გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე №2/10553-18
გადაწყვეტილება
სა---------–--ს სახელით
17 მაისი 2019 წელი თბ--–---
შესავალი ნაწილი
თბ--–---ს საქა-–--ო სასამართლოს სამოქა-–--ო საქმეთა კოლეგია
მოსამართლე თინათინ ეცადაშვილი
სხდომის მდივანი ნატო ხელაშვილი
მოსარჩელე შპს „ელ--ი“
წარმომადგენელი პა------–---–----ე, კა-----–-------ი
მოპასუხე ააიპ „ქ. თბ--–--------------–-------------ი“
წარმომადგენელი გი----------------–-–---–ი
დავის საგანი თანხის დაკისრება
შეგებებული სარჩელით მოსარჩელე ააიპ „ქ. თბ--–--------------–-------------ი“
შეგებებული სარჩელით მოპასუხე შპს „ელ--ი“
დავის საგანი უსაფუძვლოდ მიღებული თანხის უკან დაბრუნება
აღწე---ლობითი ნაწილი
პირვანდელი სარჩელის ავტორის სასარჩელო მოთხოვნები:
1.1. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს გაწეული მომსახურეობის ღირებულების 11 267.55 ლარის გადახდა.
1.2. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს საბ---ო გარანტიის თანხა - 2350 ლარი.
1.3. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს პირგასამტეხლოს - 990 ლარის გადახდა;
სარჩელის მიხედვით, 20-- წლის 1----------ერს მოსარჩელესა და ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება მოპასუხისათვის 306 სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის კვებისა და კვებითი მომსახურების გაწევის თაობაზე. ხელშეკრულებას საფუძვლად დაედო 20-- წლის 1-----------ს ააიპ „თბ--–----------–------------------------------------ოს“ მიერ გამოცხადებული პროცედურა, სადაც გამარჯვებულად მიჩნეულ იქნა მოსარჩელე.
ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელე კისრულობდა ვალდებულებას უზრუნველეყო 306 სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის სამჯერადი კვება და კვებითი მომსახურების გაწევა 20-- წლის 1----------რი---ნ 20-- წლის 2---------რის ჩათვლით. 20-- წლის 1----------რის ხელშეკრულების 8.1. მუხლის მიხედვით მიმწოდებლის მხრი---ნ ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული რისკის თავი---ნ აცილების მიზნით მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ იქნა უპირობო გამოუთხოვადი საბ---ო გარანტია სახელშეკრულებო ღირებულების 3%-ის, კერძოდ, 2350 ლარის ოდენობით.
20-- წლის 1----------რის ხელშეკრულების ფარგლებში მოსარჩელემ მოპასუხეს 20-- წლის დეკემბრის თვეში გაუწია 11267.55 ლარის მომსახურება, რაზეც მხარეს წარედგინა შედარების აქტი და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა.
მოსარჩელის მხრი---ნ მომსახურების გაწევის ფაქტის მიუხედავად მოპასუხემ უარი განაცხადა შედარების აქტის ხელმოწერაზე. უარის მიზეზის გარკვევის მიზნით მოსარჩელემ მოპასუხეს მიმართა შესაბამისი განცხადებით.
მოსარჩელემ შექმნილი ვითარების გარკვევის მიზნით, ასევე განცხადებით მიმართა ააიპ თბ--–----------–------------------------------------ოს. სა------ოს 20-- წლის 2-----------ის წე---ლით მოსარჩელეს ეცნობა, რომ მისი მხრი---ნ ადგილი ჰქონდა ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულების დარღვევას, ვინაი---ნ შესრულება წარმოებდა უხარისხოდ და არაჯეროვნად. შესაბამისად არ შექმნილა გაწეულ მომსახურებაზე მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების წინაპირობა.
მოსარჩელეს სს-- „სუ-------ს ერ-------–ი სა------ო’’-ს 20-- წლის 2-----------ის წე---ლით ეცნობა, რომ სს-- „ სუ-------ს ერ-------–ი სა------ო’’-ს მიერ ჩატარებული კვლევისას შეფასებულ იქნა წარდგენილი რძის პროდუქტების ეტიკეტი და სა------ოს მიერ არ განხორციელებულა აღნიშნული რძის პროდუქტების სინჯების აღება და ლაბორატორიული კვლევა.
მოპასუხისათვის მიწოდებული კარაქისა და ყველის შეძენა მოსარჩელის მიერ წარმოებდა შპს „აგ-------------–------–--------ი’’-ს და შპს „ნა--------–--“-ისაგან. აღნიშნული კომპანიებისაგან შეძენილი და მოპასუხისათვის მიწოდებული პროდუქტი სრულიად შეესაბამებოდა ელექტრონული შესყიდვის პროცედურითა და 20-- წლის 1----------რის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს.
20-- წლის 1----------რის ხელშეკრულებით მოპასუხის სასარგებლოდ წარდგენილი საბ---ო გარანტიის გამოთხოვის მოთხოვნით ქ. თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურმა 20-- წლის 2------------–ს წე---ლით მიმართა მოპასუხეს, რის საფუძველზეც მოპასუხის მიერ განხორციელდა მის სასარგებლოდ გაცემული საბ---ო გარანტიით გათვალისწინებული მოსარჩელის კუთვნილი თანხის გამოთხოვა.
1.2. მოთხოვნა შეგებებულ სარჩელში
შეგებებული სარჩელის ავტორის მოთხოვნაა:
შპს „ელ--ს“, ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს - 18 633.20 ლარი.
შეგებებული სარჩელის მიხედვით, თბ--–----------–------------------------------------ოს მიერ, სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვების კვებითი უზრუნველყოფის მომსახურების მიზნით, 20-- წლის 1-----------ს შესყიდვის ელექტრონული პროცედურის საშუალებით გამოცხადდა ზემოაღნიშნული მომსახურების შესყიდვა.
გამარჯვებულად გამოვლინდა შპს „ელ--ი’’, რომელთანაც გაფორმდა სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის კვებასა და კვებითი მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება 20-- წლის 15------------დან 20-- წლის 2---------რის ჩათვლით პე---ოდზე.
შესყიდვის ელექტრონული პროცედურების ტექნიკური დოკუმენტაციისა და მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების თანახმად, შპს „ელ--ს“ გააჩნდა ვალდებულება სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვების კვებით უზრუნველყოფის მომსახურების გაწევისას გამოეყენებინა ყველი, რომელიც დააკმაყოფილებდა შემდეგ პირობებს:
„თითოეული მოწოდებული პარტია უნდა ყოფილიყო დამზადებული პასტე---ზებული რძისგან, ნაკლებად მარილიანი, ქარხნული წარმოების, წათხის რბილი ყველი, არადამახასიათებელი სუნის და გემოს გარეშე. სადაც მშრალი ნივთიერების შემცველობა არაუმცირეს 52%-ია, მშრალ ნივთიერებაში ცხიმის შემცველობა 40 %, მარილი 0,5-1,5 %. დაჭრის დროს არ უნდა იფშვნებოდეს. არ უნდა შეიცავდეს მავნე ქიმიურ ელემენტებს. მიკრობიოლოგიური და ქიმიური მაჩვენებლები უნდა აკმაყოფილებდეს რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. შეფუთული და სათანადოდ ეტიკეტირებული, ვაკუუმ შეფუთვაში. ტრანსპორტირება უნდა განხორციელდეს სპეციალიზებული მანქანა რეფრეჟერატორით (მაცივარი), თითოეულ მოწოდებულ პარტიას თან უნდა ახლდეს შესაბამისობის დეკლარაცია. სუ------- უნდა შეესაბამებოდეს დეკლარირებული სტანდარტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.
სა---------–--------------ის 20---–-–-----------–------- დადგენილებით დამტკიცებული რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის მე-4 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, რძე არის სასოფლო-სამეურნეო ცხოველის სარძევე ჯირკვლის ნორმალური ფიზიოლოგიური რეკრეციის პროდუქტი, რომელიც მიიღება ლაქტაციის პე---ოდში ერთი ან მეტი ცხოველისგან, ერთი ან მეტი წველის შედეგად, რაიმე ნივთიერების დამატების, ან მოცილების გარეშე და გამიზნულია, მე-4 მუხლის „ჰ 37“ ქვეპუნქტის თანახმად. ყველი არის რძისგან დამზადებული პროდუქტი, მომწიფებული ან მოუმწიფებელი, ნახევრად მაგარი, მაგარი ან/და ძალიან მაგარი რძის ნაწარმი, თანაფარდობა არ აღემატება ანალოგიურ მაჩვენებელს რძეში.
სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა----------ან ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურში შემოსული 20-- წლის 1----------------------- წე---ლის თანახმად, წე---ლის დანართით წარმოდგენილი სუ------- „იმერული’’ არ შეესაბამება ხელშეკრულებით მოთხოვნილი სუ-------ს ყველის სავალდებულო პარამეტრებს.
ზემოაღნიშნული---ნ გამომდინარე, უდავო ფაქტია, რომ შპს „ელ--ს’’ სა---–-ო ბა-------ში ბავშვთა კვებისათვის უნდა გამოეყენებინა ყველი, რომელიც დამზადებული იქნებოდა ნატურალურ რძეზე, ხოლო რეალურად გამოიყენა აღდგენილ რძეზე დამზადებული ყველისმაგვარი პროდუქტი. აქვე აღსანიშნავია, რომ დასახელებულ ფაქტს ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს თავად ყველის მწარმოებლის „შპს ნა--------–--’’ -ის წე---ლიც, სადაც „შპს ნა--------–--’’ აღნიშნავს, რომ გარკვეულ პე---ოდში, ვიდრე ძალაში შევიდოდა მთავრობის ზემოაღნიშნული რეგულაცია, შპს „ელ--ს“ ამარაგებდა პროდუქტით, რომელსაც წერა „იმერული ყველი’’, თუმცა აღნიშნული პროდუქტიც მზადდებოდა აღდგენილ რძეზე, რაც კიდევ ერთხელ ცალსახად ადასტურებს შპს „ელ--ი’’-ს მიერ შეტანილი პროდუქტის შეუსაბამობას სა---–-ო ბ---------ბსა და შპს „ელ--ს“ შორის კვებითი მომსახურების შესყიდვის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულებებით მოთხოვნილ სავალდებულო პარამეტრებთან. პროდუქციის მიწოდების სრულ პე---ოდზე.
შესყიდვის ელექტრონული პროცედურის ტექნიკური დოკუმენტაციისა და მხარეებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების თანახმად, შპს „ელ--ს“ გააჩნდა ვალდებულება სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვების კვებით უზრუნველყოფის მომსახურების გაწევისას გამოეყენებინა კარაქი, რომელიც დააკმაყოფილებდა შემდეგ პირობებს:
,,თითოეული პარტია უნდა იყოს დამზადებული რძის ნაღებისაგან, მცენარეული ცხიმის გარეშე. ქარხნული წესით. ფე---, სუნი და გემო დამახასიათებელი გარკვეული ნიმუშისათვის. დაჭრის დროს არ უნდა იფშვნებოდეს. რძის ცხიმის შემცველობა არანაკლებ 80%, წყლის შემცველობა არაუმეტეს 16%, ხოლო გაუცხიმებული (მოხდილი) რძის მშრალი ნაშთის შემცველობა არაუმეტეს 2%. არ უნდა შეიცავდეს მავნე ქიმიურ ელემენტებს, მიკრობიოლოგიური და ქიმიური მაჩვენებლები უნდა აკმაყოფილებდეს რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს (სა---------–--------------ის დადგენილება N---------–-–-----------–-). შეფუთული და სათანადოდ ეტიკეტირებულ შეფუთვაში. ტრანსპორტირება უნდა განხორციელდეს სპეციალიზებული მანქანა რეფრეჟერატორით (მაცივარი), თითოეულ მოწოდებულ პარტიას თან უნდა ახლდეს შესაბამისობის დეკლარაცია. სუ------- უნდა შეესაბამებოდეს დეკლარირებული სტანდარტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს. მომწოდებელი ვალდებულია მოწოდების დაწყების წინ და შემდგომ თვეში ერთხელ წარმოადგინოს მიკრობიოლოგიური კვლევის შესახებ შესაბამისი ინფორმაცია (აკრედიტებული ლაბორატორიის მიერ გაცემული შემოწმების შედეგები). მოწოდებული საქონლის დარჩენილი ვარგისიანობის ვადა უნდა იყოს საერთო ვადის არანაკლებ 40%. სუ-------ს უვნებლობა, ეტიკეტირება, შეფუთვისა და ტრანსპორტირების პირობები უნდა აკმაყოფილებდეს სა---------–--ს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და მოქმედ სტანდარტებს“.
სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა----------ან ქა-–-- თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურში შემოსული 20-- წლის 1----------------------- წე---ლის თანახმად, წარმოდგენილი სუ------- „კარაქის“ ეტიკეტი არ შეესაბამება ხელშეკრულებით მოთხოვნილი კარაქის სავალდებულო პარამეტრებს. აქედან გამომდინარე, დადასტურებულია, რომ შპს „ელ--ი’’-ს მიერ სა---–-ო ბ---------ბში შეტანილი პროდუქტები (ყველი და კარაქი) არ შეესაბამებოდა სა---–-ო ბ---------ბსა და შპს „ელ--ს“ შორის კვებით მომსახურების შესყიდვის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულებებით მოთხოვნილ სუ-------ს - ყველის, კარაქის სავალდებულო პარამეტრებს. შპს „ელ--ი’’-ს მიერ ნაკისრი ვალდებულებები შესრულებულია უხარისხოდ, არაჯეროვნად და არსებითად დარღვეული მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობები. აღნიშნულის მიუხედავად, სრულად აუნაზღაურდა მიწოდებული კარაქის და ყველის საფასური. ის, თანხა რაც გადახდილია მოსარჩელის მიერ წარმოადგენს ვალდებულების გარეშე გადახდილს თანხას, რომელიც სამოქა-–--ო კოდექსის 385-ე მუხლის თანახმად, უსაფუძვლო გამდიდრების წესების შესაბამისად ექვემდებარება დაბრუნებას.
მოსარჩელისთვის, შპს „ელ--ის“ მიერ მოწოდებულ იქნა ხელშეკრულებასთან შეუსაბამო მახასიათებლების მქონე პროდუქტები და მოპასუხე ვალდებულია უკან დაუბრუნოს ვალდებულების გარეშე გადახდილი 18 633.20 ლარი.
2. მოპასუხეთა პოზიცია
2.1. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------მა“ წარმოდგენილი შესაგებლით და სასამართლო სხდომაზე ჩამოყალიბებული ახსნა-განმარტებით სარჩელი არ ცნო და მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:
მომწოდებლის მიერ კვებითი მომსახურების გაწევის მთელი პე---ოდის განმავლობაში ხელშეკრულებით განსაზღვრული კვებითი მომსახურება არ ხდებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მახასიათებლების მქონე სუ-------ს (ყველი, კარაქი) გამოყენებით და მომწოდებლის მიერ არსებითად დარღვეულია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები. შესაბამისად არ წარმოშობილა მომწოდებლის შპს „ელ--ი’’-სათვის მომსახურების გაწეულად ჩათვლის ვალდებულება და არ შექმნილა მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების წინაპირობა, რის გამოც სა---–-ო ბაგა ბაღების მხრი---ნ არ უნდა განხორციელებულიყო 20-- წლის დეკემბრის თვის კვების მომსახურებაზე შპს „ელ--თან’’ მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმება და ფინანსური ანგარიშსწორება.
შპს „ელ--ი’’-ს მიერ არსებითად დარღვეულია ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, რის შესახებაც სა---–-ო ბა--------ა წე---ლობით აცნობა მიმწოდებელს. ქა-–-- თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურში სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა----------ან შემოსული 20-- წლის 1----------------------- წე---ლითა და 20-- წლის 1---------რის 0------- წე---ლით დადგინდა, რომ ქა-–-- თბ--–---ს მუ--–----–------ის სა---–-ო ბ---------ბსა და შპს „ელ--ს’’ შორის კვებითი მომსახურების შესყიდვის შესახებ გაფორმებული ხელშეკრულებებით მოთხოვნილი სუ-------ს - ყველის, კარაქის სავალდებულო პარამეტრები არ იყო დაცული. რითაც შპს „ელ--ი’’-ს მიერ ნაკისრი ვალდებულებები შესრულებული იყო უხარისხოდ, არაჯეროვნად და არსებითად დარღვეული გახლდათ მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების პირობები.
მოპასუხის მითითებით, გამომდინარე იქი---ნ, რომ მოსარჩელის მიერ არაჯეროვნად შესრულდა ხელშეკრულება, არ დამდგარა მიღება-ჩაბარების გაფორმების პირობა და გადახდის ვალდებულება, შესაბამისად ვალდებულების შესრულების ვადაგადაცილებაც არაა დასაბუთებული რაც გამორიცხავს პირგასამტეხლოს დაკისრებას.
მოპასუხემ სასარჩელო მოთხოვნა უარყო მოთხოვნილი საბ---ო განარტის დაკისრების ნაწილშიც და დამატებით განმარტა, რომ მოსარჩელის მიერ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულება გამორიცხავს საბ---ო გარანტიის დაბრუნების ვალდებულებას.
2.2. შპს ,,ელ--ის“ წარმომადგენელმა შესაგებლით და სასამართლო სხდომაზე ჩამოყალიბებული ახსნა-განმარტებით შეგებებული სარჩელი არ ცნო და განმარტა შემდეგი:
მოსარჩელეთა განცხადება შპს „ელ--ი’’-ს მიერ ხელშეკრულებასთან შეუსაბამო მახასიათებლების მქონე პროდუქტების მიწოდების თაობაზე არ შეესაბამება სინამდვილეს. მხარესთან სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში შპს „ელ--ი’’-ს მიერ კვებითი მომსახურების გაწევის პროცესში მოსარჩელე მხარისათვის მიწოდებული პროდუქტები სრულად პასუხობდა სახელშეკრულებო მოთხოვნებს.
ქ. თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურის 20-- წლის 2------ის დასკვნით აღნიშნული დოკუმენტი ეფუძნება სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს 20-- წლის 1---------რის 0------- წე---ლს, რომლის თანახმად თითქოს შპს „ელ--ი’’-ს მიერ მიწოდებული კარაქის პარამეტრები არ შეესაბამება აღნიშნული პროდუქტის მიმართ დადგენილ სავალდებულო მოთხოვნებს. გასათვალისწინებელია, რომ სს-- ,,სუ-------ს ერ-------–ი სა------ო’’-ს დასკვნა ეფუძნება 20-- წლის დეკემბრის თვეში მოპასუხის მიერ მიწოდებული კარაქის ეტიკეტს. შესაბამისად, გაუგებარია თუ რის საფუძველზე დგინდება როგორც 20-- წლის 22 აგვისტოს ხელშეკრულების მოქმედების პე---ოდში, ასევე 20-- წლის სექტემბერ-ნოემბრის თვეებში მიწოდებული კარაქის სახელშეკრულებო მოთხოვნებთან შეუსაბამობის ფაქტი. არანაირი მტკიცებულება იმისა, რომ მოპასუხის მიერ მიწოდებული კარაქის შემადგენლობა არ პასუხობდა ამ სახის პროდუქტისათვის დადგენილ სავალდებულო პარამეტრებს მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.
ქ. თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურის დასკვნის თანახმად სამსახურის მიერ შეფასდა წარმოდგენილი კარაქის ეტიკეტი და არა მისი ქიმიური შემადგენლობა და დადგინდა, რომ მისი ეტიკეტი არ შეესაბამებოდა პროდუქტ ,,კარაქისადმი’’ დადგენილ სავალდებულო პარამეტრებს.
საყურადღებოა, რომ მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობის პე---ოდში მოპასუხის მხრი---ნ წარმოებდა მუდმივი მო-----------ი შპს „ელ--ი’’-ს მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულებაზე. აღნიშნული მო-----------ის ფარგლებში მოწმდებოდა მიწოდებული სუ-------ს შესაბამისობა სახელშეკრულებო პარამეტრებთან და კანონმდებლობის მოთხოვნებთან. ჩატარებული შემოწმების შედეგად არ გამოვლენილა მიწოდებული კვების პროდუქტების შეუსაბამობა არსებულ მოთხოვნებთან ფიზიკო-ქიმიური თუ ბაქტე---ოლოგიური თვალსაზრისით.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. 20-- წლის 1-----------ს ააიპ ,,თბ--–----------–------------------------------------ო’’-ს მიერ გამოცხადებული შესყიდვის ელექტრონული პროცედურის GEO170000503 საფუძველზე, 20-- წლის 1----------ერს ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------სა“ და შპს ,,ელ--ს’’ შორის გაფორმდა ხელშეკრულება.
ხელშეკრულების საგანია 306 სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის კვება და კვებითი მომსახურება წინამდებარე ხელშეკრულების პირობებისა და თანდართული კვების მენიუს მიხედვით.
სახელშეკრულებო ღირებულება შეადგენს 77066.10 ლარს.
ხელშეკრულების 4.1.1 პუნქტის თანახმად, მიმწოდებელი ვალდებულია უზრუნველყოს 306 სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის დღეში სამჯერადი კვებითი მომსახურების გაწევა 20-- წლის 1----------რი---ნ 20-- წლის 2---------რის ჩათვლით წინამდებარე ხელშეკრულების პირობებისა და თანდართული კვების მენიუს მიხედვით.
ხელშეკრულების 6.1-6.3 პუნქტების თანახმად, შემსყიდველის მიერ ხელშეკრულების შესრულების კონტროლი განხორციელდება პე---ოდულად, შემსყიდველის მოთხოვნათა შესაბამისად. ზედამხედველობას განახორციელებს ააიპ ,,თბ--–---ს #86 სა---–-ო ბა-------ი“ და ააიპ ,,თბ--–----------–------------------------------------ო’’-ს შესაბამისი სამსახურები.
ხელშეკრულების 8.1 პუნქტის კი თანახმად, იმისათვის, რომ თავი---ნ იქნას აცილებული რისკი, წარმოქმნილი მიმწოდებლის მიერ ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, გამოიყენება გარანტირების მექანიზმის შემდეგი სახე - უპირობო, გამოუთხოვადი საბ---ო გარანტია სახელშეკრულებო ღირებულების 3%-ის - 2350 ლარის ოდენობით.
ხელშეკრულების 9.2 პუნქტის თანახმად, მიმწოდებელთან ანგარიშსწორება განხორციელდება ყოველთვიურად ფაქტიურად გაწეული მომსახურების შესახებ მიღება- ჩაბარების აქტის გაფორმების და შესაბამისი დოკუმენტაციის წარმოდგენი---ნ 10 (ათი) კალენდარული დღის განმავლობაში.
ამავე ხელშეკრულების 11.5 პუნქტის თანახმად, წინამდებარე გარიგების 9.2 პუნქტით განსაზღვრული გადახდის ვადის გადაცილების შემთხვევაში შემსყიდველს ეკისრება პირგასამტეხლო სახელშეკრულებო ღირებულების 0.1%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ხელშეკრულება ( ს.ფ. 17-23);
- შესასყიდი პროდუქტის აღწე---ლობა დანართი N1 (ს.ფ. 24-33);
3.1.2. 20-- წლის 1----------ერს შპს ,,ელ--ს’’ და ააიპ ,,თბ--–---ს N6 სა---–-ო ბა-------ს’’ შორის გაფორმებული დამოუკიდებელი ხელშეკრულების დანართი N1-ის (შესასყიდი პროდუქტების აღწე---ლობა) თანახმად შპს ,,ელ--ის’’ მიერ შემსყიდველთათვის მისაწოდებელი ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების ჩამონათვალი---ნ ყველის ტექნიკური მახასიათებლები განსაზღვრულია შემდეგნაირად:
თითოეული მოწოდებული პარტია უნდა იყოს დამზადებული პასტე---ზებული რძისგან, ნაკლებად მარილიანი, ქარხნული წარმოების, წათხის რბილი ყველი, არადამახასიათებელი სუნის და გემოს გარეშე. სადაც მშრალი ნივთიერების შემცველობაა არა უმცირეს 52%-ისა, მშრალ ნივთიერებაში ცხიმის შემცველობა 40%, მარილი 0.5-1.5%. დაჭრის დროს არ უნდა იფშხვნებოდეს. არ უნდა შეიცავდეს მავნე ქიმიური ელემენტებს. მიკრობიოლოგიური და ქიმიური მაჩვენებლები უნდა აკმაყოფილებდეს რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტით (სა---------–--------------ის დადგენილება N---------–-–-----------–-) განსაზღვრულ მოთხოვნებს.
შეფუთული და სათანადოდ ეტიკეტირებული, ვაკუუმ შეფუთვაში. ტრანსპორტირება უნდა განხორციელდეს სპეციალიზირებული მანქანა-რეფრეჟერატორით (მაცივარი), თითოეულ მიწოდებულ პარტიას თან უნდა ახლდეს შესაბამისობის დეკლარაცია. სუ------- უნდა შეესაბამებოდეს დეკლარირებული სტანდარტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს;
მიმწოდებელი ვალდებულია მიწოდების დაწყების წინ და შემდგომ თვეში ერთხელ წარმოადგინოს მიკრობიოლოგიური კვლევის შესახებ შესაბამისი ინფორმაცია (აკრედიტებული ლაბორატორიის მიერ გაცემული შემოწმების შედეგები);
მიწოდებული საქონელის ვარგისიანობის ვადა უნდა იყოს საერთო ვადის მინიმუმ 40%;
სუ-------ს უვნებლობა, ეტიკეტირება, შეფუთვისა და ტრანსპორტირების პირობები უნდა აკმაყოფილებდეს სა---------–--ს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და მოქმედ სტანდარტებს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- შესასყიდი პროდუქტის აღწე---ლობა დანართი N1 (ს.ფ 24-33);
3.1.3. 20-- წლის 1----------ერს შპს ,,ელ--ს’’ და ააიპ ,,თბ--–---ს N6 სა---–-ო ბა-------ს’’ შორის გაფორმებული დამოუკიდებელი ხელშეკრულების დანართი N1-ის (შესასყიდი პროდუქტების აღწე---ლობა) თანახმად, შპს ,,ელ--ის’’ მიერ შემსყიდველთათვის მისაწოდებელი ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების ჩამონათვალი---ნ კარაქის ტექნიკური მახასიათებლები განსაზღვრულია შემდეგნაირად:
თითოეული მიწოდებული პარტია უნდა იყოს დამზადებული რძის ნაღებისგან, მცენარეული ცხიმის გარეშე. ქარხნული წესით. ფე---, სუნი და გემო დამახასიათებელი გარკვეული ნიმუშისათვის. დაჭრის დროს არ უნდა იფშხვნებოდეს. რძის ცხიმის შემცველობა არანაკლებ 80%, წყლის შემცველობა არაუმეტეს 16%, ხოლო გაუცხიმოებული (მოხდილი) რძის მშრალი ნაშთის შემცველობა არაუმეტეს 2%. არ უნდა შეიცავდეს მავნე ქიმიურ ელემენტებს, მიკრობიოლოგიური და ქიმიური მაჩვენებლები უნდა აკმაყოფილებდეს რძისა და რძის ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტის მოთხოვნებს (სა---------–--------------ის დადგენილება N---------–-–-----------–-);
შეფუთული და სათანადოდ ეტიკეტირებულ შეფუთვაში. ტრანსპორტირება უნდა განხორციელდეს სპეციალიზირებული მანქანა-რეფრეჟერატორით (მაცივარი), თითოეულ მიწოდებულ პარტიას თან უნდა ახლდეს შესაბამისობის დეკლარაცია. სუ------- უნდა შეესაბამებოდეს დეკლარირებული სტანდარტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს;
მიმწოდებელი ვალდებულია მიწოდების დაწყების წინ და შემდგომ თვეში ერთხელ წარმოადგინოს მიკრობიოლოგიური კვლევის შესახებ შესაბამისი ინფორმაცია (აკრედიტებული ლაბორატორიის მიერ გაცემული შემოწმების შედეგები);
მიწოდებული საქონელის ვარგისიანობის ვადა უნდა იყოს საერთო ვადის არანაკლებ 40%;
სუ-------ს უვნებლობა, ეტიკეტირება, შეფუთვისა და ტრანსპორტირების პირობები უნდა აკმაყოფილებდეს სა---------–--ს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და მოქმედ სტანდარტებს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- შესასყიდი პროდუქტის აღწე---ლობა დანართი N1 (ს.ფ 24-33);
3.1.4. 20-- წლის 1----------ერს შპს ,,ელ--ს’’ და ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“ შორის გაფორმებული ხელშეკრულები---ნ გამომდინარე ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით 20-- წლის 1----------ერს გაიცა სს ,,ბა---- ბ---ი’’-ს საბ---ო გარ--------------------, სადაც პრინციპალია შპს ,,ელ--ი’’, ბენეფიციარი - ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ი’’, ხოლო საგარანტიო თანხის ზღვრული მოცულობა შეადგენს - 2350 ლარს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- საბ---ო გარანტია (ს.ფ.38);
3.1.5. 20-- წლის 1----------ერს გაფორმებული ხელშეკრულების ფარგლებში მოსარჩელემ მოპასუხეს 20-- წლის დეკემბრის თვეში გაუწია 11267.55 ლარის მომსახურება, რაზეც ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“ წარედგინა შედარების აქტი და საგადასახადო ანგარიშფაქტურა.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (ს.ფ 39)
- შედარების აქტი (ს.ფ 40)
3.1.6. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ის“ ადმინისტრაციამ უარი განაცხადა შპს ,,ელ--თან’’ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 20-- წლის დეკემბრის თვის (1 დეკემბრი---ნ 2---------რის ჩათვლით) შედარების აქტის შედგენაზე, მიწოდებული პროდუქტების (ყველი, კარაქი) ხელშეკრულებით მოთხოვნილ სავალდებულო პარამეტრებთან შეუსაბამობის გამო.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- საგადასახადო ანგარიშფაქტურა (ს.ფ 39)
- შედარების აქტი (ს.ფ 40)
- მიმართვები (ს.ფ 42-50)
3.1.7. თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურმა ქა-–-- თბ--–---ს სა---–-ო ბა-------ში შპს ,,ელ--ი’’-ს მიერ შეტანილი ყველის ეტიკეტირების შემოწმების მიზნით მიმართა სა---------–--ს სო---–-ს მე----------ს სა---------ოს სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს.
სა---------–--ს სო---–-ს მე----------ს სა---------ოს სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს 20-- წლის 1----------------------- მიმართვის თანახმად, წე---ლის დანართად წარმოდგენილი სუ------- ,,იმერული’’ არ შეესაბამება ხელშეკრულებით მოთხოვნილი სუ-------ს ყველის სავალდებულო პარამეტრებს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მიმართვა N09/13005 (ს.ფ 51-52)
- 20-- წლის 15 დეკემბრის მიმართვა (ს.ფ 342)
3.1.8. სა---------–--ს სო---–-ს მე----------ს სა---------ოს სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს 20-- წლის 1---------რის #0------- მიმართვი---ნ ასევე ირკვევა, რომ წარმოდგენილი სუ------- კარაქის ეტიკეტი არ შეესაბამება ხელშეკრულებით მოთხოვნილი კარაქის სავალდებულო პარამეტრებს.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მიმართვა #0------- (ს.ფ 53-55)
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.2.1. საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ შპს „ელ--ის“ მიერ მოპასუხეთათვის 20-- წლის 1----------ერს დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე მიწოდებული სუ------- - „კარაქი“ დამახასიათებელი ნიშან-თვისებებით შესაბამისობაში არ მოდიოდა ამ პროდუქტისთვის ხელშეკრულებებით დადგენილ სავალდებულო პარამეტრებთან.
სა---------–--ს სამოქა-–--ო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წე---ლობითი თუ ნივთიე--- მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.
განსახილველ შემთხვევაში, თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურმა ქა-–-- თბ--–---ს სა---–-ო ბ---------ბში შპს ,,ელ--ი’’-ს მიერ შესატანი კარაქის ეტიკეტირების შემოწმების მიზნით მიმართა სა---------–--ს სო---–-ს მე----------ს სა---------ოს სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს. სა---------–--ს სო---–-ს მე----------ს სა---------ოს სს-- სუ-------ს ერ-------–ი სა------ოს 20-- წლის 1---------რის №0------- წე---ლის თანახმად, წე---ლის დანართით წარმოდგენილი სუ------- „კარაქის“ ეტიკეტი არ შეესაბამება ხელშეკრულებით მოთხოვნილი კარაქის სავალდებულო პარამეტრებს. ამავე წე---ლში მითითებულია, რომ ,,მწარმოებელმა/დისტრიბუტორმა/რეალიზატორმა უნდა გაითვალისწინოს, რომ კარაქი რძის პროდუქტია, რომელშიც ცხიმის შემცველობა არანაკლებ 80%-ია, ხოლო წარმოდგენილ ეტიკეტზე მითითებულია 80% (+/- 0,5). ასევე, კარაქის ეტიკეტზე სა---------–--------------ის 20---–-–---------------------- დადგენილების „სუ-------ს ეტიკეტირებისადმი დამატებითი მოთხოვნების შესახებ’’ დამტკიცების თაობაზე მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტის და მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, სავალდებულოა მითითებულ იქნას შემადგენლობა და ენერგეტიკული ღირებულება: ცხიმი, ხილა, ნახშირწყლები.“
სწორედ აღნიშნული დოკუმენტის საფუძველზეა შედგენილი თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურის 20-- წლის 2------ის დასკვნა ქ. თბ--–---ს სა---–-ო ბ---------ბის სკოლამდელი აღსაზრდელებისათვის კვებითი მომსახურების გაწევის პროცესში გამოვლენილი დარღვევების შესახებ. სხვა დამატებითი კვლევა მიწოდებული პროდუქტის - კარაქის, დამახასიათებელ თვისებებთან და მისი შემადგენლობის ხელშეკრულებით დადგენილ მახსაიათებლებთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით არ ჩატარებულა.
ირკვევა, რომ მიწოდებული პროდუქტის შესაბამისობა ხელშეკრულებით დადგენილ სტანდარტთან მიმართებით გამოკვლეულია არა უშუალოდ მიწოდებული პროდუქციის მახასიათებლების გათვალისწინებით, არამედ ამავე პროდუქციის ეტიკეტზე დატანილ ინფორმაციაზე დაყრდნობით. სა------ოს მიერ არ განხორციელებულა აღნიშნული რძის პროდუქტების სინჯების აღება და ლაბორატორიული კვლევა.
მოსარჩელე შპს ,,ელ--ის’’ მიერ წარმოდგენილია შპს ,,აგ-------------–------–-------ის’’ წე---ლი, სადაც განმარტებულია, რომ 80,0% ცხიმიანობის კარაქის დაფასოების შემდგომმა და ასევე განმეორებითმა კვლევამ აჩვენა, რომ მასში ცხიმის შემცველობა შეადგენს 80,0%.
შესაბამისად, წარმოდგენილი წე---ლობითი დოკუმენტების ერთობლივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ მოპასუხეთა მიერ შესწავლილია არა უშუალოდ პროდუქტის მახასიათებლები და მათგან გამომდინარე დარღვევა, არამედ დასკვნები ასახავს პროდუქტის ეტიკეტირების წესის დარღვევას. მხარეები ხელშეკრულებით შეთანხმდნენ პროდუქტისთვის აუცილებელ მახასიათებლებზე. აღნიშნულთან მიმართებით მოპასუხეთა მიერ მიწოდებული პროდუქტის ნიშან-თვისებების შესწავლის ფაქტი საქმის მასალებით არ დასტურდება.
ყოველივე აღნიშნული---ნ გამომდინარე, სასამართლო დადასტურებულად ვერ მიიჩნევს რომ შპს ,,ელ--ის’’ მიერ მოპასუხედ დასახელებულ ქა-–-- თბ--–---ს ბაგა ბაღებთან 20-- წლის 1----------ერს დადებული ხელშეკრულებების საფუძველზე მათთვის მიწოდებული სუ------- - „კარაქი“ დამახასიათებელი ნიშან-თვისებებით შესაბამისობაში არ მოდიოდა ამ პროდუქტისთვის ხელშეკრულებებით დადგენილ სავალდებულო პარამეტრებთან.
სასამართლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- მიმართვა #0------- (ს.ფ 53-55)
- შპს ,,აგ-------------–------–-------ის’’ წე---ლი (ს.ფ 56)
- ქ.თბ--–---ს მუ--–----–------ის მე---ის ში--- აუ------სა და მო-----------ის საქა-–--ო სამსახურის 20-- წლის 2------ის დასკვნა (ს.ფ 319-341)
სამოტივაციო ნაწილი
4. შემაჯამებელი სასამართლო დასკვნა
საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს ,,ელ--ის’’ პირვანდელი სარჩელი მოპასუხის მიმართ უნდა დაკმაყოფილდეს სრულად’
ამასთანავე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები---ნ გამომდინარე არ არსებობს ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ის“ შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.
5. კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა
სა---------–--ს სამოქა-–--ო კოდექსის 352-ე, 385-ე,405-ე, 417-ე, 418-ე, 477-ე, 487-ე, 488-ე, 491-ე, 494-ე, 879-ე, 880-ე, 991-ე მუხლები;
6. სამართლებრივი შეფასება
6.1. სა---------–--ს სამოქა-–--ო კოდექსის 477-ე მუხლის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი.
განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის წარმოშობილი ვალდებულებით- სამართლებრივი ურთიერთობა რეგულირდება ნასყიდობის ხელშეკრულების მომწესრიგებელი ნორმებით, ვინაი---ნ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებით მოცემულ შემთხვევაში განსაზღვრულია სკოლამდელი აღსაზრდელი ბავშვის კვება და კვებითი მომსახურების გაწევა, ამ მიზნით კი მათთვის საკვები პროდუქტების მიწოდება.
სამოქა-–--ო კოდექსის 487-ე მუხლის მიხედვით, გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისგან თავისუფალი ნივთი. 488-ე მუხლის პირველი ნაწილით კი, ნივთი ნივთობრივად უნაკლოა, თუ იგი შეთანხმებული ხარისხისაა. თუ ხარისხი არ არის წინასწარ შეთანხმებული, მაშინ ნივთი უნაკლოდ ჩაითვლება, თუკი იგი ვარგისია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ან ჩვეულებრივი სარგებლობისათვის.
განსახილველ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მხარეები ხელშეკრულებით შეთანხმდნენ 20-- წლის 1----------რი---ნ 20-- წლის 2---------რის ჩათვლით მისაწოდებელი პროდუქტების - კარაქის და ყველის სავალდებულო დამახასიათებელ პარამეტრებზე.
მხართა ახსნა-განმარტებების თანახმად უდავოა შპს ,,ელ--ის’’ მიერ აღნიშნული პროდუქტების მიწოდების და მოპასუხის მიერ მათი მიღების და მოხმარების ფაქტი.
ამავდროულად, მოპასუხე ბა-------ი სადავოდ ხდის მიწოდებული პროდუქტების ხელშეკრულებით განსაზღვრულ მახასიათებლებთან შესაბამისობას. მოპასუხემ უარი განაცხადა მხოლოდ 20-- წლის დეკემბრის თვის მომსახურების ანაზღაურებაზე, თუმცა პროდუქცია ამ თვეშიც მიიღო და მოიხმარა.
20-- წლის 1----------ერს გაფორმებული ხელშეკრულებების №1 დანართებით (შესასყიდი პროდუქტების აღწე---ლობა) განისაზღვრა შპს ,,ელ--ის’’ მიერ შემსყიდველისთვის მისაწოდებელი ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების ჩამონათვალი---ნ ყველის ტექნიკური მახასიათებელი.
შპს „ელ--ის“ მიერ მოპასუხედ დასახელებულ ქა-–-- თბ--–---ს ბა-------თან 20-- წლის 1----------ერს დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე მისთვის მიწოდებული პროდუქტი დასახელებით „იმერული“, ეტიკეტზე არსებული მონაცემების ფარგლებში, ნაცვლად ნატურალური რძისა დამზადებული იყო აღდგენილი რძისგან.
სა---------–--------------ის 20---–-–-----------–------- დადგენილებით დამტკიცებულის რძისა და ნაწარმის შესახებ ტექნიკური რეგლამენტაციის მე-4 მუხლის ,,ა’’ ქვეპუნქტის თანახმად, რძე არის სასოფლო-სამურნეო ცხოველის სარძევე ჯირკვლის ნორმალური ფუნქციონირების სეკრეციის პროდუქტი, რომელიც მიიღება ლაქტაციის პე---ოდში ერთი ან მეტი ცხოველისგან, ერთი ან მეტი წველის შედეგად, რაიმე ნივთიერების დამატების, ან მოცილების გარეშე და გამიზნულია, ადამიანის მოხმარებისათვის სასმელად ან შემდგომი გადამუშავებისათვის. ამავე რეგლამენტის მე-4 მუხლის ,,ჰ 37’’ ქვეპუნქტის თანახმად, ყველი არის რძისგან დამზადებული პროდუქტი, მოწოდებული ან მოუმწიფებელი, ნახევრადმაგარი, მაგარი ან/და ძალიან მაგარი რძის ნაწარმი, დამუშავებული ან დაუმუშავებელი ზედაპირით, რომელშიც შრატის ცილებისა და კაზეინის თანაფარდობა არ აღემატება ანალოგიურ მაჩვენებელს რძეში.
საქმეზე დადგენილი გარემოებები---ნ გამომდინარეობს, რომ შპს ,,ელ--ი’’-ს მიერ მიწოდებული პროდუქტი ,,იმერული’’ არ აკმაყოფილებდა ზემოაღნიშნული რეგლამენტაციით პროდუქტ ყველისათვის აუცილებელ სავალდებულო და ამასთანავე, ხელშეკრულებით განსაზღვრულ მახასიათებლებს. შესაბამისად, შპს ,,ელ--ის’’ მიერ მისაწოდებელი პროდუქტის - ყველის ნაწილში ვალდებულება შესრულებულია არაჯეროვნად.
სასამართლო მიუთითებს, რომ კანონმდებელი ადგენს გარკვეულ რეგულაციებს ნივთის ნაკლის გამო მყიდველის უფლებების თაობაზე სსკ 491-494-ე მუხლებით. კერძოდ, მყიდველს შეუძლია ნივთის ნაკლის გამო მოითხოვოს ხელშეკრულების მოშლა 352-ე მუხლის მიხედვით (სსკ 491-ე მუხლი). ასევე, თუ მყიდველი არ ითხოვს ნივთის ნაკლის გამოსწორებას ან ახლით მის შეცვლას გამყიდველისათვის საამისოდ მიცემული ვადის გასვლის შემდეგ და არც ხელშეკრულების მოშლას, მას შეუძლია მოითხოვოს ფასის შემცირება იმ ოდენობით, რაც საჭიროა ნაკლის გამოსასწორებლად. მხედველობაში მიიღება ხელშეკრულების დადების მომენტისათვის არსებული ფასი (სსკ 492-ე მუხლი).
განსახილველ შემთხვევაში, მყიდველს არ გამოუყენებია ზემოაღნიშნული ნორმებით გათვალისწინებული უფლებები. ხელშეკრულების მთელი პე---ოდის განმავლობაში მიიღო მიწოდებული პროდუქცია, გამოიყენა და მხოლოდ სახელშეკრულებო ვადის ბოლო თვეს განაცხადა პრეტენზია მიწოდებული ნივთის შესაბამისობაზე სახელშეკრულებო პირობებთან და უარი განაცხადა დეკემბრის თვის მომსახურების თანხის ანაზღაურებაზე. სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს მასზედ, რომ ის ნაკლი, რაც დეკემბერში დააფიქსირა მყიდველმა დატანილია პროდუქციის ეტიკეტზე შესაბამისად მისი დაფიქსირება შესაძლებელი იყო ხელშეკრულების მოქმედების პირველივე ეტაპზე, რაც მყიდველს მისცემდა შესაძლებლობას გამოეყენებინა 352-ე, 405-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლებები - იმთავითვე მოეშალა ხელშეკრულება, ან მიეცა გამყიდველისათვის დამატებითი ვადა ნაკლის გამოსასწორებლად, რაც ამ შემთხვევაში მყიდველს არ გამოუყენებია.
სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მიმღებ ბა-------ს მთელი სახელშეკრულებო ურთიერთობის განმავლობაში სადავო არ გაუხდიათ მიწოდებული პროდუქტის ნივთობრივი ხარისხი.
საქმის მასალებში წარმოდგენილია შპს ,,ელ--ისთვის’’ ყველის მიმწოდებლის შპს ,,ნა--------–--’’-ის განმარტება, რომლის თანახმადაც პროდუქტის ყველა მიწოდებულ პარტიას ახლდა ლაბორატორიული კვლევის ოქმები, რაც ადასტურებდა პროდუქტის უსაფრთხოებას და საწარმო სტანდარტის შესაბამისობას. ყველა პროდუქტის შესაბამისობის დეკლარაციის შედეგები კი ადასტურებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ უვნებლობის პარამეტრებს.
შესაბამისად, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მიუხედავად იმ ფაქტობრივი გარემოებისა, რომლითაც დადგენილია მიწოდებული პროდუქტის ყველა მახასიათებლის არ არსებობა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოთხოვნებთან მიმართებით, აღნიშნული არ შეიძლება განხილულ იქნეს არსებით ნაკლად, რაც მთლიან შესრულებას გახდის ნაკლიანს და მოპასუხეს გაათავისუფლებს მიწოდებული პროდუქციის ღირებულების სრულად ანაზღაურების ვალდებულებისაგან.
მოპასუხის მხრი---ნ ასევე სადავოა კარაქის მახასიათებლების შეუსაბამობა ხელშეკრულებით დადგენილ სავალდებულო მოთხოვნებთან. თუმცა, საქმის მასალებით არ დადასტურდა, რომ შპს ,,ელ--ის’’ მიერ მოპასუხედ დასახელებულ ბა-------თან 20-- წლის 1----------ერს დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე მისთვის მიწოდებული სუ------- - ,,კარაქი’’ მისი ნიშან-თვისებებით შესაბამისობაში არ მოდიოდა ამ პროდუქტისთვის ხელშეკრულებებით დადგენილ სავალდებულო პარამეტრებთან.
ყოველივე აღნიშნული---ნ გამომდინარე, სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოპასუხე ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“ უნდა დაეკისროს მოსარჩელის მიერ მიწოდებული პროდუქტების ღირებულების 11267.55 ლარის ანაზღაურება.
სამოქა-–--ო კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლო _ მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის.
ამავე კოდექსის 418-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელშეკრულების მხარეებს შეუძლიათ თავისუფლად განსაზღვრონ პირგასამტეხლო, რომელიც შეიძლება აღემატებოდეს მიყენებულ ზიანს.
მხარეთა შორის 20-- წლის 1----------ერს გაფორმებული ხელშეკრულებით ვალდებულების შეუსრულებლობისთვის პირგასამტეხლოს ანაზღაურება გათვალისწინებულია. კერძოდ, 11.5 პუნქტის თანახმად, წინამდებარე ხელშეკრულების 9.2 პუნქტით განსაზღვრული გადახდის ვადის გადაცილების შემთხვევაში შემსყიდველს ეკისრება პირგასამტეხლო სახელშეკრულებო ღირებულების 0.1%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
მოცემულ შემთხვევაში სასამართლომ დაადგინა მოპასუხის მხრი---ნ მიწოდებული პროდუქციის ღირებულების ანაზღაურების ვადის გადაცილების ფაქტი. შესაბამისად, სასამართლოს მოსაზრებით საქმესთან დაკავშირებით შეკრებილი მტკიცებულებანი და დადასტურებული ფაქტები წარმოადგენენ მოპასუხის მიმართ პირგასამტეხლოს სახით 990 ლარის დაკისრების საფუძველს.
საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებების 8.1 პუნქტის თანახმად, იმისათვის, რომ თავი---ნ იქნას აცილებული რისკი, წარმოქმნილი მიმწოდებლის მიერ ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, გამოიყენება გარანტირების მექანიზმის შემდეგი სახე - უპირობო, გამოუთხოვადი საბ---ო გარანტია სახელშეკრულებო ღირებულების 3%-ის - ოდენობით. ასევე დადგენილია, ის გარემოება, რომ შპს ,,ელ--ის’’ მიერ ვალდებულების უზრუნველყოფისათვის თითოეულ კონკრეტულ შემთხვევაში სს ,,ბა---- ბ---ის’’ მიერ გაცემულია საბ---ო გარანტია.
სა---------–--ს სამოქა-–--ო კოდექსის 879-ე მუხლით, საბ---ო გარანტიის ძალით ბ---ი, სხვა ნებისმიე--- საკრედიტო დაწესებულება ან სადაზღვევო ორგანიზაცია (გარანტი) სხვა პირის (პრინციპალის) თხოვნით კისრულობს წე---ლობით ვალდებულებას, რომ ნაკისრი ვალდებულების შესაბამისად გადაუხდის პრინციპალის კრედიტორს (ბენეფიციარს) ფულად თანხას გადახდის შესახებ ბენეფიციარის წე---ლობითი მოთხოვნის საფუძველზე. ამავე კოდექსის 880-ე მუხლის თანახმად, საბ---ო გარანტია უზრუნველყოფს პრინციპალის მიერ ბენეფიციარის მიმართ თავისი მოვალეობის სათანადო შესრულებას.
სასამართლო მიუთითებს, რომ საბ---ო გარანტია ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი უზრუნველყოფის საშუალებაა, რომელიც გადაიხდება როგორც კომპენსაცია ძირითადი კონტრაქტის შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისას. განსახილველ შემთხვევაში პირვანდელი სარჩელის მოპასუხის სასარგებლოდ გაცემული საბ---ო გარანტია წარმოადგენდა სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების გარანტიას.
სასამართლო განმარტავს, რომ შესრულების გარანტიის (საბ---ო გარანტიის ერთერთი სახე) მთავარ მიზანს შეუსრულებლობით ან არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის კომპენსირება წარმოადგენს. მსგავსი გარანტია ემსახურება დამკვეთის მხრი---ნ საკონტრაქტო ფასის შესაბამისი სრული მომსახურების მიღებას და იმ დანაკარგის კომპენსაციას, რაც შეიძლება წარმოიშვას კონტრაქტის არასათანადო შესრულებით, ის ასევე ფარავს იმ რისკს, რაც დაკავშირებულია მიწოდებულ პროდუქციაში დეფექტების აღმოჩენასთან. ამდენად, შესრულების საბ---ო გარანტია წარმოადგენს არასათანადო შესრულებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მაკომპენსირებელ საშუალებას და მისი ჯარიმის-სანქციის ფორმით გამოყენება საბ---ო გარანტიის მიზანთან მოდის წინააღმდეგობაში.
სასამართლო აღნიშნავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში კომპანიის მხრი---ნ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების შედეგად ბაღს რაიმე ზიანი არ მისდგომია. შესაბამისად, ბა-------ი მიღებული საგარანტიო თანხით, კომპანიის მხრი---ნ არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის კომპენსირებას ვერ მოახდენდა ზიანის არარსებობის გამო.
სა---------–--ს სამოქლაქო კოდექსის 991-ე მუხლის შესაბამისად, პირი, რომელიც სხვა პირის ხარჯზე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა სხვა საშუალებითაც, გარდა იმისა, რაც გათვალისწინებულია ამ თავში, მოვალეა დაუბრუნოს მას მიღებული.
სასამართლოს მიაჩნია, რომ საგარანტიო თანხის მიღებით ბა-------ი უსაფუძვლოდ გამდიდრდა, ვინაი---ნ პრინციპალის მხრი---ნ ძირითადი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულებით მას რაიმე ფინანსური ზიანი არ განუცდია. რაც შეეხება კომპანია, მას გარანტის მიმართ წარმოეშვა ბენეფიციარისთვის გადახდილი საგარანტიო თანხის ანაზღაურების ვალდებულება. ამდენად, სასამართლოს მოსაზრებით ბაღი 2350 ლარით უსაფუძვლოდ გამდიდრდა მოსარჩელე კომპანიის ხარჯზე, შესაბამისად, ბა-------ს უნდა დაეკისროს აღნიშნული თანხის პრინციპალისთვის დაბრუნების ვალდებულება.
6.2. რაც შეეხება შეგებებულ სარჩელს, ვინაი---ნ მის ფაქტობრივ საფუძველს წარმოადგენს ნივთობრივი ნაკლის მქონე შესრულება, რომლის ფარგლებშიც, როგორც შეგებებული მოსარჩელე განმარტავს, მას ვალდებულების გარეშე აქვს გადახდილი თანხა და ეს თანხა ექვემდებარება დაბრუნებას, სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს მას, რადგანაც მყიდველის მხრი---ნ ვერ იქნა დადასტურებული კონდიქციური ვალდებულების წინაპირობების არსებობა (სკ-ის 385-ე მუხლის თანახმად, ის, რაც ვალდებულების გარეშეა გადახდილი, შეიძლება უსაფუძვლო გამდიდრების შესახებ წესების მიხედვით უკან იქნეს მოთხოვილი).
მოცემულ შემთხვევაში უდავოა მყიდველმა მიიღო საქონელი და განკარგა იგი, ხოლო წე---ლობითი დოკუმენტი, რომელიც ნაკლის არსებობის თაობაზე მის შედავებას დაადასტურებდა, საქმეში არ მოიპოვება, შესაბამისად, სასამართლო მიიჩნევს, რომ შეგებებული სარჩელის ავტორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები არ შეიძლება, გახდეს საკმარისი შესრულების ნაკლის დადგენისათვის. განვითარებული მსჯელობის შესაბამისად სასამართლოს დაუსაბუთებლად მიაჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოდ მიღებული თანხების უკან დაბრუნების ნაწილში იმ პირობებშიც როდესაც დაკმაყოფილდა ძირითადი მოსარჩელის სარჩელი, რომელიც გამორიცხავს შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებას.
ამდენად, არ არსებობს შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.
7. სასამართლო ხარჯები
7.1. სა---------–--ს სამოქა-–--ო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს - სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ვინაი---ნ, შპს „ელ--ის“ პირვანდელი სარჩელი დაკმაყოფილდა სრულად, მოპასუხეს მის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს სარჩელზე წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი 439 ლარი.
სა---------–--ს სამოქა-–--ო საპროცესო კოდექსის 55-ე მუხლის მე-2 ნაწილის პირველი წინადადებით, სარჩელზე უარის თქმისას სასამართლოს მიერ გაწეული ხარჯები გადახდება მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ის“ მიერ შეგებებულ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი ჩაითვალოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილად;
8. უზრუნველყოფის ღონისძიებასთან დაკავშირებული საკითხები
საქმეზე სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება გამოყენებული არ ყოფილა.
სარეზოლუციო ნაწილი:
სასამართლომ იხელმძღვანელა სა---------–--ს სამოქა-–--ო საპროცესო კოდექსის 8-ე, 53-ე, 55-ე, 243-244-ე, 249-ე, 250-ე, 257-ე, 263-ე, 364-ე მუხლით და
გადაწყვიტა:
1. შპს ,, ელ--ი“- ს თავდაპირველი სარჩელი დაკმაყოფილდეს;
1.1. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს გაწეული მომსახურეობის ღირებულების 11267.55 ლარის გადახდა.
1.2. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს პირგასამტეხლო 990 ლარი;
1.3. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს „ელ--ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს საბ---ო გარანტიის თანხა - 2350 ლარი.
3. ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ის“ შეგებებული სარჩელი შპს „ელ--ის“ მიმართ 18633.20 ლარის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს.
4. დაეკისროს ააიპ ,,თბ--–--------------–-------------ს“, შპს ,,ელ--ი’’-ს სასარგებლოდ სარჩელზე წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილი 439 ლარი.
5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბ--–---ს სააპელაციო სასამართლოში დასაბუთებული გადაწყვეტილების ჩაბარები---ნ 14 დღის ვადაში, სარეზოლუციო ნაწილის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული წესების დაცვით თბ--–---ს საქა-–--ო სასამართლოს მეშვეობით;
7. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადები---ნ არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბ--–---ს საქა-–--ო სასამართლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წინააღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადები---ნ 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
მოსამართლე თინათინ ეცადაშვილი