გადაწყვეტილება
გამოყენებული ნორმები
გადაწყვეტილების ტექსტი
საქმე №2/24321 - 17
გადაწყვეტილება
საქართველოს სახელით
19 დეკემბერი, 2018 წელი თბილისი
შესავალი ნაწილი
თბილისის საქალაქო სასა----თლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია
სასა----თლოს დასახელება
მოსა----თლე გიორგი მაისურაძე
სხდომის მდივანი გრეტა ჩიქოვანი
მოსარჩელე - თა----ა მა---------ი
წარმომადგენელი - ნი------–----ა, ნი--------–----–---–ი
მოპასუხე - გე--- ბე------–---–ი
წარმომადგენელი - ივ--- ბე------–---–ი
მოპასუხე - ინ-- ბე------–---–ი
მოპასუხე - ნა------ი ბე------–---–ი
წარმომადგენელი - ან---–----ე
მოპასუხე - სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო
წარმომადგენელი - მა-------–--–-–---–ი, სა-–--------–--ე
დავის საგანი - მემკვიდრეობის მიღების ფაქტის დადგენა, უძრავი ქონების 1/4 ნაწილზე მესაკუთრედ ცნობა
აღწერილობითი ნაწილი
1. სასარჩელო მოთხოვნა
1.1. ივ--- ბე------–---–ის (გარდაცვალების თარიღი 1--- წლის 06 მაისი, გარდაცვალების აქტის ჩანაწერი N1-) დანაშთი სამკვიდრო ქონების მდებარე: თბილისი ჩიქ-----------------ა, საკადასტრო კოდი N0--------------- – ¼ ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ თა----ა მა---------ის ცნობა;
1--- წლის 06 მასს გარდაიცვალა თა----ა მა---------ის პაპა ივ--- ბე------–---–ი. მისი ერთერთი პირველი რიგის მემკვიდრე იყო გე-----ი ბე------–---–ი, რომელიც იყო თა----ა მა---------ის მამა და ივ--- ბე------–---–ის შვილი. გე-----ი ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წლის 29 იანვარს. როგორც უკვე აღინიშნა მამკვიდრებელი ივ--- ბე------–---–ი გარდაიცვალა 06.05.1--- წელს და მისი გარდაცვალებით გაიხსნა სამკვიდრო. აწ გარდაცვლილ გე-----ი ბე------–---–ს არ მიუმართავს ნოტარიუსისათვის მამის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში, რადგან იგი ფაქტიურად დაეუფლა სამკვიდრო ქონებას. მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა ნოტარიუსს ია------------–--ნს რათა მიეღო 2--- წლის 29 იანვარს გარდაცვლილი მამის გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება, რაზეც 29.08.2--- წელს გაიცა სამკვიდრო მოწმობა (რეგისტრაციის ნომრით N1--------). მოსარჩელემ პაპის ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონების მიღების მოთხოვნით მიმართა ნოტარიუსს ია------------–--ნს 2016 წლის 26 დეკემბერს. იმავე დღეს ნოტარიუსმა გასცა დადგენილება სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე უარის თქმის შესახებ. უარის თქმის საფუძვლად დაადგი--, რომ წარდგენილი დოკუმენტებით ვერ დგინდებოდა გე-----ი ბე------–---–ის მიერ სამკვიდროს მიღების და შესაბამისად, მისი ფლობის ფაქტი. ერთ-ერთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ გე-----ი ბე------–---–ი ფაქტიურად შეუდგა სამკვიდრო ქონების ფლობას უნდა ყოფილიყო მისი გარდაცვალების აქტის ჩანაწერი, თუმცა აღმოჩნდა პიროვნების პერსონალური მონაცემები გადახაზულია და არ ფიქსირდება. თუმცა გე-----ი ბე------–---–ი მამის გარდაცვალებამდე და მისი გარდაცვალების შემდგომაც ცხოვრობდა ამ სახლში, ფლობდა და განკარგავდა მას. მოსარჩელეც სწორედ ამ სახლში დაიბადა და გაიზარდა. გე-----ის გარდაცვალების შემდგომ მისი შვილი, თა----ა მა---------ი აგრძელებს იქ ცხოვრებას. მოსარჩელე დღემდე იხდის კომუნალურ გადასახადებს. აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდი--რე, დგინდება, რომ ივ--- ბე------–---–ის გარდაცვალების შემდგომ, ქონების ფლობას შეუდგა მისი შვილი გე-----ი ბე------–---–ი, ხოლო ამ უკანასკნელის გარდაცვალების შემდგომ - მისი შვილი, თა----ა მა---------ი. მართალია, სამკვიდროს მიღების ვადაში არცერთს არ მიუმართავს ნოტარიუსისათვის, თუმცა ფაქტიურად შეუდგნენ სამკვიდროს ფლობას, რაც სამოქალაქო კანონმდებლობით სამკვიდროს მიღების ერთ-ერთი საფუძველია.
ივ--- ბე------–---–ს ჰყავდა ხუთი შვილი: გე-----ი, გე---, ნი--, ნა------ი და თა----ი ბე------–---–ები. აქედან, გე-----ი, ნი-- და თა----ი არიან გარდაცვლილები. გე-----ი ბე------–---–ის შვილია თა----ა მა---------ი, ხოლო თა----ი ბე------–---–ის შვილია ინ-- ბე------–---–ი. ნი-- ბე------–---–ს მემკვიდრე არ ჰყოლია. შესაბამისად, ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონების მიღებაზე პრეტენზია გააჩნია ოთხ პიროვნებას. კერძოდ, გე-----ი ბე------–---–ის შვილს თა----ა მა---------ს, გე--- ბე------–---–ს, ნა------ი ბე------–---–ს და თა----ი ბე------–---–ის შვილს ინ-- ბე------–---–ს. თითოეულ მათგანს ეკუთვნის ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონებიდან ¼ წილი. მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი სადავო ქონება ცნობა-დახასიათებით ირიცხება ივ--- ბე------–---–ის სახელზე, ხოლო საჯარო რეესტრიდან ამონაწერით სახელმწიფოს საკუთრებაშია. ივ--- ბე------–---–ის ყველა მემკვიდრეს მოთხოვნილი აქვს სამკვიდრო და არცერთს არ განუცხადებია უარი წილის დათმობაზე.
(სარჩელი, სასა----თლოს 2018 წლის 21 ნოემბრის და 19 დეკემბრის სხდომის ოქმები);
2. მოპასუხის პოზიცია
მოპასუხე გე--- ბე------–---–ის წარმომადგენელი ივ--- ბე------–---–ი ეთანხმება სასარჩელო მოთხოვნას სრულად. იგი თანხმობას აცხადებს თა----ა მა---------ი აღირიცხოს ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების ¼ ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ. მოპასუხე არ ხდის სადავოს იმ გარემოებას, რომ ივ--- ბე------–---–ის გარდაცვალების შემდგომ, მის დანაშთ ქონებას ფაქტობრივად დაეუფლა მისი შვილი გე-----ი ბე------–---–ი, ხოლო გე-----ი ბე------–---–ის გარდაცვალების შემდეგ მისი ქონება მიიღო მისმა შვილმა თა----ა მა---------მა.
3. მოპასუხეები ინ-- ბე------–---–ი და ნა------ი ბე------–---–ი ნაწილობრივ ეთანხმებიან სასარჩელო მოთხოვნას. მოპასუხეთა პოზიციის მიხედვით, მამკვიდრებელ ივ--- ბე------–---–ს ჰყავდა ექვსი შვილი. შესაბამისად, მოსარჩელე მხარის მიერ მოთხოვნილი წილის ოდე---ბა არასწორია და ნაცვლად 1/4 ნაწილისა, მოსარჩელე თა----ა მა---------ს უნდა მიეკუთვნოს 1/5 ნაწილი. ამასთან, ყურადღება უნდა გამახვილდეს იმ გარემოებაზე, რომ 1951 წლის 31 მარტს შედგა გაყრილობის წერილი, რომლითაც მესაკუთრეებმა ჩიქ--------------------ში არსებული უძრავი ქონება გაიყვეს 3 ტოლ ნაწილად. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათებით დადგენილია, რომ თბილისში, ჩიქ------------------- არსებული საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეები იყვნენ ივ--- ბე------–---–ი, გე--- ბე------–---–ი და ნი-- ბე------–---–ი. ივ--- ბე------–---–ის საკუთრებას წარმოადგენს 500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.
4. მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი არ ეთანხმება სასარჩელო მოთხოვნას. მოსარჩელე თა----ა მა---------ი არ წარმოადგენს პაპის - ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონების მიმღებ პირს, ვი--იდან მოსარჩელე პაპის მემკვიდრე არ არის (სამკვიდროს გახსნის დროისათვის ცოცხალი იყო თა----ა მა---------ის მამა). ხოლო თავის მხრივ, თა----ა მა---------ი, როგორც მამის - გე-----ი ბე------–---–ის მემკვიდრე, ვერ გახდება პაპის სამკვიდრო ქონების მიმღები, რადგან გე-----ი ბერიტრაშვილს არც ფაქტობრივი ფლობითა და არც სანოტარო ორგანოში განცხადების შეტანით არ მიუღია ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება.
3. ფაქტობრივი გარემოებები
3.1. უდავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.1.1. ივ--- ბე------–---–ი გარდაიცვალა 1--- წლის 06 მაისს. გე-----ი, გე---, ნი--, ნა------ი, თა----ი და მა---------ა ბე------–---–ები წარმოადგენენდნენ ივ--- ბე------–---–ის შვილებს და შესაბამისად მისი პირველი რიგის მემკვიდრეებს.
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_გარდაცვალების მოწმობა, აქტის ჩანაწერი N1- (ტომი 1, ს.ფ. 18);
- გე-----ი ბე------–---–ის დაბადების მოწმობა, აქტის ჩანაწერი N65 (ტომი 1, ს.ფ. 46);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.1.2. გე-----ი ბე------–---–ი, ნი-- ბე------–---–ი, თა----ი ბე------–---–ი და მა---------ა ბე------–---–ი არიან გარდაცვლილები;
გე-----ი ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წლის 29 იანვარს. მისი პირველი რიგის მემკვიდრეს წარმოადგენს თა----ა მა---------ი;
მა---------ა ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წლის 18 ოქტომბერს. მას პირველი რიგის მემკვიდრე არ დარჩენია;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- გარდაცვალების მოწმობა, აქტის ჩანაწერი N0------ (ტომი 1, ს.ფ. 17);
- გარდაცვალების აქტის ჩანაწერი (ტომი 1, ს.ფ. 24);
- გარდაცვალების მოწმობა, აქტის ჩანაწერი N0------ (ტომი 1, ს.ფ. 180);
- თა----ი ბე------–---–ის დაბადების მოწმობა, აქტის ჩანაწერი N1--- (ტომი 1, ს.ფ. 45);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.1.3. 2--- წლის 29 აგვისტოს თა----ა მა---------ის სახელზე გაიცა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის მიხედვითაც მემკვიდრეობა გაიხსნა მთლიან ქონებაზე. სამკვიდროს წარმოადგენს გე-----ი ბე------–---–ის ქონებრივი და არაქონებრივი უფლებები (სამკვიდრო აქტივი და სამკვიდრო პასივი). თა----ა მა---------ი ფაქტიურად დაუფლებულია და მიღებული აქვს სამკვიდრო, რაც დასტურდება სანოტარო ბიუროშო განცხადების შემოტანით და ქონების ფაქტობრივი ფლობით, თანახმად, გე-----ი ბე------–---–ის სახელზე გაცემული შემნახველი სალაროს წიგნაკისა.
თა----ა მა---------ი არის აწ გარდაცვლილი გე-----ი ბ-------–--–-ს პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრე - შვილი, რომელმაც საკუთრებაში მიიღო 2--- წლის 29 იანვარს გარდაცვლილი გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება, რომელიც მამკვიდრებელს ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_2--- წლის 29 აგვისტოს გაცემული სამკვიდრო მოწმობა, რეგისტრაციის ნომერი N1-------- (ტომი 1, ს.ფ. 19-21);
3.1.4. 1951 წლის 31 მარტს შედგა გაყრილობის წერილი, რომლითაც მესაკუთრეებმა, ივ--- ბე------–---–მა, გე--- ბე------–---–მა და ნი-- ბე------–---–მა უძრავი ქონება, მდებარე თბილისი, ჩიქ--------------------ში არსებული უძრავი ქონება გაიყვეს 3 ტოლ ნაწილად. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათებით დადგენილია, რომ ზემოაღნიშნულ მისა----თზე არსებული საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ ივ--- ბე------–---–ი, გე--- ბე------–---–ი და ნი-- ბე------–---–ი.
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათება, მომზადების თარიღი 24.11.2--- (ტომი 1, ს.ფ. 22);
_1951 წლის 31 მარტს შედგენილი გაყრილობის ხელწერილი (ტომი 1, ს.ფ. 23);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.1.5. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში დაცული მონაცემების თანახმად, გლ-----------–------ს რაიონის გამგეობის 2--- წლის 4 ნოემბრის N1-- დადგენილების საფუძველზე, ივ--- და ნი-- ბე------–---–ების სახელზე აღრიცხულ საცხოვრებელ სახლს (მისა----თით ჩიქ-------------------) მიენიჭა მისა----თი: თბილისი, ჩიქ-----------------ა;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2017 წლის 17 მარტს გაცემული ცნობა N8---- (ტომი 1, ს.ფ. 47).
3.1.6. თბილისის საქალაქო სასა----თლოს 2--- წლის 14 თებერვლის დადგენილებით, ინ-- ბე------–---–ისა და ნა------ი ბე------–---–ის განცხადება დაკმაყოფილდა: დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი, ნი--- ბე------–---–ისადმი (გარდაცვლილი 2--- წლის 29 მაისს, თბილისში, პ/ნ 0----------, აქტის ჩანაწერი N0------) უფლების დამდგენი საბუთის, სახელდობრ - 201- წლის 9 აგვისტოს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ მომზადებული ცნობა-დახასიათების კუთვნილების ფაქტი, რომელშიც მითითებული მისი სახელი ,,ნი--“ არ ემთხვევა მისი (გარდაცვალების მოწმობაში) მითითებულს სახელს ,,ნი---“;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_თბილისის საქალაქო სასა----თლოს 2--- წლის 14 თებერვლის დადგენილება, საქმე N2/1-----1- (ტომი 1, ს.ფ. 184);
3.1.7. საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა ადასტურებს ნოტარიუს ა. ჭი---------–-ს მიერ 1980 წლის 30 აგვისტოს დამოწმებული ანდერძის (რეესტრის N1-----) ასლის სისწორეს დედანთან. დედანი ი--ხება საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის სანოტარო არქივში. ნოტარიუს ა. ჭი---------–-ს სანოტარო არქივში არ მოიპოვება ინფორმაცია ანდერძის გაუქმების თაობაზე. მოანდერძე არის ნი--- ივ---ს ას ბე------–---–ი. ზემოაღნიშნული ანდერძით, ნი--- ბე------–---–მა მთლიანი თავისი ქონება, რომელიც გარდაცვალების დროისათვის აღმოჩნდება მის საკუთრებაში, უანდერძა ინ-- ივ---ს ასულ ბე------–---–ს;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_1980 წლის 30 აგვისტოს დამოწმებული ანდერიძი, რეესტრის N1----- (ტომი 1, ს.ფ. 185-188);
_სსიპ საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის მიერ 07.11.2012 წელს გაცემული დამოწმების ფურცელი N16/3861 (ტომი 1, ს.ფ. 189-190).
3.1.8. თბილისის საქალაქო სასა----თლოს 2--- წლის 20 ივნისის დადგენილებით, განმცხადებლების ინ-- ბე------–---–ის და ნა------ი ბე------–---–ის განცხადება იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენის თაობაზე დარჩა განუხილველი. დაინტერესებულ პირებს წარმოადგენდნენ გე--- ბე------–---–ი, თა----ი მა---------ი-ბე------–---–ი;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_თბილისის საქალაქო სასა----თლოს 2--- წლის 20 ივნისის დადგენილება, საქმე N2/-----14 (ტომი 1, ს.ფ. 75-76).
3.1.9. სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ქვემო ქართლის რეგიონული არქივის მიერ გაცემული საარქივო ცნობის მიხედვით, ქვემო ქართლის რეგიონულ არქივში დაცულ გ-------------------- დაბა ავ---–-ს სასოფლო საბჭოს დ. ავ---–-ს 1955-1957 წლების საკომლო წიგნში კომლის უფროსად ჩაწერილია ივ--- გრიგოლის ძე ბე------–---–ი. კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: ცოლი - თა----ი ალექსის ას ბე------–---–ი, შვილი - გე-----ი ივ---ს ძე ბე------–---–ი, შვილი - ნა------ი ივ---ს ასული ბე------–---–ი. გ-------------------- დაბა ავ---–-ს სასოფლო საბჭოს დ. ავ---–-ს 1958-1--- წლების საკომლო წიგნში კომლის უფროსად ჩაწერილია ივ--- გრიგოლის ძე ბე------–---–ი. კომლის შემადგენლობაში ირიცხებიან: ცოლი - თა----ი ალექსის ას ბე------–---–ი და შვილი გე-----ი ივ---ს ძე ბე------–---–ი. გ-------------------- დაბა ავ---–-ს სასოფლო საბჭოს დ. ავ---–-ს 1961-1963 წლების საკომლო წიგნებში არ აღმოჩნდა ჩანაწერი ივ--- გრიგოლის ძე ბე------–---–ის კომლის შემადგენლობის შესახებ, ხოლო გ-------------------- დაბა ავ---–-ს სასოფლო საბჭოს დ. ავ---–-ს 1954 წლის საკომლო წიგნები ქვემო ქართლის რეგიონულ არქივში დაცვაზე არ შემოსულა;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_სსიპ საქართველოს ეროვნული არქივის ქვემო ქართლის რეგიონული არქივის მიერ 2018 წლის 03 ივლისს გაცემული საარქივო ცნობა A-------------- (ტომი 1. ს.ფ. 174-178).
3.1.10. 2016 წლის 26 დეკემბერს თა----ა მა---------მა მიმართა განცხადებით ნოტარიუსს, რომელმაც განაცხადა, რომ თა----ა მა---------ი არის აწ გარდაცვლილი გე-----ი ბე------–---–ის შვილი და ითხოვა აწ გარდაცვლილი ბაბუის (გე-----ის მამის) ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონებაზე, კერძოდ, ქონებრივ და არაქონებრივ უფლებებზე, სამკვიდრო აქტივსა და სამკვიდრო პასივზე კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა. ვი--იდან წარმოდგენილი დოკუმენტებით ვერ დადგინდა გე-----ი ბე------–---–ის მიერ სამკვიდროს მიღების ფაქტი, ასეთ შემთხვევაში ნოტარიუსი შესაძლებლობას იყო მოკლებული დაედგი-- სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის ფაქტი, რის გამოც თა----ა მა---------ს უარი ეთქვა სამკვიდრო მოწმობის გაცემაზე სასა----თლოს მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის ფაქტის დადგენამდე.
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_2016 წლის 26 დეკემბრის დადგენილება, რეგისტრაციის ნომერი N1-------- (ტომი 1, ს.ფ. 25-26);
3.1.11. ერთიანი ელექტრონული სამემკვიდრეო რეესტრიდან მიღებული ინფორმაციით, 1--- წლის 6 მაისს გარდაცვლილი ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების თაობაზე რეესტრში მოიძებნა შვიდი ჩანაწერი შემდეგი სახით: 1. 2016 წლის 26 დეკემბერს ნოტარიუს ი. ჩან----–----ს მიერ თა----ა მა---------ის მიმართ გაცემულია სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე უარის შესახებ დადგენილება (რეგისტრაციის N1--------). 2. 201- წლის 8 მაისს ნოტარიუს ი. ჩან----–----ს მიერ გაცემულია სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე უარის შესახებ დადგენილება. 3. 201- წლის 22 აპრილს ნოტარიუს ი. ჩან----–----ს მიერ გაცემულია სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე უარის თქმის შესახებ დადგენილება; 4. 201- წლის 26 მარტს ი. ჩანქესლიანის მიერ დამოწმებულია სამკვიდროს მიღების/სამკვიდრო მოწმობის გაცემის შესახებ განცხადება; 5. 2--- წლის 4 მაისს ნოტარიუს ი. ჩან----–----ს მიერ დამოწმებულია სამკვიდროს მიღების/სამკვიდრო მოწმობის გაცემის შესახებ განცხადება; 7. 1975 წლის 29 ივნისს პირველ სანოტარო კანტორაში შესრულებულია სამემკვიდრეო საქმისწარმოებასთან დაკავშირებული სხვა სანოტარო მოქმედება. ერთიანი ელექტრონული სამემკვიდრეო რეესტრის ჩანაწერში არ არის მითითებული მამკვიდრებლის გარდაცვალების თარიღი, რის გამოც საქართველოს ნოტარიუსთა პალატა ვერ ახდენს იდენტიფიკაციას;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის მიერ გაცემული ინფორმაცია ერთიანი ელექტრონული სამემკვიდრეო რეესტრიდან (ტომი 1, ს.ფ. 74-75).
3.1.12. შპს ,,თი-----------------------------ს“ მიერ მომზადებული დასკვნის მიხედვით, ქალაქ თბილისი, ჩი-----------------ში (საკადასტრო კოდი N0---------------) მდებარე საცხოვრებელი სახლის (შე---ბა N1) პირველ სართულზე განთავსებული ფართის (საცხოვრებელი- 60.68 კვ.მ. ვერანდა - 25.64 კვ.მ.), 500 კვ.მ. მიწის ნაკვეთისა და ეზოში განთავსებული სათავსოს ტიპის ნაგებობის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 69 575 ლარს;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_შპს ,,თი-----------------------------ს“ მიერ გაცემული აუდიტორული დასკვნა (ტომი 1, ს.ფ. 49-67).
3.2. დადგენილი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები
3.2.1. უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის ელექტრონული წიგნის მონაცემებით, უძრავი ნივთზე, ქალაქი თბილისი, ჩი---------------- (ს/კ 0---------------) რეგისტრირებულია გე--- ბე------–---–ის და სახელმწიფოს თანასაკუთრების უფლება. დაზუსტებული ფართობი 1581.00 კვ.მ.
მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლის განმარტებით, ამონაწერში მითითებულია მხოლოდ გე--- ბე------–---–ი იმ საფუძვლით, რომ მხოლოდ მან მოახდი-- საჯარო რეესტრში თავისი უფლების რეგისტრაცია უძრავ ქონებაზე. ხოლო დანარჩენ დაურეგისტრირებელ ფართზე მესაკუთრედ ჩანს სახელმწიფო, ვი--იდან, გე--- ბე------–---–თან ერთად არსებულ ქონების თანამესაკუთრეებს დღემდე არ აქვს დარეგისტრირებული უძრავი ქონებიდან საკუთარი წილი;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მომზადების თარიღი 30.06.2017 წელი (ტომი 1, ს.ფ. 76-77);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.2.2. მოსარჩელე თა----ა მა---------ი მამის, გე-----ი ბე------–---–ის გარდაცვალების შემდეგ ექვსი თვის ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლა მამკვიდრებლის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას. თა----ა მა---------ის მიერ სამკვიდროს მიღება დასტურდება 2--- წლის 29 აგვისტოს გაცემული სამკვიდრო მოწმობით, სადაც მითითებულია რომ თა----ა მა---------ს სამკვიდრო მიღებული აქვს ქონების ფაქტობრივი ფლობით, თანახმად გე-----ი ბე------–---–ის სახელზე გაცემული შემნახველი სალარო წიგნაკისა. მოსარჩელე მხარე ასევე მიუთითებს, რომ გე-----ი ბე------–---–ს მამის, ივ--- ბე------–---–ის (გარდაცვალების თარიღი 1--- წლის 06 მაისი) გარდაცვალების შემდეგ, მიღებული აქვს სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივად დაუფლების გზით. იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელე თა----ა მა---------ი წარმოადგენს მამის გე-----ი ბე------–---–ის მემკვიდრეს, ხოლო ამ უკანასკნელს თავის მხრივ მიღებული აქვს კანონით დადგენილი წესით სამკვიდრო ქონება, ეთანხმებიან მოპასუხეები გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი. მოპასუხეებად მითითებული პირები წარმოადგენენ იმ მემკვიდრეებს, რომელთაც აქვთ სა----თლებრივი პრეტენზია ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ ქონებაზე მემკვიდრეობითი საფუძვლით;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
_2--- წლის 29 აგვისტოს გაცემული სამკვიდრო მოწმობა, რეგისტრაციის ნომერი N1-------- (ტომი 1, ს.ფ. 19-21);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
3.2.3. მოპასუხე სსიპ ქონების მართვის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი არ ეთანხმება იმ გარემოებას, რომ თა----ა მა---------ს, როგორც გე-----ი ბე------–---–ის მემკვიდრეს, უფლება აქვს პაპის ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ სამკვიდროზე, ვი--იდან არ დასტურდება მოსარჩელის მამის, გე-----ი ბე------–---–ის მიერ ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი.
სადავო ქონების მემკვიდრეებად დასახელებული პირები, მოპასუხეები გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ თა----ა მა---------ს მიღებული აქვს მამის, გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება, ხოლო თავის მხრივ, ამ უკანასკნელს აქვს კანონით დადგენილი წესით მამის გარდაცვალების შემდეგ მიღებული აქვს მამის ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი ქონება. ამასთან, მხარეთა შორის სადავოა არა ის ფაქტი, რომ თა----ა მა---------ი, როგორც გე-----ი ბე------–---–ის პირველი რიგის მემკვიდრე, წარმოადგენს უფლებამოსილ პირს ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ სამკვიდროზე, არამედ მხარეები ვერ თანხმდებიან სამკვიდრო ქონებიდან მოსარჩელისათვის მისაკუთვნებელი წილის ოდე---ბაზე. უპირველესად, უნდა აღინიშნოს, რომ მოსარჩელე თა----ა მა---------ი პრეტენზიას აცხადებს თბილისში, ჩი-----------------ში მდებარე უძრავი ქონების იმ ნაწილზე, რაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათების მიხედვით ირიცხება ივ--- ბე------–---–ის სახელზე. წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან ირკვევა, რომ ქ. თბილისი, ჩი-----------------ში, საკადასტრო კოდი N0---------------, დაზუსტებული ფართობი 1581.00 კვ.მ., რეგისტრირებულია მხოლოდ გე--- ბე------–---–ის საკუთრების უფლება, ხოლო დანარჩენ ფართზე მესაკუთრეებს (ცნობა-დახასიათებით) თავიანთი უფლება არ აქვთ რეგისტრირებული, რის გამოც მესაკუთრედ მითითებულია სახელმწიფო. მოსარჩელე თა----ა მა---------ი ითხოვს ივ--- ბე------–---–ის საკუთრებაში არსებული, ზემოაღნიშნულ მისა----თზე მდებარე ქონების ¼ ნაწილზე მესაკუთრედ აღრიცხვას. ივ--- ბე------–---–ის მემკვიდრეებს, რომელთაც შესაძლოა გააჩნდეთ პრეტენზია მის დანაშთ სამკვიდროზე, წარმოადგენენ მოპასუხეებად მითითებული პირები, გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი. შესაბამისად, სასა----თლო სათანადო მტკიცებულების არარსებობის გამო ვერ გაიზიარებს მოპასუხე მხარის პოზიციას მოსარჩელისათვის სადავო სამკვიდრო ქონებიდან მისაკუთვნებელი წილის ოდე---ბაზე და მოსარჩელე თა----ა მა---------ი ცნობილ უნდა იქნეს ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების მდებარე თბილისი, ჩიქ-----------------ა-ში 1/4 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ;
სასა----თლო ეყრდნობა შემდეგ მტკიცებულებებს:
- ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მომზადების თარიღი 30.06.2017 (ტომი 1, ს.ფ. 76-77);
- მხარეთა ახსნა-განმარტება (იხ. სარჩელი, შესაგებელი, სხდომის ოქმი);
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სა----თალწარმოება მიმდი--რეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონ განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაუდონ საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები.
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. საქმის გარემოებანი, რომლებიც კანონის თანახმად, უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის თანახმად კი, მტკიცებულებებს სასა----თლოს წარუდგენენ მხარეები.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასა----თლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წი--სწარ დადგენილი ძალა, მაგრამ ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასა----თლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი ში--განი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასა----ლო სხდომაზე მათს ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. მტკიცებულებათა ყოველმხრივ გამოკვლევაში იგულისხმება, რომ მტკიცებულებათა გამოკვლევა ხდება არა ერთი მხარის პოზიციიდან, არამედ სასა----თლო მხედველობაში იღებს და მისი შესწავლის საგანი ხდება მხარეთა ყველა არგუმენტი. მტკიცებულებათა სრულ განხილვაში იგულისხმება მტკიცებულებათა ერთობლიობაში შეფასება და საკმარისი მტკიცებულებების არსებობა სასა----თლოს მიერ ამა თუ იმ დასკვნის გასაკეთებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი
4. შემაჯამებელი სასა----თლო დასკვნა
სასა----თლომ განიხილა სასარჩელო განცხადება, მოისმი-- მხარეთა და წარმომადგენელთა მოსაზრებანი, შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებანი და ფაქტობრივ გარემოებების სა----თლებრივი ანალიზის საფუძველზე, მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს.
5. კანონები, რომლებითაც სასა----თლომ იხელმძღვ---ლა
სასა----თლომ გამოიყენა:
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე, 1307-ე, 1319-ე, 1320-ე, 1336-ე, 1421-ე, 1424-ე, 1500-ე, მუხლები.
6. სა----თლებრივი შეფასება
6.1. მოსარჩელე თა----ა მა---------მა მოითხოვა ივ--- ბე------–---–ის (გარდაცვალების თარიღი 1--- წლის 06 მაისი, გარდაცვალების აქტის ჩანაწერი N1-) დანაშთი სამკვიდრო ქონების მდებარე: თბილისი ჩიქ-----------------ა, საკადასტრო კოდი N0--------------- – ¼ ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა. მოსარჩელის მითითებით, მან მიიღო მამის, გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო, რომელსაც თავის მხრივ კანონით დადგენილი წესით ჰქონდა მიღებული მამის, ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო. შესაბამისად, მოსარჩელე მხარე წარმოადგენს უფლებამოსილ პირს მოითხოვოს პაპის დანაშთი სამკვიდრო ქონებიდან კუთვნილი წილი, რაც მისი მოსაზრებით შეადგენს 1/4-ს.
სამოქალაქო კოდექსის 1306-ე მუხლის თანახმად, გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით ან ანდერძით, ანდა ორივე საფუძვლით. კანონით მემკვიდრეობა გარდაცვლილის ქონების გადასვლა კანონში მითითებულ პირებზე – მოქმედებს, თუ მამკვიდრებელს არ დაუტოვებია ანდერძი, ან თუ ანდერძი მოიცავს სამკვიდროს ნაწილს, ან თუ ანდერძი მთლიანად ან ნაწილობრივ ბათილად იქნება ცნობილი. ამავე კოდექსის 1307-ე მუხლის თანახმად, მემკვიდრეები შეიძლება იყვნენ: კანონით მემკვიდრეობის დროს - პირები, რომლებიც ცოცხლები იყვნენ მამკვიდრებლის სიკვდილის მომენტისათვის, და აგრეთვე მამკვიდრებლის შვილები, რომლებიც მისი გარდაცვალების შემდეგ ცოცხალი დაიბადებიან.
სამოქალაქო კოდექსის 1319-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდრო იხსნება პირის გარდაცვალების შედეგად. ამავე კოდექსის 1320-ე მუხლის შესაბამისად, სამკვიდროს გახსნის დროდ ითვლება მამკვიდრებლის გარდაცვალების დღე.
სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლის თანახმად, კანონით მემკვიდრეობის დროს თანასწორი წილის უფლებით მემკვიდრეებად ითვლებიან პირველ რიგში – გარდაცვლილის შვილები, მეუღლე, მშობლები.
მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ ივ--- ბე------–---–ი გარდაიცვალა 1--- წლის 06 მაისს. გე-----ი, გე---, ნი--, ნა------ი, თა----ი და მა---------ა ბე------–---–ები წარმოადგენდნენ ივ--- ბე------–---–ის შვილებს და შესაბამისად მისი პირველი რიგის მემკვიდრეებს. გე-----ი ბე------–---–ი, ნი-- ბე------–---–ი, თა----ი ბე------–---–ი და მა---------ა ბე------–---–ი არიან გარდაცვლილები. საქმის მასალებით, გე-----ი ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წლის 29 იანვარს. მისი პირველი რიგის მემკვიდრეს წარმოადგენს თა----ა მა---------ი. მა---------ა ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წის 18 ოქტომბერს. მას პირველი რიგის მემკვიდრე არ დარჩენია. შესაბამისად, ივ--- ბე------–---–ის ქონების მიღებაზე პრეტენზია გააჩნია ოთხ პიროვნებას, კერძოდ, გე-----ი ბე------–---–ის შვილს თა----ა მა---------ს, გე--- ბე------–---–ს, ნა------ი ბე------–---–ს და თა---- ბე------–---–ის შვილს ინ-- ბე------–---–ს.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1499-ე მუხლის მიხედვით, მემკვიდრეებად მოწვეულ პირებს შეუძლიათ სანოტარო ორგანოსგან მოითხოვონ სამკვიდრო მოწმობა. სამკვიდრო მოწმობა ეძლევათ მემკვიდრეებს სამკვიდროს გახსნის დღიდან ექვსი თვის გასვლის შემდეგ ნებისმიერი დროს (სამოქალაქო კოდექსის 1500-ე მუხლი). საქმეში წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, 2--- წლის 29 აგვისტოს თა----ა მა---------ის სახელზე გაიცა სამკვიდრო მოწმობა, რომლის მიხედვითაც თა----ა მა---------ი არის აწ გარდაცვლილი გე-----ი ბ-------–--–-ს პირველი რიგის კანონისმიერი მემკვიდრე - შვილი, რომელმაც საკუთრებაში მიიღო 2--- წლის 29 იანვარს გარდაცვლილი გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება, რომელიც მამკვიდრებელს ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის. 2016 წლის 26 დეკემბერს თა----ა მა---------მა მიმართა განცხადებით ნოტარიუსს და განაცხადა, რომ იგი არის აწ გარდაცვლილი გე-----ი ბე------–---–ის შვილი და ითხოვა აწ გარდაცვლილი ბაბუის (გე-----ის მამის) ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონებაზე, კერძოდ, ქონებრივ და არაქონებრივ უფლებებზე, სამკვიდრო აქტივსა და სამკვიდრო პასივზე კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა. ვი--იდან წარმოდგენილი დოკუმენტებით ვერე დადგინდა გე-----ი ბე------–---–ის მიერ სამკვიდროს მიღების ფაქტი, ასეთ შემთხვევაში ნოტარიუსი შესაძლებლობას იყო მოკლებული დაედგი-- სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის ფაქტი, რის გამოც თა----ა მა---------ს უარი ეთქვა სამკვიდრო მოწმობის გაცემაზე სასა----თლოს მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის ფაქტის დადგენამდე.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლის პირველი ნაწილით, სამკვიდრო (სამკვიდრო ქონება) შეიცავს მამკვიდრებლის როგორც ქონებრივი უფლებების (სამკვიდრო აქტივი), ისე მოვალეობების (სამკვიდრო პასივი) ერთობლიობას, რომელიც მას ჰქონდა სიკვდილის მომენტისათვის.
უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრის ელექტრონული წიგნი მონაცემებით, უძრავი ნივთზე, ქალაქი თბილისი, ჩი---------------- (ს/კ 0---------------) რეგისტრირებულია გე--- ბე------–---–ის და სახელმწიფოს თანასაკუთრების უფლება. დაზუსტებული ფართობი 1581.00 კვ.მ. მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლის განმარტებით, ამონაწერში მითითებულია მხოლოდ გე--- ბე------–---–ი იმ საფუძვლით, რომ მხოლოდ მან მოახდი-- საჯარო რეესტრში თავისი უფლების რეგისტრაცია უძრავ ქონებაზე. ხოლო დანარჩენ დაურეგისტრირებელ ფართზე მესაკუთრედ აღნიშნულია სახელმწიფო, ვი--იდან, გე--- ბე------–---–თან ერთად არსებულ ქონების თანამესაკუთრეებს დღემდე არ აქვთ საჯარო რეესტრში დარეგისტრებული უძრავი ქონებიდან საკუთარი წილი. მხარეთა განმარტებით, მართალია სახელმწიფო არის მესაკუთრედ მითითებული, თუმცა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათებით, ივ--- ბე------–---–ი წარმოადგენს თბილისში, ჩი-----------------ში მდებარე უძრავი ქონების ერთ-ერთ მესაკუთრეს. როგორც საქმეში არსებული მასალებიდან ირკვევა, 1951 წლის 31 მარტს შედგა გაყრილობის წერილი, რომლითაც მესაკუთრეებმა, ივ--- ბე------–---–მა, გე--- ბე------–---–მა და ნი-- ბე------–---–მა უძრავი ქონება, მდებარე თბილისი, ჩიქ--------------------ში არსებული უძრავი ქონება გაიყვეს 3 ტოლ ნაწილად. საჯარო რეეტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათებით დადგენილია, რომ ზემოაღნიშნულ მისა----თზე არსებული საცხოვრებელი ფართი მესაკუთრეებს წარმოადგენენ ივ--- ბე------–---–ი, გე--- ბე------–---–ი და ნი-- ბე------–---–ი.
დადგენილია, რომ ერთიანი ელექტრონული სამემკვიდრეო რეესტრიდან მიღებული ინფორმაციით, 1--- წლის 6 მაისს გარდაცვლილი ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების თაობაზე რეესტრში მოიძებნა შვიდი ჩანაწერი, თუმცა ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდროზე სამკვიდრო მოწმობა დღემდე გაცემული არ არის.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდროს იღებს მემკვიდრე, იქნება იგი კანონით თუ ანდერძით მემკვიდრე. მემკვიდრის მიერ სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, როდესაც იგი სანოტარო ორგანოში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ ან ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდროს ფლობას ან მართვას, რაც უდავოდ მოწმობს, რომ მან სამკვიდრო მიიღო. სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის მიხედვით, სამკვიდრო მიღებულ უნდა იქნეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან.
სასა----თლო აღნიშნავს, რომ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობა მემკვიდრის სხვადასხვა მოქმედებით შეიძლება დადგინდეს, თუმცა ამ მოქმედებიდან აშკარად უნდა იკვეთებოდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების სურვილი, მემკვიდრის ნება (სამკვიდროს მიღება ცალმხრივი გარიგებაა, რომლისთვისაც, ჩვეულებრივ, აუცილებელია ნების ნამდვილობა). სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი იმპერატიული დანაწესის სახით ადგენს დროს, რომლის განმავლობაშიც მემკვიდრემ უნდა გამოთქვას სამკვიდროს მიღების სურვილი. შესაბამისად, უნდა არსებობდეს მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მიღების ნება და სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებული მოქმედებების არსებობის ფაქტი, რომლებიც თავის მხრივ ადასტურებენ სამკვიდრო ქონების ფლობას და მართვას. მხოლოდ ამა თუ იმ მისა----თზე პირთა რეგისტრაცია არ წარმოადგენს სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი დაუფლების მტკიცებულებას. რეგისტრაციის პარალელურად მოსარჩელემ უნდა წარმოადგი---ს ქონების დაუფლების მტკიცებულებები. სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის ცნების განმარტების მიზნებისათვის, სასა----თლო აღნიშნავს, რომ ფაქტობრივი ფლობით სამკვიდროს მიღება გულისხმობს აღნიშნულ სამკვიდროში შემავალი ქონების ან მისი ნაწილის პერიოდულად ფლობას, გამოყენებას. სამკვიდროს მიღების მიზნით განხორციელებულ მოქმედებად მიიჩნევა მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრის ცხოვრება იმავე საცხოვრებელ სახლში ანდა გარკვეული პერიოდულობით ამ სახლის ფლობა და მართვა, როგორც საკუთარისა.
სამკვიდროს მიღებისათვის დაინტერესებულმა პირმა უნდა განახორციელოს იურიდიული ქმედებები, წი--აღმდეგ შემთხვევაში ის დაკარგავს სამკვიდროს მიღების უფლებას. მოცემულ შემთხვევაში, სასა----თლო მიიჩნევს, მოსარჩელე თა----ა მა---------ი მამის, გე-----ი ბე------–---–ის გარდაცვალების შემდეგ ექვსი თვის ვადაში ფაქტობრივად დაეუფლა მამკვიდრებლის დანაშთ სამკვიდრო ქონებას. თა----ა მა---------ის მიერ სამკვიდროს მიღება დასტურდება 2--- წლის 29 აგვისტოს გაცემული სამკვიდრო მოწმობით, სადაც მითითებულია რომ თა----ა მა---------ს სამკვიდრო მიღებული აქვს ქონების ფაქტობრივი ფლობით, თანახმად გე-----ი ბე------–---–ის სახელზე გაცემული შემნახველი სალარო წიგნაკისა. მოსარჩელე მხარე ასევე მიუთითებს, რომ თავის მხრივ, მის მამას, გე-----ი ბე------–---–ს ივ--- ბე------–---–ის (გარდაცვალების თარიღი 1--- წლის 06 მაისი) გარდაცვალების შემდეგ, მიღებული აქვს მამის სამკვიდრო ქონება ფაქტობრივად დაუფლების გზით. იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელე თა----ა მა---------ი წარმოადგენს მამის გე-----ი ბე------–---–ის მემკვიდრეს, ხოლო ამ უკანასკნელს თავის მხრივ მიღებული აქვს კანონით დადგენილი წესით სამკვიდრო ქონება, ეთანხმებიან მოპასუხეებიც გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი. მოპასუხეებად მითითებული პირები წარმოადგენენ იმ მემკვიდრეებს, რომელთაც აქვთ სა----თლებრივი პრეტენზია ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ ქონებაზე მემკვიდრეობითი საფუძვლით.
რაც შეეხება მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენლის პოზიციას, იგი არ ეთანხმება იმ გარემოებას, რომ თა----ა მა---------ს, როგორც გე-----ი ბე------–---–ის მემკვიდრეს, უფლება აქვს პაპის ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ სამკვიდროზე, ვი--იდან არ დასტურდება მოსარჩელის მამის, გე-----ი ბე------–---–ის მიერ ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონების ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტი.
სასა----თლო აღნიშნავს, რომ ამა თუ იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენა სასა----თლოს მიერ ხორციელდება საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულების ურთიერთშეჯერების გზით. სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებული გარემოებების დადგენისას სასა----თლო ერთობლიობაში აფასებს საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, რის შედეგად აყალიბებს თავის ში--გან რწმენას გამოსაკვლევი საკითხის მიმართ. მხარეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი სათანადო მტკიცებულების წარდგენით დამტკიცების ტვირთი. მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის სწორად გადანაწილებას არა მარტო საპროცესო-სა----თლებრივი, არამედ არსებითი მატერიალურ-სა----თლებრივი მნიშვნელობაც გააჩნია.
საქმეზე დადგენილ გარემოებათა საფუძველზე, სასა----თლო აღნიშნავს, რომ სადავო ქონების მემკვიდრეებად დასახელებული პირები, მოპასუხეები გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ თა----ა მა---------ს მიღებული აქვს მამის, გე-----ი ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონება, ხოლო თავის მხრივ, ამ უკანასკნელს აქვს კანონით დადგენილი წესით მამის გარდაცვალების შემდეგ მიღებული აქვს მამის ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი ქონება. ამასთან, მხარეთა შორის სადავოა არა ის ფაქტი, რომ თა----ა მა---------ი, როგორც გე-----ი ბე------–---–ის პირველი რიგის მემკვიდრე, წარმოადგენს უფლებამოსილ პირს ივ--- ბე------–---–ის დანაშთ სამკვიდროზე, არამედ მხარეები ვერ თანხმდებიან სამკვიდრო ქონებიდან მოსარჩელისათვის მისაკუთვნებელი წილის ოდე---ბაზე. მოპასუხე მხარე მიუთითებს, რომ მამკვიდრებელ ივ--- ბე------–---–ს ჰუაბდა ექვსი შვილი და სარჩელში მისი ერთ-ერთი შვილი, მა---------ა ბე------–---–ი საერთოდ მითითებულიც კი არ არის. როგორც საქმეშ არსებული მასალებით და მხარეთა განმარტებით დგინდება, მა---------ა ბე------–---–ი გარდაიცვალა 2--- წლის 18 ოქტომბერს. მას პირველი რიგის მემკვიდრე არ დარჩენია და შესაბამისად, მის დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე პრეტენზიას არავინ აცხადებს. განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე თა----ა მა---------ი პრეტენზიას აცხადებს თბილისში, ჩი-----------------ში მდებარე უძრავი ქონების იმ ნაწილზე, რაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ცნობა-დახასიათების მიხედვით ირიცხება ივ--- ბე------–---–ის სახელზე. წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან ირკვევა, რომ ქ. თბილისი, ჩი-----------------ში, საკადასტრო კოდი N0---------------, დაზუსტებული ფართობი 1581.00 კვ.მ., რეგისტრირებულია მხოლოდ გე--- ბე------–---–ის საკუთრების უფლება, ხოლო დანარჩენ ფართზე აღრიცხულ მესაკუთრეებს თავიანთი უფლება არ აქვთ რეგისტრირებული, რის გამოც მესაკუთრედ მითითებულია სახელმწიფო. მოსარჩელე თა----ა მა---------ი ითხოვს ივ--- ბე------–---–ის საკუთრებაში არსებული, ზემოაღნიშნულ მისა----თზე მდებარე ქონების ¼ ნაწილზე მესაკუთრედ აღრიცხვას. ივ--- ბე------–---–ის მემკვიდრეებს, რომელთაც შესაძლოა გააჩნდეთ მემკვიდრეობითი სა----თლებრივი საფუძვლით პრეტენზია მის დანაშთ სამკვიდროზე, წარმოადგენენ მოპასუხეებად მითითებული პირები, გე--- ბე------–---–ი, ნა------ი ბე------–---–ი და ინ-- ბე------–---–ი. შესაბამისად, სასა----თლო სათანადო მტკიცებულების არარსებობის გამო ვერ გაიზიარებს მოპასუხე მხარის პოზიციას მოსარჩელისათვის სადავო სამკვიდრო ქონებიდან მისაკუთვნებელი წილის ოდე---ბაზე და მოსარჩელე თა----ა მა---------ისათვის ივ--- ბე------–---–ის სამკვიდრო ქონებიდან (მდებარე ქ. თბილისი, ჩიქ-----------------ა) წილი უნდა განისაზღვროს 1/4 -ით. საწი--აღმდეგო სახის მტკიცებულება საქმეზე წარმოდგენილი არ არის, რის გამოც სასა----თლო წარმოდგენილ მტკიცებულებათა ურთიერთშეჯერების, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა სა----თლებრივი შეფასების საფუძველზე მიიჩნევს, რომ თა----ა მა---------ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს და მოსარჩელე თა----ა მა---------ი ცნობილ უნდა იქნეს ივ--- ბე------–---–ის დანაშთი სამკვიდრო ქონების, მდებარე მისა----თზე, თბილისი, ჩიქ-----------------ა (საკადასტრო კოდი N0---------------) 1/4 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ.
7. საპროცესო ხარჯები
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასა----თლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მაშინ ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მოსარჩელეს მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რომელიც სასა----თლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნის იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლის მიხედვით, სახელმწიფო ბაჟი შეადგენს დავის საგნის ღირებულების 3%-ს, მაგრამ არანაკლებ 100 ლარისა. ამავე კოდექსის 41-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, დავის საგნის ფასი განისაზღვრება ნივთის (ქონების) გადაცემის ან მიწოდების შესახებ სარჩელისა – ამ ნივთის (ქონების) საბაზრო ღირებულებით.
მოცემულ შემთხვევაში, ვი--იდან სარჩელი დაკმაყოფილდა მოპასუხეებს ინ-- ბე------–---–ს და ნა------ი ბე------–---–ს თა----ა მა---------ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის სახით 173 ლარის ანაზღაურება. ამასთან, მოპასუხე გე--- ბე------–---–მა სასარჩელო მოთხოვნა ცნო საქმის მომზადების სტადიაზე, ხოლო მოპასუხე სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან თანახმად ,,სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლისა.
სარეზოლუციო ნაწილი:
სასა----თლომ იხელმძღვ---ლა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3, მე-8, 49-ე, 53-55-ე, 243-244-ე, 250-ე, 257-ე, 364-ე, 369-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :
1. თა----ა მა---------ის (პასპ. P------------) სარჩელი დაკმაყოფილდეს;
თა----ა მა---------ი (პასპ. P------------) ცნობილ იქნეს ივ--- ბე------–---–ის (გარდაცვალების თარიღი 1--- წლის 06 მაისი, გარდაცვალების აქტი ჩანაწერი N1-) დანაშთი სამკვიდრო ქონების მდებარე: თბილისი, ჩიქ-----------------ა, საკადასტრო კოდი N0--------------- – 1/4 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ;
2. დაეკისროთ ინ-- ბე------–---–ს (პირადი N0----------) და ნა------ი ბე------–---–ი (პირადი N0----------) თა----ა მა---------ის (პასპ. P------------) სასარგებლოდ ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდილი თანხის - 173 ლარის ანაზღაურება;
3. გადაწყვეტილების გასაჩივრების მსურველი მხარე, თუ ის ესწრება გადაწყვეტილების გამოცხადებას ან მისთვის ცნობილია გადაწყვეტილების გამოცხადების თარიღი, ვალდებულია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის გამოცხადებიდან არა უადრეს 20 და არა უგვიანეს 30 დღისა, გამოცხადდეს თბილისის საქალაქო სასა----თლოში და ჩაიბაროს გადაწყვეტილების ასლი. წი--აღმდეგ შემთხვევაში გასაჩივრების ვადის ათვლა დაიწყება გადაწყვეტილების გამოცხადებიდან 30-ე დღეს. ამ ვადის გაგრძელება და აღდგენა დაუშვებელია.
4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო წესით თბილისის სააპელაციო სასა----თლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში თბილისის საქალაქო სასა----თლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მეშვეობით მხარეთათვის დასაბუთებული გადაწყვეტილების ასლის გადაცემის მომენტიდან 14 /თოთხმეტი/ დღის ვადაში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული პირებისათვის, ასევე პატიმრობაში მყოფი იმ პირებისათვის, რომლებსაც არ ჰყავთ წარმომადგენელი, გადაწყვეტილების ასლის გაგზავნას და ჩაბარება უზრუნველყოს სასა----თლომ ამავე კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით.
მოსა----თლე გიორგი მაისურაძე