჩელე აქვე აღნიშნ-ვს, რომ შემთხვევისას დაზიანდა მისი ავტომანქან-, რომლის ღირებულება შეადგენდა 4500 აშშ დოლარს, ხოლო დღეის მდგომარეობით აღდგენ-ს არ ექვემდებარება. მანქან- განთავსებულია გორში მდებარე კერძო ავტოსადგომზე, რომლის საფასური შეადგენს 1500 ლარს.
სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თან-ხმად, ზიანი უნდა ან-ზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დან-კლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნ-დ რომ შესრულებულიყო. ამდენ-დ, კანონმდებელი დაზარალებულს (კრედიტორს) უფლებას აძლევს ზიანის ან-ზღაურება მოითხოვოს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დან-კლისისათვის, არამედ იმ ან-ცდენი სარგებლისათვის, რომელსაც დაზარალებული მიიღებდა სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შედეგად.
მთავარი წინ-პირობა მოცემული მუხლის გამოყენებისათვის არის სამართლებრივი სიკეთის ხელყოფა, რასაც შედეგად მოჰყვა ზიანის დადგომა. სამოქალაქო სამართალწარმოებაში თითოეული მხარის უფლებრივ ტვირთს წარმოადგენს იმ ფაქტების მითითება და დამტკიცება, რომლითაც მხარეებს სურთ დაასაბუთონ თავიანთი სასარჩელო მო--ხოვნები ან გააქარწყლონ სასარჩელო მო--ხოვნ-თა დასასაბუთებლად მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები. სასამართლო განმარტავს, რომ ზოგადი პრინციპის თან-ხმად, განსახილველი კატეგო---ის დავაში, მოსარჩელეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი.
განსახილველ შემთხვევაში სასამართლო ხელმძღვანელობს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით, 408-ე მუხლის პირველი და მეორე ნ-წილებით, 411-ე მუხლით და აღნიშნ-ვს, რომ ზემოაღნიშნული მო--ხოვნის ფარგლებში მხარემ უნდა დაადასტუროს, მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიღებული სხეულის დაზიანების არარსებობისა და შრომის უნ-რის შენ-რჩუნების პირობებში კვლავ მიიღებდა თუ არა იმ შემოსავალს, რაც ამ შემთხვევამდე გააჩნდა.
შპს „ჯე-----------ს“ მიერ გაცემული ცნობიდან ირკვევა, რომ გი-----ი კუ----–--- კომპანიაში მუშაობდა 2012 წლის 1 დეკემბრიდან 201--–ლის აგვისტოს ჩათვლით ავეჯის ნ-წილების დაზგის ოპერატორად. მისი ყოველთვიური ხელფასი შეადგენდა 300 ლარს. 201--–ლის სე---ემბრის თვიდან იგი იძულებული გახდა შეეწყვიტა მუშაობა ავტო საგზაო შემთხვევისგან გამოწვეული ჯანმრთელობის მძიმე მდგომარეობის გამო.
სასამართლო ნ-წილობრივ იზიარებს მოსარჩელის არგუმენტაციას მიუღებელი შემოსავლის ნ-წილში და მიაჩნია, რომ იგი უნდა განისაზღვროს 1800 ლარით. სასამართლო ითვალისწინებს სსიპ ლე---------------–--------–----ს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 201--–ლის 13 ნოემბრის სამედი–--ო ექსპერტიზის დასკვნ-ს, რომლის მიხედვით გი-----ი კუატალაძის მიერ 201--–ლის 1 სე---ემბერს ავტოავარიის შედეგად მიღებულის დაზიანებები მიეკუთვნებოდა ნ-კლებად მძიმე ხარისხს და მიაჩნია, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომიდან მოსარჩელის სარეაბილიტაციო გონივრული პერიოდი უნდა განისაზღვროს 6 თვით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ შპს „ჯე----------–ი“ მისი ყოველთვიური შემოსავალი შეადგენდა 300 ლარს, მიუღებელი შემოსავალი უნდა განისაზღვროს (300X6) მხოლოდ 1800 ლარის ოდენობით. იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მოსარჩელის ყოველთვიური შემოსავალი შეადგენდა 2000 ლარს, საქმეში წარმოდგენილი უტყუარი მტკიცებულებებით არ დადასტურდა. აღნიშნულის დადასტურება მოსარჩელის მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენს, რაც მოცემულ შემთხვევაში სათან-დოდ ვერ გან-ხორციელა.
ამასთან-ვე ის გარემოება, რომ მომხდარი საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის შედეგად, დაზარალებულს, როგორც თავადვე განმარტავს, არ შესწევს უნ-რი კვლავ გან-გრძოს სამუშაო, საქმის მასალებით არ დასტურდება და იგი ვერ იქნება გაზიარებული მოსარჩელის მტკიცების ნ-კლის გათვალისწინებით.
საქართველოს შინ-გან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინ-ლისტიკური მთავარი სამმართველოს შიდა ქართლის საექსპერტო-კრიმინ-ლისტიკური სამსახურის მიერ 20---–-–------------------ს გაცემული დასკვნის შესაბამისად, ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი ავტომანქანის OP--------A B, სახელმწიფო ნომრით M------- დაზიანებით მიყენებული მატერიალური ზარალის საო---ენტაციო ოდენობა შეადგენს 4000 ლარს. მანქან-ზე არსებული დაზიანებების ავარიული ხასიათის და ხარისხის გათვალისწინებით, მისი აღდგენ- მიზანშეუწონელია.
ამავე დასკვნის მიხედვით, საავტომობილო ბაზრის მიხედვით, ან-ლოგიური მარკის ავტომანქანების საცალო სარეალიზაციო საო---ენტაციო ღირებულება დაზიანებამდე, ექსპლუატაციაში ყოფნის გათვალისწინებით, შეადგენს 5000 ლარს, ხოლო მანქანის ნ-რჩენი ღირებულება მისი მდგომარეობიდან გამომდინ-რე საო---ენტაციოდ შეადგენს 1000 ლარს.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით განსაზღვრულია სასამართლოს მიერ მტკიცებულების შეფასების სტანდარტი, რაც ფორმულირებულია დასახელებული კოდექსის 105-ე მუხლში. მტკიცებულებები გამოკვლეულ უნდა იქნ-ს სრული და ობიე---ური განხილვის გონივრული განსჯის შედეგად, რა დროსაც სასამართლოს მათი ერთობლიობაში შესწავლისა და ურთიერთშეჯერების შედეგად უყალიბდება შინ-განი რწმენ- საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობა-არარსებობის თაობაზე. სადავო გარემოებების დადგენისას სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს არა ერთ რომელიმე მტკიცებულებაზე განყენებულად, არამედ მსჯელობს საქმეში წარმოდგენილ მხარეთა განმარტებებზე, წერილობითი დოკუმენტებსა და სხვა მტკიცებულებებზე ერთობლიობაში, რისი ურთიერთშეჯერებით გადაწყვეტს, სარწმუნოდ მიიჩნიოს თუ არა ამა თუ იმ ფაქტი არსებობა. სწორედ მტკიცებულებათა სრული და ობიე---ური განხილვის გონივრული განსჯის შედეგად, სასამართლო იზიარებს საექსპერტო-კრიმინ-ლისტიკური სამსახურის მიერ 20---–-–------------------ს გაცემული დასკვნ-ს და მიაჩნია, რომ მოსარჩელე გი-----ი კუ----–--ის მიმართ ავტომანქანის დაზიანების შედეგად წარმოშობილი მატერიალური ზიანი შეადგენს 4000 ლარს და სასარჩელო მო--ხოვნ- ან ნ-წილში უნდა დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ.
სასამართლო ასევე ნ-წილობრივ იზიარებს ავტოსადგომის ხარჯებთან დაკავშირებით სასარჩელო მო--ხოვნ-ს და მიაჩნია, რომ მოპასუხეს უნდა დაეკისროს ავტო საგზაო შემთხვევის დადგომიდან 201--–ლის 1 სე---ემბრიდან საექსპერტო დასკვნის მომზადებამდე არსებული ხარჯების ან-ზღაურება. კერძოდ, შპს „გო---ს“ მიერ გაცემული ცნობიდან ირკვევა, რომ შემთხვევის დადგომისას ეკიპაჟის გამოძახების შედეგად გაწეული ხარჯი შეადგენს 30 ლარს, ხოლო საჯარიმო სადგომამდე მანძილის ღირებულება 51 ლარი, რომელსაც უნდა დაემატოს შემთხვევიდან დასკვნის მომზადებამდე ავტომანქანის ავტოსადგომზე 43 დღის განმავლობაში დგომის ხარჯი, რაც (43X3) შეადგენს 129 ლარს, ჯამში ავტოსადგომზე დგომის ხარჯი უნდა განისაზღვროს 247.80 ლარით. ხოლო 1252.2 ლარის ან-ზღაურებაზე მოსარჩელეს უნდა ეთქვას უარი.
მოსარჩელემ სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნ-, რომ ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიყენებული დაზიანებების გამო, მკურნ-ლობის მიზნით ხარჯის გასაწევად, ბანკიდან ა-ღო სესხი. სასამართლო აღნიშნ-ვს, რომ მართალია, საქმის მასალებში წარმოდგენილია ბანკსა და მოსარჩელეებს შო---ს დადებული საკრედიტო ხელშეკრულებები, თუმცა გაურკვეველია და საქმის მასალებით არ დგინდება დასახელებული ხელშეკრულების ფარგლებში მიღებული თანხის კავშირი სასარჩელო მო--ხოვნ-სთან. არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები იმის თაობაზე, რომ კრედიტის სახით ბანკიდან სესხის აღება განპირობებული იყო ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მიყენებული დაზიანებების გამო, მკურნ-ლობის მიზნით გასაწევი ხარჯით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინ-რე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სახეზეა სარჩელის ნ-წილობრივ დაკმაყოფილების მატერიალურ-სამართლებრივი საფუძვლები.
7. საპროცესო ხარჯები
7.1 საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 48-ე მუხლის პირველი ნ-წილის თან-ხმად, სასამართლოს, მხარეთა ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, შეუძლია ერთ ან ო---ვე მხარეს გადაუვადოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სასამართლო ხარჯების გადახდა ანდა შეამციროს მათი ოდენობა, თუ მხარე სასამართლოს უტყუარ მტკიცებულებებს წარუდგენს. კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნ-წილის თან-ხმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნ- გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნ-წილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მო--ხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნ- დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მო--ხოვნის იმ ნ-წილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა.
თბ--–--ის საქალაქო სასამართლოს 2017 წლის 27 ივლისის განჩინებით მოსარჩელეთა შუამდგომლობის საფუძველზე გადაუვადდათ სახელმწიფო ბაჟის - 3000 ლარის გადახდა საქმის განხილვის დასრულებამდე. მოცემულ შემთხვევაში სარჩელის დაკმაყოფილდა ნ-წილობრივ, შესაბამისად მა-ა ლი--------–---ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრო-- სახელმწიფო ბაჟის 454.11 ლარის, ან- კუ----–---ს 605.61 ლარის და გი-----ი კუ----–---ს 579.09 ლარის გადახდა.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის 1-ლი ნ-წილის თან-ხმად, სასამართლოს მიერ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯები და სახელმწიფო ბაჟი, რომელთა გადახდისაგან განთავისუფლებული იყო მოსარჩელე, გადახდება მოპასუხეს ბიუჯეტის შემოსავლის სასარგებლოდ, მო--ხოვნ-თა იმ ნ-წილის პროპორციულად, რომელიც დაკმაყოფილებულია. ვინა-დან სასარჩელო მო--ხოვნ- დაკმაყოფილდა ნ-წილობრივ, შო--ა მა---–----–--ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ან- კუ----–--ის სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟის 379.14 ლარის გადახდა, მა-ა ლი--------–---ის სარჩელზე 188,19 ლარის გადახდა, გი-----ი კუ----–--ის სარჩელზე 305.69 ლარის გადახდა;
8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები
8.1. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1991-ე მუხლის პირველი წინ-დადების თან-ხმად, სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, სარჩელის განუხილველად დატოვების ან საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლო გადაწყვეტილებით (განჩინებით) აუქმებს ამ სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებულ უზრუნველყოფის ღონისძიებას, რაც საჩივრდება ამ გადაწყვეტილების (განჩინების) გასაჩივრებისთვის კანონით დადგენილი წესით. ვინა-დან, სარჩელი დაკმაყოფილდა ნ-წილობრივ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ზ/აღნიშნული მუხლის თან-ხმად, არ არსებობს სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.
სარეზოლუციო ნ-წილი:
სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 48-ე, 53-ე, 55-ე, 243-ე, 244-ე, 249-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა
1. მა-ა ლი--------–---ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ;
2. შო--ა მა---–----–--ეს მა-ა ლი--------–---ის სასარგებლოდ დაეკისროს ჯანმრთელობისათვის მიყენებული მატერიალური ზიანის 1273 ლარის და მორალური ზიანი 5000 ლარის ან-ზღაურება;
3. არ-------––-–----- ან- კუ----–--ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ;
4. შო--ა მა---–----–--ეს არ-------––-–----- ან- კუ----–--ის სასარგებლოდ დაეკისროს ჯანმრთელობისათვის მიყენებული მატერიალური ზიანის 5638 ლარის და მორალური ზიანის 7000 ლარის ან-ზღაურება;
5. გი-----ი კუ----–--ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნ-წილობრივ:
6. შო--ა მა---–----–--ეს გი-----ი კუ----–--ის სასარგებლოდ დაეკისროს ჯანმრთელობისათვის მიყენებული მატერიალური ზიანი 2141.87 ლარის, მორალური ზიანის 2000 ლარის, ავტომანქანის დაზიანებისათვის მიყენებული მატერიალური ზიანის 4000 ლარის, ავტოსადგომზე ავტომანქანის დგომის ხარჯის 247.80 ლარის, მიუღებელი შემოსავალის 1800 ლარის ან-ზღაურება;
7. მოსარჩელეებს მა-ა ლი--------–---ს, გი-----ი კუ----–---ს, არ-------––-–----- ან- კუ----–---ს უარი ეთქვათ სამედი–--ო და საყოფაცხოვრებო მოვლის ხარჯების ან-ზღაურებაზე;
8. შო--ა მა---–----–--ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს ან- კუ----–--ის სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟის 379.14 ლარის გადახდა, მა-ა ლი--------–---ის სარჩელზე 188,19 ლარის გადახდა, გი-----ი კუ----–--ის სარჩელზე 305.69 ლარის გადახდა;
9. მა-ა ლი--------–---ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 454.11 ლარის გადახდა;
10. ან- კუ----–---ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 605.61 ლარის გადახდა;
11. გი-----ი კუ----–---ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 579.09 ლარის გადახდა;
12. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბ--–--ის სა----–-–-ო სასამართლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნ-წილის მე-12 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბ--–--ის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მეშვეობით.
13. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნ-წილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბ--–--ის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში და ჩა-ბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინ-აღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა და-წყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენ- დაუშვებელია.
მოსამართლე თინ-თინ ეცადა–---–-