1. შემოსავალი გადასახადით იბეგრება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მისი კანონიერება სადავოა.
2. საგადასახადო სამართალდარღვევით მიღებული შემოსავალი ან განხორციელებული სხვა ოპერაცია იბეგრება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
3. თუ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სასამართლოს გადაწყვეტილებით შემოსავალი სრულად ექვემდებარება ბიუჯეტის სასარგებლოდ ამოღებას, იგი არ იბეგრება.
4. თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
5. საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე):
ა) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა;
ბ) ერთზე მეტი ნებისმიერი შემდეგი პირობის არსებობისას:
ბ.ა) ადგილი აქვს პირის აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას;
ბ.ბ) პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსავალს;
ბ.გ) მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად საგადასახადო შემოწმების დაწყების შესახებ საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი აქტით განსაზღვრულ შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა;
ბ.დ) გამოვლენილია არსებითი სხვაობა პირის მიერ საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის.
6. ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებისას შემოსავლები და ხარჯები ისე უნდა განაწილდეს, როგორც დამოუკიდებელ პირებს შორის დადებული გარიგების დროს.
7. პირი, რომელიც საქონლის/მომსახურების რეალიზაციას უპირატესად ნაღდი ანგარიშსწორებით ახორციელებს, გადასახადის გადახდისას იყენებს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილ შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის გამარტივებულ წესებს. აღნიშნული წესები არ ვრცელდება იმ გადასახადის გადამხდელზე, რომელიც, მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადების მიზნებიდან გამომდინარე, ვალდებულია განახორციელოს ან ნებაყოფლობით ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას დარიცხვის მეთოდით, აგრეთვე იმ პირზე, რომელიც რეგისტრირებულია დამატებული ღირებულების გადასახადის გადამხდელად.
8. საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის შემთხვევაში დასაბეგრი თანხის ოდენობა საბაზრო ფასით განსაზღვროს. ამ ნაწილის გამოყენების პირობებსა და წესებს, აგრეთვე შემთხვევებს, როდესაც ეს ნაწილი არ გამოიყენება, განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.
9. საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს:
ა) მხედველობაში არ მიიღოს სამეურნეო ოპერაციები, რომლებსაც არა აქვს არსებითი ეკონომიკური გავლენა;
ბ) სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს;
გ) დღგ-ის მიზნისთვის ერთ დასაბეგრ პირად განიხილოს საქართველოს ტერიტორიაზე დაფუძნებული ნებისმიერი რამდენიმე პირი, მათი ფორმალური/იურიდიული დამოუკიდებლობის მიუხედავად, თუ მათ საქმიანობასთან/მართვასთან დაკავშირებულ ძირითად გადაწყვეტილებებს ერთი და იგივე პირი იღებს და მათი საქმიანობის ადგილი, სახე და შინაარსი იდენტურია. ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების შემთხვევებსა და წესებს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.
10. უცხოური ვალუტით განხორციელებული ოპერაცია, რომელიც დაბეგვრას ექვემდებარება, საქართველოს ეროვნულ ვალუტაზე გადაიანგარიშება შემდეგი თანამიმდევრობით:
ა) ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის არსებობის შემთხვევაში − ამ კურსით;
ბ) ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის არარსებობის შემთხვევაში − საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს მიერ დადგენილი წესით განსაზღვრული კურსით.
საქართველოს 2011 წლის 8 ნოემბრის კანონი №5202 - ვებგვერდი, 22.11.2011წ.
საქართველოს 201
2
წლის 27
მარტის
კანონი №5942 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.
საქართველოს 2012 წლის 28 დეკემბრის კანონი №189 - ვებგვერდი, 29.12.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის
26 დეკემბრის კანონი №1886
- ვებგვერდი, 30.12.2013წ.
საქართველოს 2019 წლის 28 ივნისის კანონი №4906 – ვებგვერდი, 04.07.2019წ.
საქართველოს 2023 წლის 5 აპრილის კანონი №2768 – ვებგვერდი, 18.04.2023წ.
თავი X. (ამოღებულია)
საქართველოს 2020 წლის 14 ივლისის კანონი №6817 – ვებგვერდი, 22.07.2020
რედაქციის ისტორია
მოქმედი რედაქცია დადგენილია 05.04.2023-ის აქტით. ცვლილება შევიდა 6-ჯერ.
- 14.07.2020 კანონი №6817
- 05.04.2023 კანონი №2768
- 28.06.2019 კანონი №4906
- 26.12.2013 კანონი №1886
- 28.12.2012 კანონი №189
- 08.11.2011 კანონი №5202
წინა რედაქცია (12.10.2010 მდგომარეობით) — ცვლილებები
მუხლი 73. ცალკეულ შემთხვევაში დაბეგვრის ობიექტისა და საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრა 1. შემოსავალი გადასახადით იბეგრება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც მისი კანონიერება სადავოა. 2. საგადასახადო სამართალდარღვევით მიღებული შემოსავალი ან განხორციელებული სხვა ოპერაცია იბეგრება საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 3. თუ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სასამართლოს გადაწყვეტილებით შემოსავალი სრულად ექვემდებარება ბიუჯეტის სასარგებლოდ ამოღებას, იგი არ იბეგრება. 4. თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს. 5. თუ საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადამსახადო ვალდებულებები გარ ნსახზღვროს არცაპირდაპირი მელთოდების გამოყენებუღით (ალქტივების სიდიდის, საოპერუაციო შემოსავლებისაღ და ხარჯებიცს, პირის შესახვებ ინფორმაციის მისი საქმიართველნობის სხვა საგადასახადო კპერიოდთანო ან სხვა ამგვარი გადებლობასახადითს გათვდამხდელისწინ შესახებული ფ მორნაცემებითა ს შედა წრესბით ან ს, აეგრეთოდ ვე სხვარ მსგახვსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზებს მ): ა) თუ პირს, ან რ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია დაკნ სააღრგულია ან/ცხვო და განადგოკურმებულინტა, რის გამოციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის, დადგენა; ბ) ეგვრასთაზე მეტი ნ დაკავშებისმიერი შებულმდეგი პირობის არსექტბობისა და ს: ბ.აგ) ადგილი აქვს პირის ახადო ქტივალდებულების გდანუსაბუთებელ ზღვრდა,ს; ბ.ბ) პირის მაშიერ ეკონომიკური საგქმიადნობისათვის ახნ/და პირადი მო ოხმარგებისანოთვის გაწეუფლი ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსაქვალს, ; ბ.გ) მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღოდენოისძიებების შედეგად გენის მიზნით აგადასახადო შემოწმების გადამწყების შესახდელბ საგადასახადი დაარიცხოს ა ორსებული მგანოსალების საფუძველზე შესაბამისი ფაქტებისა დათ განსაზღვრულ შესამოწმებებლ პერისოდში გათმოვალისწინებნით, პლირდა პირის მიერ საგადასარხაპიდო სამართალდაპრღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთოდხვევა; ბის.დ) გამოყვლენებით (აქტლივა არსების სთი დიდის, სხვაობა პეირაციო შემოსავლებ მიერ საგადასახადო ორჯების განოსათვალის წინარდგებნით, ლ/დეკლაგრირეთვბულ დაბე სხგვრა მსგთან დაკავსში ინფორებულ მონაცემებსა და მიმდინარე სანგადასახადო კონტროლიზს ღონისძიებების შედეგად ფუძაქტობრივად დაფიქსირებულზ მონაცე)მებს შორის. 6. ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგებისას შემოსავლები და ხარჯები ისე უნდა განაწილდეს, როგორც დამოუკიდებელ პირებს შორის დადებული გარიგების დროს. 7. პირი, რომელიც საქონლის/მომსახურების რეალიზაციას უპირატესად ნაღდი ანგარიშსწორებით ახორციელებს, გადასახადის გადახდისას იყენებს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილ შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის გამარტივებულ წესებს. აღნიშნული წესები არ ვრცელდება იმ გადასახადის გადამხდელზე, რომელიც, მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადების მიზნებიდან გამომდინარე, ვალდებულია განახორციელოს ან ნებაყოფლობით ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას დარიცხვის მეთოდით, აგრეთვე იმ პირზე, რომელიც რეგისტრირებულია დამატებული ღირებულების გადასახადის გადამხდელად. 8. ბსაგადასახადო ორტერგანო უფლი ოპერბაცმოსილია ს ღირებუაქონლების შე/მციომსახურებულად ჩვენების ას საგადაცვლის (ბახადო ორგანტერული) ო ახოპერაციის შელმთხვებსვაში დასაბეგვრის ობ თანხიექტის კორდექტირენობა ს საბაზრო ფასებით და გადნსაზღვროს. ახმ ნადწის ხელახალის გამოაყენგარებიშს პირობებას სა გადა წესებს, აგრეთვე შემთხადვევებს, როდესამც ეს ნართაწილდი არღვევის გათვმოისყენება, განსაზღვრული ავს სანქციების გართვაელოს ფინანსწთა მინებითსტრი. 9. საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს: ა) მხედველობაში არ მიიღოს სამეურნეო ოპერაციები, რომლებსაც არა აქვს არსებითი ეკონომიკური გავლენა; ბ) სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. 10. უცხოურ; გ) დღგ-ის მიზნისთვალუტის ერთ დასაბეგრ პირად განიხილოს საქარცითველოს ტებულრიტოპერაცია, რომზე დაფუძნებულიც ნექვბისმიერი რამდებნიმე პირი, მათი ფორებმალური/იურიდიული დამოუკიდებლობის მიუხეგდავრასდ, თუ მათ სევე აქმიანობასთატნ/მართვასთან დაკავშიფო ღირებულ ძირითად გადაწყვებტილებებს ერთი და იმგივე პოირტის/ იღექბსპ და მათი საქმიანორტბის გადაგილი, სახე და შინაარსი იდენტურია. ამ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოდყენოების შემთხვევებსა და წესებს განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი. 10. უცხოური ვალუტა გადაიანთ განხორციშება ლარებშული: ა) ოპერაცია, რომელისც დღისათბეგვირას/ს ექვემდებარება, საქონართველო დს ეკროვნულ ვალუტაზე გადაიანგარიშებაც შემდეგი თანამის მდევრობით: ა) ოპეგრაციისტრ განხორციელების დღისათვის არსებული საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსით, ასეთის არსებობის შემთხვევაში; ბ) − ამ კურსით, რ; ბ) ომპელიც გრანციის გაზღვნხორციება ლარების მდღიმსართ უცხოური ვალუტის გსამოქართვეყნლოს ებროვნული ბანკურსით,ს მათ შორიერ შეს, სხვა სბახელმწიფოებშსი გამუცხო ქვეყნებული კურსით იმ ვალუტის მიმართ, რომელზედ გაც ნსაზღვრსებობს ული ლარის გაცვლის ოფიციალური კურსი, თუ ოპერგაცვლიის დღისათვი ს/სასაქონლო დეკლაურაციის რეგის ტრაციის დღისათვის არარსებობის შემთხვევაში − საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოფს მიციერ დადგენილუი წესით განსაზღვრული კურსი. თავი X. საომქარი ან საგანგთვებლოს 201 2 წლის 27 მდგომარეობტის გკამნოცხადნი №5942 – ვებისას განსაკუთრვებული პირობებდის შე, 12.04.2012წ. თავი X. (ამოღებულია)