ბრალეულისგან დაზღვევის მიღმა ან დაზღვევის გარეშე ზიანის ანაზღაურება

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვადები: ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ შეიტყვეთ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი); გადაუდებელ შემთხვევაში დაყადაღება — სარჩელამდეც, მაგრამ მაშინ სარჩელი უნდა შევიდეს განჩინებიდან 10 დღის ვადაში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 192-ე მუხლი).

2. მოპასუხე: სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი პასუხს აგებს მისი ექსპლუატაციით გამოწვეულ ზიანზე (მათ შორის ნივთის დაზიანებაზე) ბრალის მიუხედავად (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი); ვინც მფლობელის ნებართვის გარეშე ატარებდა, პასუხს მის ნაცვლად აგებს (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი); ბრალეული მძღოლი თავადაც აგებს პასუხს — მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ზიანის მიყენებისთვის (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი); მძღოლი-დასაქმებული მოვალეობის შესრულებისას — პასუხს აგებს დამსაქმებელი (სამოქალაქო კოდექსის 997-ე მუხლი); რამდენიმე პასუხისმგებელი (მფლობელი და მძღოლი) — სოლიდარული მოვალეები (სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლი) — მფლობელი სატრანსპორტო საშუალებათა რეესტრის მიხედვით და მძღოლი ერთად მიუთითეთ.

3. თანხა: ანაზღაურება უნდა მოხდეს წინანდელი მდგომარეობის აღდგენამდე (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); შეკეთება შეუძლებელია ან არაპროპორციულად ძვირია — ფულადი კომპენსაცია (საბაზრო ღირებულება) (სამოქალაქო კოდექსის 409-ე მუხლი); და მიუღებელი შემოსავალი (მანქანის გაჩერება, ჩამნაცვლებელი მანქანის ქირა) (სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი); თქვენი მზღვეველის (კასკო) მიერ გადახდილი თანხა მასზე გადადის — ბრალეულისგან მხოლოდ დაუფარავ ნაწილს ითხოვთ (სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლი) — მზღვეველისგან უკვე მიღებული გამოაკელით.

4. მტკიცებულებები: პატრულის დადგენილება ბრალის შესახებ (ბრალეულის მიერ გაუსაჩივრებელი), სქემა, ვიდეო; ზიანის შეფასება თავად შეუკვეთეთ და დასკვნა წარადგინეთ სარჩელთან ერთად ან საქმის მომზადებისას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი).

5. პრეტენზია ბრალეულს გაანგარიშებით და ვადით, შემდეგ სარჩელი: 5000 ლარამდე სარჩელებს განიხილავს მაგისტრატი მოსამართლე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-14 მუხლი); სახელმწიფო ბაჟი — სარჩელის ფასის 3%, არანაკლებ 100 ლარი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 39-ე მუხლი). არსებობს კანონიერ ძალაში შესული დადგენილება: ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით (პატრულის დადგენილება) ან დანაშაულით გამოწვეული ზიანი — გამარტივებული სარჩელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309¹⁶-ე მუხლი); სასამართლო მას 1 თვეში განიხილავს, ზიანის ფაქტი კანონიერ ძალაში შესული დადგენილებიდან დადგენილად ითვლება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰-ე მუხლი).

6. რომ იყოს რისი დაკისრება: სარჩელის უზრუნველყოფა (მანქანის, ანგარიშების დაყადაღება) — თუ მის გარეშე გადაწყვეტილების აღსრულება გაჭირდება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: ბრალეული/მფლობელი (პრეტენზია); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო ან მაგისტრატი მოსამართლე; აღსრულება — აღსრულების ეროვნული ბიურო.

8. მტკიცებულებები: პოლიციის დადგენილება/ოქმი, სქემა, ფოტო და ვიდეო, სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის მონაცემები, ექსპერტიზა ან ხარჯთაღრიცხვა, მზღვეველის სადაზღვევო გადახდის საქმე, პრეტენზია გაგზავნის დადასტურებით.

9. ხშირი შეცდომები: მხოლოდ მძღოლთან სასამართლო დავა მფლობელის დავიწყებით (ან პირიქით); ბრალეულისგან იმ თანხის მოთხოვნა, რომელიც მზღვეველმა უკვე გადაიხადა; სარჩელის შეტანა ექსპერტიზისა და უზრუნველყოფის გარეშე — ქონების გადაფორმებას მოასწრებენ.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სათანადო მოპასუხე — სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, ბრალეული მძღოლი, დამსაქმებელი; სოლიდარობა
• ანაზღაურდება სრული ზიანი სადაზღვევო გადახდის გამოკლებით: შეკეთება/ღირებულება და მიუღებელი შემოსავალი
• სარჩელი: სახელმწიფო ბაჟი, სარჩელის განსჯადობა, გამარტივებული წესი სამართალდარღვევის შესახებ დადგენილებისას
• სარჩელის უზრუნველყოფა ქონების დაყადაღებით; ხანდაზმულობა 3 წელი