ვალის (სესხის) დაბრუნება

რა უნდა გააკეთოთ

1. სამართლებრივი შეფასება: სესხი (სამოქალაქო კოდექსის 623-ე და მომდევნო მუხლები) თუ სხვა ვალდებულება (მიწოდება, მომსახურება); ფორმა და მტკიცებულებები: ხელწერილი, გადარიცხვები, მიმოწერა — მესენჯერებში მიმოწერა დასაშვები მტკიცებულებაა.

2. ვადის გადაცილება (სამოქალაქო კოდექსის 392-ე და მომდევნო მუხლები): თუ დაბრუნების ვადა განსაზღვრული არ არის — ჯერ წერილობითი მოთხოვნა (შეხსენება), ვადის გადაცილება მისგან აითვლება; პროცენტი და პირგასამტეხლო — ხელშეკრულების მიხედვით. სესხებზე მოქმედებს იმპერატიული ზღვრები (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი): წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი ≤ 50%, სანქციები ≤ ძირითადი თანხის ნაშთის 0,27% დღეში და ჯამში ≤ ნაშთის 1,5× — ზღვარზე მაღალი პირობა შეამოწმეთ ბათილობაზე.

3. ⏰ სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის პირველი ნაწილი); ვადის დენის დაწყება და შეჩერება — სამოქალაქო კოდექსის 130–133 მუხლები (როგორ მოქმედებს ვალის აღიარება/ნაწილობრივი გადახდა — გადაამოწმეთ კანონის მოქმედ რედაქციაში).

4. ალგორითმი: წერილობითი პრეტენზია გაანგარიშებით და ვადით → სარჩელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 177-ე და 178-ე მუხლები; სახელმწიფო ბაჟი — სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 38-ე და 39-ე მუხლები) + შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ (ანგარიშებზე/ქონებაზე ყადაღა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე და მომდევნო მუხლები) → სააღსრულებო ფურცელი → აღსრულების ეროვნული ბიურო. თუ ხელშეკრულება ნოტარიულად არის დამოწმებული — შეამოწმეთ, შესაძლებელია თუ არა აღსრულება ნოტარიუსის მეშვეობით, სასამართლოს გარეშე.

5. ყურადღება: ხანდაზმულობის ვადის გაშვება; ზეპირი შეთანხმება გადარიცხვის კვალის გარეშე; მოვალე ქონებას ასხვისებს — სარჩელის უზრუნველყოფა მოითხოვეთ დაუყოვნებლივ, სარჩელთან ერთად.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ვალის მტკიცებულებები
• გაანგარიშება: ძირითადი ვალი + პროცენტი/პირგასამტეხლო (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლის ზღვრების გათვალისწინებით)
• ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი
• ალგორითმი: პრეტენზია → სარჩელი + უზრუნველყოფა → აღსრულება