დაკისრებულ ალიმენტს არ იხდიან: იძულებითი აღსრულება და დავალიანება

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვადა: ფურცლით დავალიანება — წარდგენამდე არაუმეტეს 3 წლისა (სამოქალაქო კოდექსის 1235-ე მუხლი) — წარადგინეთ დაუყოვნებლივ. გამონაკლისი: თუ ფურცელი წარდგენილია, მაგრამ მოვალე ძებნილი იყო — მთელი პერიოდისთვის, ხანდაზმულობისა და სრულწლოვანების გაუთვალისწინებლად (სამოქალაქო კოდექსის 1235-ე მუხლი).

2. დოკუმენტი: სასამართლოს გადაწყვეტილება (ალიმენტის შესახებ გადაწყვეტილება სასამართლომ შეიძლება დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიაქციოს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლი)) ან, ნოტარიული შეთანხმების შემთხვევაში, ფურცელს გასცემს ნოტარიუსი („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის მე-40 მუხლი). შემდეგ: წარმოება იწყება ამოღების უფლების მქონე პირის (კრედიტორის) წერილობითი განცხადებითა და სააღსრულებო ფურცლით („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 25-ე მუხლი) — ნებისმიერ ბიუროში.

3. ბიუროს ღონისძიებები: მოვალე დაუყოვნებლივ შეჰყავთ მოვალეთა რეესტრში („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 19¹ მუხლი); ბანკი დავალიანების ფარგლებში დაუყადაღებს მის ანგარიშებს, ავტომობილებისა და უძრავი ქონების გასხვისება ბლოკირდება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 19² მუხლი); ამოღება ხდება ქონებაზე, ხელფასზე, პენსიასა და სხვა შემოსავალზე („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი); ალიმენტი პირველი რიგის მოთხოვნაა („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 82³ მუხლი).

4. გაანგარიშება: ფიქსირებული თანხა × გადაუხდელი თვეები; სხვა შემთხვევაში დავალიანება გამოითვლება გადაუხდელობის პერიოდში მოვალის ფაქტობრივი შემოსავლიდან (სამოქალაქო კოდექსის 1236-ე მუხლი); თუ არ მუშაობდა და დოკუმენტები არ წარადგინა — ამოღების მომენტის შემოსავლიდან (სამოქალაქო კოდექსის 1236-ე მუხლი). დავალიანებისგან გათავისუფლება ან მისი შემცირება მხოლოდ სასამართლოს შეუძლია (ავადმყოფობა, სხვა საპატიო მიზეზი) (სამოქალაქო კოდექსის 1237-ე მუხლი).

5. ქონება არ აქვს ან იმალება: 10-წლიანი ზღვარი ალიმენტზე არ ვრცელდება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 34-ე მუხლი); ქონების არარსებობისას ფურცელი 2 წლის შემდეგ არ უბრუნდება („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 35-ე მუხლი); მიმალულ მოვალეს სასამართლოს განჩინებით ეძებს პოლიცია („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 30-ე მუხლი); საძებნელს შეიძლება უარი უთხრან პასპორტსა და გასვლაზე; ალიმენტის გადამხდელებისთვის გასვლის განსაკუთრებული აკრძალვა არ არსებობს („საქართველოს მოქალაქეების საქართველოდან გასვლისა და საქართველოში შემოსვლის წესების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი).

6. სისხლისსამართლებრივი გზა: სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკისრებული ალიმენტისგან ბოროტად თავის არიდება დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 176-ე მუხლი) — განცხადება პოლიციაში, აღსრულების პარალელურად.

7. სად მივმართოთ: აღსრულების ეროვნული ბიურო; სასამართლო ან ნოტარიუსი — ფურცლის გაცემა; პოლიცია — ბოროტად თავის არიდებისას.

8. მტკიცებულებები: გადაწყვეტილება (კანონიერ ძალაში შესული / დაუყოვნებლივ აღსასრულებელი) ან ნოტარიული შეთანხმება, სააღსრულებო ფურცელი, გადახდების ამონაწერები, მოვალის სამუშაოსა და ქონების შესახებ ინფორმაცია.

9. ხაფანგები: ფურცლის წლების განმავლობაში შენახვა — ძველი დავალიანება ქრება; დაჯერება, რომ „არ მუშაობდა — დავალიანება არ არის“; რუსეთის ФССП, ალიმენტის პირგასამტეხლო და საქართველოში მართვის უფლების ჩამორთმევა გათვალისწინებული არ არის; ნაღდი ფულით გადახდები ხელწერილის გარეშე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სააღსრულებო ფურცლის წარდგენა აღსრულების ეროვნულ ბიუროში ამოღების უფლების მქონე პირის განცხადებით
• ფურცლით დავალიანება — წარდგენამდე არაუმეტეს 3 წლისა (გამონაკლისი — მოვალის ძებნა)
• როგორ გამოითვლება დავალიანება (ფაქტობრივი შემოსავალი; უმუშევრობისას — ამოღების მომენტის შემოსავალი; შემცირება — მხოლოდ სასამართლოს მიერ)
• მოვალეთა რეესტრი, ანგარიშების დაყადაღება, ხელფასისა და ქონებიდან ამოღება; ალიმენტი — პირველი რიგი
• სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ბოროტად თავის არიდებისთვის