მკვლელობით ან ანგარიშსწორებით მემუქრებიან

რა უნდა გააკეთოთ

1. საფრთხე ახლაა — დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ პოლიცია. კვალიფიკაცია: მუქარა დანაშაულია, თუ გიქადიან სიცოცხლის მოსპობას, ჯანმრთელობის დაზიანებას ან ქონების განადგურებას და თქვენ გაგიჩნდათ მისი განხორციელების საფუძვლიანი შიში (სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე მუხლი); სასჯელი — თავისუფლების აღკვეთა 1 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე მუხლი); ჯგუფურად, არაერთგზის, ოჯახის წევრის, არასრულწლოვნის, ორსულის მიმართ — 3 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 151-ე მუხლი). შიშის საფუძვლიანობას ადასტურებს წინა ძალადობა, იარაღის არსებობა, კონკრეტიკა (სად, როდის, როგორ), დაჟინებულობა. მონათესავე შემადგენლობები: სისტემატური არასასურველი ზარები/შეტყობინებები, თვალთვალი — დევნა (ცალკე შემადგენლობა) (სისხლის სამართლის კოდექსის 151¹ მუხლი); თუ მუქარით ფულს ან ქონებას მოითხოვენ — ეს გამოძალვაა (სისხლის სამართლის კოდექსის 181-ე მუხლი).

2. განცხადება: შეტყობინება შეიძლება იყოს წერილობითი, ზეპირი ან სხვაგვარად დაფიქსირებული (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი); განმცხადებელს უფლება აქვს, მიიღოს წერილობითი ცნობა შეტყობინების შეტანის შესახებ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი); შეტყობინების მიღების შემდეგ გამომძიებელი/პროკურორი ვალდებულია, დაიწყოს გამოძიება (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 100-ე მუხლი). დაურთეთ თარიღიანი სკრინშოტები და ნომერი/ანგარიში, არ წაშალოთ მიმოწერა, შეინახეთ აუდიო/ვიდეო, დაასახელეთ მოწმეები.

3. საპროცესო უფლებები: დაზარალებულის სტატუსს გასცემს პროკურორი; თუ განცხადება 48 საათში არ დააკმაყოფილა — ერთჯერადი საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი). გასაჩივრება: სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებაზე უარი — ერთჯერადად ზემდგომ პროკურორთან, შემდეგ რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 168-ე მუხლი).

4. დაცვა: აღკვეთის ღონისძიებასთან ერთად სასამართლომ შეიძლება დაამატოს გარკვეულ პირებთან შეხვედრისა და ადგილებში სიარულის აკრძალვა (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 199-ე მუხლი) — სთხოვეთ პროკურორს, რომ ამის შესახებ შუამდგომლობა აღძრას; სიცოცხლის, ჯანმრთელობის, ქონების მნიშვნელოვანი საფრთხისას — პროცესის მონაწილის დაცვის განსაკუთრებული ღონისძიებები (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 67-ე მუხლი). ოჯახში: თუ მუქარა ოჯახის წევრისგან (მათ შორის ყოფილი მეუღლისგან) მოდის — პოლიციის შემაკავებელი ორდერი 1 თვემდე ვადით (ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ კანონის მე-12 მუხლი), შემდეგ — სასამართლოს დამცავი ორდერი.

5. არ უპასუხოთ მუქარით და არ შეხვდეთ „სასაუბროდ“ — საპასუხო სიტყვები საპასუხო განცხადებად გადაიქცევა.

6. სად მივმართოთ: პოლიცია (გადაუდებელი გამოძახება, შსს-ს რაიონული განყოფილება); პროკურორი (დაზარალებულის სტატუსი, საჩივრები); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; ოჯახის კონტექსტში — პოლიციის შემაკავებელი ორდერი და სასამართლოს დამცავი ორდერი.

7. მტკიცებულებები: მიმოწერის სკრინშოტები/ექსპორტი თარიღითა და ნომრით, ზარების ჩანაწერები, მოწმეები, წინა განცხადებები, იარაღის შესახებ მონაცემები.

8. ხაფანგები: პოლიცია პასუხობს „ეს მხოლოდ სიტყვებია“ — მოითხოვეთ შეტყობინების რეგისტრაცია და შეტანის ცნობა; მიმოწერის წაშლა ან დაბლოკვა მტკიცებულებების შენახვამდე; საპასუხო მუქარა; ფულის მოთხოვნის მუქარით გამოხატვა მარტივ მუქარად დაკვალიფიცირება — ეს გამოძალვაა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• როდის არის მუქარა დანაშაული (სიცოცხლე/ჯანმრთელობა/ქონება და საფუძვლიანი შიში) და რა ემუქრება მემუქარეს
• როგორ უნდა განაცხადოთ და შეინახოთ მტკიცებულებები, ცნობა შეტყობინების შეტანის შესახებ
• დაზარალებულის სტატუსი და უმოქმედობის/უარის გასაჩივრება
• დაცვის ღონისძიებები — კონტაქტის აკრძალვა აღკვეთის ღონისძიების ფარგლებში, განსაკუთრებული დაცვა, ოჯახში — ორდერები