1. შეტყობინებები D-VOLMET-შეიცავს მიმდინარე ცნობებს კოდურ ფორმებში METAR და SPECI, აგრეთვე, პროგნოზებს დაფრენისთვის, აეროდრომის პროგნოზებს, სპეციალურ შეტყობინებებს საჰაერო ხომალდებიდან, ინფორმაცია SIGMET -ი და AIRMET-ი.
2. უწყვეტი რადიოსამაუწყებლო გადაცემების VOLMET-ის დროს, რომლებიც, როგორც წესი, ხორციელდება მაღალი სიხშირის არხებით, ხდება მიმდინარე ცნობების კოდურ ფორმებშიMETAR და SPECI აგრეთვე პროგნოზებს დაფრენისთვის ტრანსლაცია.
დამატება 1. ნიმუში A აეროდრომის პროგნოზები
მაგალითი 1 – ცხრილის ფორმა
გამოშვებულია . ……… . მეტეოროლოგიური ორგანოს მიერ თარიღი …… . დრო …. . . . (UTC)
აეროდრომი (პირობითი)
მოქმედების პერიოდი (UTC)
ცვლილებების ხასიათი და დრო
საშუალო მიმართულება (àეშმარიტი გრადუსებში) მიწისპირა ქარის, ØÀÒÉÓ საშუალო სიჩქარე, ქარის მაქსიმალური სიჩქარე
ხილვადობა მიწის პირას (მინიმალური)
ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები
ღრუბლები
პროგნოზირებული ტემპერატუოა (ცელსიუსის გრადუსებში)
შენიშვნა
ქვედა ფენა, რაოდენობა, ქვედა საზღვრის სიმაღლე (მეტრებში) და ფორმა (თუ არის CB)
უფრო მაღალი ფენა, რაოდენობა, ქვედა საზღვრის სიმაღლე (მეტრებში) და ფორმა (თუ არის CB)
A
06-06
TEMPO 09-12
150/07/MPS VRB/10MPS MAX 30MPS
10 KM
200 M
HVY SHRA
FEW 450
SCT 300CB
BKN450
MAX30 AT 1200 UTC
MNM20
AT 0400 UTC
B
03-15
PROB40 TEMPO
03-05
BECM
G05-06
060/08MPS VRB/03MPS060/
06 MPS
2000M 500 M
10KM
FG NSW
OVC060
SCT450
აღებულია TAF00-24
C
12-18
PROB3
TEMPO
12-15
030/03 MPS
030/10 MPS
10KM
100KM
MOD
BLSA
SCT750
MAX30AT 1300 UTC
აღებულია TAF06-06
D
06-06
06/05MPS
C A V O K
MAX25AT 1400 UTC
MNM06
AT 0500UTC
E
12-06
FM 1400
FM 1800
270/05 MPS
270/05 MPS
330/08 MPS
2000M
5000M
10 KM
HVYDZ
RA MOD RA NSW
BKN 150
BKN 360
BKN750
OVC 450
OVC600
MAX06AT 1500UTC
MIN MS02AT 0400UTC
TAF06-06 ცვლილებები
დამატება 1. ნიმუში A. აეროდრომის პროგნოზები
მაგალითი 2. კოდური ფორმა TAF
გამოშვებულია . . . . . მეტეოროლოგიური ორგანოს მიერ თარიღი . . . დრო . . . (UTC)
ინტენსივობა
აღნიშვნა «-» (სუსტი); აღნიშვნის გარეშე (ზომიერი); »+» (ძლიერი ან «მკაფიოდ გამოსახული» მტვრის/ქვიშის კორიანტელებისა და ძაბრისმაგვარი ღრუბლების დროს) _ გამოიყენებიან პროგნოზირებული ინტენსივობის მითითების მიზნით ზოგიერთი მოვლენებისათვის
აღწერები
MI
თხელი
DR
ქარახვეტი
SH
თქეში, თავსხმა
FZ
ყინულოვანი (გადაციებული)
BC
ნაგლეჯები
BL
მიწისპირა ქარბუქი
TS
ჭექა-ქუხილი
PR
ნაწილობრივი
პროგნოზირებული ამინდის მოვლენების შემოკლებული აღნიშვნები
DZ
ჟინჟღლი
BR
ჯანღი
PO
მკაფიოდ გამოხატული მტვრის ქვიშის ქარახვეტი
FC
ძაბრისმაგვარი ღრუბლები (ტორნადო და წყლის ქარბორბალა)
FG
ნისლი
SN
თოვა
FU
ბოლი
SQ
ქარტეხილი
SG
თოვლის მარცვლები
VA
ვულკანური ფერფლი
RA
წვიმა
GR
სეტყვა
DU
გარემომცველი მტვერი
SS
ქვიშიანი ქარიშხალი
PL
ყინულის ხორხოშელა
SA
ქვიშა
DS
მტვრიანი ქარიშხალი
HZ
ბური
IC
ყინულის ნემსები (ალმასის მტვერი)
GS
ხოშკაკალი დაშან თოვლის ხორხრშელა
მაგალითები
+SHRA –
ძლიერი თავსხმა წვიმა
TSSN
-ზომიერი ჭექა-ქუხილი თოვლით
+TSSNGR –
ძლიერი ჭექა-ქუხილი თოვლითა და სეტყვით
SNRA –
ზომიერი თოვა და წვიმა
FZDZ –
ზომიერი გაყინული თქორი
ინდექსი აეროდრომის
(პირობითი)
A
122130Z 130024 VRB03KT 4000 SCT025 BECMG 0305 9999TX30/12Z TN20/06Z=
B
090845Z 091212 27010KT 9999 SCT020 BKN080 FM2100 30015KT 3000 FZDZ
BKN006 OVC060 FM0000 30015KT 0800 +RASN BKN004 OVC060 BECMG0305
33020KT 5000 NSW SCT020 BKN100 BECMG 0709 9999=
C
160910Z 161212 10008KT CAVOK FM2000 VRB03KT 8000 SCT012 FM0400
VRB03KT 0800 FG FM0900 10008KT CAVOK=
D
030300Z 030624 03010KT 9999 SCT010 PROB30 TEMPO 0915 03030KT
0500 BLSA FM1800 VRB02KT 8000 SCT020=
E
280215Z 280624 06010KT 9999 SCT025 TEMPO 1216 3000 SHRA BKN015
PROB40 TEMPO 1416 VRB20G30KT +TSRA SCT010CB BKN015=
დამატება 1. ნიმუში TA . მარშრუტზე პირობების პროგნოზის ცხრილი
მაგალითი 1. დაბალი დონე.
თარიღი . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . სიმაღლე ზღვის დონიდან მეტრებში
მარშრუტი . ბიგგინ-ჰილი . დან . ამსტერდამ. ში . . საჰაერო ტრასებზე. . გავლით
ვარგისია გაფრენისათვის . . . 1500 . . . დან UTC . . . 1700 . . . მდე UTC
და მოფრენისათვის . . . 1700 . . . დან UTC . . . 2100 . . . მდე UTC
მეტეოროლოგიური სიტუაცია (მიწისპირა ცენტრები და ფრონტები):
აქტიური ცივი ფრონტი ხამბერიდან ნორმანდიის კუნძულებამდე1000-ზე UTC, მოძრაობს აღმოსავლეთისაკენ სიჩქარით 40 კმ/სთ-ში, 1900-იქნება დაახლოებით 70 კმ-ზე ამსტერდამიდან დასავლეთით.
ზონა
ლონდონი
ამსტერდამი
ქარი სიმაღლეებზე -3000
(ჭეშმარიტ გრადუსებში და კმ/სთ-ში) ტემპერატურა -1500
(ცელსიუსის გრადუსებში) 600
280/56 MS12
290/45 MS 03
290/37 PS03
250/82 MS09
240/65 00
230/56 PS06
ღრუბლები
XXX
SCT ---------
450
300
BKN ---------
750
XXX
BKN ---------
3600
XXX
ISOL EMBD CB ---------
300
240
BKN ST --------
150
XXX
OVC ASLYR ---------
600
ხილვადობა მიწის პირას
1500 მ თქეშის დროს
4000 მ ზომიერი წვიმის დროს და 1000 მ ჭექა-ქუხილის დროს
ამინდის შგანსაკუთრებული მოვლენები
300 ზომიერი OCNL --- 1050 ძლიერი შემოყინვა
ISOL ჭექა- ქუხილები
XXX
ზომიერი OCNL ---------
1500
ძლიერი შემოყინვა
XXX
ზომიერი OCNL-------
3000
ძლიერი ტურბულენტობა ფრონტალურ ზონაში
00C იზოთერმის სიმაღლე
1050
1500
ყველაზე დაბალი QNH–ის (ჰპა) პროგნოზი
1008
1004
გამოშვებულია . . . . -ზე UTC . . . . . . . . 20 . . . წ. სინოპტიკოსი . . . . . . . . . . .
შენიშვნები: 1. დადებითი და უარყოფითი მნიშვნელობები შესაბამისად მიეთითება როგორც «PS» (პლუს) და «MS» (მინუს).
2. თუ პროგნოზში მოყვანილია ელემენტის ერთი რიცხვითი მნიშვნელობა, მაშინ ითვლება, რომ ეს მნიშვნელობა არის ყველაზე ალბათური საშუალო მნიშვნელობა ამ ელემენტისა საპროგნოზო პერიოდში.
შემოკლებები: SKC – 0 ოქტ., FEW – 1-2 ოქტ. , SCT – 3-4 ოქტ. , BKN- 5-7ოქტ. , OVC – 8 ოქტ., LYR – ფენა, LOC – ლოკალური, ISOL – იზოლირებული, OCNL – შემთხვევითი, FRQ – ხშირი, EMBD – შენიღბული.
დამატება 1. ნიმუში TA . მარშრუტზე პირობების პროგნოზის ცხრილი
მაგალითი 2. საშუალო/მაღალი დონე.
თარიღი . . . . . . . . . . . . . . . . სიმაღლე ზღვის დონის წნევის მიხედვით, ასეულ მეტრებში
მარშრუტი . ბიგგინ-ჰილი . დან . ამსტერდამში . . საჰაერო ტრასებზე. . გავლით
ვარგისია გაფრენისათვის . . . . . . . . . . . დან UT C . . . 1700 . . . მდე UTC
და მოფრენისათვის . . . . . . . . . . . დან UTC . . . 2100 . . . მდე UTC
მეტეოროლოგიური სიტუაცია (მიწისპირა ცენტრები და ფრონტები):
აქტიური ცივი ფრონტი ხამბერიდან ნორმანდიის კუნძულებამდე 1000-ზე UTC, მოძრაობს აღმოსავლეთისაკენ სიჩქარით 40 კმ/სთ-ში, 1900 – იქნება დაახლოებით 70 კმ-ზე ამსტერდამიდან დასავლეთით.
ზონა
ლონდონი
ამსტერდამი
ქარის სიმაღლეებზე FL300
(ჭეშმარიტ გრადუსებში FL 240
და კმ/სთ)ტემპერატურა FL 180
(ცელსიუსის გრადუსებში) FL 100
250/93 MS52
260/74 MS40
270/65 MS26
280/56 MS12
230/82 MS50
240/65 MS 36
240/56 MS 24
250/56 MS 09
ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები
ზომიერი 60 ტურბულენტობა -
STC CU 4, 5
ზომიერიდან ძლიერ – 90 შემოყინვამდე და ზომიერიდან ძლიერ 3 ტურბულენტობამდე
00C იზოთერმის სიმაღლე
10, 5
15, 00
* ტროპაუზის სიმაღლე
–––––––––
–––––––––
* ნაკადური დენები
–––––––––
–––––––––
დამატებითი ცნობები
*თუ არ არის მითითებული, დაგეგმილ ეშელონზე მაღლაა
გამოშვებულია . . . . -ზე UTC . . . . . . . . 20 . . . წ. სინოპტიკოსი . . . . . . . . . .
შენიშვნები: 1. სიმაღლე წნევის მიხედვით არის სიმაღლე მეტრებში დონისა სტანდარტული ატმოსფეროს მიხედვით, როდესაც ქვედა საწყის დონეზე წნევა 1013, 2 ჰპა-ს შეადგენს.
2. დადებითი და უარყოფითი მნიშვნელობები შესაბამისად მიეთითება როგორც «PS» (პლუს) და «MS» (მინუს) .
3. ნაჩვენებია მხოლოდ ამინდის განსაკუთრებულ მოვლენებთან დაკავშირებული ღრუბლები. დაბალი ფენა ღრუბლები და ნისლი, თუ ისინი მოსალოდნელია, მითითებული იქნება აეროდრომის პროგნოზებში.
4. თუ პროგნოზში მოყვანილია ელემენტის ერთი რიცხვითი მნიშვნელობა, მაშინ ითვლება, რომ ეს მნიშვნელობა არის ყველაზე ალბათური საშუალო მნიშვნელობა ამ ელემენტისა საპროგნოზო პერიოდში.
შემოკლებები: SKC – 0 ოქტ. , FEW – 1-2 ოქტ. , SCT – 3-4 ოქტ. , BKN- 5-7ოქტ. , OVC – 8 ოქტ. , LYR – ფენა, LOC – ლოკალური, ISOL – იზოლირებული, OCNL – შემთხვევითი, FRQ – ხშირი, EMBD – შენიღბული.
დამატება 2. ცხრილი A2-1. ადგილობრივი რეგულარული (MET REPORT) და ადგილობრივი საგანგებო (SPECIAL) მეტეოროლოგიური შეტყობინებების შედგენა (ღია ტექსტით შემოკლეებით)
MET REPORT SPECIAL
შეტყობინების ტიპები
YUDO
ადგილმდებარეობის ნიშანი (იაკო)
221630Z
თარიღი და დაკვირვების დრო (UTC)
მიწისპირა ქარი
WIND 240/15M PS
- ქარი, მიმართულება 240 გრ. სიჩქარე 15 მ/წმ
WIND RWY 18 TDZ 190/22 MPS
- მე-18 ადზ-ის დაფრენის ზონაში ქარის მიმართულება 190 გრ. სიჩქარე 22 მ/წმ
WIND VRB 6MP S
- 6 მ/წმ-ის სიჩქარის ცვალებადი ქარი
WIND CALM
- ქარი არ არის
WIND VRB BTN 350/და 050/6MPS -
- 6 მ/წმ-ის სიჩქარის ქარი მერყეობს 350-დან 50 გრადუსის ფარგლებში
WIND 270/ABV 30MPS
- დასავლეთის ქარი 30 მ/წმ-ზე მეტი სიჩქარისაა
WIND 120/12M PS MAX21MNM5
- 120 გრ. მიმართულების ქარის სიჩქარეა 12მ/წმ მერყეობს 21 მ/წმ-სა და 5 მ/წმ-ს შორის
WIND 020/20M PS VRB BTN 350 და 070
- ქარის საშუალო მიმართულებაა 20 გრ. სიჩქარე და მიმართულება მერყეობს 350 გრ. და 70 გრ. შორის
WIND RWY 14R MID 140/22MPS
- მე-14 მარჯვენა ადზ-ის შუაში ქარის მიმართულება 14 გრ, სიჩქარე კი 22 მ/წმ
WIND RWY 27 TDZ 240შ15MPS
- 27-ე ადზ-ის დაფრენის ზონაში ქარის საშუალო სიჩქარეა 15 მ/წმ,MAX20 MNM10 END 250/12
- მაქსიმუმი 20 მ/წმ-ია, ხოლო მინიმუმი 10 მ/წმ-ის ტოლია, ადზ-ის ბოლოში ქარის მიმართულება 250 გრ. , სიჩქარეკი 12 მ/წმ.
ხილვადობა
VIS
- ელემენტის დასახელება
VIS 350M
- ხილვადობა აეროდრომზე 350 მ-ია
VIS 7 KM
- ხილვადობა აეროდრომზე 7 კმ-ია
VIS RWY09 TDZ 800M END 1200M
- ხილვადობა 09 ადზ-ის დაფრენის ზონაში 800 მ-ია, ბოლოში 1200 მ
VIS RWY18 TD Z 6KM RWY27
- ხილვადობა მე-18 ადზ-ის დაფრენის ზონაში6 კმ-ია, ხოლო 27-ე ადზ-ის დაფრენ ის ზონაში 4000 მ
TDZ 400M
RVR RWY32 4000M
-ხილვადობის მანძილი 32-ე ადზ-ზე 400მ-ია
RVR RWY10 BL W 50M
- ხილვადობის მანძილი მე-10 ადზ-ზე 50 მ-ზე ნაკლებია
RVR RWY14 AB V 1500M
– ხილვადობის მანძილი მე-10 ადზ-ზე 1500მ-ზე მეტია
RVR RWY 12 T DZ 1100M MID
– ხილვადობის მანძილი მე-14 ადზ-ის დაფრენის
ABV 1400M
ზონის შუაში 1100 მ-ია, ზემოთ კი 1400 მ
RVR RWY16 TD Z 600M MID – 500M END 400 M
- ხილვადობის მანძილი მე-16 ადზ-ის დაფრენის ზონაში 600 მ-ია, შუაში 500 მ, ხოლო ბოლოში 400 მ
RVR RWY26 500M RWY20 – 800M
- ხილვადობის მანძილი 26-ე ადზ-ზე 500 მ-ია, მე-20 ადზ-ზე კი 800 მ
მიმდინარე ამინდი
FBL –
სუსტი
MOD –
ზომიერი
HVY –
ძლიერი
VC –
ახლოს, 8 კმ-ის ფარგლებში აეროდრომის პერიმეტრიდან
MOD RA HZ VCFG
HVY TSRA FG VCSH
HVY DZ VA VC TS
FBL SN MIFG VCBLSA
HVY TSRASN
FBL SNRA
FBL DZFG
HVY SHSN MOD BLSN
ღრუბლები
CLD
– ელემენტის დასახელება
CLD SCT 300M OVC 600M
– ღრუბლები 3-4 ოქტანტი 300 მ-ის სიმაღლეზე, 8 ოქტანტი 600 მ-ის სიმაღლეზე
CLD OBSC VER VIS 150M
– დაფარული ღრუბლები, ვერტიკალური ხილური ხილვადობა 150მ
CLD SKC
–უღრუბლო ცა
CLD BKN TCU 270M
- 5-7 ოქტანტის კოშკისმაგვარი გროვა ღრუბლები, ქვედა საზღვარი 270 მ
CLD RWY08 BKN 60M RWY2
მე-8 ადზ-ზე 5-7 ოქტანტის ღრუბლები 60მ-ის
6 BK N90M
სიმაღლეზე, 26-ე ადზ-ზე 5-7 ოქტანტის ღრუბლები 90 მ-ის სიმაღლეზე
ჰაერის ტემპერატურა
T –
ელემენტის დასახელება
T17 -
ჰაერის ტემპერატურა +17 გრადუსი
TMS8 –
ჰაერის ტემპერატურა -8 გრადუსი
ნამის წერტილის ტემპერატურა
DP
- ელემენტის დასახელება
DP15
- ნამის წერტილის ტემპერატურაა +15 გრადუსი
DPMS18
- ნამის წერტილის ტემპერატურაა -18 გრადუსი
წნევის მნიშვნელობა
QNH
– ელემენტის დასახელება
QNH 0995HPA
– წნევა 995 ჰპა-ს ტოლია
QNH 1009HPA
– წნევა 1009 ჰპა-ს ტოლია
QFE
- ელემენტის დასახელება
QNH 1022HPAQ FE 1001HPA
– წნევა დაყვანილი ზღვის საშუალო დონეზე QNH=1022ჰპა-ს, წნევა ადზ-ის დონეზე = QFE=1001 ჰპა-ს
დამატებითი ინფორმაცია
FG IN APCH
– ნისლი მისადგომთან
WS IN APCH W IND AT 60
M 360/21
- შეტყობინება ქარის წანაცვლების შესახებ, მისადგომთან 60 მ-ის სიმაღლეზე ქარი 360 გრადუსის მიმართულებისა და 21 მ/წმ-ის სიჩქარისაა
WS RWY12
- შეტყობინება ქარის წანაცვლების შესახებ მე-12 ადზ-ზე
ტრენდის ტიპის პროგნოზი
TREND
- ელემენტის დასახელება
TREND NOSIG
- უახლოესი 2 საათის განმავლობაში რაიმე მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე
TREND BECMG FEW 600M
- უახლოესი 2 საათის განმავლობაში ღუბლების რაოდენობა თანდათანობით შემცირდება 1-2 ოქტანტამდე, ხოლო სიმაღლე კი იქნება 600მ
TREND TEMPO 250/10MPS MAX25
- უახლოესი 2 საათის განმავლობაში ქარისმიმართულება 250 გრადუსი, ხოლო სიჩქარე, 10მ/წმ მაგრამ დროგამოშვებით სიჩქარე 25 მ/წმ მიაღწევს
TREND BECMG AT 1800 VIS 10 KM NSW
–18 საათისათვის ხილვადობა თანდათანობით მიაღწევს 10 კმ, ამინდის განსაკუთრებულ მოვლენებს ადგილი არ ექნება
TREND BECMG TL 1700 VIS 80 M FG
- 17 საათამდე ხილვადობა თანდათანობით შემცირდება და მიაღწევს 800 მ-ს, ესე იგი მოსალოდნელია ნისლი
TREND BECMG FM 1030 TL 11
– 10 სთ-სა და 30 წთ-დან 11 სთ-სა და 30 წთ-მდე თანდათანობით ამინდი მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება და გახდება CAVOK (კარგი)
1130 CAVOK
TREND TEMPO TL 1200 VIS
6000M BECMG AT 12 00 VIS 8 KM
NSW NSC
- 12 სთ-მდე დროგამოშვებით ხილვადობა 60 მ-ის ფარგლებშია მოსალოდნელი, ხოლო შემდეგ თანდათანობით მიაღწევს 8 კმ-ს, არ არის მოსალოდნელი ამინდის გა ნსაკუთრებული მოვლენა, იქნება უმნიშვნელო მოღრუბლულობა
TREND TEMPO FM 0300 TL 043 0 MOD FZRA
- 03 სთ 00 წთ-დან 04 სთ 30 წთ-მდე დროგამოშვებით მოსალოდნელია ზომიერი გადაციებული ნალექები
TREND BECMG FM 1900 VIS 500M HVY SNRA
– 19 სთ 00 წთ-დან თანდათანობით ხილვადობა გახდება 500მ, მოსალოდნელია აგრეთვე ძლიერი თოვლჭყაპის განვითარება
TREND BECMG FM1100 FBL SN
– 11 სთ 00 წთ-დან მოსალოდნელია სუსტი თოვლის წამოსვლა, ხოლო 11 სთ 30 წთ-დან დროგამოშვებით ზომიერი მიწისპირა თოვლის ქარბუქი
TEMPO FM 113 0 MOD BLSN
TREND BECMG AT 1130 OVC 300M
– 11 სთ 30 წთ-სათვის თანდათანობით ღრუბლიანობა მოიმატებს და გახდება 8 ოქტანტი, სიმაღლე კი გახდება 300მ
TREND TEMPO TL1530 HVY SHRA BKN CB 360M
– 15 სთ 30 წთ-მდე დროგამოშვებით მოსალოდნელია ძლიერი თავსხმა წვიმა 5-7 ოქტანტის რაოდენობის გროვა-საწვიმარი ღრუბლებიდან, რომელთა ქვედა საზღვარი 360 მ იქნება
დამატება 2. ცხრილი A2-2. ამინდის რეგულარული (METAR) და საგანგებო
(SPECI) შეტყობინებების შედგენის კოდური ფორმა
METAR KMH
ან CCCC YYGGggZ (AUTO) dddff Gff fmfm KT
dndndnVdxdxdx
SPECI MPS
NsNsNshshshs
RDRDR/VR VRVRVRi
ან
VVVVDv VxVxVxVxDv ან W1
w VVhshshs
ან RDRDR/ VR VRVRVRVV VRVRVRVRi
ან
CAVOK
SKC
ან
SCT
WS RWYDRDR
T T/ T1dT1 QPhPhPhPh RE w1w1 ან (WTsTsშSS) (RRRRERCReReRBRBR)
WS ALLRWY
KMH ან VVVV w1 w1
NsNsNshshshs
(TTTTT TTGGgg dddffGfmfm KT ან ან ან ან
ან MPS CAVOK NSW
VVhshshs
NOSIG)
ან
SKC
ან
NSC
(RMK . . . . . . . )
კოდურ ფორმაში ჩართულია ტრენდის პროგნოზის შემცველი განყოფილება, რომელიც გამოიცნობა ან ცვლილების ნიშნით ( TTT=BECMG ან TEMPO) ან კოდური სიტყვით NOSIG
აღნიშვნები
CCCC – აეროდრომის ინდექსი (იკაო)
YY – რიცხვი
GG – დაკვირვების საათი
gg – დაკვირვების წუთები
Z – ჯგუფის ნიშანი
ddd – ქარის მიმართულება
ff – ქარის სიჩქარე (10-წუთიანი პერიოდის საშუალო)
G – დაქროლვის არსებობის ნიშანი
fmfm – ქარის მაქსიმალური სიჩქარე დაქროლვის დროს
KMH – კმ/სთ
KT – კვანძი
MPS – მ/წმ
VRB – ცვალებადი ქარი
00000 – უქარობა
V – ქარის მიმართულების ცვალებადობის ნიშანი
dddVd1d1d1 – ქარის მიმართულების ცვლილება აღნიშნულ დიაპაზონში
VVVV – ხილვადობა
9999 – ხილვადობა 10 კმ და მეტი
VVVV (N, NE. . . NW) – მინიმალური ხილვადობა მიმართულების მიხედვით
V1V1V1V1 (N, NE. . . NW) – მაქსიმალური ხილვადობა მიმართულების მიხედვით
R – ადზ-ზე ხილვადობის მანძილის ჯგუფი ნიშანი
DD – ადზ-ის ნომერი
VVVV – ხილვადობის მანძილი ადზ-ზე მეტრებში
L, C, R – პარალელური ადზ-ის ნიშანი(მარცხენა, ცენტრალური, მარჯვენა შესაბამისად)
U, D, N – ადზ-ზე ხილვადობის მანძილის ტენდენციის ნიშანი (მოიმატა, დაიკლო, უცვლელია შესაბამისად)
P ან M – ხილვადობა მეტია ან ნაკლებია (შესაბაისად) იმ მანძილზე, რისი დაფიქსირებაც შეიძლება მოცემული ხელსაწყოს საშუალებით
V – ხილვადობის მინიმალური და მაქსიმალური ერთწუთიანი საშუალო მნიშვნელობა ადზ-ზე მერყეობდა მოცემულ დიაპაზონში
/ – გამყოფი ხაზი
w’w’ – ამინდის მოვლენების შემოკლებული აღნიშვნები (იხ. დამატება 1. ნიმუში A)
+ – ძლიერი
– – სუსტი
ნიშნის გარეშე – ზომიერი
VC – მოვლენა დაიკვირვება არა აეროდრომზე, არამედ 8 კმ-ის ფარგლებში მისი პერიმეტრიდან
NNNhhh – ღრუბლების რაოდენობა და ქვედა საზღვრის სიმაღლე სხვადასხვა ფენებში და მასივებში
NNN/// – მთის აეროდრომებზე ღრუბლების ქვედა საზღვარი აეროდრომის დონეზე დაბლა
SKC – მოწმენდილი ცა
NSC – უმნიშვნელო მოღრუბლულობა
CB – გროვა-საწვიმარი ღრუბლები
TCU – კოშკისმაგვარი გროვა ღრუბლები
VVhhh – ვერტიკალური ხილვადობა
VV/// – მონაცემები ვერტიკალური ხილვადობის შესახებ არ არის
FEW – 1-2 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
SCT – 3-4 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
BKN – 5-7 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
OVC – 8 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
TT – ჰაერის ტემპერატურა
TdTd – ნამის წერტილის ტემპერატურა
M – უარყოფითი მნიშვნელობის ნიშანი
Q – ნიშანი ზღვის დონეზე მიყვანილი წნევისა სტანდარტული ატმოსფეროთი ჰპა-ში (QNH)
A – ნიშანი ზღვის დონეზე მიყვანილი წნევისა სტანდარტული ატმოსფეროთი დიუმებში (QNH)
RE – ნიშანი გასული ამინდის მოვლენის შესახებ, რომელიც აღინიშნა წინა დაკვირვებიდან ბოლო დაკვირვების ვადამდე
CAVOK – შემოკლება, რომელიც აღნიშნავს, რომ ხილვადობა 10 კმ და მეტია, არ არის გროვა-საწვიმარი ღრუბლები და ღრუბლები 1500 მ-ზე დაბლა, არ დაიკვირვებიან ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები
WS – ნიშანი შეტყობინებისა ქარის წანაცვლების შესახებ
RWY – ადზ
DrDr – ადზ-ის ნომერი
WS ALL RWY – ქარის წანაცვლება ყველა ადზ-ზე
WTsTs – ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა
SS – ზღვის მდგომარეობა
RRRR – ადზ-ის ნომერი
ER – დანალექი ადზ-ზე
CR – ადზ-ის დაჭუჭყიანების ხარისხი
EreEr – დანალექის სისქე
BRBR – ხახუნის/დამუხრუჭების კოეფიციენტი
FM – დან
TL – მდე
AT – ზე
SNOCLD – აეროდრომი დაკეტილია ექსტრემალური თოვლის გამო
CLRD// – დაჭუჭყიანება დალექვის გამო შეწყდა
NOSIG – მოსალოდნელია მნიშვნელოვანი ცვლილების გარეშე
RMK – დამატებითი ინფორმაცია
დამატება 2. ცხრილი A2-3. ცვლილების ნიშნების გამოყენება ტრენდის ტიპის
პროგნოზებში
ცვლილების ნიშანი
დროისა და პერიოდის ნიშანი
მნიშვნელობა
NOSIG
------------
პროგნოზის მიხედვით მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოსალოდნელი არ არის
BECMG
FMn1 n1 n1 n1
TLn2n2n2n2
პრონოზის მიხედვით ცვლილება
დაიწყება n1 n1 n1 n1 – დან (UTC) და დამთავრდება n2n2 n2n2-მდე(UTC)
TLnnnn
დაიწყება «ტრენდ»-ის ტიპის პროგნოზის დასაწყისში და დამთავრდება nnnn-სათვის (UTC)
FMnnnn
დაიწყება nnnn-სათვის (UTC) და დამთავრდება «ტრენდ»-ის ტიპის პროგნოზის ბოლოს
Atnnnn
აღინიშნება nnnn-სათვის (UTC). ე. ი. კონკრეტულ დროს
------------------
ა) დაიწყება “ტრენდი”-ის ტიპის პროგნოზის პერიოდის დასაწყისში და დამთავრდება მის ბოლოს: ან ბ) დრო განუსაზღვრელია
TEMPO
FMn1 n1 n1 n1
TLn2n2n2n2
პრონოზის მიხედვით ცვლილება
დროებითი ცვლილებები
დაიწყება n1 n1 n1 n1-დან (UTC) და დამთავრდება n2n2 n2n2-მდე(UTC)
TLnnnn
დაიწყება «ტრენდ»-ის ტიპის პროგნოზის დასაწყისში და დამთავრდება nnnn-სათვის (UTC)
FMnnnn
დაიწყება nnnn-სათვის (UTC) და დამთავრდება «ტრენდ»-ის ტიპის პროგნოზის ბოლოს
----------------
დაიწყება “ტრენდ” –ის ტიპის პროგნოზის პერიოდის დასაწყისში და დამთავრდება მის ბოლოს
დამატება 2. ცხრილი A2-5 ციფრული მახასიათებლები ელემენტებისა,რომლებიც ჩაირთვებიან მეტეოროლოგიურ შეტყობინებებში კოდური ფორმით METAR/SPECI
ელემიენტი
დიაპაზონი
ბიჯი
ადზ (უგანზომილებო სიდიდე)
01-36
1
ქარის მიმართულება
ჭეშმარიტი*
000-360
10
ქარის სიჩქარე:
კმ/სთ
კვანძი
მ/წმ
00-399*
00-190
00-100
1
1
1
ხილვადობა:
მ
მ
მ
მ
0000-0800
0800-5000
5000-9000
9000-9999
50
100
1000
999
RVR:
მ
მ
მ
000-0400
0400-0800
0800-1500
25
50
100
ვერტიკალური ხილვადობა
30მ (100 ფუტი)-ის ჯერად მნიშვნელობებში
000-020
1
ღრუბლები: ქვედა საზღვრის სიმაღლე
30მ (100 ფუტი)-ის ჯერად მნიშვნელობებში
30მ (100 ფუტი)-ისჯერად მნიშვნელობებში
000-100
100-600**
1
10
ჰაერის ტეპერატურა
ნამის წერტილის ტემპერატურა
0C
-80-+60
1
QNH: ჰპა
0C
0850-110
1
წყლის ტემპერატურა ზღვის ზედაპირზე
-10-+40
1
ზღვის მდგომარეობა:
(უგანზომილებო სიდიდე)
0-9
1
ალზ-ის მდგომარეობა:
ადზ-ის აღნიშვნა:
(უგანზომილებო სიდიდე)
01-36;
51-86;
88;99
1
დანალექი ადზ-ზე
(უგანზომილებო სიდიდე)
0-9
1
ადზ-ის დაჭუჭყიანების ხარისხი
(უგანზომილებო სიდიდე)
1;2;5;9
დანალექის სისქე
(უგანზომილებო სიდიდე)
00-90;92-99
1
შეჭიდების კოეფ.
(უგანზომილებო სიდიდე)
00-95;99
1
* – აერონავიგაციის თვალსაზრისით შეტყობინება, რომელშიც მიწისპირა ქარის სიჩქარე შეადგენს 200 კმ/სთ-ს და მეტს საჭირო არ არის; მიუხედავად ამისა, გათვალისწინებულია, აუცილებლობის შემთხვევაში, ქარის სიჩქარის შეტყობინება 399 კმ-სთ-მდე.
** – 100-200 «ტრენდ»-ის ტიპის პროგნოზში.
დამატება 2. შეტყობინებების შედგენის მაგალითები
1. რეგულარული შეტყობინება და ადგილობრივი რეგულარული შეტყობინება
ა) METAR YUDO-ს აეროდრომზე
METAR YUDO 221630Z 24015MPS 0600 R12/1000U FGDZ SCT010
OVC020 17შ16 Q1018 BECMG TL1700 0800 FG BEC MG AT 1800
9999 NSW
ბ) ადგილობრივი რეგულარული შეტყობინება (იმავე აეროდრომისათვის და ამინდის პირობებისათვის, რაც METAR-ის შეტყობინებაში):
MET REPORT YUDO 221630Z WIND 240შ15MPS VIS 600M RVR
RWY12 TDZ 1000M FG MOD DZ CLD SCT 300M OVC 600M T17
DP16 QNH 1018 TREND BECMG TL1700 VIS 800M FG BECMG
AT 1800 VIS 10 KM NSW
გ) ორთავე შეტყობინების შინაარსი:
რეგულარული შეტყობინება YUDO აეროდრომზე, შედგენილი მიმდინარე თვის 22 რიცხვში 16. 30-ზე (UTC); მიწისპირა ქარის მიმართულება 240 გრადუსი; ქარის სიჩქარე 15 მ/წმ-ში; ხილვადობა 600 მეტრი; ხილვადობის მანძილი ადზ-ზე მე-12 ადზ-ის დაფრენის ზონაში შეადგენს 1000 მ-ს, ადზ-ზე ხილვადობის მანძილის ცვლილება ბოლო 10 წუთში მიუთითებს მისი მომატების ტენდენციაზე (ინფორმაცია RVR-ის ცვლილების ტენდენციის შესახებ ჩაირთვება მხოლოდ METAR-ის შეტყობინებაში); ნისლი და ზომიერი თქორი; გაფანტული ღრუბლები 300 მეტრის სიმაღლეზე; მთლიანი ღრუბლიანობა 600 მეტრზე; ჰაერის ტემპერატურა 17 გრადუსი ცელსიუსით; ნამის წერტილის ტემპერატურა 16 გრადუსი ცელსიუსით; QNH 1018 ჰექტოპასკალი; ტენდენცია შემდგომი 2 საათის განმავლობაში: 17. 00-თვის (UTC) ხილვადობა ნისლში 800 მეტრი; 18. 00-ზე (UTC) ხილვადობა 10 კმ ან მეტი და ამინდის განსაკუთრებულ მოვლენებს ადგილი არ ექნება
2. საგანგებო შეტყობინება და ადგილობრივი საგანგებო შეტყობინება
ა) SPECI YUDO-ს აეროდრომზე
SPECI YUDO 151115Z 05025G30MPS NE1200 S6000 +TSRA
BKN005CB 25შ22 Q1008 TEMPO TL1200 0600 BECMG AT 1200 8000 NSW NSC
ბ) ადგილობრივი საგანგებო შეტყობინება (იმავე აეროდრომისათვის და ამინდის პირობებისათვის, რაც SPECI-ს შეტყობინებაში)
SPECIAL YUDO 151115Z WIND 050/25MPS MAX 30 MNM17
VIS 1200M HVY TSRA CLD BKN CB 150M T2 5 DP22 QNH
1008 TREND TEMPO TL 1200 VIS 600M BECMG AT 1200
VIS 8KM NSW NSC
გ) ორივე შეტყობინებების შინაარსი:
საგანგებო შეტყობინება YUDO-ს აეროდრომზე, შედგენილი მიმდინარე თვის 15 რიცხვში 11. 15-ზე (UTC); მიწისპირა ქარის მიმართულება 050 გრადუსი; ქარის სიჩქარე 2 5 მ/წმ-ში დაქროლვებით 17-30 მ/წმ-ში (SPECI-ის შეტყობინე ბებში ქარის მინიმალური სიჩქარე არ მიეთითება); მინი მალური ხილვადობა ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით 1200 მეტრი, ხილვადობა სამხრეთის მიმართულებით 6000 მეტრი (ინფორმაცია მიმართულების ცვლილების შესახებ ჩაირთვება მ ხოლოდ SPECI-ის შეტყობინებებში, ხოლო ხილვადობა ადზ – ისათვის რეპრეზენტატული ჩაირთვება ადგლობრივ საგანგებო შეტყობინებაში); ძლიერი ჭექა-ქუხილი წვიმით; მნიშვნე ლოვანი გროვა-საწვიმარი ღრუბელი 150 მეტრზე;ჰაერის ტემპერატურა 25 გრადუსი; ნამის წერტილის ტემპერატურა 22 გრადუსი ცელსიუსით; QNH 1008 ჰექტოპასკალი; ტენდენცია შემდგომი 2 საათის განმავლობაში: 11. 15-დან 12. 00-მდე (UTC) ხილვადობა დროგამოშვებით 600 მეტრი; 12. 00 სთ-ზე (UTC ) ხილვადობა 8 კილომეტრი, შეწყდება ჭექა-ქუხილი, ამინდის განსაკუთრებულ მოვლენებს ადგილი არ ექნება, არ იქნება აგრეთვე მნიშვნელოვანი ღრუბლიანობა.
დამატება 3. ცხრილი A4-1. აეროდრომზე პროგნოზების შედგენა კოდური ფორმით TAF
TAF
KMH ან
ან CCCC YYGGggZ Y1Y1G1G1G2G2 dddffGfmfm KT ან
TAF AMD MPS
NsNsNshshshs
ან
VVVV w’w’ VVhshshs
ან ან ან
CAVOK NSW SKC ან NSC
TTTTT GGGeGe
PROB C2C2 GGGeGe ან (TXTFTF/GFGFZ TNTFTF/GFGFZ)
TTGGgg
შენიშვნები:
1) TAF – აეროდრომზე ამინდის პროგნოზის კოდის დასახელება
2) მეტეოროლოგიური ელემენტების სივრცესა და დროში ცვალებადობის, აგრეთვე ამინდის ზოგიერთი ელემენტის პროგნოზისა და განსაზღვრის არასრულყოფილი მეთოდების გამო, მომხმარებელი პროგნოზებში მითითებულ ამინდის ნებისმიერი ელემენტის კონკრეტულ მნიშვნელობას განიხილავს, როგორც ყველაზე ალბათურ სიდიდეს, რომელიც შეიძლება მიიღოს ამ ელემენტმა პროგნოზის მოქმედების ვადაში. ზუსტად ასევე, როცა პროგნოზში მითითებულია რომელიმე მოვლენის წარმოქმნის ან ამინდის ელემენტის ცვლილების დრო, იგი განხილული უნდა იქნეს, როგორც ყველაზე ალბათური დრო.
3) ფრჩხილებში ჩასმული ჯგუფების გამოყენება ხდება რეგიონალური სააერონავიგაციო შეთანხმებებით.
აღნიშვნები
CCCC – აეროდრომის ინდექსი (იკაო)
YY – პროგნოზის შედგენის რიცხვი
GG – პროგნოზის შედგენის საათი (UTC)
gg – პროგნოზის შედგენი წუთები
Z – ჯგუფის ნიშანი
YY – რიცხვი საპროგნოზო პერიოდის დაწყებისა
G1G1 – პროგნოზის პერიოდის დაწყება (საათი) UTC
G2G2 – პროგნოზის პერიოდის დამთავრება (საათი) UTC
ddd – პროგნოზირებული ქარის მიმართულება
ff – პროგნოზირებული ქარის სიჩქარე
G – პროგნოზირებული დაქროლვის არსებობის ნიშანი
fmfm – პროგნოზირებული ქარის სიჩქარე დაქროლვის დროს
KMH – კმ/სთ
KT – კვანძი
MPS – მ/წმ
VRB – პროგნოზირებული ცვალებადი ქარი
00000 – პროგნოზირებული უქარობა
VVVV – პროგნოზირებული მინიმალური ხილვადობა მიწის პირას
9999 – პროგნოზირებული ხილვადობა 10 კმ და მეტი
CAVOK – ერთდროულად პროგნოზირებული შემდეგი პირობები: ხილვადობა 10 კმ და მეტია, არ არის გროვა-საწვიმარი ღრუბლები და ღრუბლები 1500 მ-ზე დაბლა, არ დაიკვირვებიან ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები
W’w’ – პროგნოზირებული ამინდის მოვლენების შემოკლებული აღნიშვნები (იხ. დამატება 1. ნიმუში A)
NSW – მოსალოდნელი დამთავრება ამინდის განსაკუთრებული მოვლენისა (ან ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები არ არის)
SKC – პროგნოზირებული მოწმენდილი ცა
NSC – პროგნოზირებული უმნიშვნელო მოღრუბლულობა
NsNsNs – პროგნოზირებული ღრუბლების რაოდენობა სხვადასხვა ფენებში ან მასივებში
hshshs – პროგნოზირებული ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლე
CB – პროგნოზირებული გროვა-საწვიმარი ღრუბლები
TCU – პროგნოზირებული კოშკისმაგვარი გროვა ღრუბლები
FEW – პროგნოზირებული 1-2 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
SCT – პროგნოზირებული 3-4 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
BKN – პროგნოზირებული 5-7 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
OVC – პროგნოზირებული 8 ოქტანტის ღრუბლების რაოდენობა
VVhshshs – პროგნოზირებული ვერტიკალური ხილვადობა
PROB – ალბათობა იმისა, რომ პროგნოზირებული მოვლენა განვითარდება მითითებული პერიოდის განმავლობაში
C2C2 – ალბათობის მნიშვნელობა პროცენტებში
GG – პერიოდის დასაწყისი
GeGe – პერიოდის დასასრული
TT – დამოუკიდებელი ნაწილის დაწყების ნიშანი (გამოიყენება FFGGgg- ს ფორმით)
FM – დან
GGgg – დაწყების დრო (საათი, წუთი)-UTC
TTTTT – ცვლილების ჯგუფის ნიშანი (გამოიყენება BECMG GGGeGe და
TEMPO GGGeGe-ს ფორმით)
TX – ჰაერის მაქსიმალური ტემპერატურის პროგნოზირების ნიშანი
TN – ჰაერის მინიმალური ტემპერატურის პროგნოზირების ნიშანი
TFTF – ჰაერის ტემპერატურის მაქსიმალური ან მინიმალური მნიშვნელობა
GFGF – ჰაერის მაქსიმალური ან მინიმალური ტემპერატურის დადგომის დრო
TAF AMD – აეროდრომზე ამინდის პროგნოზის კორექტივი
დამატება 3. ცხრილი A4-2. ცვლილების ნიშნების გამოყენება აეროდრომის პროგნოზში კოდური ფორმითTAF
ცვლილების ან დროის ნიშანი
დროის პერიოდი
მნიშვნელობა
FM
nhnhnmnm
გამოიყენება ელემენტების მნიშვნელოვანი ცვლილების აღნიშვნის მიზნით, რომელიც იწყება nhnh სთ-სა და nmnm წთ-დან (UTC); ყველა ადრე მითითებული ელემენტი უქმდება»FM»-ის შემდეგ მითითებულით (ე. ი. ყველა ისინიშეიცვლებიან შემოკლების შემდეგ მითითებული ელემენტებით);
BECMG
n1n1n2n2
პროგნოზის მიხედვით ცვლილება დაიწყება n1n1 სთ-ზე (UTC) და დასრულდება n2n2-სთვის (UTC); «BECMG»-ის შემდეგ მითითებული უნდა იქნეს მხოლოდ ის ელემენტები, რომელთა ცვლილება მოსალოდნელია;დროის პერიოდი n1n1n2n2, როგორც წესი, უნდა იყოს 2 საათზე ნაკლები და ნებისმიერ შემთხვევაში არ უნდა აჭარბებდეს 4 საათს.
TEMPO
n1n1n2n2
პროგნოზის მიხედვით დროებითი ცვლილებები დაიწყება n1n1 სთ-ზე (UTC) და დასრულდება n2n2 სთ-თვის (UTC); »TEMPO»-ს შემდეგ მითითებული უნდა იქნეს მხოლოდ ის ელემენტები, რომელთა დროებითი ცვლილებებია მოსალოდნელი; დროებითი ცვლილებები ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში არ უნდა აჭარბებდეს 1საათს და საერთო ჯამში გრძელდებოდეს n1n1n2n2 პერიოდის ნახევარზე ნაკლებს
PROB
------------
n1n1n2n2
ელემენტის ალტერნა-ტიული მნიშვნელობის ან საპროგნოზო ელემენტე-ბის განვითარების ალბა-თობა (%) ი). მხოლოდ nn=30-ს ან nn=40-ს მიეთითება შესაბამისი ელემენტის (შესაბამისი ელემენტების) შემდეგ
----------------
TEMPO
n1n1n2n2
დროებითი ცვლილებების განვითარების ალბათობა
დამატება 3. ცხრილი A4-3. ციფრული მახასიათებლები ელემენტებისა, რომლებიც ჩაირთვებიან მეტეოროლოგიურ შეტყობინებებში კოდური ფორმით TAF
ელემეტი
დიაპაზონი
ბიჯი
ქარის მიმართულება ჭეშმარიტი 0
000-360
10
ქარის სიჩქარე კმ/სთ
მ/წმ
00-399*
00-199*
1
1
ხილვადობა
მ
მ
მ
მ
0000-0800
0800-5000
5000-9000
9000-9999
50
100
1000
999
ვერტიკალური ხილვადობა: 30 მ-ის (100 ფუტი) ჯერად მნიშვნელობებში
000-020
1
ღრუბლები:ქვედა საზღვრის სიმაღლე
30 მ-ის (100 ფუტი ) ჯერად მნიშვნელობებში
30 მ-ის (100 ფუტი) ჯერად მნიშვნელობებში
000-100
100-200
1
10
ჰაერის ტემპერატურა (მაქსიმალური და მინიმალური) 00 C
-80 - + 60
1
*აერონავიგაციის თვალსაზრისით შეტყობინება, რომელშიც მიწისპირაქარის სიჩქარე შეადგენს 200 კმ/სთ-ს და მეტს საჭირო არ არის; მიუხედავად ამისა, გათვალისწინებულია, აუცილებლობის შემთხვევაში, ქარის სიჩქარის შეტყობინება 399 კმ/სთ-მდე.
დამატება 3. აეროდრომის პროგნოზის შედგენის მაგალითი
TAF YUDO-ს აეროდრომზე
TAF YUDO 160000Z 160624 13018MPS 9000 BKN020 BECMG
0608 SCT015CB BKN020 TEMPO 0812 17025G30MPS 1000
TSRA SCT010CB BKN020 FM 1230 15010MPS 9999 BKN020
BKN100
პროგნოზის შინაარსი:
პროგნოზი YUDO-ს აეროდრომზე, შედგენილია მიმდინარე თვის 16 რიცხვის 00. 00-ზე UTC და ძალაშია მიმდინარე თვის 16 რიცხვის 06. 00-დან UTC 24. 00-მდე UTC;მიწისპირა ქარის მიმართულება 130 გრადუსი; ქარის სიჩქარე 18 მ/წმ-ში; ხილვადობა 9 კილომეტრი, მნიშვნელოვანი ღრუბლების სიმაღლე 600 მეტრი; 06. 00 UTC და 08. 00 UTC პერიოდის შორის გაფანტული გროვა -საწვიმარი ღრუბლები 600 მეტრის სიმაღლეზე; 08. 00 UTC და 12. 00 UTC პერიოდის განმავლობაში დროგამოშაებით მიწისპირა ქარის მიმართულება 170 გრადუსი; ქარის სიჩქარე 25 მ/წმ-ში დაქროლვებით 30 მ/წმ-დე; ხილვადობა 1000 მეტრი ზომიერი ჭექა – ქუხილის დროს წვიმით, გაფანტული გროვა–საწვიმარი ღრუბლები 300 მეტრის სიმაღლეზე და მნიშვნელოვანი ღრუბლები 600 მეტრის სიმაღლეზე; 12. 30-დან UTC მიწისპირა ქარის მიმართულება 150 გრადუსი; ქარის სიჩქარე 10 მ/წმ-ში; ხილვადობა 10 კილომეტრი; მნიშვნელოვანი ღრუბლები 600 მეტრის სიმაღლეზე, აგრეთვე მნიშვნელოვანი ღრუბლები 3000 მეტრზე.
დამატება 4. ცხრილი A5-1 SIGMET და AIRMET-ის შეტყობინებების შედგენა
YUCC
– საჰაერო მოძრაობის უზრუნველყოფის ორგანოს ადგილმდებარეობის ინდექსი (იკაო), რომელიც ემსახურება საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონს და რომელსაც ეხება შეტყობინება SIGMET/AIRMET-ი
SIGMET 5
– იდენტიფიკაცია და რიგითი ნომერი
AIRMET 2
VALID 221215/221600
– ჯგუფი – თარიღი და დრო (UTC)
YUDO -
შეტყობინების გამგზავნი მეტეოროლოგიური ორგანოს ინდექსი (გამყოფი ტირეთი)
YUSO -
AMSWELL FIR
– საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონის დასახელება, რომელსაც გზავნება შეტყობინება SIGMET/AIRMET-ი, ან საჰაერო ხომალდის რადიოსატეფონო გამოძახების კოდი
SEV TURB
– მოვლენის აღწერა, რომელმაც გამოიწვიაSIGMET/AIRMET-ის გამოშვება
OBS AT 1210 Z
OBS
– მითითება იმის შესახებ, ინფორმაცია ეხება დაკვირვების მონაცემებს, თუ წარმოადგენ ს პროგნოზს
OBS AND FCST
S OF N54
- ადგილმდებარეობა (განებისა და გრძედის მითითებით გრადუსებში და წუთებში)ან საერთაშორისოდ ცნობილი პუნქტებისა და გეოგრაფიული ადგილების აღნიშვნით
N OF N50
N 2020 W0705
FL –
ფრენის ეშელონი
WKN
- ინტენსივობის მოსალოდნელი ცვლილება
CNL SIGMET 2
– შეტყობიეება SIGMETშAIRMET-ის გაუქმება
CNL AIRMET
SIGMET-ში და AIRMET-ში ხშირად გამოყენებული ზოგიერთი შემოკლებები (იხილე აგრეთვე დამატება 13 )
N, NE, E, SE, S, SW, W, NW – მოვლენების გადაადგილების მიმართულებები
WKN – შესუსტება
NC – უცვლელად
INTSF – გაძლიერება
TOP – ღრუბლების ზედა საზღვარი
ABV – მაღლა, მეტი, ზემოთ
OF – დან
FIR – საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი
OBS – დაიკვირვება
FCST – პროგნოზი
MOV – გადაადგილება
AT – დრო (გარკვეული მომენტი)
CNL – გაუქმდეს
KMH – კმ/სთ-ში
BTN – მათ შორის (მაგ. SEV TURB BTN FL330/390)
BT – ფენებს შორის
BLW – დაბლა, ქვემოთ
STNR – სტაციონარული
დამატება 5. SIGMET/AIRMET-ის მაგალითები
1. SIGMET
YUCC SIGMET 5 VALID 221215/221600 YUDO – AMSWELL FIR SEV
TURB OBS AT 1210Z YUSB FL250 MOV E 400 KMH WKN
შინაარსი. SIGMET-ის რიგით მეხუთე შეტყობინება, გამოშვებული საფრენოსნო-ინფორმაციის რაიონისათვის AMSWELL* (აღინიშნებაღია ტექსტით შემოკლებების გამოყენებით და რაიონული სადისპეტჩერო ცენტრის დასახელებით YUCC AMSWELL) YUDO* -ს აეროპორტის მეტეოროლოგიური თვალთვალის ორგანოს მიერ 00. 01 UTC-დან; დანამდვილებით 12. 15 UTC-დან 16. 00 UTC-მდე მოცემული თვის 22 რიცხვში; 12. 10 UTC-ზე დაიკვირვებოდა ძლიერი ტურბულენტობა YUSB*-ს აეროდრომის თავზე 250 ფრენის ეშელონზე; მოსალოდნელია, რომ ტურბულენტობა იმოძრავებს აღმოსავლეთის მიმართულებით 40 კმ/სთ-ის სიჩქარით და მისი ინტენსივობა შესუსტდება.
* – დასახელება პირობითია
2. AIRMET
YUCC AIRMET 2 VALID 221215/221600 YUDO -
AMSWELL FIR MOD MTW OBS AT 1205Z AND FCST N48 E10FL080
STNR NC
შინაარსი. AIRMET-ის რიგით მეორე შეტყობინება, გამოშვებული საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონისათვს AMSWELL*(აღინიშნება ღია ტექსტით შემოკლებე- ბის გამოყენებით და რაიონული სადისპეტჩერო ცენტრის დასახელებითYUCC AMSWELL)YUDO*-ს აეროპორტის მეტეოროლოგიური თვალთვალის ორგანოს მიერ 00. 01UTC-ს შემდეგ; შეტყობინება ძალაშია 12. 15 UTC-დან 16. 00 UTC-მდე მოცემული თვის 22 რიცხვში;12. 05 UTC-ზე დაიკვირვებოდა ზომიერი მთის ტალდღა პუნქტში კოორდინატებით ჩრდილოეთი განედის 48 გრადუსი და აღმროსავლეთის გრძედის 10 გრადუსი ფრენის ეშელონზე 080; მოსალოდნელია, რომ მთის ტალღა არ იმოძრავებს და მისი ინტენსივობა არ შეიცვლება.
* – დასახელება პირობითია
SIGMET
SIGMET-ის შეტყობინების გაუქმება
YUDD SIGMET 2 VALID 101200/1
YUDD SIGMET 3 VALID 101345/101600 YUSO -S
01600 YUSO -HANLON FIR/UIR OB
HANLON FIR/UIR SIGMET 2
S TS FCST T OP FL 390 S OF N 54
101200/101600
MOV E WKN
AIRMET
AIRMET-ის შეტყობინების გაუქმება
YUDD AIRMET 1 V ALID 151520/1
YUDD AIRMET 2 VALID 151650/151800
51800
YUSO- SHANLON FIR CNL A IRMET 1
YUSO – SHANLON FIR ISOL TS TO
15152/151800
P ABV
FL 100 N OF S 50 STNR WKN
დამატება 6. ექსპლუატაციის თვალსაზრისით სასურველი გაზომვისა და დაკვირვებების სიზუსტე და უკვე მიღწეული (იკაო-ს მონაცემები)
ელემენტი, რომელზედაც დააკვირვება უნდა მოხდეს
ექსპლუატაციის თვალსაზრისით სასურველი გაზომვისა და დაკვირვების სიზუსტე*
გაზომვის ან დაკვირვების
მიღწეული სიზუსტე (1994) **
მიწისპირა ქარის საშუალო მნიშვნელობა
მიმართულება: +100
სიჩქარე: 0, 5 მ/წმ 5 მ/წმ-მდ
+10% 5 მ/წმ-ზე მეტი
მიმართულება: + 50
სიჩქარე: +0, 5 მ/წმ
10მ/წმ-მდე;
+ 5% 10მ/წმ -ზე მეტი
ხილვადობა
+ 50მ 600 მ-მდე
+10% 600-1500მ-მდე
+20% 1500 მ-ზე მეტი
+ 50მ 500 მ-მდე
+10% 500-2000მ-მდე
+20% 2000 მ-დან 10 კმ-მდე
ხილვადობა ადზ-ზე
+ 10მ 400 მ-მდე
+25მ 400-800მ-მდე
+-10% 800 მ-ზე მეტი
+ 25მ 150 მ-მდე
+50მ 150-500მ-მდე
+20% 500 მ-დან 2000 მ-მდე
ღრუბლების სიმაღლე
+ 10მ 100 მ-მდე
+10% 100 მ-ზე მეტი
+10მ 1000მ-მდე
+20% 1000 მ-დან 3000 მ-მდე
ღრუბლების რაოდენობა
+ 1 ოქტანტი
დამკვირვებელს 1 ოქტანტის
სიზუსტის უზრუნველყოფა შეუძლია დღის პირობებში. ღამით ქვედა ღრუბლებზე დაკვირვების ხელშემლელი მოვლენების დროს ასეთი სიზუსტის მიღწევა ძნელია
ჰაერის და ნამის წერტილის ტემპერატურა
10 C
+0, 2 0 C
წნევა
(QNH, QFE )
+0, 5 ჰპა
0, 3 ჰპა
*) ექსპლუატაციისათვის სასურველი სიზუსტე არ განიხილება, როგორც საექსპლუატაციო მოთხოვნა; იგულისხმება ექსპლუატანტის მიერ გამოთქმული მოსაზრება
**) აღნიშნული სიზუსტე ეხება გაზომვებს ხელსაწყოების საშუალებით (ღრუბლების რაოდენობის გარდა), მისი მიღწევა ვიზუალური დაკვირვებების დროს, როგორც წესი, შეუძლებელია.
დამატება 7. ექსპლუატაციის თვალსაზრისით სასურველი პროგნოზების სიზუსტე (იკაო-ს მონაცემები)
საპროგნოზო ელემენტი
ექსპლუატაციის თვალსაზრისით სასურველი პროგნოზების სიზუსტე
უზრუნველყოფა
პროგნოზი აეროდრომზე
ქარის მიმართულება
+300
80%
ქარის სიჩქარე
+ 3მ/წმ-ში 13მ/წმ-მდე
+ 20% > 13მ/წმ-ზე
80%
ხილვადობა
+ 200მ 700მ-მდე
+30% 700მ-დან 10კმ-მდე
80%
ნალექები
იყო ან არ იყო
80%
ღრუბლების რაოდენობა
+ 2 ოქტანტი
70%
ღრუბლების სიმაღლე
+ 30მ 120მ-მდე
+30% 120მ-დან 3000მ-მდე
70%
პროგნოზი დაფრენისათვის
ქარის მიმართულება
+30%
90%
ქარის სიჩქარე
+ 3მ/წმ-ში 13მ/წმ-მდე
+ 20% > 13მ/წმ-ზე
90%
ხილვადობა
+ 200მ 700მ-მდე
+30% 700მ-დან 10კმ-მდე
90%
ღრუბლების რაოდენობა
+ 2 ოქტანტი
+30% 700მ-დან 10კმ-მდე
90%
საპროგნოზო ელემენტი
ექსპლუატაციის თვალსაზრისით სასურველი პროგნოზების სიზუსტე
უზრუნველყოფა
ღრუბლების სიმაღლე
+ 30მ 120მ-მდე
+30% 120მ-დან 3000მ-მდე
90%
ნალექები
იყო ან არ იყო
90%
პროგნოზები ფრენების მარშრუტების და რაიონების მიხედვით
ჰაერის ტემპერატურა სიმაღლეებზე
+30C (საშუალო 900 კმ-ის სიგრძის მონაკვეთისათვის)
90%
ქარის სიმაღლეებზე
+ 28 კმ/სთ-ში 250 ეშელონამდე + 37 კმ/სთ-ში 250 ეშელონზე მაღლა (საშუალო ქარის ვექტორული სხვაობის მოდული 900 კმ-ის სიგრძის მონაკვეთზე)
90%
ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები
იყო ან არ იყო
80%
ღრუბლები
ადგილმდებარეობა: +- 100კმ
70%
ფენის ვერტიკალური სიმძლავრე: +- 600 მ
70%
შენიშვნა: თუ ამინდის პროგნოზების სიზუსტე შეესაბამება ცხრილის მეორე სვეტში მითითებული სიზუსტის დიაპაზონს, მესამე სვეტში მითითებული უზრუნველყოფით, რაც სასურველია ფრენების შესრულების თვალსაზრისით, მაშინ პროგნოზების შეცდომების გავლენა ითვლება უმნიშვნელოდ სააერონაოსნო შეცდომებისა და სხვა საექსპლუატაციო განუსაზღვრელობების გავლენასთან შედარებით.
დამატება 8. სააეროდრომო ფრენების მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფის ინსტრუქციის სქემის მაგალითი
1. ზოგადი ცნობები
1.1. სააეროდრომო ფრენების მეტეოროლოგიური უზრუნველყოფისათვის პასუხისმგებელი მეტეოროლოგიური ორგანო (დასახელება, თანრიგი). მუშაობის რეჟიმი, საფოსტო მისამართი და ტელეფონი.
1. 2. აეროდრომის კლასი, შუქსასიგნალო მოწყობილობა.
1. 3. სმმ-ის პუნქტები, რომელთა უზრუნველყოფაც ხდება მეტეოროლოგიური ინფორმაციით.
1.4. ადგილობრივი მნიშვნელობის აეროდრომები, რომლების პროგნოზების შედგენის უზრუნველყოფა ხდება.
2. მეტეოროლოგიური დაკვირვებები და შეტყობინებები
2.1. დაკვირვების პუნქტები, დაკვირვების სახეობები, რომლებიც უზრუნველყოფილია ყველა პუნქტზე, მათი ჩატარების თავისებურებები.
2. 2. რეგულარული დაკვირვებების ვადები.
2. 3. კრიტერიუმები საგანგებო შეტყობინებების გამოშვებისათვის და მათი გავრცელების წესი.
2.4. სიმაღლეების მიხედვით ქარზე დაკვირვებების ჩატარების და დაკვირვებების მონაცემების გადაცემის წესები.
2.5. მრლ -ზე დაკვირვებების ჩატარების და დაკვირვებების მონაცემების გადაცემის წესები.
3. ამინდის საავიაციო პროგნოზები და გაფრთხილებები
3.1. ამინდის პროგნოზების სახეობები, რომლებიც გამოიშვება საბაზო და ადგილობრივი მნიშვნელობის აეროდრომებისათვის, შედგენის ვადები.
3.2. აეროდრომებზე, ფრენების მარშრუტებზე და რაიონებში გაფრთხილებების, (მათ შორის ინფორმაციების SIGMET და AIRMET- ის), აგრეთვე, ქარის წანაცვლებაზე გაფრთხილებების შედგენის და გადაცემის წესები.
4. საჰაერო ხომალდების ეკიპაჟების მეტეოროლოგიური ინფორმაციით უზრუნველყოფა
4.1. საფრენოსნო საბუთების სახეობები, რომლებიც წარედგინება ხომალდების ეკიპაჟებს.
4.2. მიმაგრებული პასუხისმგებლობის რაიონში მიმდინარე საავიაციო სამუშაოების უზრუნველყოფის თავისებურებები.
5. სმმ-ის და წარმოების ოპერატიული მართვის ორგანოების მეტეოროლოგიური ინფორმაციით უზრუნველყოფა
5.1. წარმოდგენილი ინფორმაციის სახეობები და სმმ-ის დისპეტჩერებამდე მათი დაყვანის ხერხები.
5.2. ამს – ის ცვლის მოქმედების წესი "განგაშის" სიგნალის მიღების შემთხვევაში.
დანართები
1. სმმ-ის მომსახურების რაიონის, საჰაერო ტრასების და მარშრუტების სქემა.
2. აეროდრომზე დაკვირვების პუნქტების, მეტეოროლოგიური ხელსაწყოებისა და დანადგარების განლაგების სქემა.
3. აეროდრომზე მეტეოროლოგიური ინფორმაციის გავრცელების წესი (ცხრილი).
4. სხვა აეროპორტებთან სა-ის ხაზით მეტეოროლოგიური ინფორმაციის ურთიერთგაცვლის სქემა.
5. მარშრუტების ჩამოთვლა, რომლის მიხედვით ხდება ფრენების უზრუნველყოფა საფრენოსნო საბუთებით.
6. ფართობებისა და დასაფრენი მოედნების სქემები, რომლებისთვისაც ხდება ამინდის პროგნოზების შედგენა საავიაციო სამუშაოების დროს.
შენიშვნა: ინსტრუქციის სქემა, დანართების რაოდენობა და შინაარსი კონკრეტული აეროდრომებისათვის შეიძლება განსხვავდებოდეს აქ წარმოდგენილისაგან და განისაზღვრება აეროდრომის მეტეოროლოგიური ორგანოსა და ავიასაწარმოს სამუშაოების მოცულობით.
დამატება 9. ცხრილის ნიმუში, რომელიც ასახავს აეროდრომებზე მეტეოროლოგიური ინფორმაციის გავრცელების წესს
ინფორმაციის სახეობა
ვინ გადასცემს
ვის გადასცემს
პერიოდულობა
გადაცემის ხერხი (განსაზღვრუ-
ლია პირობითად)
აეროდრომის რეგულარული შეტყობინებები
დამკვირვებე-
ლი
სსპ, დსპ, მსპ, სტსპ, ასპ
ყოველ 30 წუთში
ტაბლო უმტ
ATIS
აეროდრომის განსაკუთრებული შეტყობინებები
დამკვირვებე-
ლი
სსპ, დსპ, მსპ, სტსპ, ასპ
აუცილებლო-
ბის შემთხვევაში
მკგ
უმტ
ATIS
პროგნოზები აეროდრომზე
ამც (ამს)-ის ინფორმატორი
მსპ, სსპ
ყოველ 3 საათში
შიკრიკი
გაფრთხილება აეროდრომზე
ამც (ამს)-ის ინფორმატორი
სსპ
აუცილებლობის შემთხვევაში
მკგ
რეგულარული შეტყობინებები დაფრენის და სათა-დარიგო აეროდრო-მებიდან
ამც (ამს)-ის ინფორმატორი
სსპ, მსპ, ასპ
შემოსავლის შემთხვევაში
მკგ
გაფრთხილებები ადგილობრივ აეროდრომებზე
ამც (ამს)-ის ინფორმატორი
სსპ
შედგენის მიხედვით
ჩაბარებით
მრლ-ის მონაცემები
მრლ-ის ოპერატორი
ლსპ, წსპ, მსპ, ასპ
დაკვირვებების ვადებში
მკგ
ამინდის განსაკუთ-რებული მოვლენე-ბის, სიმაღლეებზე ქარის და ჰაერის ტემპერატურის პროგნოზები
სინოპტიკოსი
რც
ყოველ 6 საათში
ჩაბარებით
გაფრთხილებები ფრენების მარშრუ-ტებზე და რაიონებ-ში, AIR MET -ის და SIG MET-ის ინფორ-მაციების ჩათვლით
სინოპტიკოსი
სსპ, ასპ
აუცილებლობის შემთხვევაში
ჩაბარებით
დამატება 10. მეტეოროლოგიურ ორგანოსა და სმმ-ის მეთვალყურეებს შორის დამაკავშირებელი არხებით ინფორმაციის გაცვლის წესები და ფრაზეოლოგია
1. ზოგადი წესები
1.1. გადაცემული შეტყობინებების დამაკმაყოფილებელი მიღებისათვის აუცილებელია, დაცული იქნეს შემდეგი წესები:
ა) კარგად გაეცანით მიკროფონით სარგებლობის ტექნიკას;
ბ) ისარგებლეთ ჩვეულებრივი სალაპარაკო ტონით, ილაპარაკეთ გასაგებად და მკაფიოდ;
გ) დაიცავით ლაპარაკის ისეთი ტემპი, რომ არ გადააჭარბოთ წუთში 90 სიტყვას. თუ ცნობილია, რომ შეტყობინების ცალკეული ნაწილი მიმღების მიერ იქნება ჩაწერილი, ილაპარაკეთ შედარებით ნელა;
დ) შეინარჩუნეთ გადაცემის ხმა მუდმივდონეზე;
ე) მცირეოდენი პაუზა რიცხვების წინ და შემდეგ, აადვილებს მათ გაგებას;
ვ) ერიდეთ სიტყვა-პარაზიტების და წაბორძიკების ბგერების გამოყენებას (მაგალითად, "ე").
1. 2. ერთ-ერთი ყველაზე არასასურველი მდგომარეობა გადამცემი მოწყობილობის ღილაკის (ტუმბლერის) "ჩაჭედვა". ყველა შემთხვევაში, გადაცემის შემდეგ ოპერატორი უნდა დარწმუნდეს, რომ ღილაკი (ტუმბლერი) განთავისუფლებულია და გამორიცხულია მიკროფონის შემთხვევითი ჩართვა.
2. რიცხვების გადაცემა
2.1. არამყარი კავშირის შემთხვევაში ატმოსფერული წნევის, სიმაღლეების, დროის და სხვა რიცხვითი მნიშვნელობების გადაცემის დროს ყოველი ციფრი წარმოითქმება ცალ-ცალკე, მთელი ათასების გადაცემისას წარმოითქმება ათასის რიცხვი, რის შემდეგ მოდის სიტყვა "ათასი", მაგალითად:
რიცხვი
გადაიცემა
75
შვიდი ხუთი
100
ერთი ნოლი ნოლი
745
შვიდი ოთხი ხუთი
2000
ორი ათასი
9100
ცხრა ათას ერთი ნოლი ნოლი
12000
თორმეტი ათასი ან ერთი ორი ათასი
2.2. რიცხვითი მნიშვნელობების გადაცემის დროს, რომლებიც გამოსახულია ათწილადებით, მთელის შემდეგ წარმოითქმება სიტყვა "მძიმე", მაგალითად:
რიცხვი
გადაიცემა
118, 1
ერთი ერთი რვა მძიმე ერთი
120, 37
ერთი ორი ნოლი მძიმე სამი შვიდი
2.3. დროის გადაცემის შემთხვევაში, ჩვეულებისამებრ მიეთითება მოცემული საათის მხოლოდ წუთები, მაგრამ თუ მოსალოდნელია რაიმე გაუგებრობა, მითითებული უნდა იქნეს აგრეთვე საათი, მაგალითად:
დრო
გადაიცემა
0823
ორი სამი წუთი ან რვა საათი ორი სამი წუთი
1300
ცამეტი საათი ნოლ ნოლ წუთი
2057
ორმოცდაჩვიტმეტი წუთი
შენიშვნა. შეტყობინებების გადაცემის დროს გამოიყენება საერთაშორისო კოორდინირებული დრო (UTC).
3. სტანდარტული ფრაზები
3. 1. საუბრისას გამოიყენება სიტყვები და ფრაზები, რომლებსაც აქვს შემდეგი მნიშვნელობები:
სიტყვა /ფრაზა
მნიშვნელობა
დაადასტურეთ
გავიგე თუ არა სწორედ ფრაზა. . . . . ? ან გაიგეთ თუ არა თქვენ ეს შეტყობინება?
ვადასტურებ
დიახ, კი
სწორია
გაიგეთ სწორედ
ვიძლევი შესწორებას
ამ გადმოცემაში (ან აღნიშნულ გადმოცემაში) დაშვებულია შეცდომა
განაგრძეთ
გააგრძელეთ თქვენი შეტყობინების გადაცემა
როგორც გესმით
როგორია ჩემი გადმოცემის ხარისხი?
ვიმეორებ
ვიმეორებ სიცხადისათვის ან დასაზუსტებლად
არასწორია (შეცდომაა)
თქვენ მიიღეთ (გაიმეორეთ) არა ის, რაც გადმოცემული იყო
უახლოესი
უახლოესი მიმყვანი რადიოსადგური
შეჭიდება
შეჭიდების კოეფიციენტი ადზ-ზე
დასასრული
ეს შეტყობინება დამთავრებულია და მასზე პასუხის გაცემა არ არის საჭირო
გაიმეორეთ
გამიმეორეთ ყველაფერი ან შეტყობინების აღნიშნული ნაწილი იმ სახით, როგორც თქვენ ის მიიღეთ
( გადმოეცით)
მაცნობეთ
გადმომეცით შემდეგი ინფორმაცია
გაცნობეთ
გადმომეცით შემდეგი ინფორმაცია
გავიგე
გავიგე მთელი თქვენი ბოლო გადაცემა
ილაპარაკეთ ნელა
შეამცირეთ გადაცემის ტემპი
დაელოდეთ
ელოდეთ, გამოგიძახებთ
შეამოწმეთ
შეამოწმეთ და დაადასტურეთ თქვენთვის გადმოცემული შეტყობინება
რეგულარული
რეგულარული მეტეოროლოგიური შეტყობინება
საგანგებო
საგანგებო მეტეოროლოგიურიშეტყობინება
გაზომვა (საკონტრლო გაზომვა)
გთხოვ, ჩაატარო რომელიმე მეტეოელემენტის
(მიეთითება მოთხოვნაში) გაზომვა
დაქროლვა
ქარის მაქსიმალური სიჩქარე
შენიშვნები: 1. მოთხოვნაზე „გაიმეორეთ“ არავითარ შემთხვევაში არ გამოიყენება პირდაპირი მტკიცება („სწორია“) ან უარყოფა („შეცდომაა“).
2. სიტყვა „გაზომვა“, რომელიც მიღებულია წრის მეთვალყურისაგან, ნიშნავს, რომ უნდა გადზომოს ქარის განზომილებები, ხილვადობა, ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლე (ვერტიკალური ხილვადობა).
3. მოთხოვნა „საკონტროლო გაზომვა“ სრულდება ფრენების ხელმძღვანელობის (სმმ-ის ცვლის უფროსი დისპეტჩერის) მოთხოვნებით.
4. სმმ-ის მეთვალყურეებისა და აეროდრომის მეტეოროლოგიური ორგანოების მოსახმობი ნიშნები
პუნქტი/ქვეგანაყოფი
მოხმობის ნიშანი
სმმ ეს რც (დრც)
კონტროლი
ასპ
რაიონი
მსპ
მისადგომი
წსპ
წრე
დსპ
დაფრენა
სტსპ
სტარტი
ასხ სსპ
კოშკურა
მმსპ
მიმოსვლა
სსსს
ტრანზიტი
მეტეოდაკვირვებების ძირითადი პუნქტი
ძირითადი
მეტეოდაკვირვებების დამხმარე პუნქტი
დამხმარე
სინოპტიკოსი
მეტეო
5. გადასაცემი რიცხვითი მნიშვნელობის ერთეულები
5.1. რიცხვითი მნიშვნელობების გადაცემის დროს გამოიყენება შემდეგი ერთეულები:
სიმაღლე/ეშელონი . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . მ, FL-ში
ქარის სიჩქარე ფრენის ეშელონზე ( სიმაღლეზე ) . . . . . . . . . . . . . კმ/სთ-ში
ქარის სიჩქარე მიწის პირას . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . მ/წმ
ქარის მიმართულება ფრენის
ეშელონზე (ჭეშმარიტი),მიწის პირას (ჭეშმარიტი) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . გრადუსი (. . .0)
ხილვადობა/ხილვადობის მანძილი ადზ-ზე . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . კმ, მ
ღრუბლების რაოდენობა . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ოქტანტი
ღრუბლების სიმაღლე . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . მ
ატმოსფერული წნევა . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ვ. წ. ს. მმ, ჰპა
ჰაერის ტემპერატურა/ნამის
წერტილის ტემპერატურა . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 0C
ადზ-ის მონიშნული ნომერი . . . . . . . . . . . . . . . . ათეული გრადუსები
(ორი ციფრით)
ადზ-ის დაფრენის კურსი . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . გრადუსები
5.2. საიმედო ორმხრივი კავშირის დამყარების შემდეგ, როდესაც გამორიცხულია გადაცემის შინაარსის გაუგებრობა, ერთეულების დასახელება შეიძლება არ გადაიცეს.
6. კავშირის დამყარება და განხორციელება
6.1. კავშირის დამყარება უნდა იწყებოდეს გამოძახებით და გამოძახებაზე პასუხით, მოსახმობი ნიშნების გამოყენებით.
6.2. თუ კავშირის დამყარების დროს დარწმუნებული ხართ, რომ გამოძახება მიღებული იქნება, მაშინ შეიძლება გადაიცეს შეტყობინება გამოძახებაზე პასუხის მიღებამდე.
6.3. თუ მიღებული შეტყობინების სისწორეში ეჭვი გეპარებათ, მოითხოვეთ მისი მთლიანად ან ნაწილობრივ გამეორება:
სიტყვა/ფრაზა
მნიშვნელობა
გაიმეორეთ
გაიმეორეთ მთელი შეტყობინება
გაიმეორეთ ყველაფერი ––– ის წინ (მიღებული)
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
პირველი სიტყვა დამაკმაყოფილებელია)
გაიმეორეთ ყველაფერი ––– ის შემდეგ (მიღებული ბოლო სიტყვა დამაკმაყოფილებელია)
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
გაიმეორეთ ყველაფერი …… –დან …. . მდე
გაიმეორეთ შეტყობინების ნაწილი
6.4. თუ გადაცემის დროს დაშვებულია შეცდომა, მაშინ წარმოითქმება ფრაზა „ვიძლევი შესწორებას“, შემდეგ კი მეორდება ბოლო სწორი ჯგუფი ან ფრაზა, რის შემდეგ გადაიცემა სწორი ვარიანტი.
6.5. თუ შესწორების შეტანა ყველაზე უკეთესად შეიძლება მთელი შეტყობინების გამეორებით, მაშინ გასწორებული შეტყობინების გადაცემამდე გამოიყენება ფრაზა „ვიძლევი შესწორებას, ვიმეორებ“.
6.6. თუ სავარაუდოა, რომ მიღება შეიძლება იყოს გაძნელებული, მაშინ შეტყობინების მნიშვნელოვანი ელემენტები უნდა გადაიცეს ორჯერ.
6.7. საგანგებო მეტეოროლოგიური შეტყობინებები გადაიცემა, მათი მიღების აუცილებელი დადასტურებით, შემდეგი რიგით:
ა) დაფრენის სამეთვალყურეო პუნქტი (დსპ)/ასხ-ის სამეთაურო-სამეთვალყურეო პუნქტი (ასხ სსპ);
ბ) წრის სამეთვალყურეო პუნქტი (წსპ);
გ) სტარტის სამეთვალყურეო პუნქტი (სტსპ);
დ) მისადგომის სამეთვალყურეო პუნქტი (მსპ);
ე) მიმოსვლის სამეთვალყურეო პუნქტი (მმსპ);
ვ) სააეროდრომო სამეთვალყურეო პუნქტი (სსპ); ზ) ფრენების ხელმძღვანელი (სმმ-ის ცვლის უფროსი);
თ) სინოპტიკოსი.
შემდეგ ხდება ჩაწერა ამინდის დღიურში, გადაეცემა მეტეოინფორმაციის სამაუწყებლო არხებზე (თუ არის) და აეროპორტის კავშირგაბმულობის კვანძში.
7. დამკვირვებელსა და სმმ-ის მეთვალყურეს შორის საუბრის მაგალითები
მაგალითი 1. ამინდის დაზუსტებული მონაცემების გადაცემა წრის მეთვალყურისათვის, საჰაერო ხომალდის ეკიპაჟის ინფორმაციით უზრუნველყოფის მიზნით, რომელიც დასაფრენად შემოდის.
ძდპ-ს დამკვირვებელი
წრის მეთვალყურე
წრე, ძირითადი
წრე, ძირითადი
ნოლი ერთი საათი ერთი სამი წუთი, ქარი სამი ხუთი ნოლი გრადუსი ორი მეტრი წამში, ხილვადობა ერთი რვა ნოლი ნოლი მეტრი, ღრუბლების სიმაღლე ერთი ხუთი ნოლი მეტრი დაადასტურეთ
ძირითადი, წრე
გაზომვა
ძირითადი, წრე, გააგრძელეთ
ვადასტურებ
მაგალითი 2. დაფრენის მეთვალყურისათვის საგანგებო შეტყობინების გადაცემა.
ძდპ-ის დამკვირვებელი
დაფრენის მეთვალყურე
დაფრენა, ძირითადი საგანგებო ორი ნოლი წუთი, ქარი ნოლი ხუთი ნოლი გრადუსი ერთი ორი დაქროლვა ორი ნოლი მეტრი წამში, ერთი ხუთი ნოლი ნოლი მეტრი, ჭექა-ქუხილი, შვიდი ოქტანტი გროვა-საწვიმარი ერთი ხუთი ნოლი მეტრი. დაადასტურეთ
ძირითადი, დაფრენა, გააგრძელეთ
გაიმეორეთ ყველაფერი „ჭექა- ქუხილის“ შემდეგ
შვიდი ოქტანტი გროვა-საწვიმარი, ერთი ხუთი ნოლი მეტრი. დაადასტურეთ
გავიგე
დამატება 11. ამინდის საავიაციო პროგნოზების შეფასების ინსტუქცია
1. მეტეოროლოგიურ ორგანოში ფასდება მხოლოდ ის სააეროდრომო (გაფრთხილებების და დაფრენისათვის პროგნოზების ჩათვლით), ფრენების მარშრუტებზე და რაიონებში პროგნოზები, რომელთა მოქმედების პერიოდში მოხდა მეტეოპირობებთან დაკავშირებული რეგულარობის დარღვევა (რეისების გაუქმება და დაგვიანება, საჰაერო ხომალდების დაფრენა არადანიშნულების აეროდრომზე), ან ის პროგნოზები (გაფრთხილებები), რომლებმაც მოახდინეს ზეგავლენა ფრენების უსაფრთხოებაზე.
2. აეროდრომების პროგნოზების (პროგნოზების დაფრენისათვის) შეფასება ხდება მეტეოროლოგიურ ორგანოს სპეციალისტების მიერ ფრენების ხელმძღვანელთან (მთავარ მეთვალყურესთან) ერთად.
3. ფრენების მარშრუტებზე და რაიონებში ამინდის პროგნოზებისა და გაფრთხილებების შეფასება ხდება მეტეოპირობებით გამოწვეული ფრენების რეგულარობის დარღვევის დროს და სხ-ის მეთაურის განცხადების მიხედვით. შეფასება ხდება მეტეოროლოგიური ორგანოს შესაბამისი სპეციალისტის მიერ მორიგე მფრინავ-მეთაურთან ერთად, ხოლო მისი არყოფნის შემთხვევაში – სხ-ის მეთაურთან ერთად სამი დღის ვადაში.
4. გაუმართლებელი პროგნოზების გარჩევას, რომლებმაც გამოიწვიეს ფრენების რეგულარობის დარღვევა, აგვარებს მეტეოროლოგიური ორგანოს უფროსი, აუცილებლობის შემთხვევაში – მოძრაობის სამსახურის, ავიაკომპანიების ხელმძღვანელების მონაწილეობით.
5. აეროდრომის ამინდის პროგნოზების (მათ შორის პროგნოზების დაფრენისათვის) შეფასების დროს გამოიყენება შემდეგი დასაშვები გადახრები პროგნოზული მნიშვნელობებიდან, როდესაც განხილული პერიოდისათვის ამინდის პროგნოზი ითვლება გამართლებულად:
– ქარის მიმართულება +300 (3მ/წმ-ში მეტი სიჩქარის დროს);
– ქარის სიჩქარე + 3 მ/წმ (15 მ/წმ-მდე) და + 20% 15 მ/წმ- ზე მეტი ქარის საშუალო სიჩქარის დროს;
– ხილვადობა მხმ-ის დროს, რომელიც 700 მ-ზე ნაკლებია ან ტოლი +200 მ;
– მხმ-ის დროს, რომელიც მეტია 700 მ-ზე და 10კმ-მდეა – +30%; ღრუბლების ქვედა საზღვრის სიმაღლე:
– როცა ლქსს 120 მ-ის ტოლი ან ნაკლებია ----+ 30 მ.
– როცა ლქსს 120 მ-ზე მეტია და 3000 მ-მდეა ----+ F30%.
6. პროგნოზების გამართლება ფასდება ფაქტიური და პროგნოზული პირობების შედარებით, დასაშვები გადახრების და ცვლილებების ჯგუფების მოთხოვნების გათვალისწინებით.
7. ამინდის პროგნოზი განსახილველ პერიოდში ფრენების გეგმის დარღვევის, საავიაციო შემთხვევების და ინციდენტების დროს ითვლება გაუმართლებლად, თუ:
– ზემოჩამოთვლილი (მ. 5) ერთი რომელიმე მეტეოელემენტის მნიშვნელობა, რომელმაც ზეგავლენა მოახდინა ფრენაზე, გამოვიდა გადახრის დასაშვები საზღვრებიდან და ცვლილებების ჯგუფების მოთხოვნებიდან;
– პროგნოზით გათვალისწინებული არ იყო, ფაქტიურად კი დაიკვირვებოდა ავიაციისათვის სახიფათო ამინდის მოვლენები (და პირიქით): ჭექა-ქუხილი, სეტყვა, ლიპყინული, ძლიერი ტურბულენტობა, ზომიერი და ძლიერი შემოყინვა ღრუბლებში და/ან ნალექებში;
– დროში არ შეესაბამებოდა პროგნოზული და ფაქტიურად დაკვირვებული ელემენტების მნიშვნელობები, ამინდის მოვლენები.
– ჭექა-ქუხილის, სეტყვის შეფასების დროს გაითვალისწინება მრლ-ისა და საჰაერო ხომალდების მონაცემები.
8. აეროდრომზე ამინდის სახიფათო მოვლენების და პირობების მოსალოდნელი წარმოქმნის შესახებ გაფრთხილებების შეფასება ხდება პრინციპით: ამინდის მოვლენები, პირობები წარმოიქმნა – გაფრთხილება გამართლდა, არ წარმოიქმნა – არ გამართლდა.
ფრენების ხელმძღვანელისათვის ან სმმ – ის მეთვალყურისათვის მოვლენის წარმოქმნამდე 30 წუთზე ნაკლები დროით გაფრთხილების გადაცემის შემთხვევაში, რომელმაც გამოიწვია ფრენების გეგმის (ან უსაფრთხოების) დარღვევა, გაფრთხილება ითვლება გაუმართლებლად.
9. პროგნოზების ერთობლივი შეფასების დროს, რომლებმაც გამოიწვია ფრენების რეგულარობის დარღვევა, ხდება დარღვევის მიზეზების განსაზღვრა და მათი მიკუთვნება მეტეოროლოგიურ ორგანოს ან „სა“-თვის.
ფრენების რეგულარობის დარღვევა მიეკუთვნება მეტეოროლოგიურ ორგანოს, თუ დარღვევის მიზეზია აეროდრომის, სამარშრუტო ან სარაიონო პროგნოზებში გაუთვალისწინებელი ამინდის სახიფათო მოვლენები ან მეტეოპირობები, ცვლილების ჯგუფების მიმართ დასაშვები გადახრებისა და მოთხოვნების გათვალისწინებით.
10. ყოველთვიური შეთანხმებული ჯამური ცნობები ფრენების რეგულარობისა და უსაფრთხოების დარღვევების შესახებ, გაუმართლებელი პროგნოზების გამო, მეტეოროლოგუირი ორგანოს უფროსის და მოძრაობის სამსახურის ხელმძღვანელის მიერ გადაიცემა სა-ში მომდევნო თვის პირველ ხუთდღიურში.
დამატება 12. მეტეოსადგურებში, შეტყობინებებში და გადაცემებში გამოყენებული ლექსიკა
AMD
AMEND
შესწორება
PCH
APPROACH
მიდგომა/მისადგომი
ASC
ASCENT
სიმაღლის აღება
ASSW
ASSOCIATED WITH
დაკავშირებული. …. თან
AT
AT
-ზე
BC
PATCHES
ტალღები, ნაფლეთები
BCFG
FOG PATCHES
ნისლის ტალღები, ნისლი
BECMG
BECOMING
ცვლილება
BKN
BROKEN
მნიშვნელოვანი
BL
BLOWING
მიწისპირა (ქარბუქი)
BLW
BELOW
დაბლა
BR
MIST
ჯანღი
BTN
BETWEEN
შორის
C
CENTRAL
ცენტრალური
CAT
CLEAR AIR TURBULENCE
ტურბულენტობა მოწმენდილ ცაზე
CAVOK
CAVOK
არ არის ამინდის განსაკუთრებული მოვლენები, დაბალი ღრუბლები
CB
CB
გროვა-საწვიმარი ღრუბელი
CLD
CLOUD
ღრუბლები
CNL
CANCELLED
გაუქმება
D
DECREASING
შემცირება
DEG
DEGREE
გრადუსი
DES
DESCENT
დაშვება
DR
LOW DRIFTING SNOW
თოვლის ქარახვეტი
DS
DUST STORM
მტვრიანი ქარიშხალი
DU
WIDE SPREAD
მტვერი (გარემომცველი)
DZ
DRIZZLE
ჟინჟღლი
E
EAST
აღმოსავლეთი
EMBD
EMBEDDED
შენიღბული
ETA
ESTIMATED TIME OF ARRIVAL
დაფრენის გამოთვლილი დრო
FBL
FEEBLE
სუსტი
FC
FORECAST
9-საათიანი პროგნოზი (სათაური TAF -ში)
FC
FUNNEL CLOUD
ძაბრისმაგვარი ღრუბელი
FEW
FEW
მცირე ღრუბლიანობა
FCST
FORECAST
პროგნოზი
FG
FOG
ნისლი
FIR
FLIGHT INFORMAT ON REGION
საფრენოსნო ინფორმაციის რაიონი
FLUC
FLUCTUATION
ფლუქტუაცია, რყევა
FM
FROM
-დან
FRQ
FREQUENT
ხშირი
FT
FORECAST
18/24-საათიანი პროგნოზი (სათაური TAF-ში)
FT
FOOT
ფუტი (30 სმ)
FU
SMOKE
ბოლი
FZ
FREEZING
გადაცივებული
G
MAXIMUM GUST
მაქსიმალური დაქროლვა
GR
HAIL
სეტყვა
GS
SMALL HAIL AND/OR SNOW PELLETS
ყინულის/თოვლის ხორხოშელა
HVY, +
HEAVY
ძლიერი
HZ
HAZE
ბური
IC
IN CLOUD
ღრუბლებში
IC
DIAMOND DUST
ყინულის ნემსები, ალმასის მტვერი
ICE
ICING
შემოყინვა
IN
INCH
დუიმი (2, 5 სმ)
ISOL
ISOLATED
ცალკეული
KM
KILOMETRE
კილომეტრი
KMH
KILOMETRE PERHO UR
კილომეტრი საათში
KT
KNOT
კვანძი (0, 5 მ/წმ)
L
LEFT
მარცხენა
LAN
LAND
მიწა, ხმელეთი
LIG
LANDING
დაფრენა
LOC
LOCAL, LOCALLY
ადგილობრივი
LSQ
LINE SQUAL
ფრონტალური ქარტეხილი
LYR
LAYER
ფენა
M
METRE
მეტრი
M
MINUS
მინუსი
M
MILE
მილი
MAX
MAXIMUM
მაქსიმუმი
MI
SHALLOW
თხელი, მიწისპირა
MM
BELOW
ნაკლები
MOD
MODERATE
ზომიერი
MOV
MOVE, MOVING
გადაადგილება
MPS
METRE PER SECOND
მეტრი წამში
MTW
MOUNTAIN WAVE
მთის ტალღები
N
NORTH
ჩრდილოეთი
NC
NO CHANGE
სიმძლავრე არ იცვლება (SIGMET-ში)
NIL
NIL
არ არის
NOSIG
NO SIGNIFICANT CHANGE
მნიშვნელოვანი ცვლილებების გარეშე
NSC
NO SIGNIFICANT CLOUD
უმნიშვნელო
NSW
NO SIGNIFICANT WEATHER
ამინდის განსაკუთრებული მოვლენების გარეშე
O
OUTLOOK
სავარაუდო
OBS
OBSERVED
დაიკვირვება
OBSC
OBSCURED
დაფარული
OCNL
OCCASIONAL
დროგამოშვებით
OTLK
OUTLOOK
სავარაუდო პროგნოზი (სათაურში)
OVC
OVERCAST
მთლიანი
P
ABOVE, PREVALL
მეტი
PR
PART
ნაწილი
PE
ICE PELLETS
ყინულის წვიმა
PO
WELL DEVELOPED DUST/SAND WHIRLS
მტვრისშქვიშის კორიანტელი
PROB
PROBABILITY
ალბათობა
PSN
POSITION
მდგომარეობა
Q
QNH
QNH ჰპა-ში
QFE
QFE
წნევა აეროდრომის დონე ზე ჰპა-ში
QNH
QNH
წნევა აეროდრომზე, დაყვანილი ზღვის საშუალო დონეზე სტანდარტული ატმოსფეროს მიხედვით ჰპა-ში
R
RIGHT
მარჯვენა
R
RUNWAY
ადზ (METAR-ში)
RA
RAIN
წვიმა
RE
RECENT
ვადის წინ
RVR
RUNWAY VISUAL RANGE
ხილვადობის მანძილი ადზ -ზე
RWY
RUNWAY
ადზ
S
SOUTH
სამხრეთი
SA
SAND
სილა
SA
METEOROLOGICAL REPORT
მეტეოშეტყობინება (სათაური METAR)
SCT
SCATTERED
გაფანტული
SEV
SEVERE
ძლიერი, ქარის წანაცვლებისათვის მეტად ძლიერი
SG
SNOW GRAINS
თოვლის ხორხოშელა
SH
SHOWER
თქეში
SKC
SKY CLEAR
მოწმენდილი, უღრუბლო
SM
STATUTE MILE
მილი (1, 6 კმ)
SN
SNOW
თოვლი
SPEC
SPECIALI
საგანგებო
SQ
SQUALL
ქარტეხილი
SS
SANDSTORM
მტვრიანი/ქვიშიანი ქარიშხალი
SURF
SURFACE
ზედაპირი
TC
TROPICAL CYCLONE
ტროპიკული ციკლონი
TCU
TOWERING CUMULUS
კოშკისმაგვარი გროვა ღრუბელი
TDZ
TOUCH DOWN ZONE
დაფრენის არე
TEMPO
TEMPO
დროგამოშვებით
TEND
TEND
ტენდენცია, მიდრეკილება
TKOFF
TAKE OFF
აფრენა
TL
TILL
-მდე
TS
THUNDERSTORM
ჭექა-ქუხილი
TURB
TURBULENCE
ტურბულენტობა
U
UPWARD
მომატება, გაზრდა
UTC
UNIVERSAL TIME CIVIL
საერთაშორისო კოორდინირებული დრო
V
VARIATION
ცვლილება
VA
VOLCANIC ASH
ვულკანური ფერფლი
VC
IN VICINITY
ახლოს
VER
VERTICAL
ვერტიკალური
VIS
VISIBILITY
ხილვადობა
VOLMET
VOLMET
ვოლმეტ-ი
VRB
VARIABLE
არამდგრადი
VV
VERTICAL VISIBILITY
ვერტიკალური ხილვადობა
W
WEST
დასავლეთი
WKN
WEAKENING
შესუსტება
WRNG
WARNING
გაფრთხილება
WS
WIND SHEAR
ქარის წანაცვლება
WXNIL
WEATHER NIL
ამინდის განსაკუთრებული მოვლენების გარეშე
Z
ZONE
არე, ზონა
Z
ZULU
სკდ-ს შესაბამისი დრო (ავიაციაში მიღებული ტერმინი)
WDSPR
WIDESPREAD
ფართო რაიონი
WSPD
WIND SPEED
ქარის სიჩქარ