გადაწყვეტილება

საქმე N2/6956-17

გადაწყვეტილება

საქართველოს სახელით

შესავალი ნაწილი

12 ივნისი, 2019 წელი ქ. თბილისი

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია

მოსამართლე ლია ავალიშვილი

სხდომის მდივანი თათია სახელაშვილი

მოსარჩელე - შპს ,,აბ----–----------------ი“

წარმომადგენელი - უჩ-------–---–ი

მოპასუხე - სს ,,სა------------------------------------------ა“

წარმომადგენელი - სა-–-----–---–-----ი

დავის საგანი - სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურება

აღწერილობითი ნაწილი

1. მოსარჩელის მოთხოვნა:

 

1.1. სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის ანაზღაურების სახით 107 355,60 ლარის გადახდა.

1.2. სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ დაეკისროს პირგასამტეხლოს სახით 17 216,9 ლარის გადახდა.

 

სასარჩელო მოთხოვნა ეფუძნება შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს: 2015 წლის 09 სექტემბერს სს ,,სა------------------------------------ი“-სა და მოქალაქეებს (გ------------–---–------–-------–----–---–------------–---–------------------–---–-----------------–---–----------------–---–-----------------------–---–----–----------–---–----------------–---–------------------–---–-----------------–---–--------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–-------------------------------------–---–---------------------–---–-------------------------–---–-----------------------–---–-----–------------–---–-------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------–---–------------------–---–-) შორის გაფორმდა დაზღვევის ხელშეკრულებები და გაიცა სადაზღვევო პოლისები, ხოლო პოლისის მოქმედების ვადად, ანუ ანაზღაურებად/დაზღვეულ სადაზღვევო შემთხვევის ფარგლებად განისაზღვრა 09.09.2015-09.09.2016წწ.

 

ხსენებული სადაზღვევო ხელშეკრულებებით განისაზღვრა ერთჯერადად გადასახდელი სადაზღვევო პრემია, რომლის ნაწილსაც საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულების შესაბამისად ანაზღაურებდა არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიულ პირი - სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტო. სადავოდ არ არის გამხდარი ის, რომ სადაზღვევო პრემიები ყველა პოლისზე სრულად არის ანაზღაურებული, რაც დასტურდება სარჩელზე წარმოდგენილი მტკიცებულებებით.

 

2016 წლის მაისის თვეში დადგა სადაზღვევო შემთხვევა, რომელიც ხსენებული სადაზღვევო ხელშეკრულებისა და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულების შესაბამისად ექვემდებარება ანაზღაურებას. ზიანის ოდენობა დათვლილ იქნა იმავე დადგენილებით გათვალისწინებული წესით და შეადგენს 107 355,6 ლარს, ხოლო აღნიშნული თანხის ანაზღაურების ვადის დარღვევის გამო, სადაზღვევო კომპანიისათვის დაკისრებული პირგასამტეხლოს ოდენობა სარჩელის შეტანის დღის მდგომარეობით შეადგენს 17 216,9 ლარს.

 

2017 წლის 27 იანვარს, შპს ,,აბ----–----------------სა“ და დამზღვევებს/მოსარგებლეებს (გ------------–---–------–-------–----–---–------------–---–------------------–---–-----------------–---–----------------–---–-----------------------–---–----–----------–---–----------------–---–------------------–---–-----------------–---–--------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–-------------------------------------–---–---------------------–---–-------------------------–---–-----------------------–---–-----–------------–---–-------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------–---–------------------–---–-) შორის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 198-ე, 199-ე მუხლების შესაბამისად გაფორმდა შეთანხმება მოთხოვნის უფლების დათმობის შესახებ.

 

(იხ. სარჩელი, ს.ფ. 3-9, მოსარჩელის წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება, მოისმინეთ 2019 წლის 16 მაისის სასამართლო სხდომის ოქმი 16:19:16)

 

2. მოპასუხის პოზიცია:

 

2.1. მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-მ (ყოფილი სს ,,სა------------------------------------ი“) წარმოდგენილი შესაგებლითა და სასამართლო სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებით სარჩელი არ ცნო.

 

სს ,,სა------------------------------------ი“-სა და სარჩელში მითითებულ ფიზიკურ პირებს შორის ნამდვილად არსებობდა სადაზღვევო ურთიერთობა, რომელიც წარმოიშვა საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის #306 განკარგულებით დამტკიცებული "აგროდაზღვევის პროგრამის" ფარგლებში, რაზეც გაფორმებულია შესაბამისი დაზღვევის ხელშეკრულებები და გაცემულია სადაზღვევო პოლისები. თუმცა, ზემოაღნიშნული განკარგულებით დამტკიცებული „აგროდაზღვევის პროგრამის“ მე-8 მუხლის თანახმად, დაზღვევის მოქმედების შეწყვეტის ერთ-ერთ საფუძვლად განსაზღვრულია მოსავლის სრულად აღება დაზღვეული ტერიტორიიდან. ამდენად, მიუხედავად იმისა, რომ სადაზღვევო პოლისებში მითითებულია მისი მოქმედების შესაძლო მაქსიმალური ვადა (09.09.2015-09.09.2016 წელი), იმავე პოლისებში შეთანხმებულია პირობა, რომ დაზღვევის პერიოდი განისაზღვრება „აგროდაზღვევის პროგრამაში მითითებული შეზღუდვების/დათქმების გათვალისწინებით“, რაც გულისხმობს, რომ პოლისის შეწყვეტა ხორციელდება „აგროდაზღვევის პროგრამაში“ მოცემული ერთ-ერთი პირობის შესრულებისთა---ე. პოლისების შეწყვეტის პირობას, ამ შემთხვევაში, წარმოადგენდა მოსავლის დაზღვეული ტერიტორიიდან სრულად აღება. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ამ პირთა აბსოლუტურ უმრავლესობას მოსავლის დაზღვევის შესახებ განაცხადში (რომელიც ზემოაღნიშნული განკარგულების მე-2 მუხლის "ზ" ქვეპუნქტის მიხედვით წარმოადგენს დაზღვევის ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს) მითითებული აქვს მოსავლის აღების სავარაუდო თარიღი, არაუმეტეს 2015 წლის 20-25 ოქტომბრისა. შესაბამისად, 2015 წლის პოლის(ებ)ით დაზღვეული არ ყოფილა 2016 წლის მოსავალი, რომელიც განაცხადში არც კი მიუთითეს დაზღვეულებმა.

 

ამასთან, მოპასუხე, როგორც მზღვეველი, 2015 წელს სახელმწიფო აგროდაზღვევის პროგრამაში გარდა ზემოაღნიშნული განკარგულებისა, მოქმედებდა ასევე აღნიშნული განკარგულების საფუძველზე ა(ა)იპ სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის სააგენტოსთან 2015 წლის 01 აპრილს გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, რომელიც გარდა პროგრამაში მონაწილე პირთა უფლება-მოვალეობებისა და ქცევის წესებისა, ადგენდა დაზღვევის განხორციელების ბოლო ვადას, რომლის მიხედვითაც, მზღვეველი ვალდებულია არ განახორციელოს 2016 წლის მოსავლის დაზღვევა, რაც ნიშნავს, რომ კომპანიას შეზღუდული ჰქონდა 2016 წლის მოსავლის დაზღვევის უფლება.

 

გამომდინარე იქიდან, რომ მოპასუხე, როგორც მზღვეველი და შესაბამისი ფიზიკური პირები, როგორც დამზღვევები, წარმოადგენდნენ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის #306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამის მონაწილეებს. მხარეთა შორის ურთიერთობები რეგულირდებოდა სწორედ ზემოაღნიშნული განკარგულებით დადგენილი სპეციფიკური პირობების შესაბამისად, რომელიც გარდა მხარეთა მხარეთა უფლება-მოვალეობებისა, დეტალურად გაწერს სადაზღვევო ანაზღაურების გაწევის წესს, პირობებს ვადებს, ხოლო დარღვევის შემთხვევაში - პირგასამტეხლოს დარიცხვის წესს. აღნიშნული განკარგულების (ისევე როგორც უშუალოდ დამზღვევებსა და მზღვეველს შორის გაფორმებული დაზღვევის ხელშეკრულებების და მოპასუხესა და ა(ა)იპ ""სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვის" სააგენტოს შორის 2015 წლის 01 აპრილს გაფორმებული ხელშეკრულების) მიხედვით, სადაზღვევო შემთხვევა ეს არის სადაზღვევო რისკების ხდომილების შედეგად დაზღვევის ობიექტისთვის ზიანის მიყენება, რომლის საფუძველზეც, წინამდებარე პროგრამის თანახმად წარმოიშობა მზღვეველის პასუხისმგებლობა გასცეს სადაზღვევო ანაზღაურება (მუხლი 2, "ს" ქვეპუნქტი), ხოლო სადაზღვევო ანაზღაურება ეს არის თანხა, რომელსაც მზღვეველი უხდის მოსარგებლეს დაზღვევის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით გამოწვეული ზიანის ასანაზღაურებლად (მუხლი 2, პუნქტი "ღ"). ამავე განკარგულების მე-2 მუხლის "ფ" ქვეპუნქტის მიხედვით, სადაზღვევო ანაზღაურების გაცემის წინაპირობაა სადაზღვევო ანაზღაურების აქტი - ორმხრივად ხელმოწერილი დოკუმენტი, რომელიც დგება დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის დათვალიერების აქტებისა და ასეთი აქტებით დადგენილი ზიანის ოდენობის და სხვა აუცილებელი დოკუმენტაციის საფუძველზე და განსაზღვრავს მზღვეველის მიერ გასაცემი სადაზღვევო ანაზღაურების თანხის ოდენობას. სადაზღვევო ანაზღაურება ხდება სადაზღვევო ანაზღაურების აქტის (და არა დაზიანებული ტერიტორიის დათვალიერების აქტის) ხელმოწერიდან 15 სამუშაო დღეში, ხოლო ანაზღაურების გადახდის ვადის დარღვევის შემთხვევაში, მზღვეველს ეკისრება სანქცია ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე ასანაზღაურებელი თანხის 0.1 %-ის ოდენობით მოსარგებლის მიმართ (მე-3 მუხლის "ბ" და "გ" ქვეპუნქტები).

 

გამომდინარე იქიდან, რომ 2016 წლის მაისის და ივნისის თვეში დამდგარი შემთხვევები, ზემოაღნიშნული განკარგულების თანახმად არ წარმოადგენდა სადაზღვევო შემთხვევას - არ იყო დამდგარი შესაბამისი პოლისით განსაზღვრულ სადაზღვევო პერიოდში, (რაზეც შესაბამისი წერილობითი განმარტებები მიეწოდათ უშუალოდ დამზღვევებს) დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის დათვალიერების ხელმოწერილი აქტი და მასში მოცემული ზოგადი ინფორმაცია (და არა ასანაზღაურებელი ზიანის ზუსტ ოდენობა) ზემოაღნიშნული განკარგულების პირობების შესაბამისად არ წარმოშობს მზღვეველის ვალდებულებას სადაზღვევო ანაზღაურების გაცემაზე, რადგან როგორც განკარგულების, ასევე დაზღვევის ხელშეკრულებების მიხედვით, სადაზღვევო ანაზღაურების გაცემის საფუძველია და სადაზღვევო ანაზღაურება ხდება ორმხრივად ხელმოწერილი შესაბამისი სადაზღვევო ანაზღაურების აქტის საფუძველზე, აქტის ხელმოწერიდან 15 (თხუთმეტი) სამუშაო დღის განმავლობაში, რომელიც კონკრეტულ შემთხვევებში გაფორმებული არ ყოფილა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაურკვეველი და დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მიერ დავის ფაქტობრივი გარემოებების ამ ნაწილში მითითებული როგორც ზიანის ოდენობა (122 000 ლარი) ისე პირგასამტეხლო, მით უფრო რომ მისი გაანგარიშების წესს მოსარჩელე არ უთითებს, ხოლო დათვალიერების აქტი, როგორც ზემოთ უკვე აღვნიშნეთ არ წარმოადგენს ანაზღაურების გაცემის საფუძველს.

 

გარდა ამისა, ფიზიკური პირების თენ------------–---–ს, ზა------------რ და ზა--- ყა---რ-–---–--ის მხრიდან, როგორც დამზღვევების ნაწილის მიერ სადაზღვევო კომპანიაში შემთხვევასთან დაკავშირებით წერილობითი პრეტენზიაც კი არ იყო წარმოდგენილი სადაზღვევო ანაზღაურების გაცემის მოთხოვნით.

 

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან მოპასუხის განმარტებით, იმის გათვალისწინებით, რომ მოპასუხეს არ გააჩნია არანაირი ვალდებულება არც ზემოაღნიშნულ პირებთან, არც მოსარჩელესთან, როგორც მათ უფლებამონაცვლესთან მიმართებაში, სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლოა, დაუსაბუთებელი და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

(იხ.შესაგებელი, ს.ფ. 299-304, მოპასუხის წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება, მოისმინეთ 2019 წლის 16 მაისის სასამართლო სხდომის ოქმი 16:26:24);

 

3. ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.1.1. მხარეთა შორის დავას არ იწვევს და ამასთან, ხელშეკრულებების ასლებით დადასტურებულია, რომ სს ,,სა------------------------------------ი“-სა და ფიზიკურ პირებს გო----------–---–------–-------–----–---–------------–---–------------------–---–-----------------–---–----------------–---–-----------------------–---–----–----------–---–----------------–---–------------------–---–-----------------–---–--------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------------------------–---–---------------------–---–-------------------------–---–-----------------------–---–-----–------------–---–-------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------–---–----------------------–---–ს შორის დაიდო სარჩელში მითითებული ყველა ხელშეკრულება და მხარეთა შორის არსებული დავა განპირობებულია აღნიშნულ ხელშეკრულებათა არსებობის გამო წარმოქმნილი დაზღვევის ურთიერთობათა ფარგლებში შეუთანხმებლობით.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.2. უდავოა, რომ მზღვეველს - სს ,,სა------------------------------------ი“-ს და დამზღვევებს - ფიზიკურ პირებს (გო----------–---–------–-------–----–---–------------–---–------------------–---–-----------------–---–----------------–---–-----------------------–---–----–----------–---–----------------–---–------------------–---–-----------------–---–--------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------------------------–---–---------------------–---–-------------------------–---–-----------------------–---–-----–------------–---–-------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------–---–----------------------–---–ს შორის გაფორმდა ერთმანეთის მსგავსი შინაარსის მქონე დაზღვევის ხელშეკრულებები და მათ საფუძველზე განვითარებულ ურთიერთობათა ფარგლებში განხორციელდა შემდეგი სახის მოქმედებები:

 

1) 2015 წლის 09 სექტემბერს გო----------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 1,8 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----8 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გო----------–---–მა გადაიხადა.

 

2) 2015 წლის 09 სექტემბერს მა-–-------–----–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----5 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია მა-–-------–----–---–მა გადაიხადა.

 

3) 2015 წლის 09 სექტემბერს გი-------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5 და 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----2 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გივი სიბაშვილმა გადაიხადა.

 

4) 2015 წლის 09 სექტემბერს ემ-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 1,1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4000656 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ემ-------------–---–მა გადაიხადა.

 

5) 2015 წლის 09 სექტემბერს გუ-----------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,16; 0,16 და 0,3 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---76 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გუ-----------–---–მა გადაიხადა.

 

6) 2015 წლის 09 სექტემბერს გი-----------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,95; 0,85; 0,25 და 0,6 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----5 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გი-----------–---–მა გადაიხადა.

 

7) 2015 წლის 09 სექტემბერს დი-----------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 1; 0,5 და 2 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4000660 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია დი-----------------–---–მა გადაიხადა.

 

8) 2015 წლის 09 სექტემბერს ლე---------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5; 0,2; 0,55 და 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----4 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ლე---------–---–მა გადაიხადა.

 

9) 2015 წლის 09 სექტემბერს იო----------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 1; 0,6; 0,9; 0,35; 0,33; და 0,32 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4000651 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია იო----------–---–მა გადაიხადა.

 

10) 2015 წლის 09 სექტემბერს გი-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,16 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----2 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გი-------------–---–მა გადაიხადა.

 

11) 2015 წლის 09 სექტემბერს გი------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5 და 0,16 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4000655 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გი------------–---–მა გადაიხადა.

 

12) 2015 წლის 09 სექტემბერს კა---------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5; 1,2; 0,2 და 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----6 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია კა---------------–---–მა გადაიხადა.

 

13) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზუ-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4000639 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზუ-------------–---–მა გადაიხადა.

 

14) 2015 წლის 09 სექტემბერს ნო-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----6 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ნო-------------–---–მა გადაიხადა.

 

15) 2015 წლის 09 სექტემბერს თე------------მ სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---48 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია თე------------მ გადაიხადა.

 

16) 2015 წლის 09 სექტემბერს გი---------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,4; 0,15 და 1 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---44 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია გი---------------–---–მა გადაიხადა.

 

17) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზუ--------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,15; 0,6 და 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----7 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზუ--------------–---–მა გადაიხადა.

 

18) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზუ------------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---42 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზუ------------------–---–მა გადაიხადა.

 

19) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზუ----------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,18; 0,15; 0,18; 0,15; 0,25 და 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---46 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

2015 წლის 09 სექტემბერს ზუ----------------–---–ის განაცხადის საფუძველზე, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,46, 0,54; 0,69; 0,75 და 044 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა, სს ,,სა------------------------------------მა“ გასცა მეორე N40---47 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზუ----------------–---–მა გადაიხადა.

 

20) 2015 წლის 09 სექტემბერს ვა–------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,17 და 0,63 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----3 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ვა–------------–---–მა გადაიხადა.

 

21) 2015 წლის 09 სექტემბერს თენ------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,5; 0,23; 1,7 და 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----1 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია თენ------------–---–მა გადაიხადა.

 

22) 2015 წლის 09 სექტემბერს ოთ-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,24; 0,1; 0,21 და 0,31 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N4-----9 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ოთ-------------–---–მა გადაიხადა.

 

23) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზა-------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N400---45 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზა-------------–---–მა გადაიხადა.

 

24) 2015 წლის 09 სექტემბერს ნო--------------–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,3 და 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40---60 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ნო--------------–---–მა გადაიხადა.

 

25) 2015 წლის 09 სექტემბერს ზა--- ყა---რ-–---–მა სს ,,სა------------------------------------ს" მოსავლის დაზღვევის განაცხადით მიმართა, რომლითაც მოითხოვა სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ში მდებარე 0,15; 0,3 და 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთებზე ვაზის მოსავლის დაზღვევა. განაცხადის საფუძველზე, მოპასუხემ გასცა N40----0 სადაზღვევო პოლისი. სადაზღვევო პერიოდი განისაზღვრა 09.09.2015 წლიდან 09.09.2016 წლამდე, სადაზღვევო ლიმიტი - 12 000 ლარით. ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. სადაზღვევო რისკი მოიცავდა სეტყვას, ჭარბ ნალექს, ქარიშხალსა და საშემოდგომო ყინვას (მხოლოდ ციტრუსოვანი კულტურებისათვის - 01 სექტემბრიდან 10 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდში).

 

დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთიანად წარმოადგენდა დაზღვევის ხელშეკრულებას. ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო პრემია ზა--- ყა---რ-–---–მა გადაიხადა.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- სადაზღვევო განაცხადები (ს.ფ. 316-340);

- სადაზღვევო პოლისები (ს.ფ. 26-270);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.3. მხარეთა შორის დავას არ იწვევს და საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ 2016 წლის 15 მაისსა და 12 ივნისს სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ის ტერიტორიაზე დაფიქსირდა საშიში მეტეოროლოგიური მოვლენა - სეტყვა.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- დათვალიერების აქტები (ს.ფ. 26-270);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.4. 2016 წლის 19 მაისსა და 16 ივნისს დამზღვევებმა გო----------–---–მა, ზუ--------------–---–მა, ზუ----------------–---–მა, გი-------------–---–მა, გუ-----------–---–მა, თე------------მ, ზუ-------------–---–მა, ზუ------------------–---–მა, ლე---------–---–მა, ვა–------------–---–მა, კახა რევაზიშვილმა, გი---------------–---–მა, გი-----------–---–მა, გი------------–---–მა, ემ-------------–---–მა, გი-------–---–მა, დი-----------------–---–მა, მა-–-------–----–---–მა, ნო-------------–---–მა, ოთ-------------–---–მა და იო----------–---–მა წერილობით აცნობეს მოპასუხეს, რომ 2016 წლის 15 მაისსა და 12 ივნისს დამდგარი სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად, დაზღვეული ვენახი დაზიანდა.

 

2016 წლის 13 სექტემბერსა და 15 სექტემბერს შედგა დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რომელსაც ხელს აწერს დამზღვევი და მზღვეველის უფლებამოსილი პირი. აღნიშნული აქტის საფუძველზე განისაზღვრა მოსავლის დანაკარგი დაზიანებულ ნაკვეთებზე, კერძოდ:

1) გო----------–---–ის კუთვნილ 1,8 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავლი დაზიანდა 100%-ით; (ს.ფ. 29)

2) მა-–-------–----–---–ის კუთვნილ 4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 20%-ით; (ს.ფ. 38)

3) გი-------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 90%-ით; (ს.ფ. 47)

4) ემ-------------–---–ის კუთვნილ 1,1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 18%-ით; (ს.ფ. 56)

5) გუ-----------–---–ის კუთვნილ 0,16 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით, მეორე მიწის ნაკვეთზე, რომლის ფართობიც იდენტურია 0,16 ჰა ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,3 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 60%-ით (ს.ფ. 65-67)

6) გი-----------–---–ის კუთვნილ 0,95 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 60%-ით, 0,85 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 100%-ით, 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 20%-ით, ხოლო 0,6 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 20%-ით. (ს.ფ. 76-79);

7) დი-----------------–---–ის კუთვნილ 1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 50%-ით, ხოლო 2 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 90%-ით. (ს.ფ. 88-90);

8) ლე---------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით, 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 35%-ით, ხოლო 0,55 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 15%-ით. (ს.ფ. 99-101);

9) იო----------–---–ის კუთვნილ 1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 90%-ით, 0,6 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 70%-ით, 0,9 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 40%-ით, 0,35 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 30%-ით, 0,33 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 30%-ით, ხოლო 0,32 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 60%-ით. (ს.ფ. 110-115);

10) გი--------------–---–ის კუთვნილ 0,16 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით (ს.ფ. 125);

11) გი------------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 40%-ით, ხოლო 1,6 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 50%-ით (ს.ფ. 134-135);

12) კა---------------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 100%-ით, 1,2 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 20%-ით, 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 20%-ით, ხოლო მეორე 0,2 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა ასევე 20%-ით. (ს.ფ. 144-147);

13) ზუ-------------–---–ის კუთვნილ კუთვნილ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით (ს.ფ. 156);

14) ნო---------------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 35%-ით (ს.ფ. 163);

15) თე-----------ის კუთვნილ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით (ს.ფ. 172);

16) გი---------------–---–ის კუთვნილ 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით, ხოლო 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 25%-ით (ს.ფ. 181-182);

17) ზუ--------------–---–ის კუთვნილ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,6 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, ხოლო 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 50%-ით (ს.ფ. 191-193);

18) ზუ------------------–---–ის კუთვნილ 1 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით (ს.ფ. 202);

19) ზუ--------------რ-–---–ის კუთვნილ 0,18 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 35%-ით, 0,18 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით, 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 75%-ით, 0,46 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 40%-ით, 0,54 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 50%-ით, 0,69 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 50%-ით, 0,75 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 40%-ით, ხოლო 0,44 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 50%-ით. (ს.ფ. 215-224);

20) ვა–------------–---–ის კუთვნილ 0,17 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, ხოლო 0,63 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 45%-ით; (ს.ფ. 233-234);

21) თენ------------–---–ის კუთვნილ 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 45%-ით, 0,23 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 25 %-ით, 1,7 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 35%-ით, ხოლო 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით; (ს.ფ. 243-246);

22) ოთ-------------–---–ის კუთვნილ 0,21 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, ხოლო 0,31 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 60%-ით (ს.ფ. 254-255);

23) ზა-------------–---–ის კუთვნილ 0,4 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 25%-ით. (ს.ფ. 259);

24) ნო--------------–---–ის კუთვნილ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 35%-ით, ხოლო 0,3 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 40%-ით (ს.ფ. 265-266);

25) ზა--- ყა---რ-–---–ის კუთვნილ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე ვაზის მოსავალი დაზიანდა 30%-ით, 0,3 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 40%-ით, ხოლო 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთზე - 30%-ით (ს.ფ. 273-275);

 

მოპასუხემ დამზღვევებს ზიანის ანაზღაურებაზე უარი უთხრა იმ საფუძვლით, რომ 2015 წლის პოლის(ებ)ით დაზღვეული არ ყოფილა 2016 წლის მოსავალი.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- განცხადებები სადაზღვევო თანხის ანაზღაურებაზე (ს.ფ. 394-396);

- აი სი ჯგუფის პასუხები (ს.ფ. 397-420);

- დათვალიერების აქტები (ს.ფ. 29-275);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.5. მხარეთა შორის გაფორმებული დაზღვევის ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული იქნა პირგასამტეხლოს გადახდის წესი, კერძოდ 2.2. პუნქტით განსაზღვრული იქნა მზღვეველის პასუხისმგებლობა - სადაზღვევო ანაზღაურების გადახდის ვადის დარღვევის შემთხვევაში მზღვეველს ეკისრება სანქცია ყოველ ვადაგადაცილებულ ასანაზღაურებელი თანხის 0,1 პროცენტის ოდენობით მოსარგებლის მიმართ.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- ხელშეკრულება (ს.ფ. 27);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.6. 2017 წლის 27 იანვარს შპს ,,აბ----–----------------ი“-სა და დამზღვევებს გო----------–---–------–-------–----–---–------------–---–------------------–---–-----------------–---–----------------–---–-----------------------–---–----–----------–---–----------------–---–------------------–---–-----------------–---–--------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------------------------–---–---------------------–---–-------------------------–---–-----------------------–---–-----–------------–---–-------------------–---–--------------------–---–-------------------–---–--------------------–---–----------------------–---–ს შორის გაფორმდა მოთხოვნის უფლების დათმობის შესახებ ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც მოთხოვნის დამთმობებმა შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს დაუთმეს სს ,,სა------------------------------------ი“-ს მიმართ სადაზღვევო ანაზღაურების/ზიანის მოთხოვნის უფლება, რომელიც წარმოეშვათ საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის განკარგულების N306 ,,აგროდაზღვევის“ პროგრამის დამტკიცების შესახებ და სადაზღვევო პოლისების საფუძველზე.

 

სს ,,სა------------------------------------ი“-ს ეცნობა მოთხოვნის უფლების დათმობის შესახებ ხელშეკრულების დადების თაობაზე.

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- მოთხოვნის უფლების დათმობის ხელშეკრულებები (ს.ფ. 21-275);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.1.7. სს ,,სა------------------------------------მა“ შეიცვალა სამართლებრივი ფორმა და დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს;

 

სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:

- ამონაწერი მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან (ს.ფ. 458-460);

- მხარეთა ახსნა-განმარტება;

 

3.2 დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები

 

3.2.1. სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ არსებობს სადაზღვევო კომპანიისთვის დაზღვევის ხელშეკრულებით ნაკისრი სადაზღვევო თანხის ანაზღაურების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები .

 

სადაზღვევო კომპანია ორი სახის შესაგებელს აყენებს, პირველი - მიუთითებს, რომ დაზღვეულების ნაწილის თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ შეტყობინების ვადა იყო დარღვეული, რაც მათ ვალდებულების ანაზღაურებისგან ათავისუფლებდა, და მეორე - იმ შემთხვევაშიც კი, თუ შეტყობინების ვადა დარღვეული არ იქნებოდა, 2015 წლის პოლის(ებ)ით დაზღვეული არ ყოფილა 2016 წლის მოსავალი, რაც სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას გამორიცხავს.

 

შესაბამისად, სასამართლოს საკვლევ გარემოებათა წრეს, პირველ ეტაპზე, თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ სადაზღვევო კომპანიისათვის სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინების ვალდებულების შესრულების დადგენა, მისი დარღვევის შემთხვევაში კი, სადაზღვევო კომპანიის მიერ ანაზღაურებაზე უარის თქმის უფლების მართლზომიერების შემოწმება წარმოადგენს. აღნიშნული საკითხების გამოკვლევის შემდეგ, სასამართლომ უნდა შეაფასოს დაზღვეული პირის, როგორც მომხმარებლის ინფორმირებულობის სტანდარტი, მისთვის საქართველოს მთავრობის N306 განკარგულებით ქცევის განსაზღვრული წესით მოქმედების შესახებ ინფორმაციის ცოდნა და მხოლოდ ამის შემდეგ უნდა შეფასდეს, სადაზღვევო კომპანიას ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სადაზღვევო თანხის ანაზღაურების ვალდებულება ეკისრება, თუ არა.

 

3.2.2. სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევს, რომ თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინებისთვის განსაზღვრული ვადის დარღვევა სახეზე არ გვაქვს, ხოლო საწინააღმდეგოს არსებობის პირობებშიც სადაზღვევო კომპანიას ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისგან ცალსახად არ ათავისუფლებდა.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დაზღვევის ხელშეკრულებით მზღვეველი მოვალეა აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად. ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, სადაზღვევო შემთხვევის შეფასებისათვის, ანუ იმისათვის, რომ სადაზღვევო რისკი განხორციელებულად და შესაბამისად, სადაზღვევო შემთხვევა დამდგარად ჩაითვალოს, უნდა დადგინდეს, სადაზღვევო შემთხვევა შეიცავს თუ არა ხელშეკრულებით შეთანხმებულ გამონაკლის შემთხვევებს, რამდენადაც ამგვარი შემთხვევა გამორიცხავს სადაზღვევო შემთხვევის კვალიფიკაციის და სადაზღვევო კომპანიის მხრიდან თანხის გადახდის სამართლებრივ საფუძველს.

 

მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების 2.1. პუნქტის თანახმად, სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შემთხვევაში, დამზღვევი/მოსარგებლე ვალდებულია შეატყობინოს სადაზღვევო შემთხვევის თაობაზე მზღვეველს/სააგენტოს 24 საათის განმავლობაში სატელეფონო ზარით, ხოლო წერილობითი განაცხადით მიმართოს მზღვეველს შეთანხმებულ ფორმატში 5 სამუშაო დღეში, მათ შორის ელექტრონული სახით. დამზღვევის/მოსარგებლის მხრიდან აღნიშნული ვადების დარღვევის შემთხვევაში მზღვეველი თავისუფლდება ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისაგან. ამავე ხელშეკრულების 1.5. პუნქტის თანახმად, მზღვეველი ვალდებულია სადაზღვევო შემთხვევის/ზიანის დადგომის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან გონივრულ ვადაში უზრუნველყოს დაზღვეული ტერიტორიების დათვალიერება და დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის დათვალიერების აქტის შედგენა, ხოლო შემდგომ დამზღვევის მხრიდან ყველა სათანადო დოკუმენტაციის მიწოდებისა და სადაზღვევო ანაზღაურების ოდენობის დასადგენად აუცილებელი ინფორმაციის (მათ შორის, მიმდებარე ტერიტორიებიდან ანალოგიური სასოფლო-სამეურნეო კულტურის მოსავლის აღების პერიოდში შესაბამისი კულტურის საშუალო საბითუმო ფასი მინდვრიდან შესყიდვისას და სადაზღვევო შემთხვევის დღისათვის განსაზღვრული მისაღები მოსავლის ოდენობა) მიღებიდან 15 სამუშაო დღის ვადაში უზრუნველყოს სადაზღვევო ანაზღაურების აქტის შედგენა. ამავე პუნქტის თანახმად, თუ სადაზღვევო შემთხვევის მომენტისათვის ვერ ხერხდება მიწის ნაკვეთის დაზიანების პროცენტზე შეთანხმება, შეაჩეროს ზიანის დარეგულირება ამ მაჩვენებლის დადგენამდე. ასეთ შემთხვევაში შესაძლებელია დაინიშნოს განმეორებითი ექსპერტიზა/მოწვეულ იქნას დამოუკიდებელი ექსპერტი, რომელთან დაკავშირებული ხარჯი ანაზღაურდება თანაბრად.

 

სასამართლო პირველ რიგში ყურადღებას მიაპყრობს სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ იმპერატიულ დანაწესს, რომლის თანახმად, სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის გაგებისთა---ე დამზღვევი მოვალეა აცნობოს ამის შესახებ მზღვეველს. აღნიშნული კანონისმიერი დათქმის იმპლემენტაცია მხარეთა შორის დადებულ ხელშეკრულებაშიც მოხდა და მხარეებმა სადაზღვევო შემთხვევის დაუყოვნებლივ შეტყობინების ვალდებულება 24 საათს დაუკავშირეს, ხოლო, შემდეგ 5 სამუშაო დღის განმავლობაში მაიდენტიფიცირებელი მონაცემების დაზუსტების ვალდებულება შეათანხმეს, რათა დამზღვევს დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის შესახებ დათვალიერების აქტის შედგენა შესძლებოდა.

 

საქმეში უდავო ფაქტობრივი გარემოებაა და დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების 2016 წლის 13 სექტემბრის აქტებითაც (ს.ფ. 243-246, 259, 265-266, 273-275) დასტურდება, რომ 2016 წლის 15 მაისსა და 12 ივნისს სა---------ს რაიონის, სოფელ მა---ის ტერიტორიაზე საშიში მეტეოროლოგიური მოვლენა - სეტყვა დაფიქსირდა და სადაზღვევო კომპანიის უფლებამოსილი პირის მიერ შეფასებული იქნა დამზღვევების, მათ შორის თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის კუთვნილი დაზღვეული ნაკვეთები.

 

დაზღვეული ტერიტორიის დათვალიერების აქტის შედგენა მხარეებმა დაუკავშირეს სადაზღვევო შემთხვევის/ზიანის დადგომის შესახებ შეტყობინების მიღებას. მითითებული აქტების შედგენის თარიღი იდენტურია იმ დამზღვევი პირების კუთვნილ ნაკვეთზე შედგენილი აქტებისა, რომელთა მიმართაც სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინებისთვის განსაზღვრული ვადის დარღვევას მოპასუხე მხარე სადავოდ არ ხდის. აღნიშნული გარემოება სასამართლოს რწმენას აყალიბებს სწორედ იმ კუთხით, რომ თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინებისათვის განსაზღვრული ვადის დარღვევა სახეზე არ გვაქვს. მზღვეველმა დანარჩენი პირების მსგავსად უზრუნველყო დაზღვეული ტერიტორიების დათვალიერება და დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის დათვალიერების აქტის შედგენა.

 

ამასთან, მოპასუხემ დამზღვევებს ზიანის ანაზღაურებაზე უარი უთხრა იმ საფუძვლით, რომ 2015 წლის პოლის(ებ)ით დაზღვეული არ ყოფილა 2016 წლის მოსავალი. რაც შეეხება შეტყობინებისთვის განსაზღვრული ვადის დარღვევას, სარჩელის წარმოდგენამდე მოპასუხეს ამ კუთხით პრეტენზია არ განუცხადებია.

 

სასამართლოს აზრით, ადგილი რომც ჰქონდეს მზღვეველის მიერ შეტყობინების ვალდებულების დარღვევას, სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მზღვეველს არ შეუძლია დაეყრდნოს შეთანხმებას, რომლითაც იგი თავისუფლდება თავისი მოვალეობისაგან, თუ დამზღვევი არ შეასრულებს შეტყობინების მოვალეობას, მაგრამ ამით მზღვეველის ინტერესები არსებითად არ დაირღვევა. აღნიშნული ნორმა დაზღვეული პირის დამცავი ნორმაა, კერძოდ, ბათილია ისეთი შეთანხმება, რომლითაც მზღვეველი თავისუფლდება ანაზღაურების ვალდებულებისგან, თუკი სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლით დადგენილი ინფორმაციის მიწოდების ვალდებულების დარღვევას არსებითად არ შეულახავს სადაზღვევო კომპანიის ინტერესები. არსებითი დარღვევის განმარტებისას მნიშვნელოვანია causa proxima-ს გათვალისწინება. სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას, რა თქმა უნდა, მზღვეველი ზიანის მაქსიმალური შემცირებით არის დაინტერესებული. შესაბამისად, თუ მას ერთმევა უფლება, განახორციელოს ზიანის შესამცირებლად აუცილებელი ღონისძიებები და ამის გამო თავად განიცდის ზიანს, დარღვევა არსებითად ჩაითვლება. მზღვეველმა უნდა ამტკიცოს, რომ დარღვევა არსებითი იყო. მზღვეველის ინტერესის არსებითი დარღვევის დადგენა საბოლოოდ სასამართლოს კომპეტენციაა და მხარეთა მიერ წარმოდგენილი მტკიცების საფუძველზე ხორციელდება.

 

საქმის მასალებში წარმოდგენილია დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რაც გამორიცხავს მზღვეველისთვის არსებითი ზიანის დადგომის საფრთხეს. აღნიშნული მის მიმართ სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ამოქმედებას იწვევდა და მხოლოდ შეტყობინების ვალდებულების დარღვევის გამო ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისგან ვერ გათავისუფლდებოდა.

 

3.2.3. სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ სადაზღვევო კომპანიის მხრიდან გო----------–---–ს, მა-–-------–----–---–ს, გი-------–---–ს და სხვებს სადაზღვევო პოლისებით გათვალისწინებული დაზღვევის პერიოდისაგან (09.09.2015-09.09.2016) განსხვავებული წესის შესახებ სათანადო ინფორმაცია არ მიწოდებია.

 

ნიშანდობლივია, რომ აგროდაზღვევა სადაზღვევო ურთიერთობების სპეციფიურ სფეროს წარმოადგენს, რომლის პირობები განისაზღვრება არა მხოლოდ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებითა და სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით, არამედ რეგლამენტირებულია ნორმატიულადაც - საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N306 განკარგულებით. სწორედ ამ ნორმატიული აქტითაა დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა და ჩამოყალიბებულია ზიანის გაანგარიშების სპეციალური წესი.

 

მხარეთა შორის გაფორმებულ სადაზღვევო ხელშეკრულებაში მითითებულ იქნა, რომ დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N036 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთობლიობაში დაზღვევის ხელშეკრულებას წარმოადგენდა.

 

სტანდარტულ პირობებად ითვლება ხელშეკრულების ერთი მხარის მიერ ცალმხრივად წინასწარ შემუშავებული პირობები, რომლებიც მრავალჯერადი გამოყენებისთვის არის გამიზნული და მზა სახით არის შეთავაზებული მეორე მხარისთვის, ე.წ. „ფორმულარის“ სახით. სასამართლოს მიიჩნია, რომ აღნიშნული დათქმა სამოქალაქო კოდექსის 342-ე მუხლის მიზნებისთვის ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობას წარმოადგენს. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების დამცავი რეგულირების გამოყენებამდე უნდა შეფასდეს, ცალკეული პირობა წინასწარ ჩამოყალიბებული და მხარისთვის შეთავაზებულია, თუ - მხარეთა შორის ინდივიდუალურადაა შეთანხმებული. შესაძლებელია, ხელშეკრულების ზოგიერთი პირობა იყოს სტანდარტული, ზოგი კი - ინდივიდუალურად შეთანხმებული. სტანდარტული პირობებით ხელშეკრულების დადებისას კეთილსინდისიერების პრინციპის დაცვა წარმოადგენს მომხმარებლის დამატებითი საფრთხეების უზრუნველყოფის გარანტიას, რადგან შეთანხმება, რომელიც ბოჭავს მას გარკვეული ვალდებულებებით, არის არა კონსენსუსის, არამედ ცალმხრივად შემუშავებული შეთავაზების შედეგი. ამის გათვალისწინებით, სამოქალაქო კოდექსი სტანდარტული პირობებით დადებული ხელშეკრულების შინაარსის კონტროლის მიზნით აწესებს მთელ რიგ შეზღუდვებს, რათა აიძულოს ოფერენტი, კეთილსინდისიერად გამოიყენოს არსებული უპირატესობა და ამით გაანეიტრალოს არსებული პოზიციური დისბალანსი. სამოქალაქო კოდექსის ტენდენცია, რომ დამოუკიდებელი მოწესრიგების ფარგლებში მოაქციოს დაზღვევის ხელშეკრულება, მეტყველებს იმაზე, რომ კანონმდებლის მიერ გაზიარებულია ეკონომიკურ ურთიერთობებში დანერგილი „ძლიერი“ და „სუსტი“ მხარის იურიდიული მოდელი, რომლის ფუნქციაა, უზრუნველყოს არათანაბარ პირობებში მყოფი მხარეების, ეკონომიკურად უფრო სუსტი მხარის სამართლებრივი მდგომარეობა და დაიცვას ისინი სადაზღვევო ურთიერთობებში არსებული ჩვეულებრივი რისკებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ სამოქალაქო კოდექსი ამკვიდრებს ურთიერთობის მონაწილეთა დაცვის ერთიან სტანდარტს, „სუსტი მხარის“ ინტერესების დაცვის აუცილებლობა და აღნიშნული მიზნების სამართლიანი განხორციელება კანონით გარანტირებული მხარეთა თანასწორობის პრინციპიდან ფორმალურ გადახვევას მოითხოვს. პოზიციური ბალანსის დაცვა ფაქტობრივად უზრუნველყოფს სუსტი მხარის დამატებით უფლებებს და შესაბამისად, აკისრებს მის ოპონენტს იმაზე მეტ ვალდებულებებს, ვიდრე სხვა სამართლებრივ ურთიერთობებში. ამავდროულად, სასამართლო განმარტავს, რომ „სუსტი მხარის“ დეფინიცია არ გულისხმობს პირის სტატუსს, არამედ მის მდგომარეობას სხვადასხვა ფაქტორების გათვალისწინებით.

 

იმისათვის, რათა დადგინდეს სტანდარტული პირობების შეთავაზებისას დაირღვა თუ არა „სუსტი მხარის“ უფლებები, უნდა დადგინდეს, მოხდა თუ არა დაზღვევის ხელშეკრულების მაქსიმალური გამჭვირვალობის სტანდარტის უზრუნველყოფა და ადგილი ხომ არ ჰქონდა ინფორმაციულ უთანასწორობას. საქმეში წარმოდგენილ სადაზღვევო პოლისში მართალია, მითითებულია, რომ დაზღვევის პოლისი, დაზღვევის განაცხადი და საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 19 თებერვლის N309 განკარგულებით დამტკიცებული აგროდაზღვევის პროგრამა ერთობლიობაში დაზღვევის ხელშეკრულებას წარმოადგენდა, თუმცა, ხელშეკრულებას მთავრობის N306 განკარგულება დანართის სახით არ ერთვის, დაზღვეული პირის მიერ მხოლოდ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერა კი, სასამართლოს აზრით, ხელშეკრულების გამჭირვალობის სტანდარტს ვერ აკმაყოფილებს.

 

რაც შეეხება მომხმარებლის, როგორც „სუსტი მხარის“ ინფორმირებულობის სტანდარტს, მართალია, სადაზღვევო კომპანიის წარმომადგენელი მიუთითებს, რომ დამზღვევებს ხელშეკრულების დადების დროს განემარტათ, დაზღვევის მოქმედების შეწყვეტის საფუძვლები - 2015 წლის მოსავლის სრულად აღება დაზღვეული ტერიტორიიდან, თუმცა, აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი დოკუმენტი ანდა აუდიო ჩანაწერი სადაზღვევო კომპანიას სასამართლოში არ წარმოუდგენია. მხარის ინფორმირებულობის მეორე ასპექტს წარმოადგენს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა მომხმარებლისათვის მისაღები ფორმით, რომელიც გულისხმობს სადაზღვევო კომპანიის ვალდებულებას, მიაწოდოს მომხმარებელს საჭირო ცნობები, აღქმადი, გასაგები და ინდივიდუალურად მორგებული ფორმით. თანაბარმნიშვნელოვანია მომხმარებლის ფსიქოლოგიური განწყობა, პიროვნული აღქმადობის დონე, ვითარება, რომელშიც ხელშეკრულება, ან - ყველა დასახელებული ფაქტორი ერთად იდება. ამავდროულად, სასამართლო განსაკუთრებით აღნიშნავს, რომ მტკიცების ტვირთი ინფორმაციის და განმარტების ვალდებულების სრულფასოვან შესრულებაზე ეკისრება სადაზღვევო კომპანიას. სწორედ მის ხელთ არის ბერკეტი იმისა, რომ შექმნას სარწმუნო მტკიცებულებები ინფორმირების ვალდებულების შესრულების დასადასტურებლად, რაც მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დასტურდება. მოწინააღმდეგე მხარის მხოლოდ ზეპირსიტყვიერი მითითება, რომ დაზღვეულ პირს განემარტა მთავრობის განკარგულებით განსაზღვრული ქცევის წესის შესახებ, აღნიშნული გარემოების დასადასტურებლად საკმარისი ვერ იქნება. სასამართლოში ზეპირი მოსმენის დროს სადაზღვევო კომპანიის წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, ისინი დამზღვევებს განუმარტავდნენ თუ არა განკარგულებით დადგენილ ქცევის წესს, აღნიშნულის შესახებ დამზღვევებისთვის ისედაც უნდა ყოფილიყო ცნობილი, რადგან ხსენებული განკარგულება მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების არსებით შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენდა. ამ მტკიცებას სასამართლო ვერ დაეთანხმება და განმარტავს, რომ სტანდარტული პირობების შეთავაზებისას მხარის ინფორმირებულობის სტანდარტი სწორედ იმიტომ არის პირდაპირ კავშირში ძლიერი მხარის ქცევის კეთილსინდისიერების შეფასებასთან, რომ მისი დარღვევა სუსტი მხარის ინტერესებს გაუმართლებლად ზღუდავს. დამზღვევებისათვის, რომლებიც სოფლის მეურნეობის საქმიანობას ეწევიან, მთავრობის ნორმატიული აქტების ზედმიწევნით ცოდნის ვალდებულების დაკისრება, ან ასეთი ცოდნის არსებობის შესახებ პრეზუმფციის დაშვება, ცალსახად იგნორირებას გაუწევდა მსგავსი ტიპის ხელშეკრულებებში ე.წ. „სუსტი მხარის“ დაცვითი მექანიზმების არსებობას, რაც რა თქმა უნდა, სასამართლოს მიერ გაზიარებული ვერ იქნება.

 

ამასთან, ბუნდოვანია სადაზღვევო კომპანიის წარმომადგენლის განმარტება, თუ რატომ მოხდა სადაზღვევო პერიოდის განსაზღვრა 2015 წლის 09 სექტემბრიდან 2016 წლის 09 სექტემბრამდე, თუკი დაზღვევის მოქმედების შეწყვეტის საფუძველი იყო 2015 წლის მოსავლის სრულად აღება დაზღვეული ტერიტორიიდან.

 

ყოველივე ზემოაღნიშნულის შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ დასახელებული ფიზიკური პირების (დამზღვევების), როგორც მომხმარებლის (სუსტი მხარის) ინფორმირებულობის სტანდარტი სტანდარტული პირობების შეთავაზებისას დაირღვა.

 

3.2.4. სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ მოსარჩელე ზიანის მოცულობის დაანგარიშებას საქართველოს მთავრობის N306 განკარგულების შესაბამისად ახდენს. ასეც რომ არ იყოს, იმ პირობებში როდესაც მომხმარებელს აღნიშნული განკარგულებით დადგენილი მოთხოვნების ზედმიწევნით ცოდნა არ მოეთხოვებოდა და სადაზღვევო კომპანიას მისთვის განკარგულებით გათვალისწინებული მოთხოვნები სათანადოდ არ განუმარტავს, იგი სადაზღვევო კომპანიისთვის ზიანის 107 355,60 ლარის ოდენობით დაკისრების წინაპირობა შეიძლება გახდეს.

 

საქმეში წარდგენილი დოკუმენტაციით ცალსახად დგინდება, რომ 2016 წლის 13 სექტემბერსა და 15 სექტემბერს შედგა დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რომელსაც ხელს აწერს დამზღვევი და მზღვეველის უფლებამოსილი პირი. აღნიშნული აქტის საფუძველზე განისაზღვრა მოსავლის დანაკარგი დაზიანებულ ნაკვეთებზე (იხ. გადაწყვეტილების 3.1.4. პუნქტი).

 

2015 წლის 01 აპრილს აგროდაზღვევის შესახებ ხელშეკრულებით განმარტებულია ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტი - რომელსაც ხელს აწერს მზღვეველი და დამზღვევი ან მოსარგებლე და რომლითაც დასტურდება დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) მზღვეველის მიერ დათვალიერებისა და კონკრეტული შემთხვევის ხდომილებით გამოწვეული ზიანის ოდენობა. ამავე ხელშეკრულების 8.1. პუნქტით განსაზღვრულია სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი, კერძოდ ,,სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანისათვის მზღვეველის მიერ გასაცემი სადაზღვევო ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება დაზღვეული ტერიტორიის ლიმიტის გამრავლებით ზიანის პროცენტზე, ხოლო დაზღვეული ტერიტორიის ნაწილის დაზიანების შემთხვევაში - დაზღვეული ტერიტორიის ნაწილის ლიმიტის გამრავლებით ზიანის პროცენტზე.

 

როგორც სასამართლომ უკვე აღნიშნა, აგროდაზღვევა წარმოადგენს სპეციფიურ სამართალურთიერთობას და ზიანის ანაზღაურების წესი ასევეა ნორმატიულად დადგენილი.

 

სასამართლო პირველ რიგში აღნიშნავს, რომ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულება ითვალისწინებდა 10% ფრანშიზას. N306 განკარგულების მე-2 მუხლის თანახმად, ფრანშიზა არის არაანაზღაურებადი მინიმუმი, რომლის გამოქვითვა ხორციელდება თითოეული სადაზღვევო შემთხვევისათვის. ფრანშიზა გამოითვლება როგორც სადაზღვევო ლიმიტის 10%, ან მისაღები მოსავლის ნორმატიულ ფასზე გამრავლებით მიღებული ღირებულების 10%. მითითებული ორი სიდიდიდან გამოიქვითება ის ოდენობა, რომელიც უფრო მცირე იქნება;

 

ამავე განკარგულების მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანისათვის მზღვეველის მიერ გასაცემი სადაზღვევო ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება დაზღვეული ტერიტორიის ლიმიტის გამრავლებით ზიანის პროცენტზე, ხოლო დაზღვეული ტერიტორიის ნაწილის დაზიანების შემთხვევაში - დაზღვეული ტერიტორიის ნაწილის ლიმიტის გამრავლებით ზიანის პროცენტზე. ამასთან, მზღვეველის მიერ წინამდებარე პუნქტში მითითებული წესით გაანგარიშებულმა სადაზღვევო ანაზღაურებამ არ უნდა გადააჭარბოს რეალური ზიანის ოდენობას, მითითებული ორი სიდიდიდან იმ თანხას, რომელიც უფრო მცირე იქნება: სადაზღვევო რისკების ხდომილების შედეგად განადგურებული მოსავლის რეალურ ღირებულებას ან ნორმატიული ფასის მიხედვით გაანგარიშებულ ღირებულებას.

 

ამდენად, ამ ნორმის საფუძველზე, ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობა დგინდება ორი მაჩვენებლის გათვალისწინებით: სადაზღვევო ლიმიტის გამრავლებით ზიანის პროცენტზე და დაზღვეული მოსავლის რეალური საბაზრო ღირებულების გათვალისწინებით, რასაც აკლდება ფრანშიზა.

 

მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, თითოეულ დაზღვეულ მიწის ნაკვეთზე მიყენებული ზიანის პროცენტულობა, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობებით, კერძოდ ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტებით, რომელსაც ხელს აწერს სადაზღვევო კომპანიის უფლებამოსილი პირი და დამზღვევი. ამდენად, შესაძლებელია პირველი მაჩვენებლის განსაზღვრა.

 

რაც შეეხება, დაზღვეული ტერიტორიიდან მისაღები ყურძნის რაოდენობას და საბაზრო ფასს მოცემული წლისათვის, მოპასუხე მხარეს შედავება არ გაუკეთებია. სასამართლო სხდომაზე ბუნდოვანი იყო მოპასუხე მხარის პოზიცია მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით. მის მიერ მოხდა მხოლოდ იმის მითითება, რომ დაუსაბუთებელია ზიანის ოდენობა. სასამართლო აღნიშნულ განმარტებასთან დაკავშირებით მიუთითებს, რომ საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით. მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხე მხარე თავისი ახსნა-განმარტებითაც კი არ ახდენს სათანადოდ შედავებას და იმის მტკიცებას, რომ აღნიშნულ სადავო გარემოებას ადგილი არ ჰქონია, მაგალითად, მა-–-------–----–---–ს დაზღვეული ტერიტორიიდან უნდა მიეღო 40 000 კგ. ყურძენი, ან რას შეადგენდა 2016 წელს ერთი კგ. ყურძნის საბაზრო ფასი და რომ 0,90 თეთრი არ წარმოადგენს რეალურ ფასს. საქმეში წარმოდგენილი დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტებით, რომელსაც ხელს აწერს სადაზღვევო კომპანიის უფლებამოსილი პირი, განსაზღვრულია თითოეულ დაზღვეულ ნაკვეთზე რეალურად მისაღები მოსავალი.

 

მოცემულ შემთხვევაში ზიანის ოდენობა გამოანგარიშებულია თითოეული დაზღვეული ტერიტორიიდან მისაღები მოსავლის, საბაზრო ფასისა და დაზიანებული პროცენტის გათვალისწინებით, რასაც აკლდება ხელშეკრულებით განსაზღვრული ფრანშიზა (სადაზღვევო ლიმიტის სრული მოცულობის 10%); მაგალითისათვის მა-–-------–----–---–ს დაზღვეული ტერიტორიიდან უნდა მიეღო 40 000 კგ. ყურძენი, სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დაუზიანდა მთლიანი ტერიტორიის 20% (ს.ფ. 38), შესაბამისად მან განიცადა 8000 კგ. ყურძნის ზიანი, რომლის საბაზრო ფასიც მოცემულ წელს შეადგენდა 1 კილოგრამზე 0,90 თეთრს, შესაბამისად მიღებულა ზიანმა შეადგინა 7200 ლარი (8000*0,90), რასაც აკლდება N306-ე განკარგულებით განსაზღვრული ფრანშიზა (სადაზღვევო ლიმიტის სრული მოცულობის 10%), ანუ 36000 ლარის (40 000*0,90) 10%, 3600 ლარი; შესაბამისად მა-–-------–----–---–ისათვის გადასახდელი თანხა შეადგენს 3600 ლარს.

 

ზემოხსენებული პრინციპით დათვლის საფუძველზე, დამზღვევების/მოსარგებლეების მიმართ სტიქიის შედეგად მიყენებული ზიანი შეადგენს:

1) გო----------–---–ი - 11 664 ლარი (გო----------–---–ს დაზღვეული ტერიტორიიდან უნდა მიეღო 14400 კგ. ყურძენი, სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დაუზიანდა ტერიტორიის 100%, შესაბამისად მან განიცადა 14400 კგ. ყურძნის ზიანი, რომლის საბაზრო ფასიც მოცემულ წელს შეადგენდა 1 კილოგრამზე 0,90 თეთრს, შესაბამისად მიღებულა ზიანმა შეადგინა 12960 ლარი (14400*0,90), რასაც აკლდება N306-ე განკარგულებით განსაზღვრული ფრანშიზა (სადაზღვევო ლიმიტის სრული მოცულობის 10%), ანუ 12960 ლარის 10%, 1296 ლარი);

2) გი-------–---–ი - 2880 ლარი (გი-------–---–ს დაზღვეული ტერიტორიიდან უნდა მიეღო 4000 კგ. ყურძენი, სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დაუზიანდა ტერიტორიის 90%, შესაბამისად მან განიცადა 3600 კგ. ყურძნის ზიანი, რომლის საბაზრო ფასიც მოცემულ წელს შეადგენდა 1 კილოგრამზე 0,90 თეთრს, შესაბამისად მიღებულა ზიანმა შეადგინა 3240 ლარი (3600*0,90), რასაც აკლდება N306-ე განკარგულებით განსაზღვრული ფრანშიზა (სადაზღვევო ლიმიტის სრული მოცულობის 10%), ანუ 3600 ლარის 10%, 360 ლარი);

3) ემ-------------–---–ი - 720 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

4) გუ-----------–---–ი - 1854 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

5) გი-----------–---–ი - 11925 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

6) დი-----------------–---–ი - 14400 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

7) ლე---------–---–ი - 1372,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

8) იო----------–---–ი - 15246 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

9) გი-------------–---–ი - 288 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

10) გი------------–---–ი - 7110 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

11) კა---------------–---–ი - 4 680 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

12) ზუ-------------–---–ი - 270 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

13) ნო-------------–---–ი - 900 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

14) თე------------ - 202,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

15) გი---------------–---–ი - 742,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

16) ზუ--------------–---–ი - 2790 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

17) ზუ------------------–---–ი - 1350 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

18) ზუ----------------–---–ი - 12 568,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

19) ვა–------------–---–ი - 1 893,6 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

20) თენ------------–---–ი - 6 385,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

21) ოთ-------------–---–ი - 1 773 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

22) ზა-------------–---–ი - 540 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

23) ნო--------------–---–ი - 1 066,5 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

24) ზა--- ყა---რ-–---–ი - 1 134 ლარი; (იხ. ზიანის გამოანგარიშების ცხრილი, ს.ფ. 451-454)

 

ამდენად, სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ოდენობა ჯამში შეადგენს 107 355,6 ლარს, N306-ე განკარგულებით განსაზღვრული ფრანშიზას გამოკლებით.

 

ზიანის ოდენობის არასწორ გამოთვლასთან დაკავშირებით მოპასუხე მხარის მიერ გამოთქმული მოსაზრებები სასამართლოსთვის გაზიარებული ვერ იქნება, ვინაიდან მოსარჩელეს წარმოდგენილი აქვს სადაზღვევო კომპანიის უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რომლითაც მოსავლის განადგურების ფაქტი და რეალურად მისაღები მოსავალის ოდენობა არის დადგენილი. ამ პირობებში მტკიცების ტვირთი მოწინააღმდეგე მხარისკენ ბრუნდება და ზიანის ოდენობის არასწორი გამოთვლა სწორედ მან უნდა ამტკიცოს, რომლის დამადასტურებელი მტკიცებულებაც განსახილველი საქმის მასალებში არ მოიპოვება. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლო ასკვნის, სადაზღვევო კომპანიას ზიანის ანაზღაურება სწორედ ამ ოდენობით, სულ - 107 355,6 ლარი (ამ ოდენობის თანხის ანაზღაურებას მოითხოვს მოსარჩელე), უნდა დაეკისროს.

 

3.2.5. სამოქალაქო პროცესში მტკიცების ტვირთის ობიექტური და სამართლიანი გადანაწილების პრინციპი არსებობს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, სადაზღვევო ხელშეკრულებით განსაზღვრული სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის ფაქტი თავად მოსარჩელემ უნდა ამტკიცოს.

 

განსახილველ შემთხვევაში, სწორედ მოსარჩელის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოება იყო ისეთი მტკიცებულებების სასამართლოსთვის წარდგენა, რომლებიც უტყუარად დაადასტურებდა, რომ ადგილი ჰქონდა სადაზღვევო შემთხვევის დადგომას. მისი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელემ სასამართლოს წარმოუდგინა დაზღვევის ხელშეკრულება, დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რომლითაც განსაზღვრულია თითოეულ დაზღვეულ მიწის ნაკვეთზე მიყენებული ზიანის პროცენტულობა და რეალურად მისაღები მოსავალის ოდენობა.

 

რაც შეეხება, მოწინააღმდეგე მხარეს, მტკიცების ტვირთის ობიექტური განაწილების ფარგლებში, მას პირველ რიგში მომხმარებლისთვის სტანდარტული პირობების შეთავაზებისას კეთილსინდისიერად ქცევის ფაქტი უნდა დაედასტურებინა. ასევე, მასვე უნდა ემტკიცებინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინების მომენტში დამზღვევებს ნორმატიული აქტით დადგენილი ქცევის წესის შესახებ, რომელიც ზიანის ანაზღაურებისთვის იყო აუცილებელი, დეტალური და ჯეროვანი ინფორმაცია მიაწოდა, იგულისხმება სადაზღვევო პოლისებით გათვალისწინებული დაზღვევის პერიოდისაგან (09.09.2015-09.09.2016) განსხვავებული წესის შესახებ სათანადო ინფორმაციის მიწოდება. გარდა ამისა, იმ პირობებში, როდესაც მოპასუხე გამოთვლილ ზიანის ოდენობასაც ხდიდა სადავოდ, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დათვალიერების აქტები მის მხარეს აბრუნებს მტკიცების ტვირთს. სასამართლოს წინაშე სწორედ მოპასუხემ უნდა ამტკიცოს, რომ მოსარჩელეს მიადგა არა იმ ოდენობის ზიანი რომელსაც მოითხოვს, არამედ უფრო ნაკლები. ზემოჩამოთვლილიდან არცერთი გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის მასალებში არ არსებობს, რაც მოპასუხე მხარის მტკიცების ტვირთის ნაკლოვანებაზე მიუთითებს.

 

საქმეზე წარდგენილ მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეფასებით სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ მოსარჩელემ მისთვის კანონით დაკისრებული მტკიცების ტვირთი წარმატებით დასძლია. მან სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისა და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების არსებობის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი დაადასტურა. რაც შეეხება მოპასუხეს, მან მტკიცების ტვირთის სამართლიანი განაწილების პირობებში ვერ შეძლო იმგვარ საპირწონე მტკიცებულებათა (დამზღვევებისათვის ინფორმაციის მიწოდების ფაქტი, ექსპერტიზის დასკვნა და ა. შ.) წარდგენა, რომლებიც მოსარჩელის მიერ განვითარებულ მსჯელობას ეჭვქვეშ დააყენებდა და სასამართლოს შეუქმნიდა დასაბუთებულ ვარაუდს დაზღვევის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების უსაფუძვლობის შესახებ.

 

3.2.6. მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“ სადავო თანხის დაკისრების საფუძვლად მიუთითებს 2017 წლის 27 იანვარს მას და დამზღვევებს შორის დადებულ მოთხოვნის უფლების დათმობის შესახებ ხელშეკრულებებზე.

 

მხარეები არ დავობენ სხვა ისეთ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთაც მნიშვნელობა აქვს დავის გადაწყვეტისათვის. მხარეები განსხვავებულად აფასებენ მათ შორის არსებულ სამართლებრივ ურთიერთობას, რის თაობაზეც სასამართლოს დასკვნა მოცემულია გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში.

 

სამოტივაციო ნაწილი:

 

4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა

 

საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა საფუძველზე სასამართლოს მიაჩნია, რომ სარჩელი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს სადაზღვევო თანხის დაკისრების ნაწილში, ხოლო ვინაიდან პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალია იგი უნდა შემცირდეს და მოსარჩელე მხარის მოთხოვნა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

 

5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლები.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 198-ე, 361-ე, 417-ე, 418-ე, 420-ე, 799-ე, 820-ე, 821-ე მუხლები.

 

6. სამართლებრივი შეფასება

 

6.1. სარჩელში მითითებული პრეტენზიებიდან სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს მხოლოდ იმ პრეტენზიებზე, რომლებიც მოცემული დავის გადასაწყვეტად სამართლებრივად მნიშვნელოვანია. ამასთან, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პარაგრაფი ავალდებულებს სასამართლოს, დაასაბუთოს თავისი გადაწყვეტილება, რაც არ უნდა იქნეს გაგებული თითოეულ არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემად. (იხ. ჯ-ა საქართველოს წინააღმდეგ, # 7932/03; Van de Hurk v. Netherlands, par.61, Garcia Ruiz v. Spain [GC] par.26; Jahnke and Lenoble v France (dec.); Perez v France [GC], par. 81); Boldea v. Romania, par. 30).

 

6.2. იმისათვის, რომ შეფასდეს მოსარჩელის უფლებები, შეფასება უნდა მიეცეს 2017 წლის 27 იანვარს შპს ,,აბ----–----------------ი“-სა და დამზღვევებს შორის დადებულ ხელშეკრულებებს და დადგინდეს, რა უფლება-მოვალეობები გააჩნდათ დამზღვევებს გო----------–---–ს, მა-–-------–----–---–ს, გი-------–---–ს, ემ-------------–---–სა და სხვებს და შესაბამისად, შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს რა გადაეცა მათთან გაფორმებული ხელშეკრულებით.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 198-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მოთხოვნა ან უფლება, რომელთა დათმობა და დაგირავებაც შესაძლებელია, მათმა მფლობელმა შეიძლება საკუთრებად გადასცეს სხვა პირს. მოთხოვნები და უფლებები ახალ პირზე გადადის ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი ძველი მფლობელის ხელში იყვნენ.

 

სასამართლო განმარტავს, რომ მოთხოვნის საკუთრების უფლებით გადაცემის თაობაზე დადებული გარიგებით მოთხოვნა გადადის ახალ კრედიტორზე, რითაც ეს უკანასკნელი ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში იკავებს თავდაპირველი კრედიტორის ადგილს. სხვაგვარად თუ ვიტყვით, ამ დროს ხდება კრედიტორის მდგომარეობის გადაცემა სხვა პირზე. მოთხოვნის დათმობით არ ხდება კრედიტორსა და მოვალეს შორის არსებული ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსის შეცვლა. არ იცვლება არც მოთხოვნა, რომელიც ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის შინაარსიდან გამომდინარეობს. მოთხოვნა ისეთსავე მდგომარეობაში გადადის ახალი კრედიტორის ხელში, როგორშიც იგი იყო თავდაპირველი კრედიტორის ხელში. მაგრამ ამისათვის აუცილებელია, რომ მოთხოვნა კრედიტორს ეკუთვნოდეს. მოთხოვნის დათმობის შემთხვევაში, მოვალე მხოლოდ მაშინ იძენს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოთხოვნის შესრულების მოვალეობას, თუ ცედენტმა ცესიონერს ნამდვილი უფლება გადასცა. თუ მოთხოვნის უფლება არ არსებობს, შესაბამისად, მოთხოვნის გადაცემა არ ხორციელდება ნამდვილი უფლების საფუძველზე, რაც გარიგებას კანონსაწინააღმდეგოს ხდის და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის შესაბამისად, ბათილად აქცევს.

 

მოცემულ შემთხვევაში არსებითი მნიშვნელობის საკითხია დადგენა, ჰქონდათ თუ არა დამზღვევებს სს ,,სა------------------------------------------ასაგან“ სადაზღვევო თანხის მოთხოვნის უფლება.

 

სწორედ მოსარჩელის მტკიცების საგანში შემავალი გარემოებაა ისეთი მტკიცებულებების სასამართლოსთვის წარდგენა, რომლებიც უტყუარად დაადასტურებს, რომ ადგილი ჰქონდა სადაზღვევო შემთხვევის დადგომას. მისი მტკიცების საგანში შემავალი გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელემ სასამართლოს წარმოუდგინა დაზღვევის ხელშეკრულება, დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტები, რომლითაც განსაზღვრულია თითოეულ დაზღვეულ მიწის ნაკვეთზე მიყენებული ზიანის პროცენტულობა და რეალურად მისაღები მოსავალის ოდენობა.

 

სასამართლომ საქმის მასალების არსებითი კვლევის შედეგად დადგენილად მიიჩნია, რომ არსებობს სადაზღვევო კომპანიისათვის დაზღვევის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების, სადაზღვევო თანხის ანაზღაურების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.

 

საქმეზე წარდგენილ მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეფასებით სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ მოსარჩელემ მისთვის კანონით დაკისრებული მტკიცების ტვირთი წარმატებით დასძლია, მან სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისა და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების არსებობის ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი დაადასტურა. რაც შეეხება მოპასუხეს, მან მტკიცების ტვირთის სამართლიანი განაწილების პირობებში ვერ შეძლო იმგვარ მტკიცებულებათა (დამზღვევებისათვის ინფორმაციის მიწოდების ფაქტი, ექსპერტიზის დასკვნა და ა. შ.) წარდგენა, რომლებიც მოსარჩელის მიერ განვითარებულ მსჯელობას ეჭვქვეშ დააყენებდა და სასამართლოს შეუქმნიდა დასაბუთებულ ვარაუდს დაზღვევის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების უსაფუძვლობის შესახებ.

 

დამზღვევებმა მოსარჩელის წინაშე იმ სადაზღვევო თანხაზე აიღეს საკუთრების უფლების გადაცემის ვალდებულება, რისი მოთხოვნის უფლებაც მათ სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს წინაშე გააჩნდათ. სახეზეა მოსარჩელისათვის სადავო თანხის გადაცემის საჭირო სამართლებრივი შემადგენლობის ყველა ელემენტი, რაც შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველია.

 

6.3. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანხმად ხელშეკრულება დადებულად ითვლება, თუ მხარეები მის ყველა არსებით პირობაზე შეთანხმდნენ საამისოდ გათვალისწინებული ფორმით.

 

ამავე კოდექსის 799-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, დაზღვევის ხელშეკრულებით მზღვეველი მოვალეა აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად.

 

სადაზღვევო შემთხვევა წარმოადგენს სადაზღვევო რისკის რეალიზაციის შედეგს. სადაზღვევო შემთხვევის გამომწვევი შეიძლება სხვადასხვა რისკფაქტორი იყოს. კონკრეტულ შემთხვევაში მხარეთა შორის დადებული სადაზღვევო პოლისი ითვალისწინებდა ბუნებრივი რისკის, სეტყვის, შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას, რომლის გამომწვევ რისკფაქტორსაც წარმოადგენს კოკისპირული წვიმა ან ჭექა-ქუხილი. რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში ჰქონდა კიდეც ადგილი.

 

სასამართლო დამატებით განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსი მხარეთა თანასწორობაზე დამყარებული ურთიერთობების მომწესრიგებელი აქტია, რომელიც უპირველესად, ეფუძნება კეთილსინდისიერების პრინციპს და სამართალსუბიექტთა ვალდებულებას, კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი, ხოლო 115-ე მუხლით დადგენილია, რომ უფლების ბოროტად გამოყენება დაუშვებელია. დაუშვებელია უფლების მარტო იმ მიზნით გამოყენება, რომ ზიანი მიადგეს სხვას. ამ ნორმებზე დაყრდნობით სასამართლოს მიზანია მხარეთა თანასწორობის პირობებში დადგინდეს სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილეთა გამოვლენილი ნამდვილი ნება და შეფასდეს, კეთილსინდისიერების ფარგლებში თითოეული მონაწილე რას უკავშირებს სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობას.

 

აღნიშნული მსჯელობის საფუძველზე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზიანი დადგა სეტყვით, რაც სადაზღვევო შემთხვევას წარმოადგენდა. ამდენად, დაზღვეული ვაზი სადაზღვევო ხდომილების ფარგლებში დაზიანდა და შესაბამისად, წარმოიშვა მზღვევლის ვალდებულება აუნაზღაუროს დამზღვევს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი.

 

საქართველო სამოქალაქო კოდექსის 820-ე მუხლის თანახმად, ზიანის დაზღვევისას მზღვეველმა ზიანი უნდა აანაზღაუროს ფულით. ხოლო 821-ე მუხლის თანახმად, მზღვეველი ზიანს ანაზღაურებს მხოლოდ სადაზღვევო თანხის ფარგლებში.

 

მხარეებს შორის ვალდებულებითი ურთიერთობა დაზღვევის ხელშეკრულებიდან წარმოშვა, სადაც მზღვეველი მოვალეა აანაზღაუროს სადაზღვევო შემთხვევის დადგომით მიყენებული ზიანი. მოსარჩელე ზიანის მოცულობის დაანგარიშებას ახდენს საქართველოს მთავრობის N306 განკარგულების შესაბამისად, რომლის საწინააღმდეგოდ სადაზღვევო კომპანიას მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. თუმცა, ასეც რომ არ იყოს, იმ პირობებში როდესაც მომხმარებელს აღნიშნული განკარგულებით დადგენილი მოთხოვნების ზედმიწევნით ცოდნა არ მოეთხოვებოდა და სადაზღვევო კომპანიას მისთვის განკარგულებით გათვალისწინებული მოთხოვნები სათანადოდ არ განუმარტავს, იგი სადაზღვევო კომპანიისთვის ზიანის 107 355,60 ლარის ოდენობით დაკისრების წინაპირობა შეიძლება გახდეს. მოსარჩელის მოთხოვნა დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

6.4. მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებებით დაზღვევის პერიოდი განისაზღვრა 2015 წლის 09 სექტემბრიდან 2016 წლის 09 სექტემბრამდე.

 

დავას არ იწვევს და ამასთან, საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ 2016 წლის 15 მაისსა და 12 ივნისს სა---------ს რაიონის სოფელ მა---ის ტერიტორიაზე დაფიქსირდა საშიში მეტეოროლოგიური მოვლენა - სეტყვა.

 

ამდენად, სადაზღვევო შემთხვევა მოხდა ხელშეკრულებით განსაზღვრულ პერიოდში. ამას მნიშვნელობა აქვს, რადგან სადაზღვევო კომპანია ფარავს კონკრეტულ პერიოდში მომხდარ შემთხვევას.

 

როგორც აღინიშნა, სადაზღვევო კომპანია ორი სახის შესაგებელს აყენებს, პირველი - მიუთითებს, რომ დაზღვეულების ნაწილის თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ შეტყობინების ვადა იყო დარღვეული, რაც მათ ვალდებულების ანაზღაურებისგან ათავისუფლებდა, და მეორე - იმ შემთხვევაშიც კი, თუ შეტყობინების ვადა დარღვეული არ იქნებოდა, 2015 წლის პოლის(ებ)ით დაზღვეული არ ყოფილა 2016 წლის მოსავალი, რაც სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობას გამორიცხავს.

 

სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ სადაზღვევო კომპანიის მხრიდან დაზღვეულებს სადაზღვევო პოლისებით გათვალისწინებული დაზღვევის პერიოდისაგან (09.09.2015-09.09.2016) განსხვავებული წესის შესახებ სათანადო ინფორმაცია არ მიწოდებია.

 

სასამართლოს მიიჩნევს, რომ ფიზიკური პირების (დამზღვევების), როგორც მომხმარებლის (სუსტი მხარის) ინფორმირებულობის სტანდარტი სტანდარტული პირობების შეთავაზებისას დაირღვა. რაც საფუძველს აცლის მოპასუხის პოზიციას, სადაზღვევო პერიოდთან დაკავშირებით. სადაზღვევო შემთხვევა მოხდა, ხელშეკრულებით განსაზღვრულ პერიოდში, აღნიშნული კი დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან ერთობლიობაში სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია.

 

სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ სახეზე არ არის თენ------------–---–ის, ზა-------------–---–ის, ნო--------------–---–ისა და ზა--- ყა---რ-–---–ის მიერ სადაზღვევო შემთხვევის შეტყობინებისთვის განსაზღვრული ვადის დარღვევა, ხოლო საწინააღმდეგოს არსებობის პირობებშიც სადაზღვევო კომპანიას ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისგან ცალსახად არ ათავისუფლებს.

 

ამასთან, მოპასუხის მიერ მითითებული გარემოება, რომ მზღვეველის ვალდებულება თანხის ანგარიშსწორებაზე წარმოიშობა მხოლოდ სადაზღვევო ანაზღაურების აქტის ორმხრივად გაფორმების/ხელმოწერის შემდეგ, არ წარმოადგენს ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმის საფუძველს. საქმის განხილვის შედეგად დადგინდა, რომ მოსარგებლეებს არამართლზომიერად ეთქვათ უარი სადაზღვევო შემთხვევის შედეგად დამდგარი ზიანის ანაზღაურებაზე, რაც დაუსაბუთებელს ხდის მოპასუხის პოზიციას. რაც შეეხება სადაზღვევო ანაზღაურების აქტის შედგენას, ზიანის ოდენობის განსაზღვრა უნდა მომხდარიყო სწორედ დაზიანების აქტებში მოცემული ინფორმაციის გათვალისწინებით, რაც საქმეში წარმოდგენილია და მოპასუხე მხარე დაზიანებული დაზღვეული ტერიტორიის (ნაკვეთის) დათვალიერების აქტების ავთენტურობას სადავოდ არ ხდის.

 

6.5. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

 

ვალდებულების შესრულების ცნება გულისხმობას არა მხოლოდ შესრულებისაკენ მიმართულ მოქმედებას, არამედ შესრულების შედეგს. ქმედება შესრულებულად რომ ჩაითვალოს აუცილებელია მოვალემ შესრულება ზუსტად ისე განახორციელოს, როგორც ამაზე მხარეები იყვნენ შეთანხმებულნი.

 

საქმეზე დადგინდა, რომ მოპასუხის მიერ სადაზღვევო თანხის გადახდის ვალდებულება არ შესრულდა ჯეროვნად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

 

სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის მიხედვით პირგასამტეხლო – მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა – მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისათვის.

 

ამავე კოდექსის 418-ე მუხლის შესაბამისად, ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს შესაძლო ზიანს. ამავე მულიხ სმე-2 ნაწილის თანახმად, კი შეთანხმება პირგასამტეხლოს შესახებ მოითხოვს წერილობით ფორმას.

 

მხარეთა შორის გაფორმებული დაზღვევის ხელშეკრულებების მიხედვით განსაზღვრულია პირგასამტეხლოს ოდენობა კანონით დადგენილი წერილობითი ფორმით და ვინაიდან მოპასუხე მხარის მიერ არ შესრულდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულება, აღნიშნული გარემოება მოსარჩელის მხრიდან პირგასამტეხლოს დარიცხვის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს.

 

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს შეუძლია საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირასამტეხლო.

 

აღნიშნული ნორმის დეფინიციის თანახმად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ადგენს სასამართლოს შესაძლებლობას შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო, რათა არ მოხდეს სამოქალაქო ბრუნვისათვის მიუღებელი და არაგონივრული ტვირთის მხარისათვის დაკისრება, რაც თავის მხრივ კრედიტორის უსაფუძლოდ გამდიდრებას გამოიწვევს. სასამართლოს მიერ პირგასამტეხლოს ოდენობის შემცირება სწორედ მხარეთა უფლებება-მოვალეობების დაბალანსებას ემსახურება. მითითებულ შემთხვევაში, სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს ოდენობა, წარმოადგენს შეუსაბამოდ მაღალ პირგასამტეხლოს. სასამართლო განმარტავს, რომ პირგასამტეხლო, როგორც მოთხოვნის უზრუნველყოფის დამატებითი საშუალება, მიზნად ისახავს კრედიტორის დარღვეული უფლების აღდგენას და არა მის უსაფუძვლო გამდიდრებას. შესაბამისად, პირგასამტეხლო უნდა იყოს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში ვალდებულების დარღვევის თანაზომიერი, გონივრული და არ შეიძლება მნიშვნელოვნად და შეუსაბამოდ აღემატებოდეს მას.

 

სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნდა შემცირდეს სარჩელით მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს ოდენობა 17 216,9 ლარიდან 3443,38 ლარამდე.

 

7. საპროცესო ხარჯები

 

7.1. მოსარჩელის მიერ სარჩელზე გადახდილია სახელმწიფო ბაჟი 4130 ლარი. (ს.ფ. 279);

დავის საგნის ღირებულება შეადგენს სადაზღვევო შემთხვევიდან გამომდინარე ზიანის 107 355,6 ლარის და პირგასამტეხლოს 17 216,9 ლარის ჯამს 124572,5 ლარს.

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 ლარისა.

 

ამდენად, დავის საგნის ღირებულების გათვალისწინებით (124572,5 ლარი), სახელმწიფო ბაჟის თანხა შეადგენს - 3737,17 ლარს (124572,5*3/100), რაც მოსარჩელისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 392,83 ლარის (4130-3737,17) დაბრუნების საფუძველია, როგორც შეცდომით გადახდილი თანხისა.

 

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს - სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა.

 

სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. დაკმაყოფილებული მოთხოვნის ღირებულება განისაზღვრება 110 798,98 ლარით (სადაზღვევო შემთხვევიდან გამომდინარე ზიანი 107 355,6 ლარი და პირგასამტეხლო 3443,38), ნაცვლად 124 572,5 ლარისა (დაკმაყოფილდა სასარჩელო მოთხოვნის 88,94%). შესაბამისად, მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს დაკმაყოფილებული სასარჩელო მოთხოვნის პროპორციული ბაჟის 3737,17 ლარის 88,94%-ს, 3323,83 ლარის გადახდა მოსარჩელის მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ.

 

დარჩენილი ნაწილი კი, პირგასამტეხლოს ნაწილში სარჩელზე უარის თქმის გამო მოსარჩელეს არ აუნაზღაურდება.

 

8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები

 

სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ არის.

 

სარეზოლუციო ნაწილი :

 

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე, 53-ე, 243-ე, 244-ე, 249-ე, 257-ე, 2591-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და

 

გადაწყვიტა:

 

1. შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სარჩელი მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

 

2. შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს უარი ეთქვას პირგასამტეხლოს მოთხოვნის ნაწილში სარჩელის სრულად დაკმაყოფილებაზე.

 

3. მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ დაეკისროს ზიანის ანაზღაურების სახით 107 355,60 ლარის გადახდა.

4. მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ დაეკისროს პირგასამტეხლოს - 3443,38 ლარის გადახდა.

 

5. მოპასუხე სს ,,სა------------------------------------------ა“-ს მოსარჩელე შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს სასარგებლოდ დაეკისროს 3323,83 ლარის გადახდა მოსარჩელის მიერ სარჩელზე წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ.

 

6. შპს ,,აბ----–----------------ი“-ს დაუბრუნდეს მის მიერ 2017 წლის 27 თებერვალს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი - 392,83 ლარის ოდენობით.

 

(გადახდის თარიღი - 27/02/2017; საგადახდო დავალება #154; გადამხდელი - LTD ABSOLUT MENEGMENT, 400170417; გადამხდელის ბანკი - სს ,,ვითიბი ბანკი ჯორჯია“; სახაზინო კოდი - 300773150; მიმღები - სახელმწიფო ხაზინა.)

 

7. სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

 

8. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში, დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მეშვეობით.

 

9. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.

 

მოსამართლე ლია ავალიშვილი