„საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

პროექტი საქართველოს კანონი საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში ცვლილების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, №47, 28.12.2009, მუხ. 361) დანართის („შემოსულობების საქართველოს სახელმწიფო, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების რესპუბლიკურ და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების ბიუჯეტებს შორის განაწილება პროცენტული მაჩვენებლების მიხედვით“) ცხრილის 38-ე გრაფა ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: შემოსავალი სასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების საკომპენსაციო 38 ცვლილების თანხისა და სასოფლო-სამეურნეო 100 დანიშნულების არამიზნობრივად შედეგად მიწის გაუარესებით მიწის გამოყენების ხარისხის გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებიდან მუხლი 2. ეს კანონი ამოქმედდეს 2020 წლის პირველი მარტიდან. საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი

განმარტებითი ბარათი „საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტზე ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი წარმოდგენილი კანონპროექტის მომზადება განპირობებულია „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრის და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტის შემუშავებით. აღნიშნული კანონპროექტის მიღების შემთხვევაში, მიზანშეწონილია ცვლილება შევიდეს საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში. ვინაიდან, წარმოდგენილი პროექტით იცვლება, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ცვლილების დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არამიზნობრივად გამოყენების შედეგად მიწის ხარისხის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მიზნით საკომპენსაციო თანხის საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული შემოსულობების განაწილების წესი. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა კანონპროექტის მიზანია საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის „სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს ორგანულ კანონპროექტთან შესაბამისობაში მოყვანა. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები კანონპროექტის მიღების შედეგად საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის შესაბამისობაში მოვა „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრის და სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონის კანონპროექტთან და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხისა და სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის არამიზნობრივად გამოყენების შედეგად მიწის ხარისხის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებიდან მიღებული შემოსავალი გადაიხდება ბიუჯეტისა. სახელმწიფო ბიუჯეტში, ნაცვლად თვითმმართველი ერთეულის ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი წარმოდგენილი კანონის პროექტი, ითვალისწინებს საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის დანართის („შემოსულობების საქართველოს სახელმწიფო, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური თვითმმართველი რესპუბლიკების ერთეულების რესპუბლიკურ ბიუჯეტებს შორის და ადგილობრივი განაწილება პროცენტული მაჩვენებლების მიხედვით“) ცხრილის 38-ე გრაფაში ცვლილებას, რომლის მიხედვითაც სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხისა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არამიზნობრივად გამოყენების შედეგად მიწის ხარისხის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებიდან მიღებული შემოსავალი გადაიხდება სახელმწიფო ბიუჯეტში, ნაცვლად თვითმმართველი ერთეულის ბიუჯეტისა, რათა მოხდეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან კანონპროექტით გათვალისწინებული ახალი მიწების ათვისებისა და მიწის ხარისხის გაუმჯობესების ღონისძიებათა დაფინანსება. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში) აღნიშნული ქვეპუნქტი არ გამოიყენება წარმოდგენილ კანონპროექტთან მიმართებით. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში − აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღი განისაზღვრება „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრის და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონპროექტიდან გამომდინარე, რომლის მიხედვით, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხისა და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არამიზნობრივად გამოყენების შედეგად მიწის ხარისხის გაუარესებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების კანონპროექტით განსაზღვრული წესის ამოქმედება გათვალისწინებულია 2020 წლის პირველი მარტიდან. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას) აღნიშნული ქვეპუნქტი არ ვრცელდება წარმოდგენილი საკანონმდებლო პაკეტის მიმართ. ბ) კანონპროექტის ფინანსური დასაბუთება: ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დამატებითი სახსრების გამოყოფას. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე კანონპროექტის მიღება გავლენას იქონიებს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე. მოქმედი კანონმდებლობით, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების ან განკარგვის შემთხვევაში სანაცვლო საკომპენსაციო თანხა მუნიციპალიტეტების დადგენილია და მხოლოდ სარეკრეაციო თბილისისა ტერიტორიაზე და ბათუმის არსებული სასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებისათვის. თბილისისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე არსებული 1 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების ან განკარგვის შემთხვევაში სანაცვლო საკომპენსაციო თანხა შეადგენს - 34 001 ლარს, ხოლო სარეკრეაციო ტერიტორიაზე არსებული 1 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისათვის - 100 000 ლარს. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყოფისას სანაცვლო მიწის ათვისების ღირებულებისა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურებიდან მიღებული შემოსავალი 2016 წლეს შეადგენდა 1 258 471 ლარს, 2017 წელს - 1 892 983 ლარს, 2018 წელს - 2 730 692 ლარს. წინამდებარე კანონპროექტი ითვალისწინებს სასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულებას საქართველოს მთელი ტერიტორიაზე, რაც იანგარიშება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მდებარეობის, ფართობის და კატეგორიის გათვალისწინებით და გადაიხდება სახელმწიფო ბიუჯეტში. ამასთან, დგინდება სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების საფასური სასოფლო-სამეურნეო და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილებისთვის, ასევე, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის კატეგორიების ცვლილებისთვის. მომსახურების საფასური გავლენას იქონიებს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე ასევე დღგ-ის გადახდის სახით. მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხა და მომსახურების საფასური განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე კანონპროექტის მიღება გავლენას არ მოახდენს ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები კანონპროექტის მიღება არ ითვალისწინებს სახელმწიფოს მიერ ახალი ფინანსური ვალდებულებების აღებას. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება კანონპროექტის მიღება გავლენას იქონიებს იმ პირების ფინანსურ შედეგებზე, რომლებზეც გავრცელდება მისი მოქმედება. წარმოდგენილ საკანონმდებლო პაკეტში შემავალი „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრის და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტით, მიწის კატეგორიის ცვლილებისთვის დგინდება მომსახურების საფასური, რაც განსაზღვრული იქნება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. ამასთან, მოქმედი კანონმდებლობით, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების შემთხვევაში სანაცვლო საკომპენსაციო თანხა დადგენილია მხოლოდ თბილისისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტების და სარეკრეაციო ტერიტორიაზე არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებისათვის. დანიშნულების წარმოდგენილი მიწის ნაკვეთის ცვლილებებით მიზნობრივი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულება დგინდება საქართველოს მთელი ტერიტორიაზე. საკომპენსაციო თანხის ოდენობა განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის ოდენობა და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი კანონპროეტი ითვალისწინებს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულებას საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე. ამჟამად, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების ან განკარგვის შემთხვევაში სანაცვლო საკომპენსაციო თანხა დადგენილია მხოლოდ თბილისისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტების და სარეკრეაციო ტერიტორიაზე არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებისათვის. თბილისისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე არსებული 1 ჰა სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყენების ან განკარგვის შემთხვევაში სანაცვლო საკომპენსაციო თანხა შეადგენს - 34 001 ლარს, ხოლო სარეკრეაციო ტერიტორიაზე არსებული 1 ჰა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთისათვის - 100 000 ლარს. „მიწის მიზნობრივი დანიშნულების განსაზღვრის და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მდგრადი მართვის შესახებ“ საქართველოს კანონპროექტი ითვალისწინებს სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მიზნობრივი დანიშნულების ცვლილების საკომპენსაციო თანხის გადახდის ვალდებულებას საქართველოს მთელი ტერიტორიაზე, რომელიც განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით, მათ შორის, თბილისისა და ბათუმის მუნიციპალიტეტებისა და სარეკრეაციო ტერიტორიებისთვის. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები. დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: კანონპროექტი შემუშავებისას კონსულტაციები იქნა გავლილი შესაბამისი დარგის სპეციალისტებთან. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს ე) კანონპროექტის ავტორი: კანონპროექტის ავტორია საქართველოს პარლამენტის წევრი ოთარ დანელია. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: კანონპროექტის ინიციატორია საქართველოს პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტი.