საკუთრება და ბინა
უნებართვო შენობის ლეგალიზება
გვერდზე განხილულია უნებართვოდ აშენებული შენობის ლეგალიზება: 2007 წლამდე და მის შემდეგ აშენებული ობიექტების განსხვავებული რეჟიმი, ჯარიმა, გადაწყვეტილების ვადები, რეესტრში რეგისტრაცია, უარის გასაჩივრება და ჩამოშლის რისკი.
რა უნდა გააკეთოთ
დაადგინეთ: რა აშენდა, როდის დასრულდა, კლასი, ვისი მიწაა, ნებართვის გარეშე ან დაშვებული გადახვევით; I კლასი — შეტყობინება, II–IV — ნებართვა (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 94-ე მუხლი).
2007 წლამდე: გამარტივებული ლეგალიზაცია — მხოლოდ 2007 წლის 1 იანვრამდე დასრულებული ობიექტებისთვის (ლეგალიზების წესების 1-ლი მუხლი); მესაკუთრის განცხადება ნებართვის გამცემ ორგანოში, მარტივი წარმოება (ლეგალიზების წესების მე-4 მუხლი); არსებული მდგომარეობის პროექტი, ტოპოგრაფიული საფუძველი, ამონაწერი, ფოტოები (ლეგალიზების წესების მე-4 მუხლი); გადაწყვეტილება — 30 დღე (ლეგალიზების წესების მე-8 მუხლი); დუმილი = ლეგალიზებულია (ლეგალიზების წესების მე-8 მუხლი); ლეგალიზაცია = ექსპლუატაციაში მიღება (ლეგალიზების წესების 1-ლი მუხლი).
2007 წლის შემდეგ: აშენებულ ობიექტზე ნებართვა, თუ ის შეესაბამება მოთხოვნებს (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 112-ე მუხლი); საჭიროა ჯარიმის ქვითარი, ექსპერტიზა, აზომვითი ნახაზები (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 112-ე მუხლი); პროექტიდან გადახვევისას — ახალი ნებართვა (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 112-ე მუხლი). ჯარიმა: თბილისისა და დაცული ზონების გარეთ — 6 000 / 4 000 / 1 000 ლარი (თვითმმართველი ქალაქი / ქალაქი / სოფელი) (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 130-ე მუხლი); თბილისსა და დაცულ ზონებში — 8 000 კერძო მიწაზე (III–IV კლასი — 20 000) (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 131-ე მუხლი); საცხოვრებელი სახლის ნებართვის მოსაკრებელი — 4 ლარამდე/კვ. მ („ადგილობრივი მოსაკრებლების შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი).
რეესტრი — ლეგალიზაციის შემდეგ: ლეგალიზაციის გარეშე — მხოლოდ საინფორმაციო ბარათი („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-15⁶ მუხლი); რეესტრი შენობის შესახებ აცნობებს მერიას/სამშენებლო ზედამხედველობას („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-15⁶ მუხლი).
უარი: საჩივარი — 1 თვე (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი); სარჩელი — 1 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი). რისკი: სამშენებლო ზედამხედველობამ შეიძლება ჩამოშლა დაადგინოს (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 127-ე მუხლი); მისი დადგენილება საჩივრდება 15 კალენდარული დღის განმავლობაში, ჩამოშლას არ აჩერებს (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 128-ე მუხლი).
მეზობელი: დაზარალებული მეზობელი მონაწილეობს წარმოებაში, მაგრამ ვეტოს უფლება არა აქვს (სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის 110-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: მერია (თბილისში — არქიტექტურის სამსახური); სამშენებლო ზედამხედველობა; საჯარო რეესტრი; სასამართლო.
მტკიცებულებები: მიწის ამონაწერი, შენობის აგების თარიღის დამადასტურებელი მტკიცებულებები (აეროფოტო, ძველი ტექპასპორტები, ანგარიშ-ფაქტურები), აზომვები, ექსპერტიზა, ფოტოები.
ხაფანგები: ლეგალიზაციამდე რეესტრში წასვლა; გამარტივებული წესების გამოყენება 2007 წლის შემდეგ აშენებულ ობიექტზე; თბილისისთვის სპეციალური ჯარიმის ნაცვლად ზოგადის გამოყენება; მრავალბინიანი სახლის დანაშენი საერთო საკუთრებას ეხება.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ორი რეჟიმი — 2007 წლამდე აშენებული ობიექტი (გამარტივებული ლეგალიზაცია) და მის შემდეგ (აშენებულ ობიექტზე ნებართვა)
- ჯარიმა ლეგალიზაციის პირობად, მისი ოდენობა ადგილის მიხედვით, ექსპერტიზა და აზომვები
- გადაწყვეტილების მიმღები ორგანო და ვადები; დუმილის შედეგები
- საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია მხოლოდ ლეგალიზაციის შემდეგ
- უარის გასაჩივრება და ჩამოშლის რისკი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსი
- მუხლი 112. მშენებლობის ახალი ნებართვა, მშენებლობის ნებართვის გაცემა უნებართვო მშენებლობის შემთხვევაში, მშენებლობის ნებართვაში ცვლილების შეტანა
- მუხლი 128. მითითების, შემოწმების აქტის, დადგენილების, უწყებისა და ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის საფუძველზე ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების გაცნობის, მითითებით განსაზღვრული ვად
- მუხლი 130. უნებართვო მშენებლობა
- მუხლი 131. უნებართვო მშენებლობა საქართველოს ტყის კოდექსითა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, განსაკუთრებული რეგულირების ტერიტორიაზე ან ზონაში, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონაში
- მუხლი 94. მშენებლობის შეტყობინების ან მშენებლობის ნებართვის მიღების ვალდებულებისადმი დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობის მშენებლობა
- მუხლი 127. დადგენილება უნებართვო მშენებლობის ან სანებართვო პირობების დარღვევით მიმდინარე მშენებლობის შეჩერების შესახებ ან/და უკანონოდ წარმოებული მშენებლობის დემონტაჟის შესახებ
- მუხლი 110. მშენებლობის ნებართვის გაცემასთან დაკავშირებით ადმინისტრაციულ წარმოებაში დაინტერესებული პირის მონაწილეობა