2. ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების შერჩევისას გათვალისწინებული უნდა იყოს მავნე საწარმოო ფაქტორების მთელი კომპლექსი, რომელიც წარმოიქმნება ხელის იარაღებით სხვადასხვა სახის სამუშაოების ჩატარებისას, აგრეთვე შრომის კონკრეტული პირობები.
3. ვიბრაციისაგან ხელების დასაცავად უნდა გამოიყენებოდეს ანტივიბრაციული ხელჯაგი.
4. სმენის ორგანოს დასაცავად, აგრეთვე ორგანიზმის გადაცივებისაგან დაცვის მიზნით და მნიშვნელოვანი დამტვერიანების პირობებში უნდა გამოიყენეებოდეს ინდივიდუალური დაცვის საშუალებები, მათი დამცავი და საექსპლუატაციო თვისებების, კონსტრუქციული თავისებურებების, სუნთქვის ზონაში მავნე ნივთიერებების შემადგენლობისა და რაოდენობრივი შემცველობის, საწარმოო ოპერაციების სპეციფიკისა და შრომის სიმძიმის გათვალისწინებით.
დანართი 1
სამუშაო ადგილზე ბგერითი წნევის მოსალოდნელი დონეების საორიენტაციო შეფასების მეთოდიკა მისი ბგერის სიმძლავრის დონეების მიხედვით (მოწყობილობის კონტურიდან 1 მეტრის მანძილზე)
1. ხელის მექანიზებული იარაღის, ან სხვა მოწყობილობის გაბარიტის მიხედვით შეიძლება დადგნიდეს
ΔL შესწორების სიდიდე (დბ-ში), რომელიც წარმოადგენს რიცხვით სხვაობას ბგერის სიმძლავრის და ბგერითი წნევის დონეებს შორის (იხ. ცხრილი 1) და განისაზღვრება ფორმულით:
ΔL =L p –L, სადაც
L p- ბგერის სიმძლავრის დონეა, დბ-ში
L- ბგერითი წნევის დონე 1 მ-ის მანძილზე იარაღის გარე კონტურიდან (რომელიც საორიენტაციოდ შეესაბამება ბგერის წნევის დონეს სამუშაო ადგილზე), დბ.
შენიშვნა: მცირე გაბარიტების მქონე მექანიზებული იარაღებისათვის (საკეპი და სამოქლონო ჩაქუჩები. სახეხი მანქანები და სხვ.) მიიღება შესწორების სიდიე ΔL =8 დბ.
2. ბგერის სიმძლავრის დონის მნიშვნელობიდან ΔL შესწორების გამოკლებით შესაძლებელია ხელის იარაღით მუშაობის დროს სამუშაო ადგილზე ბგერითი წნევის დონეების საორიენტაციო მნიშვნელობების მიღება, რომლებსაც ადარებენ ¨სამუშაო ადგილებზე ხმაურის დასაშვები დონეების სანიტარი
ული წესების¨ მიხედვით რეგლამენტირებულ დონეებს.
ცხრილი 1
ΔL შესწორების სიდიდე ხელის მექანიზებული იარაღებისათვის, რომელთა გაბარიტები აღემატებიან 0,5X 0,5 X0,5X მეტრს
სიგრძე, მ
სიმაღლე, მ
0,5
1,0
2,0
სიგანე,მ
0,5
1,0
0,5
1,0
0,5
1,0
0,5
10
-
10
-
11
-
1,0
11
12
11
12
12
13
1,5
12
13
12
13
13
13
2,0
12
13
13
13
13
14
დანართი 2
შრომის რეჟიმის შემუშავების წესი ხელის იარაღებით მომუშავეთათვის
1. შრომის რეჟიმის შემუშავება წარმოებს შემდეგი თანმიმდევრობით:
ა) ცვლის განმავლობაში არარეგულარულად წყვეტილი ვიბრაციული ზემოქმედებისას ვიბრაციასთან კონტაქტში მუშაობის დასაშვები ჯამური დროის განსაზღვრა ვიბრაციის დონეებთან დამოკიდებულებით;
ბ) შრომის ორგანიზაციის სქემის შემუშავება რეგულარულად წყვეტილი ვიბრაციული ზენმოქმედებით (ანუ რეგულარული შესვენებების შემოღებით) ;
გ) ვიბრაციასთან კონტაქტში მუშაობის ტექნოლოგიურად აუცილებელი დროის დაყოფა 8 ერთსაათიან ციკლად, თითოეული ციკლის განმავლობაში ვიბრაციასთან კონტაქტის დასაშვები ჯამური დროის განსაზღვრით:
დ) სამუშაო დღის დროის სტრუქტურის შემუშავება, რომელშიც მითითებულია ვიბრაციასთან კონტაქტში მუშაობის ხანრგძლივობა, სამუშაოები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ვიბრაციასთან, შესვენებები, მათ შორის სადილზე და რეგლამენტირებული.
ცხრილი 2
ლოკალურ ვიბრაციასთან კონტაქტში მუშაობის დასაშვები ჯამური დრო თითოეული ერთსაათიანი ვიბრაციული ციკლისათვის რეგულარულად წყვეტილი ვიბრაციული ზემოქმედებისას
ვიბრაციის დასაშვები დონის გადამეტება
ვიბრაციასთან კონტაქტში მუშაობის დასაშვები ჯამური დრო
(წთ) ვიბრაციული ზემოქმედების რეგულარულად შეწყვეტით მიმდინარე ყოველ ერთსაათიან ვიბრაციულ ციკლში, ცვლაში ასეთი ციკლების სხვადასხვა რაოდენობისათვის
დბ
რამდენჯერ
1
2
3
4
5
6
7
8
1
1.1
50
50
50
50
50
50
50
50
2
1,25
50
50
50
50
50
50
49
45
3
1,4
50
50
50
50
50
46
42
40
4
1,6
50
50
50
50
44
40
37
34
5
1,8
50
50
50
43
38
34
31
30
6
2,0
50
50
45
37
33
30
27
26
7
2,25
50
30
38
32
25
25
24
22
8
2,5
50
42
32
27
24
22
20
19
9
2,8
50
36
27
23
20
19
18
17
10
3,2
50
30
23
20
18
16
15
14
11
3,6
43
25
20
17
15
14
13
12
12
4,0
36
21
17
14
13
12
11
10
შენიშვნა: სვეტის სათაურში რიცხვები 1-დან 8-მდე აღნიშნავს საათების რაოდენობას ცვლაში, რომელშიც მომუშავე კონტაქტშია ვიბრაციასთან. ცხრილის სვეტებში რიცხვები 50-დან 10-მდე გვიჩვენებს კონტაქტის დასაშვებ ჯამურ დროს თითოეულ ერთსაათიან ვიბრაციულ ციკლში, მათი რაოდენობის მიხედვით.
ცხრილი 3
კრიტერიუმები საწარმოო გარემოს საწარმოო ფაქტორების ბალური შეფასების დასადგენად
ფაქტორების დასახელება, გაზომვის ერთეული
ბალების სიდიდე
1
2
3
4
1. ჰაერის ტემპერატურა
0C, წლის ცივ პერიოდში
-
პლუს 10-0
0 –მინუს 9
მინუს 10 და ქვემოთ
2. ატომოსფერული წნევა (ზღვის დონის ქვემოთ, მ)
100
100-500
600-1000
1100 და მეტი
3. ხმაური (ბგერის ეკვივალენტური დონე , დბ-A
80-89
90-99
100-109
110 და მეტი
4. მტვერი, ზდკ-ს გადამეტების ჯერადობა, რამდენჯერ
3-მდე
3,1-დან 6-მდე
6,1-დან 10-მდე
10,1-ჯერ და მეტჯერ
5. ტოქსიკური ნივთიერებები,ზდკ-ს გადამეტების ჯერადობა, რამდენჯერ
2-მდე
2,1-დან 4-მდე
4,1-დან 6-მდე
6,1-ჯერ და მეტჯერ
6. გარე მექანიკური სამუშაოს სიმძლავრე რეგიონალური დატვირთვის დროს (მხრის სარტყლის მუშაობა), მამაკაცებისათვის კგ. წთ
5000-მდე
5001-დან 7000-მდე
7000-დან 9000-მდე
9001 და მე^ტი
7. სტატიკური სიდიდე ცვლაში ძალის წარმოქმნით, მამკაცებისათვის კგ.წთ:
ა) ორივე ხელით
36000-მდე
36001–დან 70000-მდე
70001-დან 140000-მდე
140001 და მეტი
ბ) ტანისა და ფეხების კუნთების მონაწილეობით
43000-მდე
43001-დან 100000-მდე
100001-დან 200000-მდე
200001 და მეტი
8. სამუშაო პოზა და სივრცეში გადაადგილება:
ა) უხერხულ პოზაში ყოფნა,%
ცვლიდან
10-მდე
11-25
26-50
51 და მეტი
ბ) იძულებითი დახრის რაოდენობა ცვლაში
50
51-100
101-300
301 და მეტი
2. ერთსათიანი ციკლების სტრუქტურის შემუშავება წარმოებს მოთხოვნების გათვალისწინებით:
ა) ვიბრაციის ერთჯერადი უწყვეტი ზემოქმედების დრო, 30 წმ-მდე ხანრგძლივობის მიკროპაუზების ჩათვლით, არ უნდა აღემატებოდეს 10-15წთ-ს.
ბ) რისკის თანმხლები ფაქტორების არსებობის შემთხვევაში შრომის რეჟიმის შემუშავება უნდა მოხდეს მათი ბალური შეფასების გათვალისწინებით ცხრილი 3-ის შესაბამისად და ვიბრაციასთან კონტაქტის დროის შესწორების გათვალისწინებით ცხრილი 4-ის შესაბამისად.
გ) ამ ტიპის სამუშაოებისას, ლოკალური ვიბრაციის ზემოქმედების პირობებში იდაყვის დონის ზემოთ სხვადასხვა სიმაღლეზე აწეული ხელის მტევნის კუნთების მნიშვნელოვანი დაღლილობის დადგომის დროის საშუალო მნიშვნელობის გათვალისწინება ცხრილი 5-ის შესაბამისად.
ცხრილი 4
ვიბრაციის ზემოქმედების დროის დამატებითი შემცირების განსაზღვრა თანმხლები მავნე ფაქტორების გათვალისწინებით
ბალების ჯამი
შესწორება ვიბრაციის ზემოქმედების დროის შეზღუდვაში, წთ
ბალების ჯამი
შესწორება ვიბრაციის ზემოქმედების დროის შეზღუდვაში, წთ
13
10
22-23
24
14
12
24
26
15
14
25
28
16-17
16
26-27
30
18
18
28
32
19-20
20
29-30
34
21
22
31
36
ცხრილი 5
იდაყვის დონის ზემოთ სხვადასხვა სიმაღლეზე აწეული ხელის მტევნის კუნთების მნიშვნელოვანი დაღლილობის დადგომის დროის საშუალო მნიშვნელობა, ლოკალური ვიბრაციის ზემოქმედების პირობებში
მიწოდების ძალა (ნ)
დაღლილობის დადგომის დრო (წთ) ზემოთ აწეული ხელით (სმ) ძალის გამოყენების დროს
5
30
50
0
21
11
6
10
17
9
5
20
14,5
7,5
4
30
12
6
2,5
40
10
5
2
50
8
40
1,5
60
7
3
1,5
70
6
2,5
1
80
4
2
1
90
3
1,5
0,8
100
2
1
0