გადაწყვეტილება №27569/2/2026

№27569/2/2026

31 ივლისი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: --- (ს/ნ ---)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 23.07.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება --- ს 12.06.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №27569/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. საერთაშორისო გადაზიდვის ფარგლებში მიღებული შემოსავლის დაბეგვრა წლიური საშემოსავლო გადასახადით და ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვების გათვალისწინება ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტებით;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 24.12.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტი;

2. აუდიტის დეპარტამენტის 25.12.2025 წლის №28355 ბრძანება;

3. აუდიტის დეპარტამენტის 25.12.2025 წლის №006-567 საგადასახადო მოთხოვნა;

4. შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანება;

5. შემოსავლების სამსახურის 27.05.2026 წლის №11624 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 79 788.43 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 44 044.11

დღგ - 6 743.91

საშემოსავლო გადასახადი - 37 300.2

ჯარიმა - 20 634.9

საურავი - 15 109.42

 

პროცედურული გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საერთაშორისო გადაზიდვა, ფლობს რამდენიმე გამწევ და მისაბმელის ტიპის სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებას. აუდიტის დეპარტამენტის 5.05.2025 წლის №8752 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა მეწარმის საქმიანობის, 4.02.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების, კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 24.12.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 25.12.2025 წლის №28355 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-567 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 5.04.2005 წლის №220 ბრძანების შესაბამისად შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება). დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანება, არ დაკმაყოფილების ნაწილში, გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 19.03.2026 წლის №26883/2/2026 (30.03.2026წ. 03/22147) გადაწყვეტილებით საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. დაბრუნებული საჩივარი განიხილა შემოსავლების სამსახურმა, რომლის 27.05.2026 წლის №11624 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საერთაშორისო გადაზიდვის ფარგლებში მიღებული შემოსავლის დაბეგვრა წლიური საშემოსავლო გადასახადით და ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვების გათვალისწინება ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტებით

 

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საერთაშორისო გადაზიდვა, ფლობს რამდენიმე გამწევ და მისაბმელის ტიპის სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებას. აუდიტის დეპარტამენტის 5.05.2025 წლის №8752 ბრძანების საფუძველზე დაინიშნა მეწარმის საქმიანობის, 4.02.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების, კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 24.12.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 25.12.2025 წლის №28355 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-567 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 5.04.2005 წლის №220 ბრძანების შესაბამისად შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანება, არ დაკმაყოფილების ნაწილში, გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 19.03.2026 წლის №26883/2/2026 (30.03.2026წ. 03/22147) გადაწყვეტილებით საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. დაბრუნებული საჩივარი განიხილა შემოსავლების სამსახურმა, რომლის 27.05.2026 წლის №11624 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საერთაშორისო გადაზიდვის ფარგლებში მიღებული შემოსავლის დაბეგვრა წლიური საშემოსავლო გადასახადით და ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვების გათვალისწინება ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტებით ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების მიხედვით, მომჩივანს სხვადასხვა საბაჟო რეჟიმით უფიქსირდება სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა. გადასახადის გადამხდელი სარგებლობდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, წარმოადგენდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკურ პირს და საერთაშორისო გადაზიდვების ფარგლებში განხორციელებული მომსახურებიდან მიღებულ შემოსავლებს წარადგენდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმის დეკლარაციით, რომლითაც, 1.01.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდში, უფიქსირდება შემოსავალი 495 156 ლარის ოდენობით.

შემოწმების მიმდინარეობისას, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილია საბანკო ამონაწერები, სესხის ხელშეკრულება, ძირითადი საშუალების შეძენა/რეალიზაციასთან დაკავშირებული ხელშეკრულებების ნაწილი, გადაზიდვის განხორციელების ფარგლებში გემით გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული ინვოისები (კონოსამენტი) და ექსელის ცხრილი სხვა დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯების ნაწილში. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების და მიწოდებული დოკუმენტაციის ანალიზით, გადასახადის გადამხდელს სრულად არ გააჩნია/არ მოუწოდებია ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტაცია, მათ შორის საწვავის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი/ქვითრები.

ამასთან, შესამოწმებელ პერიოდში, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, არ უფიქსირდება ხელფასის სახით განხორციელებული განაცემები, არ აქვს წარდგენილი ინფორმაცია დაქირავებულ პირთა შესახებ (დაქირავებულ პირთა რეესტრი). ასევე, გადასახადის გადამხდელმა არ წარადგინა შრომითი ხელშეკრულებები. გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი და რეალიზებული აქვს სატრანსპორტო საშუალებები, რომლებიც გამოიყენება ძირითად საშუალებად. საერთაშორისო გადაზიდვის ფარგლებში მიღებული შემოსავალი დაექვემდებარა წლიური საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. პირის მიერ მიღებულმა შემოსავალმა 2022 წელს შეადგინა 232 792 ლარი, 2023 წელს - 245 890 ლარი, ხოლო 2024 წელს - 89 626 ლარი. ასევე შემოწმების მიმდინარეობისას გამოქვითვები ერთობლივი შემოსავლიდან განხორციელდა ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტაციის გამოყენებით.

ამასთან, ვინაიდან საწვავის ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტაცია შემოწმების მიმდინარეობისას არ წარდგენილა, შემოწმება საწვავის ხარჯის ნაწილში დაეყრდნო როგორც აუდირებულ, ისე გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებულ მონაცემებს, ხოლო არსებითი სხვაობა ამ ორს შორის არ გამოვლენილა. შესაბამისად, საწვავის ხარჯის ნაწილში გათვალისწინებულ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებული ხარჯის ოდენობები. ასევე, გამოქვითვას დაექვემდებარა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებული დოკუმენტურად დადასტურებული საზღვაო გადაზიდვის მომსახურების ხარჯი და საბანკო სესხის პროცენტები. ხოლო, ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებული ძირითადი საშუალების ხარჯის ნაწილში გამოყენებულია სრული გამოქვითვის მეთოდი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში შემცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის ოდენობა, რაც შეადგენს 4 952 ლარს, ხოლო შემოწმების შედეგად განისაზღვრა წლიური საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი თანხა და გადასახადი. მეწარმეს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 306-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 88-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების პირველ მუხლზე, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლზე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ პირველი მუხლის მე-2 ნაწილზე, ამავე დადგენილების მე-13 მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილებზე, საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, 89-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, 81-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლზე, 105-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-3 ნაწილებზე, 106-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, 72-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის №220 ბრძანების მე-3 პუნქტზე, საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი სარგებლობდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, წარმოადგენდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკურ პირს და საერთაშორისო გადაზიდვების ფარგლებში ახორციელებდა მომსახურებას. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადამხდელის საქმიანობა, საერთაშორისო გადაზიდვა, წარმოადგენს ნებართვას დაქვემდებარებულ საქმიანობას, მცირე ბიზნესის სტატუსისთვის აკრძალულ საქმიანობას. იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელის საქმიანობა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის, ასევე საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ შესაბამისად წარმოადგენს ნებართვას დაქვემდებარებულ საქმიანობას, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის შესაბამისად, მცირე ბიზნესის სტატუსი ექვემდებარება გაუქმებას საქმიანობის განხორციელების მიმდინარე კალენდარული წლის დასაწყისიდან, შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში მიღებული შემოსავლების საერთო წესით - 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, საკითხების დამატებით შესწავლა/გამოკვლევის შედეგად არ გამოვლინდა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებას სამივლინებო ხარჯებთან დაკავშირებით იზიარებს, დანარჩენ ნაწილში არ ეთანხმება. მომჩივანი დარეგისტრირებული იყო მეწარმე ფიზიკურ პირად და მიღებული ჰქონდა მცირე ბიზნესის სტატუსი. შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში მისთვის შემოსავლების სამსახურს არ განუმარტავს, რომ სტატუსი არასწორად იყო მინიჭებული. პირიქით, როდესაც მან მიმართა განცხადებით, უპრობლემოდ ყოველგვარი დამატებითი გამოკვლევის გარეშე მიანიჭეს მცირე ბიზნესის სტატუსი. საგადასახადო კანონმდებლობიდან გამომდინარე მეწარმე საშემოსავლო გადასახადს იხდიდა მიღებული შემოსავლის მიხედვით, რომელიც დოკუმენტურად აქვს დადასტურებული. უნდა აღინიშნოს, რომ დეკლარირებულის გარდა დამატებით შემოსავლები არც აუდიტის დეპარტამენტს გამოუვლენია. საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების მეთოდოლოგიიდან გამომდინარე მისთვის არ ჰქონდა გადამწყვეტი მნიშვნელობა ხარჯების დოკუმენტურად დადასტურებას, ამიტომ ყველა დოკუმენტის მოძიება ვერ მოხერხდა. ამ გარემოებამ გამოიწვია ის, რომ როდესაც აუდიტის დეპარტამენტმა მოითხოვა ხარჯების დოკუმენტური დადასტურება, ვერ მოხდა მისი სრულყოფილად წარდგენა. მეწარმის მიერ აუდიტის დეპარტამენტში წარდგენილ იქნა ხარჯების ჩამონათვალი, რომელიც მის მიერ იქნა გაწეული საერთაშორისო გადაზიდვის შესრულების დროს. ხარჯების ჩამონათვალი ცხრილის სახით, ერთვის საჩივარს. ხარჯების ჩამონათვალში მითითებული არის ისეთი ხარჯები, რომლის დამოუკიდებლად დადასტურება შეეძლო აუდიტის დეპარტამენტს. ერთ-ერთი არის საზღვრის კვეთასთან დაკავშირებული ხარჯი, რომელიც არის გაცხადებული საფასური და მათი გადამოწმება შესაძლებელია. ასევე ანალოგიურად არის შესაძლებელი სხვა მითითებული ხარჯების დადასტურებაც. აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების წარდგენა ვერ მოხერხდა, რადგან, როგორც აღნიშნულია, ის საქმიანობდა როგორც მცირე მეწარმე და არ ჰქონდა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების შენახვის აუცილებლობა, ხოლო 2024 წლის აპრილის შემდეგ საქმიანობა აღარ განუხორციელებია. მომჩივანი მიუთითებს, საგადასახადო კოდექსის 88-ე, 89-ე მუხლებზე, საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებაზე „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილების („ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე“) მე-5 მუხლის 2024 წლის 22 მაისის ცვლილებით ჩამოყალიბებულ რედაქციაზე, ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლზე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლზე. საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვასთან დაკავშირებით კომპანიის მიერ 16.01.2026 წელს №01/08-01 წერილი მიწერილ იქნა სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოსთვის.

აღნიშნულის საფუძველზე მათ მიერ განმარტებულ იქნა შემდეგი: „საქართველოში რეგისტრირებულ გადამზიდველს 2024 წლის 1 სექტემბრამდე საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის ფლობის ვალდებულება არ გააჩნდა, ი/მ ---ს სახელზე აღნიშნული სახის ნებართვა 2024 წლის 1 სექტემბრამდე გაცემული არ ყოფილა.

დამატებით გაცნობებთ, რომ სააგენტოს ერთიან ელექტრონულ სისტემაში (ELTA) არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ი/მ „---“ დღეის მდგომარეობით არ ფლობს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვას“. მასზე მისი საქმიანობის პერიოდში საქართველოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ არ ყოფილა გაცემული არცერთი ნებართვა საერთაშორისო სატრანსპორტო სატვირთო გადაზიდვასთან დაკავშირებით.

შემოსავლების სამსახური უარგუმენტოდ მიუთითებს, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებით, საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვა წარმოადგენდა სანებართვო საქმიანობას, იმ პერიოდში როდესაც იგი ეწეოდა ეკონომიკურ საქმიანობას. რეალურად არის პირიქით: ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ საქართველოს კანონით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით („ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე“), როდესაც ეწეოდა ეკონომიკურ საქმიანობას, საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვა არ წარმოადგენდა სანებართვო საქმიანობას. იმ შემთხვევაში, თუ კანონმდებლობის საფუძველზე საქმიანობა ექვემდებარება ნებართვას, შესაბამისი ნორმების საფუძველზე ადმინისტრაციული ორგანო კონკრეტულ პირზე გასცემს საქმიანობის ნებართვას. ადმინისტრაციული ორგანო აუცილებლად უნდა მოქმედებდეს საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე.

საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე მოქმედ ადმინისტრაციულ ორგანოს მასზე არცერთი ნებართვა არ აქვს გაცემული. ზემოთ აღნიშნული საკანონმდებლო ნორმების საფუძველზე საერთაშორისო საავტომობილო გადაზიდვა არ იყო სანებართვო საქმიანობა და სწორედ ამიტომ არ ჰქონდა ნებართვა მასზე. ეს დადასტურებული აქვს საქართველოში მოქმედ აღმასრულებელ ერთადერთ ადმინისტრაციულ ორგანოს - სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს. ეს არის ჭეშმარიტად დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომლის მტკიცებულებები დანართების სახით თან ერთვის საჩივარს (მათ შორის მიმოწერა სააგენტოსთან).

ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ საქართველოს კანონის და საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილების („ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე“) საფუძველზე მას არ განუხორციელებია სანებართვო საქმიანობა. საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ მიხედვით მეწარმეს აკრძალული საქმიანობა არ უწარმოებია და შესაბამისად მისთვის მცირე ბიზნესის სტატუსის გაუქმება არის საკანონმდებლო ნორმებით განსაზღვრულ საფუძვლებს მოკლებული. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოში რეგისტრირებული გადამზიდველისთვის საერთაშორისო სატრანსპორტო სატვირთო გადაზიდვა სანებართვო გახდა 1.09.2024 წლიდან. ამ მომენტისთვის მეწარმეს საქმიანობა უკვე შეწყვეტილი ქონდა. შესაბამისად 2024 წლის შემოსავლებზეც (საქმიანობის შეწყვეტამდე) უნდა განხორციელდეს სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმი.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ გაიზიარა წარდგენილი არგუმენტაცია, რომელიც ეყრდნობოდა როგორც საკანონმდებლო ცვლილებებს ისე, სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს წერილს, რომელიც თან ერთვის საჩივარს. ამასთანავე აღსანიშნია, რომ საქართველოში სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტო არის ერთადერთი ადმინისტრაციული ორგანო, რომელსაც შეუძლია გასცეს საერთაშორისო სატრანსპორტო გადაზიდვის ნებართვა. შესაბამისად საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. აღსანიშნია, რომ შემოსავლების სამსახურის დავების საბჭომ არ შეასრულა ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილება, რომ მომჩივნის მონაწილეობით განეხილა საჩივარში წარდგენილი არგუმენტები. მათ დაიბარეს ერთხელ, სავარაუდოდ საბჭო არ იყო სრული შემადგენლობით და განუმარტეს, რომ იმ ეტაპზე არ ჰქონდათ მოსაზრება, წაიკითხავდნენ საჩივარზე წარდგენილ მასალებს და დაიბარებდნენ ხელმეორედ განსახილველად.

საკითხის შინაარსობრივი განხილვისთვის მათ აღარ დაუბარებიათ და პირდაპირ გაუგზავნეს უარყოფითი გადაწყვეტილება. არათუ არ მოუსმინეს მომჩივანს, არამედ წარდგენილი მტკიცებულებები სავარაუდოდ არც გაანალიზეს, რადგან მათ გადაწყვეტილებაში საერთოდ არ არის ნახსენები თუნდაც სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს წერილი და მასზე შემოსავლების სამსახურის მოსაზრება. რაც აფიქრებინებს, რომ მათ საერთოდ არ ნახეს ეს წერილი. შემოსავლების სამსახურს მაიდენტიფიცირებელ მტკიცებულებებზე მითითებით კი არ მოყავს არგუმენტები, არამედ ზოგადად განმარტა თავის მოსაზრება: „ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი“.

შემოსავლების სამსახური მეწარმეს განუმარტავს, რომ უნდა აეღო ნებართვა, რადგან მისი საქმიანობა იყო სანებართვო, მაგრამ ერთადერთი სანებართვო ორგანო სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტო მეწარმეს ცალსახად განუმარტავს, რომ მასზე ნებართვას არ გასცემდა, რადგან მისი საქმიანობა არ იყო სანებართვო. ეს არის იურიდიული აბსურდი და შეუძლებელია მასზე დამატებით სერიოზულად მსჯელობა. აუდიტის დეპარტამენტი საგადასახადო შემოწმების აქტში დარიცხვის საფუძვლად მიუთითებს საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებას და ამბობს, რომ საქმიანობა იყო სანებართვო. ერთადერთი ნებართვის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტო მთავრობის ამავე დადგენილებით პასუხობს, რომ საქმიანობა არ არის სანებართვო.

აუდიტის დეპარტამენტის მოქმედება შემოიფარგლება საგადასახადო კანონმდებლობის აღსრულებით, მისი კომპეტენცია არ არის დაადგინოს საქმიანობა არის თუ არა სანებართვო და უფრო მეტიც, არ გაიზიაროს კომპეტენტური ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება. ესეც არის იურიდიული ნონსენსი და შეუძლებელია ამაზეც დამატებით სერიოზული მსჯელობა. წარმოდგენილი არგუმენტაციის გათვალისწინებით ითხოვს მცირე ბიზნესის სტატუსის უსაფუძვლოდ გაუქმებასთან დაკავშირებით მომჩივნის მიერ მიღებული შემოსავლები დაიბეგროს სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, მიღებული შემოსავლის 1%-ით. გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება და დაევალოს შემოსავლების სამსახურის დავების საბჭოს ნახოს/გაანალიზოს მეწარმის მიერ დავის ეტაპზე წარდგენილი არგუმენტაცია/მტკიცებულებები და მას შემდეგ მიიღოს გადაწყვეტილება.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანების გასაჩივრების ნაწილში უნდა დარჩეს განუხილველი, ხოლო, დანარჩენ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

„სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 29.12.2010 წლის №415 დადგენილების პირველი მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84-ე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილების, 88-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების, 952 მუხლის, 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე‑2 ნაწილისა და 955 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე დამტკიცდა აკრძალული საქმიანობების ჩამონათვალი, რომელთა განხორციელების შემთხვევაში არ შეიძლება მეწარმე ფიზიკური პირისათვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭება - დანართი №4.

აღნიშნული დანართის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ესენია საქმიანობები, რომლებიც საჭიროებენ ლიცენზირებას ან ნებართვას, გარდა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის 261 პუნქტით გათვალისწინებული („საქართველოს დედაქალაქში მსუბუქი ავტომობილით − ტაქსით (M1 კატეგორია) გადაყვანის ნებართვა“) საქმიანობისა.

საგადასახადო კოდექსის მე-2 მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილების თანახმად, საგადასახადო ურთიერთობების რეგულირებისას ამ კოდექსში გამოყენებული საქართველოს კანონმდებლობის ტერმინები და ცნებები გამოიყენება იმ მნიშვნელობით, რა მნიშვნელობაც მათ აქვთ შესაბამის კანონმდებლობაში, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. გადასახადით დაბეგვრასთან დაკავშირებულ საკითხზე საქართველოს პარლამენტის მიერ რატიფიცირებულ და ძალაში შესულ საერთაშორისო ხელშეკრულებას აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა ამ კოდექსის მიმართ.

2024 წლის 1 მარტამდე მოქმედი „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-8 და მე-17 პუნქტების შესაბამისად:

8. გადამზიდველი – მეწარმე, რომელიც ავტოსატრანსპორტო საშუალებას ფლობს და სათანადო ნებართვის საფუძველზე ახორციელებს ავტოსატრანსპორტო გადაყვანას/გადაზიდვას;

17. ნებართვა – საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს ან შესაბამისი მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე პირისათვის მინიჭებული უფლება, გარკვეული ვადით, კანონით დადგენილი პირობების დაცვით განახორციელოს ამ კანონით გათვალისწინებული საქმიანობა.

ამავე კანონის 51 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საავტომობილო ტრანსპორტის დარგში საქმიანობის განხორციელების უფლება გააჩნია ნებისმიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს ყოველგვარი შეზღუდვების გარეშე. ნებართვა გაიცემა საქმიანობათა მხოლოდ შემდეგ სახეობებზე: საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე დადგენილი საერთაშორისო სატვირთო გადაზიდვა.

ამავე კანონის 52 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ამ კანონის 51 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ საქმიანობებზე ნებართვებს სააგენტო გასცემს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

„ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის 30-ე პუნქტის მიხედვით, ნებართვის სახეებია - საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა. შესაბამის პერიოდში მოქმედი ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს მთავრობის 3.01.2014 წლის №32 დადგენილებით დამტკიცებული „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ მე-13 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტების შესაბამისად:

4. თითოეული საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა ხორციელდება ცალკეული ნებართვის/ავტორიზაციის წარდგენით, თუ ამ წესით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

5. გადამზიდველი, რომელიც ახორციელებს ან სურვილი აქვს განახორციელოს ტვირთის საერთაშორისო გადაზიდვა ECMT-ის წევრი ქვეყნის ტერიტორიაზე, უნდა პასუხობდეს ევროპარლამენტისა და ევროსაბჭოს 2009 წლის 21 ოქტომბრის (EC) №1071/2009 რეგლამენტის „საავტომობილო გადაზიდვების ოპერატორის საქმიანობის განხორციელებისთვის აუცილებელ პირობებთან დაკავშირებული საერთო წესების განსაზღვრისა და ევროსაბჭოს 96/26/EC დირექტივის გაუქმების შესახებ“ და ECMT-ის 2000 წლის 5 ივნისის CEMT/CM (2000)10/FINAL კონსოლიდირებული რეზოლუციით „საავტომობილო ტრანსპორტით ტვირთების საერთაშორისო გადაზიდვების წესის თაობაზე“ განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

8 „ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებაში ცვლილების შეტანის შესახებ საქართველოს მთავრობის 2024 წლის 21 მაისი №171 დადგენილებით მე-13 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტები ჩამოყალიბდა შემდეგი სახით:

4. თითოეული საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა ხორციელდება ცალკეული სპეციალური ნებართვის/სანებართვო დოკუმენტის/ავტორიზაციის ბლანკის წარდგენით, თუ ამ წესით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

5. საქართველოში რეგისტრირებული გადამზიდველი, რომელიც ახორციელებს ან სურვილი აქვს, განახორციელოს ტვირთის საერთაშორისო გადაზიდვა, ვალდებულია გააჩნდეს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა.

საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს. საქართველოს პარლამენტის საფინანსოსაბიუჯეტო კომიტეტთან შეთანხმებით, საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს, აკრძალოს ცალკეული საქმიანობის განხორციელება, რომლის ფარგლებშიც მცირე ბიზნესის სტატუსი არ შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მცირე ბიზნესის სტატუსი უქმდება, თუ პირი ახორციელებს ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ საქმიანობას. საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.

ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები. საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. ძირითად საშუალებათა შეძენის, დადგმისა და სხვა კაპიტალიზებადი ხარჯები გამოიქვითება ეტაპობრივად, ამორტიზაციის ანარიცხების სახით, გარდა გადასახადის გადამხდელის მიერ საამორტიზაციო ანარიცხების სრული გამოქვითვის უფლების გამოყენების შემთხვევისა.

საგადასახადო კოდექსის 106-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება ის ხარჯები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის. მომჩივანი მიუთითებს, რომ შემოსავლების სამსახურის დავების საბჭომ არ შეასრულა ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილება, რომ მომჩივნის მონაწილეობით განეხილა საჩივარში წარდგენილი არგუმენტები. მათ დაიბარეს ერთხელ, სავარაუდოდ საბჭო არ იყო სრული შემადგენლობით და განუმარტეს, რომ იმ ეტაპზე არ ჰქონდათ მოსაზრება, წაიკითხავდნენ საჩივარზე წარდგენილ მასალებს და დაიბარებდნენ ხელმეორედ განსახილველად.

საკითხის შინაარსობრივი განხილვისთვის მათ აღარ დაუბარებიათ და პირდაპირ გაუგზავნეს უარყოფითი გადაწყვეტილება. არათუ არ მოუსმინეს მომჩივანს, არამედ წარდგენილი მტკიცებულებები სავარაუდოდ არც გაანალიზეს, რადგან მათ გადაწყვეტილებაში საერთოდ არ არის ნახსენები თუნდაც სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს წერილი და მასზე შემოსავლების სამსახურის მოსაზრება.

შემოსავლების სამსახური მეწარმეს განუმარტავს, რომ უნდა აეღო ნებართვა, რადგან მისი საქმიანობა იყო სანებართვო, მაგრამ ერთადერთი სანებართვო ორგანო სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტო მეწარმეს ცალსახად განუმარტავს, რომ მასზე ნებართვას არ გასცემდა, რადგან მისი საქმიანობა არ იყო სანებართვო. წარმოდგენილი არგუმენტაციის გათვალისწინებით ითხოვს მცირე ბიზნესის სტატუსის უსაფუძვლოდ გაუქმებასთან დაკავშირებით მომჩივნის მიერ მიღებული შემოსავლები დაიბეგროს სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, მიღებული შემოსავლის 1%-ით. გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება და დაევალოს შემოსავლების სამსახურის დავების საბჭოს ნახოს/გაანალიზოს მეწარმის მიერ საჩივრების ეტაპზე წარდგენილი არგუმენტაცია/მტკიცებულებები და მას შემდეგ მიიღოს გადაწყვეტილება.

საჩივარს ახლავს ცხრილის სახით ხარჯების ჩამონათვალი (მანქანის ყიდვა, საწვავი, ხელფასი, მივლინება, სასტუმრო, გემის ბილეთი, ფაქტურები, სესხის %, საზღვრის კვეთა, ნებართვები, პორტის გადასახადები, გადასახადები საზღვარზე, ტრანზიტის გადასახადი) და სსიპ სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს 22.01.2026 წელს №03/36 წერილი, სადაც მითითებულია შემდეგი: „საქართველოს მთავრობის 3.01.2014 წლის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ (შემდგომში - ტექნიკური რეგლამენტი) მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, გადამზიდველს, რომელიც განახორციელებს/ახორციელებს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვას, საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის მოპოვების ვალდებულება წარმოეშობა:

ა) 2024 წლის 1 სექტემბრიდან − რომელიც განახორციელებს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვას − პარტნიორ ქვეყნებს შორის შეთანხმებით ქვეყნისთვის დადგენილი კვოტის ფარგლებში გაცვლილი მრავალჯერადი სანებართვო დოკუმენტით ან ტრანსპორტის მინისტრთა ევროპის კონფერენციის (ECMT) სანებართვო დოკუმენტით;

ბ) 2025 წლის 1 მარტიდან − რომელიც განახორციელებს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვას − საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ ან ევროკავშირის ქვეყნებთან შეთანხმებით დადგენილი კვოტის ფარგლებში გაცვლილი ერთჯერადი სანებართვო დოკუმენტით ან პარტნიორ ქვეყანასთან შეთანხმებული კვოტის ფარგლებში სანებართვო დოკუმენტით მესამე ქვეყანაში/ქვეყნიდან სატრანსპორტო ოპერაციის განხორციელების მიზნით;

გ) 2025 წლის 1 მაისიდან − რომელიც განახორციელებს ნებისმიერი სახის საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვას. ამდენად, გადამზიდველს პარტნიორ ქვეყნებს შორის შეთანხმებით ქვეყნისთვის დადგენილი კვოტის ფარგლებში გაცვლილი მრავალჯერადი სანებართვო დოკუმენტის ან ტრანსპორტის მინისტრთა ევროპის კონფერენციის (ECMT) სანებართვო დოკუმენტის საფუძველზე საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის ფლობის ვალდებულება წარმოეშვა 1.09.2024 წლიდან, ხოლო საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ ან ევროკავშირის ქვეყნებთან შეთანხმებით დადგენილი კვოტის ფარგლებში გაცვლილი ერთჯერადი სანებართვო დოკუმენტით ან პარტნიორ ქვეყანასთან შეთანხმებული კვოტის ფარგლებში სანებართვო დოკუმენტით მესამე ქვეყანაში/ქვეყნიდან სატრანსპორტო ოპერაციის განხორციელების მიზნით საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო ნებართვის ფლობის ვალდებულება - 1.03.2025 წლიდან. შესაბამისად, გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველოში რეგისტრირებულ გადამზიდველს 1.09.2024 წლამდე საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის ფლობის ვალდებულება არ გააჩნდა, ი/მ „---ის“ სახელზე აღნიშნული სახის ნებართვა 1.09.2024 წლამდე გაცემული არ ყოფილა. დამატებით გაცნობებთ, რომ სააგენტოს ერთიან ელექტრონულ სისტემაში (ELTA) არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, ი/მ „---“ დღეის მდგომარეობით არ ფლობს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვას“.

საბჭო 19.03.2026 წლის №26883/2/2026 (30.03.2026წ. 03/22147) გადაწყვეტილებაში მიუთითებდა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი არგუმენტები/მტკიცებულებები და დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები, რომელსაც დარიცხვა ეფუძნება, მოითხოვს დამატებით შესწავლას/შეფასებას შემოსავლების სამსახურის მიერ. კერძოდ, მომჩივნის მიერ მითითებული გარემოებების გათვალისწინებით დამატებით შესწავლას/შეფასებას საჭიროებს მომჩივნის მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსი ფარგლებში, შესამოწმებელ პერიოდში, საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის საქმიანობის განხორციელება ექვემდებარებოდა თუ არა შესაბამისი ორგანოს მიერ ნებართვის გაცემას. შემოსავლების სამსახური სადავო ბრძანებაში მიუთითებს, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადამხდელის საქმიანობა, საერთაშორისო გადაზიდვა, წარმოადგენს ნებართვას დაქვემდებარებულ საქმიანობას, მცირე ბიზნესის სტატუსისთვის აკრძალულ საქმიანობას. იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელის საქმიანობა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის, ასევე საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ შესაბამისად წარმოადგენს ნებართვას დაქვემდებარებულ საქმიანობას, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის შესაბამისად, მცირე ბიზნესის სტატუსი ექვემდებარება გაუქმებას საქმიანობის განხორციელების მიმდინარე კალენდარული წლის დასაწყისიდან, შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში მიღებული შემოსავლების საერთო წესით - 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, საკითხების დამატებით შესწავლა/გამოკვლევის შედეგად არ გამოვლინდა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან და სამართლებრივი ნორმებიდან გამომდინარე, ვინაიდან „საავტომობილო ტრანსპორტის შესახებ“ კანონი მომჩივნის მიერ განხორციელებულ საქმიანობას, საერთაშორისო გადაზიდვას, მიაკუთვნებს ნებართვას დაქვემდებარებულ საქმიანობას, რაც შესაბამისად წარმოადგენს მცირე ბიზნესის სტატუსისთვის აკრძალულ საქმიანობას, საბჭოს მიაჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შემოწმების შედეგად გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში მიღებული შემოსავლების 20%-იანი განაკვეთით დაბეგვრა, განხორციელდა მართებულად და არ არსებობს საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი. რაც შეეხება, სადავო შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანებას, საბჭო მიუთითებს, საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტზე, რომლის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ არსებობს იმავე მომჩივნის მიმართ იმავე დავის საგანზე იმავე ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.

შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანება 10.03.2026 წლის საჩივრით გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 19.03.2026 წლის №26883/2/2026 (30.03.2026წ. 03/22147) გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ნაწილობრივ გაუქმდა ხსენებული შემოსავლების სამსახურის ბრძანება და საჩივარი მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ამავე სამსახურს.

ამგვარად, ვინაიდან არსებობს იმავე მომჩივნის (----) მიმართ იმავე დავის საგანზე (შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანება), იმავე ორგანოს (საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო) მიერ მიღებული 19.03.2026 წლის №26883/2/2026 (30.03.2026წ. 03/22147) გადაწყვეტილება, საბჭოს მიაჩნია, რომ სახეზეა საჩივრის ამ ნაწილში განუხილველად დატოვების საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი.

 

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების შედეგად გადასახადის გადამხდელს ჯარიმა, საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით, დაეკისრა 20 635 ლარი, მათ შორის დღგ-ში 3 372 ლარი და საშემოსავლო გადასახადში 17 263 ლარი, ხოლო საურავი 15 109.42 ლარის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 275-ე მუხლზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს. შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში.

შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივანი სარგებლობდა მცირე ბიზნესის სტატუსით და საშემოსავლო გადასახადს იხდიდა მიღებული შემოსავლის მიხედვით. აუდიტის დეპარტამენტს დამატებით შემოსავალი არ გამოუვლენია, რაც მიუთითებს მეწარმის კეთილსინდისიერებაზე. გამომდინარე აქედან, ითხოვს გათავისუფლდეს დაკისრებული სანქციისაგან, როგორც კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით. დავების განხილვის საბჭო მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან. საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2, 21 და 22 ნაწილების თანახმად:

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით 12 გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით. გადასახადი გადამხდელს სამეწარმეო საქმიანობაში აკისრია გულისხმიერების ვალდებულება და ეს ვალდებულება უნდა შეასრულოს ჯეროვნად და სრულად.

ნებისმიერი შეცდომა არ წარმოადგენს სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველს. მხარემ უნდა დაამტკიცოს, რომ შეცდომა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობის და უხეში გაუფრთხილებლობით არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად.

საბჭო იზიარებს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას სადავო საკითხთან მიმართებით და მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. ამდენად, არ არსებობს დაკისრებული სანქციებისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის 19.02.2026 წლის №3797 ბრძანების გასაჩივრების ნაწილში, დარჩეს განუხილველი;

2. საჩივარი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

3. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. საერთაშორისო გადაზიდვის ფარგლებში მიღებული შემოსავლის დაბეგვრა წლიური საშემოსავლო გადასახადით და ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვების გათვალისწინება ხარჯის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტებით;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საერთაშორისო გადაზიდვა, ფლობს რამდენიმე გამწევ და მისაბმელის ტიპის სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებას. შემოსავლების სამსახურის №3797 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 5.04.2005 წლის №220 ბრძანების შესაბამისად შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება). დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის ბრძანება, არ დაკმაყოფილების ნაწილში, გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს №26883/2/2026 გადაწყვეტილებით საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. დაბრუნებული საჩივარი განიხილა შემოსავლების სამსახურმა, რომლის №11624 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

ამგვარად, ვინაიდან არსებობს იმავე მომჩივნის მიმართ იმავე დავის საგანზე, იმავე ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, საბჭოს მიაჩნია, რომ სახეზეა საჩივრის ამ ნაწილში განუხილველად დატოვების საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 301 (ზ); 269 (7).