Savcı anlaşma öneriyor: kabul etmeli miyim?: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Niteliği ve bedeli: anlaşma: sanık suçu kabul eder ve ceza, hafifletme veya suçlamanın kısmen düşürülmesi konusunda anlaşır (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 209); mahkûmiyet hükmü delillerin incelenmesi olmadan verilir; hukuki sorumluluk devam eder (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 210); sabıka, hükmün kesinleşmesinden silinmesine/kaldırılmasına kadar sürer (Ceza Kanunu md. 79); para cezasında da ertelenmiş cezada da sabıka oluşur.
2. Önce alternatifler: hükümsüz bir alternatif, daha az ağır ve ağır suçlarda diversiyondur (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 168¹); ilk dosyada ve zarar giderildiğinde anlaşma yerine diversiyonu talep edin. Deliller azsa, esasa ilişkin yargılama daha avantajlı olabilir.
3. Neler pazarlık edilebilir: savcı sabıkayı, işbirliğini ve zararın giderilmesini dikkate alır (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 210); alt sınırın altında veya daha hafif türde ceza mümkündür (Ceza Kanunu md. 55); ertelenmiş ceza mümkündür (Ceza Kanunu md. 63); hapis yerine para cezası (para cezası bir cezai yaptırımdır: asgari 2000 lari, üst sınırı üç yıla kadar hapis olan maddelerde 500 lariden başlar (Ceza Kanunu md. 42)), yeniden nitelendirme, bazı olayların düşürülmesi. Her şey yazılı olarak tutanakta yer alır; avukatın katılımı olmadan anlaşma kabul edilemez (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 210).
4. Mahkeme: mahkeme, gönüllülüğü ve sonuçların, sabıka dahil, anlaşıldığını kontrol eder (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 212); mahkeme anlaşmayı onaylamak zorunda değildir (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 212). Cayma: hükümden önce her an vazgeçilebilir, avukatın onayı gerekmez (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 213); vazgeçilmesi veya hükmün bozulması halinde ifadeler sanığın aleyhine kullanılamaz (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 214); ancak hükümden sonra vazgeçme kabul edilmez (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 213).
5. Hükümden sonra: hüküm, açıklandığı anda yürürlüğe girer (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 215); genel istinaf yoktur: yalnızca üst mahkemeye hükmün bozulması için başvuru, hükümden itibaren 15 gün içinde (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 215); sebepler: zorlama, tehdit, şiddet, korkutma, hile; ayrıca savunma hakkının ihlali, delil yetersizliği (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 215). Silinme: hapisten daha hafif cezada (para cezası) cezanın çekilmesinden bir yıl sonra (Ceza Kanunu md. 79); ertelenmiş cezada deneme süresinin dolmasıyla silinir (Ceza Kanunu md. 79). Mağdur: anlaşmaya itiraz edemez, ancak tazminat davası hakkını korur (Ceza Muhakemesi Kanunu md. 217).
6. Başvuru yerleri: savcı (üst savcı onaylar); ilk derece mahkemesi; üst mahkeme; avukat veya Hukuki Yardım Servisi.
7. Delil: dava dosyası ve iddia makamının delilleri, anlaşma taslağı/tutanak, zararın giderildiğine dair belgeler, gelir belgeleri.
8. Tuzaklar: “para cezalı anlaşma sabıka sayılmaz” yanılgısı; anlaşma hükmüne “olağan istinaf” yolu yoktur (bkz. 5. madde); delilleri incelemeden imzalamak, hükümden sonra fikir değiştirilemez; tutanak dışındaki sözlü vaatler; diversiyonun mümkün olduğu yerde anlaşma yapmak.

Mutlaka kontrol edin

• anlaşma = suçun kabulü ve delillerin incelenmesi olmadan mahkûmiyet hükmü; sabıka oluşur (para cezası/ertelenmiş cezada da)
• neler pazarlık edilebilir (cezanın asgari sınırın altına indirilmesi, ertelenmiş ceza, suçlamanın hafifletilmesi) ve alternatif: diversiyon
• mahkeme onaylamak zorunda değildir; anlaşmadan hükümden önce vazgeçilebilir, sonra vazgeçilemez
• hükümden sonra yalnızca dar sebeplerle (zorlama, hile, savunma hakkının ihlali) 15 günlük süre içinde başvuru
• sabıkanın ne kadar süre sonra silindiği