პარამედიკოსის კომპეტენციების დამტკიცების შესახებ

დანართი

პარამედიკოსის კომპეტენციები

1. პარამედიკოსის განმარტება – პარამედიკოსი არის შესაბამისი უმაღლესი სამედიცინო განათლების მქონე პირი, რომელიც სპეციალიზაციის კურსის გავლის შემდეგ, პრეჰოსპიტალურ ეტაპზე სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ფარგლებში დამოუკიდებლად ახორციელებს გადაუდებელ სამედიცინო მომსახურებას და პასუხს აგებს მის შედეგებზე, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

2. პარამედიკოსის სპეციალობის შინაარსი

ა) „პარამედიკოსი“ ეს არის მულტიდისციპლინური უნარების მქონე პრეჰოსპიტალური გადაუდებელი დახმარების სპეციალისტი, რომელიც ითვალისწინებს გადაუდებელი მდგომარეობების, სხვადასხვა სირთულის მწვავე ან გამწვავებული ქრონიკული ჩივილების მქონე პაციენტების მართვას, დიფერენციალური წინასწარი დიაგნოზის დადგენას, ჩივილების მოხსნა/დასტაბილურებას, შესაბამისი ჩვენებით პაციენტის ჰოსპიტალიზაციაზე გადაწყვეტილების მიღებას და შესაბამისი რეკომენდაციების მიცემას;

ბ) პარამედიკოსის სამუშაო არეალია არაჰოსპიტალური სექტორი (ბინა, ქუჩა, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები და სხვა არაჰოსპიტალური სივრცეები). პარამედიკოსის მიერ პაციენტების მართვა ხდება გამოძახების ადგილზე მისვლიდან ჰოსპიტალიზაციის ადგილამდე ან ადგილზე სამედიცინო დახმარების აღმოჩენის ბოლომდე;

გ) პარამედიკოსის დარგის სპეციალისტი უნდა ფლობდეს ფართო სამედიცინო ცოდნას, დახელოვნებული იყოს სისტემურ აზროვნებაში, მისი კომპეტენციის დიაპაზონი მოიცავდეს პაციენტთა ფიზიკალურ-ინსტრუმენტალურ კვლევას, დიფერენციალურ დიაგნოსტიკას, პირველად სამედიცინო დახმარებას, კრიტიკული მდგომარეობების მართვას. ასევე უნდა გააჩნდეს ლიდერული, პროფესიული უნარ-ჩვევები კოორდინირებული მოქმედებისათვის, ავადმყოფის გუნდური მკურნალობისა და მეთვალყურეობის ფარგლებში.

3. პარამედიკოსის ზოგადი ცოდნა:

ა) პარამედიკოსს უნდა შეეძლოს სომატური, ქირურგიული, ტრავმული, სამეანო-გინეკოლოგიური, პედიატრიული თუ ფსიქიატრიული პაციენტების მართვა, ჰოსპიტალიზაციაზე გადაწყვეტილების მიღებამდე და უნდა გააჩნდეს შესაბამისი ცოდნა აღნიშნულ სფეროებში;

ბ) პარამედიკოსი უნდა ფლობდეს მწვავე ან გამწვავებული ქრონიკული დაავადებების მართვისთვის აუცილებელ საბაზისო ცოდნას მედიცინის შესაბამის სფეროებში:

ბ.ა) კარდიოვასკულური პათოლოგიები;

ბ.ბ) კრიტიკული/გადაუდებელი მდგომარეობები;

ბ.გ) შინაგანი სნეულებები;

ბ.დ) ქირურგიული პათოლოგიები;

ბ.ე) ნევროლოგიური სინდრომები/პათოლოგიები;

ბ.ვ) მეან/გინეკოლოგიური მდგომარეობები/პათოლოგიები;

ბ.ზ) ტრავმა;

ბ.თ) ტოქსიკოლოგიური პათოლოგიები;

ბ.ი) პედიატრიული პათოლოგიები;

ბ.კ) ფსიქიატრიული პათოლოგიები;

ბ.ლ) უროლოგიური პათოლოგიები;

ბ.მ) ოტო-ლარინგოლოგიური პათოლოგიები;

ბ.ნ) ოფთალმოლოგიური პათოლოგიები;

ბ.ო) დერმატოლოგიური პათოლოგიები;

ბ.პ) გარემო ფაქტორების ზემოქმედებით გამოწვეული პათოლოგიები;

ბ.ჟ) პრეჰოსპიტალური მართვა;

ბ.რ) ადმინისტრირების საფუძვლები;

ბ.ს) ეპიდემიოლოგიის საფუძვლები.

გ) პარამედიკოსს უნდა გააჩნდეს შემდეგი ცოდნა/კომპეტენცია:

გ.ა) გ.ფ.რ (გულ-ფილტვის რეანიმაცია), სასუნთქი გზების უცხო სხეულით ობსტრუქციის გადაუდებელი დახმარება და მართვა მოზრდილებში, ბავშვებში, ჩვილებში, ახალშობილებში. დეფიბრილატორის გამოყენება, თეორიული და პრაქტიკული უნარ-ჩვევები;

გ.ბ) სასუნთქი გზების გამავლობის მართვა (ამბუს ტომრის, ლარინგეალური ნიღბის, უგონო პაციენტების (სუნთქვის არარსებობის შემთხვევაში) ენდოტრაქეული ინტუბაციის და ოროფარინგეალური მილის გამოყენების თეორიული და პრაქტიკული უნარ-ჩვევები).

გ.გ) ტრავმის პრეჰოსპიტალური მართვა მისი ძირითადი პრინციპებით, ტრავმის კინემატიკა, ტრავმული შოკის მართვა, იმობილიზაცია, ტრავმის მართვა სპეც პოპულაციებში (მოზრდილები, ჩვილები, ბავშვები, ორსულები, მოხუცები). თერმული დაზიანების მართვა, ტრიაჟის განხორციელება მისი ძირითადი პრინციპებით.;

გ.დ) ბავშვებში გულისა და სუნთქვის გაჩერების ბაზისური ალგორითმის მიხედვით მართვა. პედიატრიული პაციენტის სისტემატიზებული შეფასება გადაუდებელი მდგომარეობის დროს, კრუნჩხვა და მისი მართვა ბავშვებში;

გ.ე) მიოკარდიუმის იშემიის, იშემიური დაზიანების, ინფარქტის ელექტროკარდიოგრაფიული მაჩვენებლის, სიცოცხლისთვის საშიში არითმიების, გულისა და სუნთქვის მწვავე უკმარისობის, ჰიპერტონული კრიზის და ინსულტის დროს გადაუდებელი დახმარება და მართვა პრეჰოსპიტალურ ეტაპზე;

გ.ვ) სიცოცხლისათვის საშიში გულმკერდის არეში ტკივილის/დისკომფორტის დიფერენციალური დიაგნოსტიკა, საშოკე და არასაშოკე რითმების ამოცნობა მონიტორზე და შესაბამისი მართვა (პარკუჭოვანი ფიბრილაცია, უპულსო პარკუჭოვანი ტაქიკარდია, ასისტოლია, უპულსო ელექტრული აქტივობა და სხვ. გამტარებლობის დარღვევით მიმდინარე არითმიები);

გ.ზ) ორსულობა/მშობიარობა და მისი გართულებების დროს გადაუდებელი დახმარება;

გ.თ) გადაუდებელი დახმარება ინტოქსიკაციების დროს;

გ.ი) ქიმიურ, ბიოლოგიურ, რადიაციულ და ბირთვულ ინციდენტების დროს სამედიცინო რეაგირება;

გ.კ) პრეჰოსპიტალურ ეტაპზე სხვა მდგომარეობების მართვა, რომლებიც საჭიროებს გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფას და სასიცოცხლო პარამეტრების კორექტირებას მედიკამენტოზური ჩარევისა და სამედიცინო მანიპულაციების გამოყენებით;

გ.ლ) გარდაცვალების ფაქტის დადასტურება.

4. პრეჰოსპიტალურ ეტაპზე პათოლოგიური მდგომარეობები და პარამედიკოსის საქმიანობის მოცულობა

5. სავალდებულო პრაქტიკული უნარ-ჩვევები

პარამედიკოსს შეუძლია შემდეგი სამედიცინო მანიპულაციების და პროცედურების ჩატარება:

ა) პაციენტის სრულყოფილი ფიზიკალური გასინჯვა და კლინიკური სიმპტომების შეფასება (მათ შორის, გადაუდებელი მდგომარეობების დროს). კერძოდ: პირველადი დათვალიერება, ძირითადი სასიცოცხლო ნიშნების შეფასება; კანის ფერი და ტემპერატურა; ხილული ლორწოვანის შეფასება; პულსი (ცენტრალური და პერიფერიული: სიხშირე, რიტმულობა, ავსებადობა); არტერიული წნევის გასინჯვა; ცნობიერების დონე; თავის/სახის მოდამოს შემოწმება (თვალები/გუგები, ცხვირი, პირი, ყურები); გულმკერდის შემოწმება (პალპაცია, პერკუსია, აუსკულტაცია, სუნთქვისას გულმკერდის მოძრაობის სიმეტრიულობა); სუნთქვა (სიხშირე, სიღრმე, რიტმულობა); მუცლის და მენჯის გასინჯვა; კიდურების (ზედა, ქვემო) შემოწმება სიმეტრიულად (მთლიანობა, დისტალური პულსი, კაპილარული ავსება, მგრძნობელობა, მოძრაობა სახსრებში, კუნთთა ტონუსი, ძალა);

ბ) პაციენტის დამოუკიდებელი უნარების შეფასება, დაცემის/ტრავმის რისკის შეფასება, მხედველობის, სმენის, ცნობიერების, დეპრესიის, სოციალური აქტივობის/იზოლაციის შეფასება, ფსიქიკური სტატუსის შეფასება.

გ) სისხლის წნევის მონიტორინგი;

დ) ელექტროკარდიოგრაფია (ელექტროკარდიოგრამის გადაღება) და ინტერპრეტაცია;

ე) გულის არაპირდაპირი მასაჟი, ელექტრული დეფიბრილაცია; სინქრონული კარდიოვერსია;

ვ) ინტრავენური, ინტრამუსკულარული ინიექცია;

ზ) სითხეების და პრეპარატების ი/ვ ინფუზია; ძვალშიდა კათეტერიზაცია;

თ) ნაზოგასტრალური ზონდის ჩადგმა;

ი) რესპირაციული დარღვევების ამოცნობა და კორექცია; ორო/ნაზოფარინგიალური და ლარინგიალური მილის ჩადგმა;

კ) ტრაქეის ინტუბაცია; ტრაქეის სწრაფი თანმიმდევრული ინტუბაცია;

ლ) მექანიკური ვენტილაცია – ჩვენება, ინიცირება, მართვა;

მ) უცხო სხეულის აღმოჩენა და მოცილება (თვალი, ყური);

ნ) ცხვირის ტამპონადა (გადაუდებელ შემთხვევაში) – არაკონტროლირებული სისხლდენის დროს;

ო) პირველადი ქირურგიული დაზიანების (კანის და კანქვეშა ქსოვილის მთლიანობის დარღვევა, ექსკორიაცია და სხვა სახის დაზიანებები ეპიდერმისის დონეზე) დამუშავება; სისხლდენის შეჩერება (არტერიული, ვენური, კაპილარული);

პ) გლუკოზის დონის განსაზღვრა პერიფერიულ სისხლში გლუკომეტრით;

ჟ) გადაუდებელი მშობიარობის მიღება;

რ) ტრავმული კიდურების დროებითი იმობილიზაცია;

ს) ხერხემლის ტრავმული დაზიანების საწყისი მართვა/იმობილიზაცია;

ტ) პირველადი სასწრაფო დახმარება თვალის ტრავმის, ჭრილობების, დამწვრობის დროს;

უ) სიცოცხლის შენარჩუნების ბაზისური ალგორითმი (BLS);

ფ) გადაუდებელი კარდიოვასკულური დახმარება (ACLS);

ქ) გადაუდებელი პედიატრიული დახმარება (PALS);

ღ) ტრავმული პაციენტების პრეჰოსპიტალური მართვა (PHTLS);

ყ) უნივერსალური უსაფრთხოების ზომების განხორციელება;

შ) ბიოლოგიური საშიში ნივთიერებების დეკონტამინაცია;

ჩ) პრეჰოსპიტალურ ეტაპზე სხვა მდგომარეობების მართვისთვის (რომლებიც საჭიროებს გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას, სასიცოცხლო პარამეტრების კორექტირებას, მედიკამენტოზურ ჩარევას, სამედიცინო მანიპულაციების გამოყენებას) აუცილებელი პრაქტიკული უნარ-ჩვევების ფლობა.