მუხლი 20. ბიოწარმოებაში ნებადართული საშუალებები და ნივთიერებები

1. სერტიფიკაციის ორგანო, ცალკეულ შემთხვევაში, იძლევა თანხმობას ისეთი ნივთიერებების, საშუალებებისა და                                    ინგრედიენტების გამოყენებაზე, რომლებიც არ არის განსაზღვრული შესაბამისი დანართებით. ასეთი ინგრედიენტის გამოყენება შესაძლებელია თანხმობის მიღებიდან 12 თვის განმავლობაში.

2. ბიოწარმოებაში ნებადართული ნივთიერებების ნუსხა მოცემულია  დანართებში.

3. ბიოწარმოებაში გამოყენებული მცენარეთა დაცვისა და ნიადაგის ნაყოფიერების  ასამაღლებელი საშუალებები, რომელიც მოცემული არ არის  დანართებში რეგისტრირებული უნდა იქნეს საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

ბიოწარმოებაში  გამოსაყენებლად ნებადართული ნივთიერებები და საშუალებები

დანართი  №1

სასუქები და ნიადაგის ნაყოფიერების  ასამაღლებელი საშუალებები

დასახელება

აღწერილობა, შემცველობა, გამოყენების პირობები

ა) ნაკელი

ცხოველის ექსკრემენტებისა და მცენარეული ნარჩენებისგან (ცხოველის

საფენი) მიღებული პროდუქტი, გარდა მეფრინველეობის ფაბრიკისა

არაქარხნული წესით დამზადებული

ბ) მშრალი ნაკელი და  ფრინველის დეჰიდრირებული ექსკრემენტები

არაქარხნული წესით დამზადებული

გ)ცხოველთა კომპოსტირებული ექსკრემენტები, მათ შორის ფრინველის ექსკრემენტები და მეურნეობის კომპოსტირებული  ნაკელი

არაქარხნული წესით დამზადებული

დ)წუნწუხი, შარდი

რეგულირებადი ფერმენტაციის და/ან შესაბამისი განზავების შემდეგ

არაქარხნული წესით დამზადებული

ე)შინამეურნეობის ომპოსტირებული ან ფერმენტირებული ნარჩენები

განცალკევებული უნდა იყოს შინამეურნეობის იმ ნარჩენებისაგან,  რომლებიც გამოიყენება კომპოსტირებისათვის ან ანაერობული ფერმენტაციისათვის ბიოგაზის წარმოებაში

მხოლოდ მცენარეული და ცხოველური ნარჩენებისაგან მიღებული

მშრალი მასის მაქსიმალური კონცენტრაცია მგ/კგ-ზე: კადმიუმი - 0,7; სპილენძი - 70; ნიკელი -25; ტყვია - 45; თუთია - 200; ვერცხლისწყალი -0,4; ქრომი -70; ექვსვალენტიანი ქრომი – 0.

ვ) ტორფი

დაშვებულია მებოსტნეობა - მებაღეობაში

ზ)სოკოს კულტურის ნარჩენები

სუბსტრატის საწყისი შედგენილობა, ამ დანართში ჩამოთვლილი პროდუქტებით უნდა შემოიფარგლოს

თ)ჭიაყელას (ვერმიკომპოსტი) და მწერების ექსკრემენტები

ი)გუანო

კ)მცენარეული ნარჩენების კომპოსტი

გამოიყენება კომპოსტირებისათვის ან ანაერობული ფერმენტაციისათვის ბიოგაზის წარმოებაში

ლ) ცხოველური წარმოშობის პროდუქტები ან სუბპროდუქტები:  სისხლის ფქვილი, რქის ან ჩლიქის ფქვილი, ძვლის ფქვილი, თევზის ფქვილი, ხორცის ფქვილი, ბუმბულის ან ბალნის ფქვილი, ბალანი, ტყავი, მატყლი, რძის პროდუქტები

ექვსვალენტიანი ქრომის მაქსიმალური კონცენტრაცია მშრალ მასაში უნდა იყოს - 0

მ)მცენარეული წარმოშობის პროდუქტები და სუბპროდუქტები სასუქისათვის

მაგ, ზეთოვანი მარცვლეულის კოპტონი, კაკაოს ჩენჩო, ალაო

ნ)წყალმცენარეები და წყალმცენარეების პროდუქტები

მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მიღებულია:

ა) ფიზიკური პროცესებით, მათ შორის დეჰიდრატაციით, გაყინვითა და დაფქვით

ბ) წყლით ან მჟავას წყალხსნარით და/ან ტუტე ხსნარის ექსტრაქციით

გ  გ) ფერმენტაციით

ო)ნახერხი, ნაფოტი და ბურბუშელა,ხის ქერქი და ნაცარი კომპოსტირებული

მოჭრის შემდეგ ხე ქიმიურად არ უნდა დამუშავდეს

პ)ფოსფატის ქანი

კადმიუმის შემცველობა ნაკლები ან ტოლი უნდა იყოს  90 მგ/კგ  P2O5-ზე

ჟ) ალუმინ-კალციუმის ფოსფატი

კადმიუმის შემცველობა ნაკლები ან ტოლი უნდა იყოს 90 მგ/კგ P2O5-ზე. გამოყენება შეზღუდულია ძირითად ნიადაგებში (pH > 7.5)

რ)ძირითადი შლაკები

საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული

ს)ნახშირმჟავა კალიუმის ქანები    (კაინიტი, სილვინიტი)

საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული

ტ)კალიუმის სულფატი

მიღებული დაუმუშავებელი კალიუმის მარილისაგან ფიზიკური ექსტრაქციის პროცესით, ასევე შეიძლება შეიცავდეს მაგნიუმის მარილს

უ)სპირტის წარმოების ნარჩენი (ბუყი) და მისი ექატრაქტი

ამონიუმის შემცველი ნარჩენის  გარდა

ფ)ბუნებრივი წარმოშობის კალციუმის კარბონატის ქანები (მაგ. ცარცი, მერგელი, კირქვა, ფოსფოროვანი კირქვა

ბუნებრივი წარმოშობის

ქ)მაგნიუმისა და კალციუმის კარბონატი

ბუნებრივი წარმოშობის (მაგ; მაგნიუმის კირქვის ქანი,  ცარცი,  კირქვა)

ღ)მაგნიუმის სულფატი (კიზერიტი)

ბუნებრივი წარმოშობის

ყ)კალციუმის ქლორიდის ხსნარი

ვაშლის ხეების ფოთლების დამუშავება კალციუმის დეფიციტის შემთხვევაში

შ)კალციუმის სულფატი (თაბაშირი)

ბუნებრივი წარმოშობის

ჩ)სამრეწველო წარმოების კირი

შაქრის ან შაქრის ლერწმის სუბპროდუქტი

მარილის წარმოების სუბპროდუქტი

ც)თიხა (მაგ., პერლიტი ან ვერმიკულიტი)

ძ) გოგირდი

წ)მიკროელემენტები

საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული

ჭ)ნატრიუმის ქლორიდი

საბადოში მოპოვებული მარილი

ხ)ქვის ან ქანების (მაგ.ბენტონიტი, ცეოლოტი, პერლიტი და სხვ)  ფხვნილი

დანართი №2

მცენარეთა დაცვის საშუალებები

დასახელება

აღწერილობა, შემცველობა, გამოყენების პირობები

I. მცენარეული და ცხოველური წარმოშობის

ა) Chrysanthemum cinerariaefolium-იდან მიღებული პერითრუმის საფუძველზე დამზადებული პრეპარატები, რომლებიც შეიძლება შეიცავდნენ სინერგიული ეფექტის მქონე ნივთიერებებს

ინსექტიციდი,გარდა პიპერონილბუტოქსიდისა

ბ) პრეპარატი როტენონი Derris spp.-დან, Lonchocarpus spp. -დან და Thephrosia spp-დან მიღებული

ინსექტიციდი

გამოყენებისას დაუშვებელია ნივთიერების წყალში მოხვედრა

გ) Quassia amara.-დან მიღებული პრეპარატები

ინსექტიციდი, რეპელენტი

დ) Ryania speiosa-დან მიღებული  პრეპარატები

ინსექტიციდი

ე) აზადირაქტინი, Azadirachta indica-იდან მიღებული   სხვა პრეპარატები

ინსექტიციდი

ვ) პროპოლისი

ზ) ფუტკრის ცვილი

გასხლვისას გამოსაყენებელი საშუალება

თ) ბუნებრივი მჟავები (მაგ.ძმარი)

ი) ჟელატინი

ინსექტიციდი

კ) ლეციტინი

ფუნგიციდი

ლ) კაზეინი

მ) მცენარეული ზეთები (პიტნის, ფიჭვის და კვლიავის ზეთები)

ინსექტიციდი, აკარიციდი, ფუნგიციდი, ყლორტის ინჰიბიტორი

ნ) ჰიდროლიზებული პროტეინები

საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული

ო) ზღვის წყალმცენარეები, მათგან მიღებული პროდუქტები, ზღვის წყალმცენარეების ექსტრაქტები

პ) ქიტინის  ნემატოციდები

ჟ) ნატურალური მვენარეული პრეპარატები  (თამბაქოს გარდა)

II. მიკროორგანიზმები ბიოლოგიური მავნებლებისა და დაავადებების კონტროლისათვის

მიკროორნანიზმები (ბაქტერიები, ვირუსები და სოკოები)

დაშვებული საქართველოს კანონმდებლობით

III. მიკროორგანიზმების მიერ წარმოებული ნივთიერებები

ა)სპინოსადი

ინსექტიციდი,გამოყენება დასაშვებია, თუ ტარდება ძირითადი პარაზიტეებისაგან მომდინარე და რეზისტენტულობის განვითარების რისკების შემამსუბუქებელი ღონისძიებები

ბ)ასპერგილების ფერმენტირებული პროდუქტი

გ)საბადილა

IV. ნივთიერებები  რომლებიც გამოიყენება დამჭერებად ან მახეებში

ა)დიამონიუმის ფოსფატი

ატრაქტანტი

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ დამჭერების შემთხვევაში

ბ)ფერომონები

ატრაქტანტი

სექსუალური ქცევის დამრღვევი

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ დამჭერებსა და მახეებში

გ)პირეთროიდები

§ინსექტიციდი

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ დამჭერებში სპეციფიკურ ატრაქტანტებთან ერთად, მხოლოდ Batrocera oleae –ისა  და Ceratitis capitata wied -ს წინააღმდეგ

V. ნივთიერებები  რომლებიც გამოიყენება მცენარეებს შორის არსებული სივრცის დასამუშავებლად

რკინის ფოსფატი (სამვალენტიანი რკინის ორთოფოსფატი)

მოლუსკიციდი

VI. სხვა ნივთიერებები და საშუალებები

ა)სპილენძი შემდეგი ფორმებით:

ა.ა)სპილენძის ჰიდროქსიდი

ა.ბ) სპილენძის ოქსიქლორიდი

ა.გ) (სამფუძიანი) სპილენძის სულფატი ა.დ)სპილენძის ოქსიდი

ა.ე) სპილენძის ოქტანოატი

ფუნგიციდი

გამოყენება დასაშვებია ჰექტარზე 6 კგ.-მდე ოდენობით წლის განმავლობაში,მრავალწლიანი კულტურებისათვის სერტიფიკაციის ორგანომ შეიძლება დაუშვას ამ რაოდენობის გაზრდა იმ პირობით, რომ მეურნეობაში 5 წლის განმავლობაში გამოყენებული სპილენძის საშუალო მაჩვენებელი არ გადააჭარბებს 6 კგ-ს წელიწადში

ბ)ეთილენი

დაშვებულია კივისა და ხურმის წარმოებაში,  ასევე ციტრუსებში ხილის ბუზის წინააღმდეგ და კარტოფილისა და ხახვის ამონაყარებში

გ)ცხიმოვანმჟავა კალიუმის მარილი (რბილი საპონი)

ინსექტიციდი

დ)კალციუმის პოლისულფიდი

ფუნგიციდი, ინსექტიციდი, აკარიციდი

ე)პარაფინის ზეთი

ინსექტიციდი, აკარიციდი

ვ)მინერალური ზეთები

ფუნგიციდი, ინსექტიციდი

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ხეხილის, ვაზის,  ზეთისხილის, ტროპიკული კულტურების წარმოებაში

ზ)ბიოდინამიური და ბალახეული პრეპარატები

თ)ჰომეოპათიური საშუალებები

ი)კალიუმის პერმანგანატი

ფუნგიციდი, ბაქტერიოციდი;

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ხეხილის, ვაზისა და  ზეთისხილის წარმოებაში

კ)კვარცის სილა

რეპელენტი

ლ)გოგირდი

ფუნგიციდი, აკარიციდი, რეპელენტი

მ)კალციუმის ჰიდროქსიდი

ფუნგიციდი

გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ ხეხილის წარმოებაში, სანერგეების ჩათვლით Nectria galligenas-ს წინააღმდეგ

ნ)კალიუმის ბიკარბონატი

ფუნგიციდი

ო)ნატრიუმის ბიკარბონატი

დანართი № 3

ცხოველების შეძენა კონვერსიულ მეურნეობაში

სიტუაცია

პირობები

ა)მეურნეობის შექმნა ან განახლება

წიწილები კვერცხის და ხორცის წარმოებისთვის – 3 დღემდე ასაკის;*

სანაშენე ზაქი, ხბო და კვიცი – 6 თვემდე ასაკის;*

სანაშენე ციკანი და ბატკანი – 60 დღემდე ასაკის; *

გოჭები – 35 კილოგრამამდე წონის;*

*რაოდენობა შეზღუდული არ არის

ბ)მეურნეობის გაფართოება ან ბუნებრივი ნამატის შევსება ზრდასრული ცხოველებით

მეურნეობაში არსებული ცხოველების რაოდენობის 10%-მდე ზრდასრული მსხვილფეხა საქონლის შემთხვევაში;

მეურნეობაში არსებული ცხოველების რაოდენობის 20%-მდე ზრდასრული წვრილფეხა საქონლისა და ღორის შემთხვევაში;

მეურნეობაში არსებული ცხოველების რაოდენობის 40%-მდე, თუ მეურნეობაში შემოყავთ ახალი ჯიშის ცხოველები ან იცვლება მეურნეობის მიმართულება;

გ)საფუტკრის განახლება

10%-მდე დედა ფუტკარი და ფუტკრის ნაყარი იმ პირობით, რომ ისინი განლაგდებიან ბიოსკაში მიღებულ ან ხელოვნურ ფიჭაზე;

დ)აკვაკულტურის წარმოების შექმნა ან განახლება

რაოდენობა არაა შეზღუდული იმ პირობით, რომ კონვენციურ სისტემებში შეძენილმა წყლის ცხოველებმა სიცოცხლის ორი მესამედი მაინც ბიოსისტემაში უნდა გაატარონ

დანართი №4

ცხოველთა დასაბინავებელი ნაგებობის მინიმალური ფართობი

1.ძუძუმწოვრები

ცხოველებისათვის მისაწვდომი ნაგებობის შიდა სივრცე

გარე სივრცე (საძოვრების გარდა)

მინიმალური ცოცხალი წონა

მ2/სულზე

მ2/სულზე

ა)მსხვილფეხა პირუტყვის მოშენება და სუქება (ძროხა, კამეჩი, ცხენი და სხვ.)

100 კგ-მდე,200 კგ-მდე,350 კგ-მდე,350 კგ-ზე ზევით

1,5

2,5

4,0

5 - 100კგ-ზე

არაუმცირეს 1მ2

1,1

1,9

3

3,7 - 100კგ-ზე

არაუმცირეს 0.75მ2

ბ)მერძეული ძროხები

6

4,5

გ)სანაშენე ბუღები

10

30

დ)ცხვარი და თხა

1,5 - ცხვრის/თხის შემთხვევაში;

0.35  -ბატკნის/თიკნის შემთხვევაში

2,5

2,5  არაუმცირეს  0,5 ბატკანზე/თიკანზე

ე)დედა ღორები გოჭებით 40 დღემდე

7,5 ერთ ღორზე

2,5

ვ)გასასუქებელი ღორები

50 კგ-მდე

85 კგ-მდე

110 კგ-მდე

0,8

1,1

1,3

0,6

0,8

1,0

ზ)გოჭები

40 დღეზე მეტი

ასაკის                        30 კგ-მდე

0,6

0,4

თ)ნეზვი/კერატი

2,5 ნეზვი

6,0 კერატი (საერთო სადგომის შემთხვევაში 10 მ 2)

1.9

8.0

2.შინაური ფრინველი

ნაგებობის შიდა სივრცე

(ცხოველებისათვის ხელმისაწვდომი სივრცე)

გარე სივრცე (სამოძრაო სივრცე საძოვრების გარდა)

რაოდენობა/ მ2

ქანდარის ზომა /სმ

ბუდე

მ2/სულზე

ა)კვერცხისმდე-ბელი ქათმები

6

18

ერთ საბუდარში უნდა იყოს 8 კვერცხმდე-ბელი დედალი; საერთო ბუდის შემთხვევაში 1,2 მ2 სულზე;

4, თუ აზოტის წარმოქმნა არ გადააჭარბებს 170 კგ/ჰა-წელიწადში

ბ)გასასუქე-

ბელი ფრინველი (ფიქსირებულ სადგომში)

10 არაუმეტეს 21 კგ ცოცხალი წონა 1მ2-ზე;

20 _ ციცრის შემთხვევაში;

4 - ბროილერის და ციცრის შემთხევევაში;

4.5 – იხვის შემთხევევაში;

10 - ინდაურის შემთხვევაში;

15 - ბატის შემთხევევაში;

თუ აზოტის წარმოქმნა არ გადააჭარბებს 170 კგ/ჰა-ს წელიწადში

გ)გასასუქებელი ფრინველი (გადასატან სადგომში)

16 _ სადგომში მაქსიმუმ 30 კგ ცოცხალი წონა 1მ2-ზე;

2.5

თუ აზოტის წარმოქმნა არ გადააჭარბებს 170 კგ/ჰა-ს წელიწადში

3.მინიმალური პირობები შინაური ფრინველებისათვის განკუთვნილი

შენობებისათვის

ა) ფრინველის მაქსიმალური რაოდენობა ერთ სადგომში:

ა.ა)4 800 ვარია

ა.ბ)3 000 კვერცხმდებელი ქათამი

ა.გ)5 200 ციცარი

ა.დ)3 200 მოსკოვური და პეკინური მამალი იხვი

ა.ე)4 000 მოსკოვური და პეკინური დედალი იხვი

ა.ვ) 2 500 დაკოდილი მამალი, ბატი ან ინდაური

ა.ზ)სადგომებს უნდა ჰქონდეთ ფრინველის ზომის ადეკვატური შესასვლელი ხვრელები და ამ ხვრელების სიგრძე შესაბამისად უნდა იყოს ყოველ 100 მ2 ფართობზე 4 მეტრი;

ა.თ)ხორცის წარმოებისთვის განკუთვნილი ფრინველის სადგომის მთლიანი გამოსაყენებლად ვარგისი ფართობი ნებისმიერ საწამოო ერთეულში არ უნდა აჭარბებდეს 1600 მ2-ს.

დანართი №5

ცხოველების მაქსიმალური რაოდენობა ჰექტარზე

კლასი ან სახეობა

რაოდენობა(ეკვივალენტურია

_1 ჰექტარზე წელიწადში 170 კგ აზოტისა)

ა)სახორცე ხბოები

5

ბ)სხვა საქონელი ერთ წლამდე

5

გ)ერთიდან ორ წლამდე ასაკის საქონელი

3.3

დ)ორი წელზე მეტი ასაკის მამრი საქონელი

2

ე)სანაშენე და სახორცე მდედრი საქონელი

2.5

ვ)მერძეული ძროხა

2

ზ)მდედრი სანაშენე ბოცვრები

100

თ)ცხვარი და თხა

13.3

ი)გოჭი

74

კ)სანაშენე ღორი

6.5

ლ)სხვა ღორი

14

მ)სახორცე ქათამი

580

ნ)კვერცხმდები ქათამი

230

დანართი  №6

მეცხოველეობაში დაშვებული საკვები, დანამატები და ნივთიერებები

1.მცენარეული, ცხოველური და მინერალური წარმოშობის საკვები

ა)ფურაჟი და უხეში საკვები

მარცვლოვნების ნამჯა, საფურაჟე ძირხვენები და ტუბერები, ბალახეულობა (საფურაჟე მცენარეებიდან); სამყურა, დაფქვილი სამყურა; დაფქვილი ბალახეულობა; იონჯა და დაფქვილი იონჯა; დაკონსერვებული ფურაჟი – თივა; სილოსი;

ბ)მარცვლოვანი კულტურები, მათი პროდუქტები და თანაპროდუქტები

შვრიის მარცვალი, ქერქი, ანაცერი, ჩენჩო და ქატო; ქერის მარცვალი, ცილები და ანაცერი; ბრინჯის მარცვალი, დაროშილი ბრინჯი, ქატო; ფეტვის მარცვალი; ჭვავის მარცვალი, ანაცერი და ქატო; სორგოს მარცვალი; ხორბლის მარცვალი, ანაცერი, ქატო, წებოვანა და ჩანასახი; სპელტის მარცვალი; ტრიტიკალეს მარცვალი; სიმინდის მარცვალი, ქატო, ანაცერი და წებოვანა, ალოეს ნარჩენები;

გ)ზეთოვანი კულტურები (ზეთოვანი თესლი, ზეთოვანი ზილი), მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები

რაფსის თესლი, კოპტონი და ქერქი; სოიის თესლი, კოპტონი და ჩენჩო; მზესუმზირას თესლი და თესლის კოპტონი; ტურნეფსის თესლის კოპტონი და ჩენჩო; გოგრის თესლის კოპტონი;

დ)პარკოსნების მარცვალი, მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები

მუხუდოს, ცერცვის, ცერცველას მარცვალი; თერმულად დამუშავებული ცულისპირას მარცვალი;  სხვა საკვები პარკოსნების მარცვალი, ანაცერი და ქატო;

ე)ტუბერიანები, მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები

შაქრის ჭარხლის რბილობი; გამომშრალი ჭარხალი; კარტოფილი; ახალი კარტოფილის ტუბერი; კარტოფილის რბილობი (კარტოფილის სახამებლის ექსტრაქციის შედეგად მიღებული სუბპროდუქტი) კარტოფილის სახამებელი, კარტოფილის ცილა;

ვ)სხვა ხილი, ბოსტნეული,  მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები

ციტრუსის რბილობი, ვაშლის გამოწურული რბილობი, პომიდვრის რბილობი და ყურძნის რბილობი; გოგრა, თხილი, კაკალი, წაბლი და ა.შ.

ზ)სხვა მცენარეები, მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები

ბადაგი, როგორც საკვების შემკვრელი; მცენარეთა ექსტრაქტები; მცენარეთა პროტეინული ექსტრაქტები (მხოლოდ ახალგაზრდა ცხოველებისათვის); ბალახეულობა;

თ)რძე და რძის პროდუქტები

აუდუღარი რძე; რძის ფხვნილი; მოხდილი რძე; მოხდილი რძის ფხვნილი; კეფირი; კეფირის ფხვნილი; შრატი; შრატის ფხვნილი; შრატის ცილის ფხვნილი, კაზეინისა და ლაქტოზის ფხვნილები;

ი)თევზი, ზღვის სხვა ცხოველები, მათი პროდუქტები და სუბპროდუქტები, კვერცხი

შენიშვნა: თევზის მოპოვება უნდა ხდებოდეს მდგრადი მეთოდებით; ბალახისმჭამელების საკვებად თევზის გამოყენება არ შეიძლება;

თევზი, თევზის ფქვილი, თევზის ზეთი და არარაფინირებული თევზის ქონი;

მოლუსკების ან კიბოსნაირების ენზიმებისაგან (ფერმენტებისგან) მიღებული ავტოლიზიტები, ჰიდროლიზიტები და პროტეოლიზიტები;

კვერცხი – გამოიყენება მეფრინველეობაში, უმჯობესია იმავე მეურნეობიდან

კ)მინერალური წარმოშობის საკვები ნივთიერებები ან საკვებდანამატები

ნატრიუმი: არარაფინირებული ზღვის მარილი; ქვამარილი; ნატრიუმის სულფატი; ნატრიუმის კარბონატი; ნატრიუმის ბიკარბონატი; ნატრიუმის ქლორიდი;

კალიუმი: კალიუმის ქლორიდი;

კალციუმი: წყალმცენარე-ლითოთამნიონი; წყლის ცხოველების გარსი; კალციუმის კარბონატი; კალციუმის ლაქტატი; კალციუმის გლუკონატი;

ფოსფორი: ძვლის დიკალციუმფოსფატის პრეციფიტატი; დეფტორირებული დიკალციუმფოსფატი; დეფტორირებული მონოკალციუმფოსფატი; ნატრიუმის მონოფოსფატი; კალციუმ-მაგნიუმის ფოსფატი; კალციუმ-ნატრიუმის ფოსფატი;

მაგნიუმი: უწყლო მაგნიუმი; მაგნიუმის სულფატი; მაგნიუმის ქლორიდი; მაგნიუმის კარბონატი; მაგნიუმის ფოსფატი;

გოგირდი: ნატრიუმის სულფატი;

2. საკვებად გამოსაყენებელი დანამატები და ნივთიერებები

ა)ცილები და მიკროორგანიზმები

საქართველოს კანონმდებლობით დაშვებული

ბ)კონსერვანტები

E 200 – სორბინის მჟავა;  E 236 – ჭიანჭველმჟავა;* E 260- ყინულოვანი ძმარმჟავა;* E 270 – რძემჟავა;* E 280 – პროპიონის მჟავა;* E 330 –  ლიმონმჟავა;

* სილოსში გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამინდი ადეკვატური ფერმენტაციის საშუალებას არ იძლევა

გ)ანტიოქსიდანტური საშუალებები

E 306 – ბუნებრივი წარმოშობის ტოკოფეროლით მდიდარი საშუალებები;

დ)შემკვრელი ნივთიერებები და კოაგულანტები

E 551b  –  კოლოიდური კაჟმიწა; E 551c – დიატომიტი;  E 553 – სეპიოლიტი (მაგნიუმის სილიკატი); E 558 – ბენტონიტი; E 559 – კაოლინის თიხა (ალუმინსილიკატი); E 561 – ვერმიკულიტი; E 470 –ცხიმოვანი მჟავების მარილები ( ბუნებრივი წარმოშობის კალციუმის სტეარატი);  E 560 – კალიუმის სილიკატი  (ქლორიტისა და სტეარიტის ბუნებრივი ნარევი); E 599 – პერლიტი.

ე)სილოსის ჩასაკვეთი საშუალებები

ენზიმები (ფერმენტები), ბაქტერიები და საფუარი, თუ ამინდი ადეკვატური ფერმენტაციის საშუალებას არ იძლევა

ვ)გადამუშავების დამხმარე საშუალებები სილოსისათვის

ზღვის მარილი, ქვამარილი, შრატი, შაქარი, შაქრის ჭარხლის რბილობი, მარცვლოვნები, ფქვილი.

ზ)ვიტამინები

ვიტამინები უპირატესად მიღებული უნდა იყოს იმ ნედლეულისგან, რომელიც ბუნებრივად არსებობს საკვებში;

შესაძლებელია ბუნებრივი ვიტამინების იდენტური სინთეზური ვიტამინების გამოყენება ერთკამერიანი კუჭის მქონე ცხოველებისათვის, ასევე სინთეზური A,D და E ვიტამინების გამოყენება მცოხნავი პირუტყვის შემთხვევაში;

თ)მიკროელემენტები

რკინა: რკინის (II) კარბონატი; რკინის (II) სულფატი; რკინის (III) ოქსიდი

იოდი: კალციუმის იოდატი უწყლო; კალციუმის იოდატი (ჰექსოჰიდრატი); ჰექსაჰიდრატი;  ნატრიუმის იოდიდი

კობალტი: კობალტის (II) სულფატი, მონოჰიდრატი და/ან ჰეპტაჰიდრატი; კობალტის (II) ფუძე სულფატი, მონოჰიდრატი

სპილენძი: სპილენძის (II) ოქსიდი; სპილენძის (II) ფუძე კარბონატი, სპილენძის მონოჰიდრატი; სპილენძის (II) სულფატი, პენტაჰიდრატი

მანგანუმი: მანგანუმის (II) კარბონატი; მანგანუმის ოქსიდი და მანგანუმოვანი ოქსიდი; მანგანუმის (II) სულფატი მონო- და/ან ტეტრაჰიდრატი

თუთია: თუთიის კარბონატი; თუთიის ოქსიდი; თუთიის სულფატი მონო- და/ან ჰეპტაჰიდრატი

მოლიბდენი: ამონიუმის მოლიბდატი, ნატრიუმის მოლიბდატი

სელენი: ნატრიუმის სელენატი; ნატრიუმის სელენიტი

ი)საფუარი

Saccharomyces cerevisiae; Saccharomyces carlsbergiensis

დანართი №7

ცხოველთა სადგომებისა და დანადგარების დასუფთავებისა და დეზინფექციისათვის დაშვებული საშუალებები

ა)კალიუმის და ნატრიუმის საპონი

ბ)წყალი და ორთქლი

გ) რძიანი კირი

დ)კირი

ე)ჩაუმქრალი კირი

ვ)ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი (მაგ., როგორც თხევადი მათეთრებელი)

ზ)კაუსტიკური სოდა

თ)კაუსტიკური პოტაში (ნახშირმჟავა კალიუმი)

ი) წყალბადის ზეჟანგი

კ) ბუნებრივი მცენარეული ესენციები

ლ) ლიმონმჟავა, ზეძმარმჟავა, ჭიანჭველმჟავა, რძემჟავა, მჟაუნმჟავა და ძმარმჟავა

მ) ალკოჰოლი

ნ) აზოტმჟავა (მხოლოდ რძის წარმოების საშუალებებში)

ო) ფოსფორმჟავა (მხოლოდ რძის წარმოების საშუალებებში)

პ) ცურისა და მოსაწველი საშუალებების გასაწმენდი და სადეზინფექციო საშუალებები

ჟ) ნატრიუმის კარბონატი

რ) ფორმალდეჰიდი

დანართი №8

სურსათის წარმოებაში დაშვებული არასასოფლო-სამეურნეო წარმოშობის საკვებდანამატები

დასახელება

სურსათის დამზადება

გამოყენების პირობები

მცენარეული წარმოშობის

ცხოვლეური წარმოშობის

ა) E153

მცენარეული ნახშირი

X

თხის ყველი

ბ)E160 (b) *

ანატოს ექსტრაქტები,ბიქსინი, ნორბიქსინი

X

ყველი ჩედერისთვის

გ)E170

კალციუმის კარბონატი

X

X

არ შეიძლება იქნეს გამოყენებული, როგორც საღებავი ან პროდუქტის კალციუმით გამამდიდრებლი

დ)E 220

ან

E 224

გოგირდის ორჟანგი

კალიუმის

პიროსულფიტი

X

დაშვებულია ხილ-კენკროვანი (*) ღვინოების (მათ შორის სიდრი) წარმოებაში  თუ არ არის დამატებული შაქარი ან თაფლი, ნარჩენი რაოდენობა  50 მგ (**)

სიდრისათვის, რომელიც დამზადებულია შაქრის ან წვენის კონცენტრტის დამატებით, ფერმენტაციის შემდეგ ნარჩენი რაოდენობა  - 100  მგ (**)

(*) იგულისხმება ხილისა და კენკროვანი მცენარეებისგან წარმოებული ღვინოები, გარდა ყურძნის ღვინოებისა

(**)წარმოების ყველა საფეხურისთვის  SO2 (მგ/ლ) მაქსიმალურია

ე)E250 ან

E 252

ნატრიუმის ნიტრიტი

კალიუმის ნიტრატი

X

X

ხორცის პროდუქტებში (1)

E 250  -ის დამატებული რაოდენობა არაუმეტეს 80 მგ/კგ;

E 252 - ის დამატებული რაოდენობა

არაუმეტეს 80 მგ/კგ;

E 250  -ის ნარჩენი რაოდენობა - არაუმეტეს 50 მგ/კგ;

E 250  -ის ნარჩენი რაოდენობა -  არაუმეტეს 50 მგ/კგ;

ვ)E270

რძემჟავა

X

X

ზ)E290

ნახშირორჟანგი

X

X

თ)E296

ვაშლის მჟავა

X

ი)E300

ასკორბინის მჟავა

X

X

დაშვებულია მხოლოდ ხორცპროდუქტების წარმოებაში (2)

კ)E301

ნატრიუმის ასკორბინატი

X

ხორცის პროდუქტებში (2),  რომლებიც შეიცავენ ნიტრიტებსა და ნიტრატებს

ლ)E306*

ტოკოფეროლების ნარევის

კონცენტრატი

X

X

ანტიოქსიდანტი ცხიმებში და ზეთებში

მ)E322*

ლეციტინები

X

X

დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

ნ)E 325

ნატრიუმის ლაქტატი

X

გამოიყენება მხოლოდ რძისა და ხორცის პროდუქტებში

ო)E330

ლიმონმჟავა

X

პ)E 331

ნატრიუმის ციტრატი

X

ჟ)E332 (i)

კალიუმის ციტრატი

ორჩანაცვლებული

X

რ)E333

კალციუმის ციტრატი

X

ს)E334

ღვინის მჟავა (L(+)-)

X

ტ)E335

ნატრიუმის ტარტრატი

X

უ)E336

კალიუმის ტარტრატი

X

ფ)E 341(i)

კალციუმის ორთოფოსფატი-

ერთჩანაცვლებული

X

ცომის ასაფუებელი ნივთიერება

ქ) E400

ალგინმჟავა

X

X

დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

ღ) E401

ნატრიუმის ალგინატი

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

ყ)E402

კალიუმის ალგინატი

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

შ)E406

აგარ-აგარი

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია მხოლოდ რძის და ხორცის  პროდუქტების წარმოებაში

ჩ)E407

კარაგინანი

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

ც)E410*

პარკოსანი ხის

გუმფისი

X

X

ძ)E412*

გუარის გუმფისი

X

X

წ)E413

ტრაგაკანტი

X

ჭ)E414*

გუმიარაბიკი

X

X

ხ)E415

ქსანტანის

გუმფისი

X

X

ჯ)E 416

კარაიას გუმფისი

X

ჰ ) E422

გლიცერინი

X

მცენარეული ექსტრაქტებისათვის

ჰ1 ) E 440(i)

პექტინი (ფორმაუცვლე-ლი)

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია მხოლოდ რძის პროდუქტების წარმოებაში

ჰ2 ) E464

ჰიდროქსიპროპილმეთილცელულოზა

X

X

გამოიყენება საკვები კაფსულების წარმოებაში

ჰ3 ) E500

ნატრიუმის კარბონატები

X

X

ცხოველური პროდუქტებიდან დაშვებულია რძის ნაღების პროდუქტების წარმოებაში

ჰ 4) E501

კალიუმის კარბონატი

X

ჰ5 ) E503

ამონიუმის კარბონატი

X

ჰ6)  E504

508

მაგნიუმის კარბონატი

X

ჰ7) E 509

კალციუმის ქლორიდი

X

გამოიყენება რძის კოაგულაციისათვის

ჰ8)  E516

კალციუმის სულფატი

X

ჰ9)   E524

ნატრიუმის ჰიდროქსიდი

X

გამოიყენება საკონდიტრო წარმოებაში

ჰ10) E551

სილიციუმის ორჟანგი

X

ანტიკონგლომერაციული აგენტი ბალახეულობისა და სანელებლებისათვის

ჰ 11 ) 553(b)

ტალკი

X

X

ხორცის პროდუქტების ზედაპირის დამფარავი საშუალება

ჰ 12 )   E938

არგონი

X

X

ჰ 13 )   E939

ჰელიუმი

X

X

ჰ14)  E941

აზოტი

X

X

ჰ15) E948

ჟანგბადი

X

X

(1) - გამოყენება დასაშვებია, თუ კომპეტენტური ორგანოს მიერ დასაბუთებულია,  რომ არ არსებობს ალტერნატიული  საშუალება, რომელსაც  ანალოგიური  ტექნოლოგიური  მოქმედება აქვს.

(2)- შეზღუდვა ეხება მხოლოდ ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებს

დანართი №9

სურსათის წარმოებაში დაშვებული ტექნოლოგიური დანამატები

დასახელება

სურსათის დამზადება

განსაკუთრებული პირობები

მცენარეული წარმოშობის

ცხოვლეური წარმოშობის

ა)სასმელი წყალი

X

X

ბ)კალციუმის ქლორიდი

X

კოაგულანტი

გ)კალციუმის კარბონატი

X

დ)კალციუმის ჰიდროქსიდი

X

ე)კალციუმის სულფატი

X

კოაგულანტი

ვ)მაგნიუმის ქლორიდი

X

კოაგულანტი

ზ)კალიუმის კარბონატი

X

ყურძნის გამოშრობა/დაჩამიჩება

თ)ნატრიუმის კარბონატი

X

შაქრის წარმოება

ი)რძის მჟავა

X

დაშვებულია, როგორც მხოლოდ pH  მარეგულირებლი,  ყველის წარმოებაში

კ)ლიმონის მჟავა

X

X

დაშვებულია, მხოლოდ როგორც pH მარეგულირებლი, ყველის წარმოებაში, ასევე მცენარეული ზეთისა და სახამებლის ჰიდროლიზის წარმოებაში

ლ)ნატრიუმის ჰიდროქსიდი

X

შაქრის და კომბოსტოს თესლის ზეთის (Brassica spp.) წარმოება

მ)გოგირდმჟავა

X

X

დაშვებულია მხოლოდ ჟელატინისა და შაქრის წარმოებაში

ნ)ამონიუმის ჰიდროქსიდი

X

ჟელატინის წარმოება

ო)წყალბადის ზეჟანგი

X

ჟელატინის წარმოება

პ)ნახშირორჟანგი

X

X

ჟ)აზოტი

X

X

რ)ეთანოლი

X

X

გამხსნელი

ს)ტანინის მჟავა

X

დანამატი ფილტრაციისათვის

ტ)კვერცხის ცილა

X

უ)კაზეინი

X

ფ)ჟელატინი

X

ქ)თევზის ჟელატინი

X

ღ)მცენარეული ზეთები

X

X

საპოხი ან დამშლელი ან აქაფების საწინააღმდეგო საშუალება

ყ)სილიციუმის ორჟანგი

X

როგორც გელი, ან კოლოიდური ხსნარი

შ)გააქტივებული ნახშირი

X

ჩ)ტალკი

X

E 553b

ც)ბენტონიტი

X

X

ცხოველური პროდუქციდან დაშვებულია მხოლოდ თაფლის ალკოჰოლური სასმელის წარმოებაში (E 558)

ძ)კაოლინი

X

X

ცხოველური პროდუქტების წარმოებისას დაშვებულია მხოლოდ დინდგელი (E 559)

წ)ცელულოზა

X

X

ჟელატინის წარმოება

ჭ)დიატომიტის მიწა

X

X

ჟელატინის წარმოება

ხ)პერლიტი

X

X

ჟელატინის წარმოება

ჯ)კაკლის ნაჭუჭი

X

ჰ)ფუტკრის ცვილი

X

დამშლელი ნივთიერება

ჰ1)კარნაუბის ცვილი

X

დამშლელი ნივთიერება

ჰ2)ბრინჯის ფქვილი

X

დანართი №10

სურსათის წარმოებისათვის დაშვებული კონვერსიული სასოფლო-სამეურნეო ინგრედიენტები

დასახელება

ბოტანიკური დასახელება

ა)რკო

Quercus spp.

ბ)კოლას კაკალი

Cola acuminata

გ)ხურტკმელი

Ribes uva-crispa

დ)მარაკუია

Passiflora edulis

ე)ჟოლო (გამომშრალი)

Rubus idaeus

ვ)წითელი მოცხარი (გამომშრალი)

Ribes rubrum

ზ)სანელებლები და სამკურნალო მცენარეები, მათ შორის:

·         ზ.ა)წიწაკა (პერუ)

·         ზ.ბ)პირშუშხას თესლი

·         ზ.გ)სამკურნალო ალპინია

·         ზ.დ)მზესუმზირას ყვავილები

·         ზ.ე)წყლის წიწმატი (ჯარუხა)

· Schinus molle L.

·Aromacia rusticana

·  Alpinia officinarum

·Carthamus tinctorius

·Nastúrtium officinále

თ) წყალმცენარეები, ზღვის ბალახების ჩათვლით

ი) რაფინირებული ან არარაფინირებული მცენარეული ცხიმები და ზეთები, რომლებიც არ უნდა იყოს ქიმიურად შეცვლილი, მათ შორის:

·

ი.ა)კაკაო

·         ი.ბ)ქოქოსის კაკალი

·         ი.გ)ზეთისხილი

·         ი.დ)მზესუმზირა

·         ი.ე)პალმა

·         ი.ვ)რაფსი

·         ი.ზ)მზესუმზირა

·         ი.თ)შირბახტი

·         ი.ი)სოია

კ)მარცვლოვანი კულტურებისა და ტუბერიანი მცენარეებისაგან მიღებული, ქიმიურად შეუცვლელი  შაქარი,  სახამებელი და სხვ. პროდუქტები:

·         კ.ა)ფრუქტოზა

·         კ.ბ)ბრინჯის ქაღალდი

·         კ.გ)დაწნეხილი პურის ქაღალდი

·         კ.დ)ბრინჯის სახამებელი

·         კ.ე)სიმინდის სახამებელი

·Theobroma cacao

· Cocos nucifera

· Olea europaea

·  Helianthus annuus

· Elaeis guineensis

· Brassica  napus,rapa

· Carthamus tinctorius

· Sesamum indicum

·  Glycine max

ლ)ბარდის მარცვლისგან მიღებული ცილა

Pisum spp.

მ)შაქრის ლერწმისაგან გამოხდილი სპირტი (რომი)

ნ)ცხოველური წარმოშობის პროდუქტები, მათ შორის: ჟელატინი, წყლის ორგანიზმები, რომლებიც არ არის მიღებული თევზეულისაგან და ნებადართულია კონვერსიულ წარმოებაში

დანართი №11

საფუარისა და საფუარის პროდუქტების წარმოებისათვის

დაშვებული საშუალებები

დასახელება

საფუარი

საფუარის პროდუქტები

გამოყენების პირობები

ა)კალციუმის ქლორიდი

X

ბ)ნახშიორჟანგი

X

X

გ)ლიმონმჟავა

X

საფუვრის წარმოებაში pH-ის

რეგულაციისათვის

დ)რძემჟავა

X

საფუვრის წარმოებაში pH-ის

რეგულაციისათვის

ე)აზოტი

X

X

ვ)ჟანგბადი

X

X

ზ)კარტოფილის სახამებელი

X

X

ფილტრაციისათვის

თ)ნატრიუმის კარბონატი

X

pH-ის

რეგულაციისათვის

ი)მცენარეული ზეთები

X

X

ქაფწარმოქმნის  საწინააღმდეგო და გასაპოხი საშუალება

დანართი  №12

ღვინის წარმოებაში ნებადართული საშუალებები და ნივთიერებები

ოპერაციის

დასახელება

ნივთიერების და საშუალების დასახელება

გამოყენების პირობები

ა)აერაციისა და ჟანგბადით გაჯერებისათვის (ოქსიგენაციისათვის)

-ჰაერი

-ჟანგბადი (აირის ფორმით)

ბ)ცენტრიფუგირება და ფილტრაცია

-პერლიტი

-ცელულოზა

-დიატომიტის თიხა

გ)ინერტული ატმოსფეროს შექმნისა და პროდუქტის ჰაერთან შეხების ასაცილებლად

-აზოტი

-ნახშირორჟანგი

-არგონი

-საფუარი (*)

-დიამონიუმის ფოსფატი

-თიამინის ჰიდროქლორიდი

-გოგირდის დიოქსიდი

-კალიუმის ბისულფატი ან

-კალიუმის მეტაბისულფატი

ა)წითელი ღვინოებისათვის, რომლებშიც ნარჩენი შაქრის შემცველობა 2გ/ლ-ზე ნაკლებია, გოგირდის დიოქსიდის მაქსიმალური რაოდენობა  არ უნდა აღემატებოდეს 100 მგ/ლ;

ბ) თეთრი და ვარდისფერი ღვინოებისათვის, რომლებშიც ნარჩენი შაქრის შემცველობა 2გ/ლ-ზე ნაკლებია, გოგირდის დიოქსიდის მაქსიმალური რაოდენობა  არ უნდა აღემატებოდეს 100 მგ/ლ;

გ) სხვა ღვინოებისათვის გოგირდის დიოქსიდის მაქსიმალური რაოდენობა უნდა შემცირდეს 30 მგ/ლ-ით;

-მეღვინეობაში გამოყენებული ნახშირი

დ)დაწმენდა

-სასურსათო ჟელატინი (**)

-ხორბლის ან ბარდის მარცვლისაგან მიღებული მცენარეული ცილა (პროტეინი) (**)

-თევზის წებო(**)

- კვერცხის ცილის ალბუმინი

-ტანინი(**)

-კაზეინი

-კალიუმის კაზეინატი

-სილიციუმის ქლორიდი

-ბენტონიტი

-პექტოლიზური ფერმენტები

ე)მჟავიანობის მომატებისათვის

-რძემჟავა

-L(+) ღვინის მჟავა

ვ)მჟავიანობის შემცირებისათვის

-L(+) ღვინის მჟავა

-კალციუმის კარბონატი

-კალიუმის ბიკარბონატი

-ღვინომჟავა კალიუმი ნეიტრალური

ზ)დამატება

-ალეპოს ფიჭვის ფისი

-რძემჟავა ბაქტერიები

თ)გამოყენება

-L-ასკორბინის მჟავა

ი)ბარბოტაჟისათვის

-აზოტი

კ)დამატება

-ნახშირორჟანგი

ლ)დამატება ღვინის სტაბილიზაციისათვის

-ლიმონმჟავა

მ)დამატება

-ტანინი(**)

ნ)დამატება

-მეტა-ღვინის მჟავა

-გუმიარაბიკი (აკაციის ფისი) (**)

-ღვინომჟავა კალიუმი ორჩანაცვლებული

-სპილენძის ციტრატი

-სპილენძის სულფატი

ნებადართულია 2015 წლის 31 ივლისამდე

-მუხის ბურბუშელა

-კალიუმის ალგინატი

- (*) – საფუვრის სუფთა შტამი, მიზანშეწონილია ბიოწარმოების მეთოდით კულტივირებული

- (**) – მიზანშეწონილია  ბიოწარმოების მეთოდით მიღებუ