გადაწყვეტილება

150210018002779124

# 2/249-18

გადაწყვეტილება

საქართველოს სახელით

10 მაისი, 2019 წელი ქ. ახალქალაქი

შესავალი ნაწილი

ახალქალაქის რაიონული სასამართლო

მოსამართლე მალხაზ ენუქიძე

სხდომის მდივანი და--თ მელიქიძე

მოსარჩელე: ჯა---რ კა------–ი

წარმომადგენელი: ზვ--დ გა----–-ა

მოპასუხე: შპს „დემირიოლსერვისი“

წარმომადგენელი: და--თ ია-----–---–ი

და--ს საგანი: ზეგანაკვეთური სამუშაოსა და მიუღებ--–ი ხელფასის ანაზღაურება

აღწერილობითი ნაწილი

1. სასარჩელო მოთხოვნა:

1.1. შპს „დემირიოლსერვისს“ დაეკ-სროს გადაუხდელი ხელფასისა და ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის კომპენსაციის გადახდა 300.000 (სამასი ათასი) ლარის ოდენობით;

1.2. შპს „დემირიოლსერვისს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკ-სროს ამ უკანასკნელის მიერ გაწეული ადვოკატის ხარჯების - 12.000 (თორმეტი ათასი) ლარის გადახდა.

 

2. საქმის ფაქტობრივი გარემოებები სარჩელის მიხედვით:

მოსარჩელის განმარტებით ჯა---რ კა------–სა და შპს „დემირიოლსერვისს“ შორის გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება, რომელიც ფორმალურად ფორმდებოდა წელიწადში ერთხელ. ხელშეკრულების თანახმად განისაზღვრა 40 საათიანი სამუშაო კვირა, თუმცა დასაქმებულს უწევდა მუშაობა კვირაში 70 საათის განმავლობაში. 2018 წლის11 ნოემბერს, ჯა---რ კა------–ი გათა--სუფლებულ იქნა სამსახურიდან პირადი განცხადების საფუძველზე, რომელიც შედგენილია რუსულ ენაზე, აღნიშნული ენა კ- მოსარჩელისათვის უცხოა. საწარმოს ფინანსური პრობლემების გამო ხელფასები გაიცემოდა დაგვ--ნებით, რის გამოც დასაქმებულისათვის უცნობია ზუსტად რამდენი თვის ხელფასი დარჩა გადასახდელი. სსიპ შემოსავლების სამსახურში რამდენიმე მსგავს სახელზე წარდგენილი ინფორმაციის ჯამით გაცემული გამოდის არაუმეტეს 1 წლის ხელფასი. გარდა ამისა ჯა---რ კა------–ი მუშაობდა ზეგანაკვეთურად. შესაბამისად მოსარჩელე ითხოვს გაუცემელი ხელფასისა და ზეგანაკვეთური მუშაობისათვის კომპენსაციას 300.000 ლარის ოდენობით.

სასამართლოს მოსამზადებ--– სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა თა--სი სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ მან შეამცირა მოთხოვნა, კერძოდ იგი ითხოვს მიუღებ--–ი ხელფასის სახით 49.366 (ორმოცდაცხრა ათას სამას სამოცდაექვსი) ლარის გადახდას, ხოლო ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის - 159.322 (ას ორმოცდაცხრამეტი ათას სამას ოცდაორი) ლარის გადახდას, ჯამში სულ - 208.688 (ორას რვა ათას ექვსას ოთხმოცდარვა) ლარის გადახდას. მოსარჩელის წარმომადგენლის განმარტებით ჯა---რ კა------–მა სულ იმუშავა 3 წელი და 4 თვე, ანუ 40 თვე, ხელფასის სახით მას ჯამში 550.000 ლარი უნდა მიეღო, მისაღები დარჩა 49.366 ლარი. ამავდროულად იგი ყოველდღიურად ასრულებდა ზეგანაკვეთურ სამუშაოს. თუ ერთ საათში ვიგულისხმებთ ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის შრომის ანაზღაურებას 132 ლარის ოდენობით რაც მინიმალურია, მაშინ მოსარჩელეს მისაღები აქვს ჯამში 159.322 ლარი.

 

2. მოპასუხის პოზიცია:

წერილობით შესაგებ--–შია და სასამართლოსათვის მიცემულ ახსნა-განმარტებაში მოპასუხე მხარის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ სარჩელი უსაფუძვლო და დაუსაბუთებ--–ია, მოთხოვნილი თანხები შეუსაბამოა, ზეგანაკვეთურად რომ მუშაობდა არც აღნიშნულის დამადასტურებ--–ი არანაირი მტკ-ცებულება მოსარჩელეს წარმოდგენილი არა აქვს. მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ს მოპასუხისაგან შრომის ანაზღაურება სრულად აქვს მიღებული, რო-ორც ნაღდი ასევე უნაღდო ანგარიშსწორების გზით და შესაბამისად კომპანიას მის მიმართ დავალიანება არ გააჩნია. ის ფაქტი, რომ ჯა---რი კვირაში 40 საათს მუშაობდა დასტურდება სატაბ--–ო ჩანაწერებით. მუშაობის მთელ პერიოდში მას ხელფასის სახით უნდა მიეღო 550.000 ლარი, რეალურად კ- მიღებული აქვს მეტი - 580.000 ლარი. ამიტომ მოპასუხეს მის მიმართ არანაირი დავალიანება არ გააჩნია.

3. ფაქტობრივი გარემოებები:

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

3.1.1. ჯა---რ კა------–სა და შპს „დემირიოლსერვისს“ შორის გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება, რომელიც ფორმალურად ფორმდებოდა წელიწადში ერთხელ. ხელშეკრულების თანახმად განისაზღვრა 40 საათიანი სამუშაო კვირა. მოსარჩელე დაქირავებული იქნა მთავარი მენეჯერის თანამდებობაზე 2015 წლის 09 ივლისიდან, მისი შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 13.750 ლარს. სამუშაო ადგილად კ- განისაზღვრა ქ.ახალქალქი.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოსარჩელის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-14, სხდომის ოქმი, ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

- 2016 წლის 04 იანვრის ხელშეკრულება (ს.ფ. 15-18);

- 2017 წლის 29 დეკემბრის ხელშეკრულება (ს.ფ. 19-25);

- ცნობა (ს.ფ. 26).

 

3.1.2. 2018 წლის11 ნოემბერს, ჯა---რ კა------–ი გათა--სუფლებულ იქნა სამსახურიდან პირადი განცხადების საფუძველზე, რომელიც შედგენილია რუსულ ენაზე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოსარჩელის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-14, სხდომის ოქმი, ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

 

3.1.3. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე ავ---–-ნ გე-----–---მა აჩვენა, რომ იგი 2016 წლიდან დღემდე მუშაობს შპს „დემირიოლსერვისში“ მთავარი ინჟინრის თანამდებობაზე. ჯა---რ კა------–ი მთავარი მენეჯერის თანამდებობაზე მუშაობდა, მისი უშუალო უფროსი იყო იგი. ჯა---რისთვის არასამუშაო დროს მუშაობა არასდროს დაუვალებია. თუ როდისმე ზედმეტს იმუშავებდნენ მეორე დღეს ნაკლებს მუშაობდნენ. არც უქმე დღეებში არასდროს უმუშავ--თ. ჯა---რს ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის ხელფასი არასდროს არ მოუთხოვ--. რო-ორც მისთვის ცნობილია ჯა---რ კა------–ი როდესაც სამსახურიდან წა--და მას ანგარიში გაუსწორეს.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე ავ---–-ნ გე-----–---ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.1.4. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე ვა-----გ ჯგ-------ამ აჩვენა, რომ იგი 2014 წლიდან დღემდე მუშაობს შპს „დემირიოლსერვისში“ ტექნიკური უსაფრთხოების ინჟინრის თანამდებობაზე. უფლებამოსილებას ახორციელებს მარაბდიდან ახალქალაქამდე, პასუხს აგებს ტექნიკურ და შრომის უსაფრთხოებაზე. მისი უშუალო უფროსი მთავარი ინჟინერია. მუშაობას 9 სათზე იწყებდნენ და 18 საათზე ამთავრებდნენ. შაბათ-კვირას არ მუშაობდნენ. ზეგანაკვეთურად მხოლოდ მაშინ უწევდა მუშაობა თუ ავარია მოხდებოდა. არც ცვლებში მუშაობას ჰქონია ადგილი

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე ვა-----გ ჯგ-------ას ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.1.5. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე გო-ა აბ----–--ემ აჩვენა, რომ იგი 2016 წლიდან დღემდე მუშაობს შპს „დემირიოლსერვისში“ ტექნიკური განყოფილების ინჟინრის თანამდებობაზე. უქმე, სადღესასწაულო დღეებში და 6 საათის შემდეგ არა--ნ არ მუშაობდა, მათ შორის ჯა---რ კა------–იც.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე გო-ა აბ----–--ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.1.6. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე ელ---რ მა--------–მა აჩვენა, რომ იგი 2016 წლიდან დღემდე მუშაობს შპს „დემირიოლსერვისში“ მექანიკოსის თანამდებობაზე. მისი უშუალო უფროსი იყო ჯა---რ კა------–ი. მუშაობდნენ 9 საათიდან 6 საათამდე, 1 საათზე შესვენება ჰქონდათ. უქმე, სადღესასწაულო დღეებში და 6 საათის შემდეგ არა--ნ არ მუშაობდა, მათ შორის ჯა---რ კა------–იც.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე ელ---რ მა--------–ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.1.7. მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 28 ივლისის სალაროს გასავლის #113630 ორდერით, სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ საქვეანგარიშოდ გაცემულ პირზე - ნა------ა მა-------ზე, რომელიც არის ბუღალტერი, გაცემული 18.200 ლარი მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ს.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სხდომის ოქმი ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

- 2017 წლის 28 ივლისის სალაროს გასავლის #113630 ორდერი (ს.ფ. 35).

 

3.1.8. მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 15 სექტემბრის სალაროს გასავლის #113915 ორდერით, სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ საქვეანგარიშოდ გაცემულ პირზე - ნა------ა მა-------ზე, რომელიც არის ბუღალტერი, გაცემული 30.000 ლარი მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ს.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ.სხდომის ოქმი ს.ფ. სხდომის ოქმი, ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

- 2017 წლის 15 სექტემბრის სალაროს გასავლის #113915 ორდერი (ს.ფ. 32-33).

 

3.1.9. მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 28 ივლისს ტერმინალის საშუალებით მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ს მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს 1.500 ლარი.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტება (იხ. სხდომის ოქმი ს.ფ. ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

- 2017 წლის 28 ივლისის ტერმინალით გადახდის ქვითრები (ს.ფ. 36-38).

 

3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:

3.2.1. საწარმოს ფინანსური პრობლემების გამო ხელფასები გაიცემოდა დაგვ--ნებით, რის გამოც დასაქმებულისათვის უცნობია ზუსტად რამდენი თვის ხელფასი დარჩა გადასახდელი. გარდა ამისა ჯა---რ კა------–ი მუშაობდა ზეგანაკვეთურად. შესაბამისად მოსარჩელე ითხოვს მიუღებ--–ი ხელფასის სახით 49.366 (ორმოცდაცხრა ათას სამას სამოცდაექვსი) ლარის გადახდას, ხოლო ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის - 159.322 (ას ორმოცდაცხრამეტი ათას სამას ოცდაორი) ლარის გადახდას, ჯამში სულ - 208.688 (ორას რვა ათას ექვსას ოთხმოცდარვა) ლარის გადახდას.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოსარჩელის ახსნა-განმარტება (სარჩელი ს.ფ. 1-14, სხდომის ოქმი ტომი 2, ს.ფ. 71-79, სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35);

 

3.2.2. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე აკ-ფ მა-------მა აჩვენა, რომ იგი 2015-2017 წლებში იყო შპს „დემირიოლსერვისის“ უბნის უფროსი. ჯა---რ კა------–ი მათი უფროსი იყო, იგი მუშაობდა მენეჯერის თანამდებობაზე. ზამთარში ისინი 8 საათიდან 17-18 საათამდე მუშაობდნენ, ხოლო ზაფხულში - 8 საათიდან საღამოს 8 საათამდე მუშაობდნენ. მუშაობდნენ ასევე შაბათ-კვირას და სადღესასწაულო დღეებშიც. მისი განმარტებით თბილისიდან მიიღეს ბრძანება რომ შაბათ-კვირას მუშაობა დოკუმენტებით (ტაბ--–ით) არ აღენიშნათ.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე აკ-ფ მა-------ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.2.3. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე აბ--– დუ-----–---მა აჩვენა, რომ იგი 2015-2016 წლებში იყო შპს „დემირიოლსერვისის“ სამუშაოთა მწარმოებ--–ი. ტექნიკა და მანქანები მას ებარა. ჯა---რ კა------–ი მათი უფროსი იყო, იგი მუშაობდა მენეჯერის თანამდებობაზე. ზამთარში ისინი 8 საათიდან 17-18 საათამდე მუშაობდნენ, ხოლო ზაფხულში - 8 საათიდან საღამოს 8 საათამდე მუშაობდნენ. მუშაობდნენ ასევე შაბათ-კვირას და სადღესასწაულო დღეებშიც. არასამუშაო დღეებში მუშაობას ჯა---რი ავალებდათ, რადგან ტექნიკა დაქირავებული იყო და სულ უნდა ემუშავათ.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე აბ--– დუ-----–---ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

3.2.4. სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა მოწმე გა---ე მი------მა აჩვენა, რომ იგი 2016 წლის აპრილის თვიდან 18 აგვისტომდე მუშაობდა სასადილოსიც და ოფისშიც. მუშაობდა დილის 5 საათიდან საღამოს 8-9 საათამდე, შაბათ-კვირასაც. ზეგანაკვეთური სამუშაოსათვის არც მისთვის გადაუხდიათ, ამიტომაც წამოვიდა სამსახურიდან. ჯა---რ კა------–ი მათი უფროსი იყო, იგი მუშაობდა მენეჯერის თანამდებობაზე. ჯა---რი ყოველდღე მუშაობდა, სამსახურში საღამოს 7 საათამდე იმყოფებოდა ხოლმე.

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკ-ცებულებებს:

- მოწმე გა---ე მი------ის ჩვენება (იხ. სხდომის ოქმი, ტომი 3, ს.ფ. 1-35).

 

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავ--ნთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკ-ცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაუდონ საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკ-ცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკ-ცოს გარემოებანი, რომელზედაც იგი ამყარებს თა--ს მოთხოვნებსა და შესაგებ--–ს. ამ გარემოებათა დამტკ-ცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკ-ცებულებებით და ექსპერტთა დასკვნებით. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, გარემოებები, რომელიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკ-ცებულებებით არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკ-ცებულებებით.

სამოტივაციო ნაწილი

4. შემაჯამებ--–ი სასამართლო დასკვნა

4.1. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების ანალიზის საფუძველზე სასამართლო თვლის, რომ ჯა---რ კა------–ის სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლო, დაუსაბუთებ--–ია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

საქართველოს შრომის კოდექსის მე-6-ე მუხლის 1 და 13 ნაწილები, მე-2, მე-17-ე, 31-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე მუხლებით

6. სამართლებრივი შეფასება

საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2 მუხლი ითვალისწინებს შრომითი ურთიერთობის ცნებას, რომლის თანახმადაც შრომითი ურთიერთობა არის შრომის ორგანიზაციული მოწესრიგების პირობებში დასაქმებულის მიერ დამსაქმებლისათვის სამუშაოს შესრულება ანაზღაურების სანაცვლოდ. შრომითი ურთიერთობა წარმოიშობა მხარეთა თანასწორუფლებიანობის საფუძველზე ნების თა--სუფალი გამოვლენის შედეგად მიღწეული შეთანხმებით. შრომით ურთიერთობაში აკრძალულია ნებისმიერი სახის დისკრიმინაცია რასის, კანის ფერის, ენის, ეთნიკური და სოციალური კუთვნილების, ეროვნების, წარმოშობის, ქონებრივი და წოდებრივი მდგომარეობის, საცხოვრებ--–ი ადგილის, ასაკ-ს, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, შეზღუდული შესაძლებლობის, რელიგიური ან რაიმე გაერთიანებისადმი კუთვნილების, ოჯახური მდგომარეობის, პოლიტიკური და სხვა შეხედულების გამო. ამავე კოდექსის მე-3 მუხლის საფუძველზე შრომითი ურთიერთობის სუბიექტები შეიძლება იყვნენ: დამსაქმებ--–ი, დასაქმებული და დასაქმებულთა გაერთიანება. დამსაქმებ--–ი არის ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ანდა პირთა გაერთიანება, რომლისთვისაც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე სრულდება გარკვეული სამუშაო. დასაქმებული არის ფიზიკური პირი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დამსაქმებლისათვის ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს.

ამავე კოდექსის მე-6-ე მუხლის 1 და 13 ნაწილების თანახმად შრომითი ხელშეკრულება იდება წერილობითი ან ზეპირი ფორმით, განსაზღვრული ან განუსაზღვრელი ვადით. თუ შრომითი ხელშეკრულება დადებულია 30 თვეზე მეტი ვადით, ან თუ შრომითი ურთიერთობა გრძელდება ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებების ორჯერ ან მეტჯერ მიმდევრობით დადების შედეგად და მისი ხანგრძლივობა აღემატება 30 თვეს, ჩაითვლება, რომ დადებულია უვადო შრომითი ხელშეკრულება. ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებები მიმდევრობით დადებულად ჩაითვლება, თუ არსებული შრომითი ხელშეკრულება გაგრძელ--- მისი ვადის გასვლისთანავე ან მომდევნო ვადიანი შრომითი ხელშეკრულება დაიდო პირველი ხელშეკრულების ვადის გასვლიდან 60 დღის განმავლობაში.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 51-ე მუხლი ითვალისწინებს ცალმხრივი ნების გამოვლენის ნამდვილობის ცნებას, რომლის თანახმადაც ნების გამოვლენა, რომელიც მოითხოვს მეორე მხარის მიერ მის მიღებას, ნამდვილად ჩაითვლება იმ მომენტიდან, როცა იგი მეორე მხარეს მიუვა. ნების გამოვლენა არ ჩაითვლება ნამდვილად, თუ მეორე მხარე წინასწარ ან მაშინვე განაცხადებს უარს. ამავე კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. ამავე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კ-, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებ--–ია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება.

 

საქართველოს შრომის კოდექსის 17-ე მუხლი ითვალისწინებს ზეგანაკვეთურ სამუშაოს, რომლის თანახმადაც დასაქმებული ვალდებულია შეასრულოს ზეგანაკვეთური სამუშაო: ა) სტიქიური უბედურების თა--დან ასაცილებლად ან/და მისი შედეგების ლიკვიდაციისთვის – ანაზღაურების გარეშე; ბ) საწარმოო ავარიის თა--დან ასაცილებლად ან/და მისი შედეგების ლიკვიდაციისთვის – სათანადო ანაზღაურებით. 2. აკრძალულია ორსული ან ახალნამშობიარები ქალის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის, არასრულწლოვნის ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე დასაქმება მისი თანხმობის გარეშე. 3. ზეგანაკვეთურ სამუშაოდ მიიჩნევა მხარეთა შეთანხმებით დასაქმებულის მიერ სამუშაოს შესრულება დროის იმ მონაკვეთში, რომლის ხანგრძლივობა სრულწლოვნისთვის აღემატება კვირაში 40 საათს, 16 წლიდან 18 წლამდე ასაკ-ს არასრულწლოვნისთვის – კვირაში 36 საათს, ხოლო 14 წლიდან 16 წლამდე ასაკ-ს არასრულწლოვნისთვის – კვირაში 24 საათს. ზეგანაკვეთური სამუშაო ანაზღაურდება ხელფასის საათობრივი განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით. ამ ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება მხარეთა შეთანხმებით. მხარეები შეიძლება შეთანხმდნენ ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურების სანაცვლოდ დასაქმებულისათვის დამატებითი დასვენების დროის მიცემაზე.

ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზრაურების წესი შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობაა. ზეგანაკვეთური სამუშაო არ შეიძლება იყოს ნორმირებული სამუშაო დრო. ის გარკვეული სამუშაოს სპეციფიკ-ს და შემთხვევის გათვალისწინებით შეიძლება გახდეს აუცილებ--–ი. ამიტომაც მას არ აქვს და არ შეიძლება ჰქონდეს მუდმივი ხასიათი. ამიტომაც, არსებით პირობად მხოლოდ ანაზღაურების წესია მიჩნეული იმ შემთხვევისათვის, თუ საჭირო გახდება ზეგანაკვეთურად დასაქმებულის დატვირთვა. შრომითი ხელშეკრულება არ უნდა შეიცავდეს ჩანაწერს მუდმივ ზეგანაკვეთურ მუშაობაზე.

 

ამავე კოდექსის 31-ე მუხლის თანახმად შრომის ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრება შრომითი ხელშეკრულებით. ამ მუხლის ნორმები გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. შრომის ანაზღაურება გაიცემა თვეში ერთხელ. 3. დამსაქმებ--–ი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი.

 

განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ 2016 წელს ჯა---რ კა------–სა და შპს „დემირიოლსერვისს“ შორის გაფორმდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება, რომელიც ფორმალურად ფორმდებოდა წელიწადში ერთხელ. ხელშეკრულების თანახმად განისაზღვრა 40 საათიანი სამუშაო კვირა. მოსარჩელე დაქირავებული იქნა მთავარი მენეჯერის თანამდებობაზე 2015 წლის 09 ივლისიდან, მისი შრომის ანაზღაურება შეადგენდა 13.750 ლარს. სამუშაო ადგილად კ- განისაზღვრა ქ.ახალქალქი. 2018 წლის11 ნოემბერს, ჯა---რ კა------–ი გათა--სუფლებულ იქნა სამსახურიდან პირადი განცხადების საფუძველზე. სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია ის გარემოება, რომ მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 28 ივლისის სალაროს გასავლის #113630 ორდერით, დასტურდება რომ საქვეანგარიშოდ გაცემულ პირზე - ნა------ა მა-------ზე, რომელიც არის ბუღალტერი, გაცემული 18.200 ლარი მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს მოსარჩელე ჯა---რ კარატას. ასევე დადგენილია რომ მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 15 სექტემბრის სალაროს გასავლის #113915 ორდერით დადასტურებულია რომ საქვეანგარიშოდ გაცემულ პირზე - ნა------ა მა-------ზე, რომელიც არის ბუღალტერი, გაცემული 30.000 ლარი მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს მოსარჩელე ჯა---რ კარატას და მოპასუხე მხარის წარმომადგენლის მიერ მტკ-ცებულების სახით წარმოდგენილი 2017 წლის 28 ივლისის ტერმინალის გადახდის ქვითრებით დგინდება, რომ მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ს მოპასუხისაგან ხელფასის სახით მიღებული აქვს 1.500 ლარი. შესაბამისად სახელფასო დავალიანება 49.366 ლარის ოდენობით ვერ დასტურდება, რადგან ბუღალტერზე საქვეანგარიშოდ გაცემული თანხა ჯამში 48.200 ლარის ოდენობით ხელფასის სახით მიღებული აქვს მოსარჩელეს, ხოლო 1500 ლარი მიღებული აქვს ტერმინალის მეშვეობით, რაც დასტურდება ტერმინალის ქვითრებით. საერთო ჯამში ეს თანხა შეადგენს 49.700 ლარს და არა 49.366 ლარს.

 

რაც შეეხება ზეგანაკვეთურ სამუშაოს სასამართლო სხდომაზე მოწმეთა ავ---–-ნ გე-----–---ის, ვა-----გ ჯგ-------ას, გო-ა აბ----–--ისა და ელ---რ მა--------–ის ჩვენებებიდან დასტურდება, რომ მათ დღესასწაულებზე, უქმე დღეებში და 18:00 საათის შემდეგ ზეგანაკვეთურად არასოდეს არ უმუშავ--თ, მათ შორის ზეგანაკვეთურად არ უმუშავ-- არც ჯა---რ კა------–ს. სასამართლო ვერ გაიზიარებს მოსარჩელე მხარის მოთხოვნას ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურებასთან დაკავშირებით, რადგანაც იმის გათვალისწინებით რომ ჯა---რ კა------–ი შპს „დემირიოლსერვისში“ მუშაობდა მენეჯერის თანამდებობაზე, მას პირადად შეეძლო ეწარმოებინა ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების დამადასტურებ--–ი აღრიცხვის ჟურნალი („ტაბ--–ი“), თუმცა ასეთი სახის დოკუმენტაცია მტკ-ცებულების სახით მოსარჩელე მხარეს სასამარლოსათვის არ წარმოუდგენია. შესაბამისად მხოლოდ მოწმეების აკ-ფ მა-------ის, აბ--– დუ-----–---ისა და გა---ე მი------ის ჩვენებით შეუძლებ--–ია დადასტურდეს მოსარჩელის მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულება და მისი ზუსტი ოდენობა.

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლზე დაყრდნობით სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასამართლოსათვის არა--თარ მტკ-ცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, სასამართლო აფასებს მტკ-ცებულებებს თა--სი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს ამ ნორმის იმ დანაწესს, რომელიც ადგენს, რომ მტკ-ცებულებები უნდა შეფასდეს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად. აღნიშნული დანაწესი მიუთითებს მათი შეფასების ერთობლიობაზე. ყოველი მტკ-ცებულების ცალ-ცალკე შეფასებით ერთობლივად ფასდება წარმოდგენილი მტკ-ცებულებები, რაც ხელს უწყობს მოსამართლის შინაგანი რწმენის ჩამოყალიბებას.

მითითებული ნორმის შესაბამისად, წარმოდგენილი მტკ-ცებულებების ცალ-ცალკე და ერთობლიობაში შეფასებით, სასამართლოს ჩამოუყალიბდა შინაგანი რწმენა იმისა, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლო და დაუსაბუთებ--–ია და ჯა---რ კა------–ის წარმომადგენლის ზვ--დ გა----–-ას (პ/ნ 6----------) სარჩელი მოპასუხე შპს „დემირიოლსერვისის“ მიმართ, ზეგანაკვეთური სამუშაოსა და მიუღებ--–ი ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე, არ უნდა დაკმაყოფილდეს. ასევე არ უნდა დაკმაყოფილდეს მოსარჩელის მოთხოვნა ამ უკანასკნელის მიერ გაწეული ადვოკატის ხარჯების - 12.000 (თორმეტი ათასი) ლარის გადახდის ნაწილში.

 

7. საპროცესო ხარჯები

სახელმწიფო ბაჟის შესახებ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლი ადგენს შეღავათებს სახელმწიფო ბაჟში, რომლის თანახმადაც საერთო სასამართლოებში განსახილველ საქმეებზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან თა--სუფლდებიან: ა) ფიზიკური პირები – სარჩელებზე ხელფასის გადახდევინების შესახებ და სხვა მოთხოვნებზე შრომის ანაზღაურების თაობაზე, რომლებიც გამომდინარეობს შრომის სამართლებრივი ურთიერთობიდან; განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე ჯა---რ კა------–ი გათა--სუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან. ასევე გათა--სუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან მოპასუხე მხარეც.

სარეზოლუციო ნაწილი:

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა რა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, მე-14, 46-ე, 55-ე, 102-ე, 243-244-ე, 247-249-ე, 257-ე, 2591-ე, 30917-ე და 30920-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

 

1. ჯა---რ კა------–ის წარმომადგენლის ზვ--დ გა----–-ას (პ/ნ 6----------) სარჩელი მოპასუხე შპს „დემირიოლსერვისის“ მიმართ, ზეგანაკვეთური სამუშაოსა და მიუღებ--–ი ხელფასის ანაზღაურების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო საჩივრით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში (მისამართი: ქ. თბილისი, რობაქიძის გამზ. №7ა) დასაბუთებული გადაწყვეტილების მხარეთათვის ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით ახალქალაქის რაიონული სასამართლოს (მისამართი: ქ. ახალქალაქი, მაშტოცის ქ. #110) მეშვეობით;

3. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვ--ნეს 30 დღისა, გამოცხადდეს ახალქალაქის რაიონულ სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებ--–ია.

 

მოსამართლე: მალხაზ ენუქიძე