Zararın tazmini
Araç yoldaki çukur, açık rögar kapağı veya devrilen ağaç yüzünden hasar gördü: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Yoldaki çukur, açık rögar veya devrilen ağaç nedeniyle aracın hasar görmesi hâlinde olay yerinde neler yapılacağı, kimin sorumlu olduğu, hangi sırayla başvurulacağı ve hangi sürelere uyulması gerektiği bu sayfada anlatılmaktadır.
Ne yapmalı
- Olay yerinde: devriye polisi çağrılmalı, işlem tamamlanana kadar ayrılmamalı; evrakı İçişleri Bakanlığı (შსს) polisi, yol idaresi temsilcisinin katılımıyla düzenler (Karayolları Hakkında Kanun (საავტომობილო გზების შესახებ), md. 19). Kusur yerle ilişkilendirilerek kaydedilmeli, işaret eksikliği ve tanıklar belgelenmeli; kamera görüntüleri hemen talep edilmelidir.
- Nesneyi kim bakımda tutar: yolun bakımını ve onarımını sahibi yapar (Karayolları Hakkında Kanun md. 7); yerel yollar — belediye (Tiflis'te — belediye başkanlığı) (Yerel Özyönetim Kodeksi (ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი), md. 16); yeşil alan ve aydınlatma (ağaçlar, direkler) — yine belediye (Yerel Özyönetim Kodeksi md. 16); devlet karayolları — Karayolları Dairesi. Şebeke rögarı/hendeği — genel haksız fiil — şebeke sahibi şirkete karşı dava dayanağı (özel kişi, hukuk mahkemesi) (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 992). Bina parçalarının düşmesi — bina sahibi (kötü bakım veya kusur hâlinde) (Medeni Kanun md. 1004).
- Dayanak: yol idareleri, yolun kötü durumu nedeniyle meydana gelen kazalardan doğan zararı, yükümlülüklerini (tamamen veya kısmen) yerine getirmemişlerse tazmin eder; mahkeme kararıyla (Karayolları Hakkında Kanun md. 19); belediyenin organının/görevlisinin verdiği zarardan belediye (devletinkinden ise devlet) sorumludur, buna görevlendirme üzerine çalışan yüklenici de dâhildir (Gürcistan Genel İdari Kanunu (საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი), md. 208); Medeni Kanun kuralları (miktar, kusur, zamanaşımı) uygulanır (Genel İdari Kanun md. 207). Organın savunması — «doğa olayı» ve mağdurun kusuru (hız, işareti dikkate almama) tazminatı azaltır (Medeni Kanun md. 415); buna karşı argüman — tehlikeli ağaç, çukur hakkında daha önce yapılmış şikâyetler (talep edilmelidir).
- Usul: hesaplamayla birlikte yazılı talep → ret hâlinde, organa karşı dava açmadan önce bir kez idari itiraz (kanunda aksi öngörülmedikçe) (Gürcistan İdari Usul Kanunu (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი), md. 2); retten itiraz — retin tebliğinden itibaren bir ay içinde (Genel İdari Kanun md. 180); dava — itiraz üzerine verilen kararın veya bunun için öngörülen sürenin dolmasından itibaren 1 ay (İdari Usul Kanunu md. 22); zararın organ tarafından tazmini — idari uyuşmazlık (İdari Usul Kanunu md. 2). Şirketlere karşı — talep ve hukuk davası.
- Miktar ve süre: keşif/bilirkişi raporuna göre onarım, çekici, tedavi; zamanaşımı — zararı veya sorumlu kişiyi öğrendiği andan itibaren 3 yıl (Medeni Kanun md. 1008).
- Başvuru yeri: belediye başkanlığı/belediye; Karayolları Dairesi; şebeke sahibi şirket; mahkemenin idari (organa karşı) veya hukuk (şirkete karşı) dairesi.
- Deliller: polis tutanağı, kusurun fotoğrafı/videosu, tanıklar, keşif/bilirkişi raporu, fişler, daha önceki şikâyetlere ilişkin talep.
- Tuzaklar: polis işlemi yapılmadan ayrılmak; nesneyi bakımda tutana karşı değil, başkasına dava açmak; retin itirazı için öngörülen aylık süreleri kaçırmak; rüzgârı organın otomatik olarak sorumluluktan kurtulması saymak.
Mutlaka kontrol edin
- kim sorumlu — yolun sahibi/yönetici (belediye başkanlığı, devlet) veya şebeke sahibi; dayanak — Karayolları Hakkında Kanun ve Genel İdari Kanun
- kusurun tespiti ve yol idaresinin katılımıyla düzenlenen polis tutanağı
- usul — talep, idari itiraz, idare mahkemesi (özel şirkete karşı — hukuk mahkemesi)
- süreler — retten itiraz ve dava için aylık süreler, 3 yıllık zamanaşımı
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საავტომობილო გზების შესახებ
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი
- მუხლი 180. ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების ვადა
- მუხლი 208. სახელმწიფოს ან მუნიციპალიტეტის პასუხისმგებლობის განსაკუთრებული წესი
- მუხლი 207. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის გამოყენება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისას
- მუხლი 209. სახელმწიფო ორგანოს ან მუნიციპალიტეტის პასუხისმგებლობა კანონიერი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გამოწვეული ზიანისათვის
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსი
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 1004. შენობის ჩამოქცევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება
- მუხლი 992. ცნება
- მუხლი 415. დაზარალებულის ბრალი ზიანის დადგომაში
- მუხლი 1005. სახელმწიფოს (მუნიციპალიტეტის) პასუხისმგებლობა სახელმწიფო და საჯარო მოსამსახურეთა მიერ მიყენებული ზიანისათვის