ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმე — მსხვერპლის პოზიცია

რა უნდა გააკეთოთ

1. საქმე საჯაროა: ოჯახის წევრის მიმართ ძალადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, შანტაჟი ან დამცირება, რამაც ტკივილი ან ტანჯვა გამოიწვია, დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი); დევნის შეწყვეტის საკითხს პროკურორი წყვეტს საჯარო ინტერესის მიხედვით — „განცხადების გატანა“ შეუძლებელია (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლი); გამოძიებისას შემაკავებელი ორდერი სავალდებულოა (ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ კანონის მე-10 მუხლი).

2. სურს შეწყვეტა: ბრალდებულის ახლო ნათესავი ვალდებული არ არის, მოწმე იყოს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 50-ე მუხლი); მათ შორის მეუღლე (და განქორწინებულიც) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლი); უარის თქმამდე მას სთავაზობენ კოორდინატორის კონსულტაციას და 3 დღეს დასაფიქრებლად (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 50-ე მუხლი). მაგრამ ცრუ ჩვენება („არ მირტყამდა“) დანაშაულია, 4 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 370-ე მუხლი).

3. სურს დევნა: თუ დაზარალებულად ცნობის შესახებ განცხადება 48 საათში არ დაკმაყოფილდა — საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი); გადახდისუუნარო მსხვერპლს — უფასო ადვოკატი ნებისმიერ ეტაპზე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 57-ე მუხლი). უფლებები: უფლება, იცოდეს აღკვეთის ღონისძიების შესახებ და ბრალდებულის გათავისუფლების შესახებ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 57-ე მუხლი); სასამართლო პრიორიტეტულად წყვეტს მიახლოების აკრძალვას და იარაღის ჩამორთმევას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 199-ე მუხლი); დახურული სხდომა (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 182-ე მუხლი); პროკურორი ვალდებულია პროცესულ შეთანხმებამდე მასთან კონსულტაცია გამართოს (მისი გასაჩივრება მას არ შეუძლია, სამოქალაქო სარჩელი ძალაში რჩება) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 217-ე მუხლი).

4. საქმე შეწყდა: საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან, შემდეგ რაიონულ სასამართლოში — გადაწყვეტილება 15 დღეში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი).

5. პარალელურად, სისხლის სამართლის საქმისგან დამოუკიდებლად — დამცავი ორდერი სასამართლოში, თავშესაფარი, კრიზისული ცენტრი.

6. სად მივმართოთ: პოლიცია, პროკურატურა; იურიდიული დახმარების სამსახური; მოწმეთა და დაზარალებულთა კოორდინატორი; რაიონული სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: სამედიცინო დოკუმენტები, ფოტოები, მიმოწერა, ჩანაწერები, მოწმეები, პოლიციის წინა გამოძახებები.

8. ხაფანგები: „განცხადების გატანა“ — ასეთი მოქმედება არ არსებობს; ტყუილი ქმრის გადასარჩენად — სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობაა; „შერიგება“ მოქმედი ორდერის პირობებში — ორდერი მაინც მოქმედებს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დევნა საჯაროა — მსხვერპლის სურვილით საქმე არ წყდება
• მეუღლეს/ახლო ნათესავს ჩვენების მიცემაზე უარის თქმის უფლება აქვს (კონსულტაციისა და 3 დღის დასაფიქრებლის შემდეგ), მაგრამ ცრუ ჩვენება დანაშაულია
• დაზარალებულის სტატუსი და მისი უფლებები (ინფორმაცია აღკვეთის ღონისძიების შესახებ, დახურული სხდომა, კონსულტაცია შეთანხმებამდე)
• უფასო ადვოკატი ოჯახში ძალადობის მსხვერპლისთვის
• საქმის შეწყვეტის გასაჩივრება — სასამართლომდე