Sözleşmeler ve borçlar
Borcun / ödünç paranın geri alınması: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Ödünç verdiğiniz parayı veya başka bir alacağı geri almak için izlenecek yol. Sayfada deliller, zamanaşımı, faiz ve cezai şart sınırları, dava ve icra aşamaları anlatılıyor.
Ne yapmalı
- Deliller: ödünç sözleşmesi sözlü olabilir, ancak yalnızca tanık beyanıyla ispatlanamaz (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 624) — senet, banka havalesi, borcu kabul eden yazışma gerekir. Ödünç değilse (mal teslimi, hizmet) — adımlar aynıdır.
- Önce zamanaşımı: sözleşmeden doğan taleplerde zamanaşımı — 3 yıl (Medeni Kanun, md. 129); alacaklının ihlali öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği andan itibaren işler (Medeni Kanun, md. 130); borcun kabulü (kısmi ödeme, faiz, teminat) zamanaşımını keser (Medeni Kanun, md. 137) (süre yeniden başlar); zamanaşımı dolunca borçlu ödemeyi reddedebilir (Medeni Kanun, md. 144).
- İade süresi: iade süresi belirlenmemişse — borç sözleşmenin feshiyle iade edilir, fesih süresi 3 aydır (Medeni Kanun, md. 626); temerrüt — süresinde veya süre geldikten ve alacaklı uyardıktan sonra ifa edilmemesidir (Medeni Kanun, md. 400) — bu nedenle her zaman hesaplamalı ve süreli yazılı talepte bulunun.
- Borcun üzerine: parasal borcun gecikmesi için — kararlaştırılan faiz; faize faiz — yalnızca sözleşmede açıkça yazılmışsa (Medeni Kanun, md. 403). Ödünçlerde sınırlar: her ödünçte yıllık efektif oran ≤ %50 (Medeni Kanun, md. 625); cezai şart ve diğer yaptırımlar ≤ anaparanın kalanının günlük %0,27’si (Medeni Kanun, md. 625); tek bir gecikme için tüm yaptırımların toplamı ≤ anaparanın kalanının 1,5 katı (Medeni Kanun, md. 625); açıkça aşırı cezai şartı mahkeme indirebilir (Medeni Kanun, md. 420).
- Usul: dava (5000 laríye kadar davalar — magistrat mahkemesi (Medeni Usul Kanunu, md. 14); harç — dava değerinin %3’ü, en az 100 lari (Medeni Usul Kanunu, md. 39)) + davanın teminat altına alınması (malların/hesapların haczi) — bu olmadan kararın icrası zorlaşacaksa veya imkânsız hale gelecekse (Medeni Usul Kanunu, md. 191); acil durumda — dava açılmadan önce, ancak bu halde karar tarihinden itibaren 10 gün içinde dava açılmalıdır (Medeni Usul Kanunu, md. 192). Noter onaylı ödünç: noter, alacaklının başvurusu üzerine mahkemesiz icra belgesi verir (Noterlik Kanunu, md. 40).
- İcra: cebri icra — Ulusal İcra Bürosu (İcra Takibi Kanunu, md. 3); kesinleşmiş mahkeme kararına dayanan talepte zamanaşımı 10 yıldır (Medeni Kanun, md. 142).
- Nereye başvurulur: ilçe (şehir) mahkemesi veya magistrat mahkemesi; noter; Ulusal İcra Bürosu (აღსრულების ეროვნული ბიურო).
- Deliller: senet (ხელწერილი)/sözleşme, havale dökümleri, borcu kabul eden yazışma, kısmi ödeme belgeleri, tebliğ kanıtlı talep yazısı, borçlunun malvarlığı bilgileri (sicil kaydı).
- Tuzaklar: zamanaşımını kaçırmak; borcun kabulünü/kısmi ödemeyi hesaba katmamak; havale izi olmayan sözlü ödünç; borçlu malvarlığını kaçırırken teminatsız dava açmak; yasal sınırları aşan hesaplama — mahkeme keser.
Mutlaka kontrol edin
- borcun delilleri (senet, havale, yazışma; yalnızca tanık yetmez)
- 3 yıllık zamanaşımı, başlangıcı ve borcun kabulüyle kesilmesi
- hesaplama: anapara + yasal sınırlar içinde faiz/cezai şart
- izlenecek sıra: yazılı talep → dava + teminat (haciz) → Ulusal İcra Bürosu
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 129. სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 626. ხელშეკრულების შეწყვეტა და ვალის დაბრუნება
- მუხლი 130. ხანდაზმულობის ვადის დაწყება
- მუხლი 142. სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 625. გამსესხებლის ვალდებულება და პროცენტი სესხისათვის
- მუხლი 624. სესხის ხელშეკრულების ფორმა
- მუხლი 400. ცნება
- მუხლი 403. პროცენტის გადახდა ფულადი თანხის გადახდის ვადის გადაცილებისას
- მუხლი 420. პირგასამტეხლოს შემცირება სასამართლოს მიერ
- მუხლი 137. ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტა
- მუხლი 144. ვალდებული პირის უფლება ხანდაზმულობის ვადის გასვლისას
- მუხლი 623. ცნება
- მუხლი 392. მოვალის პასუხისმგებლობა კრედიტორის მიერ ვადის გადაცილებისას
- მუხლი 393. კრედიტორის მიერ ვადის გადაცილების შედეგები
- მუხლი 128. ცნება. სახეები
- მუხლი 131. მოთხოვნის წარმოშობა
- მუხლი 132. ხანდაზმულობის ვადის დენის შეჩერება