2. ანთრაკოსილიკოზის ინტერსტიციული ფორმა (2s) ქრონიკული ობსტრუქციული ბრონქიტი, ფილტვების ემფიზემა (em) სუნთქვის უკმარისობის II ხარისხი.
3. სილიკოტუბერკულოზი; სილიკოზის კვანძოვანი ფორმა (3r) , ნაჭუჭისებრი გაკირვით (es) ფილტვების კეროვანი ტუბერკულოზი, სუნთქვის უკმარისობის III ხარისხი. ქრონიკული ფილტვისმიერი გული დეკომპენსაციის ფაზაში (გულის უკმარისობის I ხარისხი);
4. მსხვილკვანძოვანი სილიკოტუბერკულოზი (B) რთვევით (cv), ბაცილგამოყოფით. შუაწილოვანი სინდრომით (alm) სუნთქვის უკმარისობა II ხარისხი.
5. ბერილიოზი (3q) ბულოზური ფორმა (bu) სუნთქვის უკმარისობის III ხარისხი.
6. მასიური სილიკოტუბერკულოზი (c) ბაცილგამყოფით. ორმხრივი შეხორცებებით პლევრიტი (pq) და პლევროპერიკარდიტი (pqp), ბულოზური ემფიზემა (bu), სუნთქვითი უკმარისობა III ხარისხი. ქრონიკული ფილტვისმიერი გული დეკომპენსაციის ფაზაში (გულის უკმარისობის II ხარისხი).
7. შემდუღებლების პნევმოკონიოზი (2r), სუნთქვის უკმარისობა II ხარისხი.
8. პნევმოკონიოზი (ჰიპერმგრძნობიარე პნევმონიტი მაგარი შენადნობების მოქმედებით გამოწვეული - (2q) სუნთქვის უკმარისობის II ხარისხი.
9. პნევმოკონიოზი (ჰიპერმგრძნობიარე პნევმონიტი ტოქსიკურ-ალერგიული აეროზოლისმიერი - 3p) ქრონიკული ბრონქიტი, ზომიერად გამოხატული ფილტვების ემფიზემა (em), სუნთქვის უკმარისობის II ხარისხი.
10. პნევმოკონიოზური (ჰიპერმგრძნობიარე პნევმონიტი ტოქსიკოალერგიული აეროზოლისმიერ - 3p) ქრონიკული ბრონქიტი. ზომიერად გამოხატული ფილტვების ემფიზემა (em), სუნთქვის უკმარისობის II ხარისხი.
დანართი 1
დამატებითი სიმპტომები – (სიმბოლოები):
1. ax - დაჩრდილვების გაერთიანება
2. alm - შუაწილოვანი სინდრომი
3. Bu - ბულოზური ემფიზემა
4. Ca - ფილტვის ან პლევრის კიბო
5. Cn - დაჩრდილვების გაკირვა
6. Cl - ლიმფური კვანძების გაკირვა
7. Pqc - პლევრალური გაკირვები
8. Co - გულის საზღვრების და ფორმის შეცვლა
9. s - შიდა ლიმფური ჯირკვლების ნაჭუჭისებრი გაკირვა
10. cp - ფილტვისმიერი გული
11. cv - კავერნა
12. di - შუასაყარის ორგანოების (გულისა და ფილტვის კარის) ცდომა
13. ef - სითხის დაგროვება პლევრის ღრუში
14. em - ფილტვების ემფიზემა
15. fr - ნეკნების გარდატეხვა
16. hi - შიდა ლიმფური კვანძების გადიდება
17. ho - ფიჭისებრი ფილტვი
18. Pqp - პლევროპერიკარდიული შეხორცება
19. ih - გულის არსწორი კონტური მისი 1/3-ის დაზიანებით
20. Pq - პლევროდიაფრაგმული შეხორცებები
21. id - დიაფრაგმის არასწორი კონტური მისი 1/3 დაზიანებით
22. Kl - სეპტალური ხაზები (კერლის ხაზები)
23. od - სხვა მნიშვნელოვანი ცვლილებები
24. pi - წილთაშუა და შუასაყარის პლევრის შეხორცებები
25. px - პნევმოთორაქსი
26. re - სილიკოართრიტი (კაპლანის სინდრომი)
27. tb - ტუბერკულოზი.
დანართი 2.
პნევმოკონიოზების კლასიფიკაცია
ეტიოლო-
გიური დაჯგუ-
ფება
პროგნო-
ზის ძირი-
თადი მე-
ქანიზმები
ძირითადი რენტგონოლო-
გიური ცვლილებები
კლინიკუ-
რი სურ-
ათის თავისებ-
ურებანი
მიმდინარე-
ობა
გართულებები
ფუნქციუ-
რიცვლი-
ლებები
1
2
3
4
5
6
7
მაღალი და ზომიერად ფიბროგე-
ნული მტვრით გამოწვეუ
ლი პნევ-
მოკონი-
ოზები: სილიკო-
ზი, ანთ-
რაკო-სი-
ლიკოზი, სილიკო- სიდეროზი და სხვ.
სილიციუ-
მი დიოქ-
სიდის ციტოტოქ-
სიკური მოქმედე-
ბა აუტოი-
მუნური რეაქციე-
ბის აქტი-
ვაციით და პროგ-
რესირე-
ბადი დიფუზუ-
რი პნევ-
მოფიბ-
როზის განვითა-
რებით
მონომორფუ-
ლი, გრანულო-
მატოზური, ინტერსტიცი-
ალური და კვანძოვანი ტიპის დიფუზური ცვლილებები
რენტგენო-
ლოგიური სუ-რათის შეუსაბა-
მობა, გაურთუ-
ლებელი, მცირე სიმპტომუ
რი, მწირი კლინიკუ-
რი გამო-
ხატულო-
ბის მქონე ქრონიკუ-
ლად მიმ-
დინარე პათოლო-
გიური პროცესი
ნელა, ან სწრაფად მიმდინარე, პროგრესი-
რებადი არაპროგ-
რესირება-
დი გვიან განვითარე-
ბადი პროცესი
ტუბერკულოზი –ფილტვის არასპეციფიური ქრონიკული დაავადება (ბრონქიტი, ბრონქოექტაზიე
ბი, ემფიზემა და სხვა) –კაპლანის სინდრომი
–სკლეროდერ-
მია–სპონტა-
ნური პნევ-
მოთორაქსი
სუნთქვის ფუნქციის კომპენსა
ციის
ხანგრძ-
ლივი შენარჩუ
ნების ფაზა, უპირატე-
სად, რესტრუ-
ქციული დარღვევების თანდათ-
ანობითი განვითა-
რებით, გარდამა-
ვალი შერეულ ტიპში, რომლის ფინალსაც წარმოად-
გენს ფილტვ-
გულის უკმარისობა
1
2
3
4
5
6
7
სუსტი ფიბროგენ
მტვრის ზემოქედე-
ბით გამო-
წვეული პნევმოკო
ნიოზები (სილიკა-
ტოზები, რენდგენ-
ოკონტრ-
ას-ტული მტვრისმ-
იერი პნევმოკო
ნიოზები)
შედარე-
ბით ნაკლები ციტოტოქ-
სიკური მოქმედე-
ბა, დიფუ-
ზური პნევმოფი-
ბროზის ზომიერი და ნელი განვითა-
რებით
მონომორფულ
გრანულომა-
ტოზური და ინტერსტიცი-
ური ტიპის შედარებით სუსტი გამოხატულე-
ბა
გაურთუ–
ლებელ შემთხვევ
ბში მცირე სიმპტომუ
რი, მწირი კლინიკუ
რი გამო–
ვლინება, შემდგომ–
ში კლი–
ნიკური სურათი განისაზ–
ღვრება გართულე
ბებით
უპირატე–
სად ნელა პროგრე–
სირებადი
–პროგრესი
რებადი
–რენდგენო
ლოგიური რეგრესის ნიშნებით
ფილტვის ქრონიკული არაინფექციური დაავადებები (ბრონქიტი, ბრონქოექტაზიე
ბი, ემფიზემა და სხვ).
–ტუბერკულოზი
გაურთუ
ლებელ შემთხვე
ვებში გარეგანი სუნთქვ
ის ფუნქ
ციის მოშლის დაბალი ხარისხი. შემდგომ
ში გარეგანი სუნთქვი
ს ფუნქცია განისაზ–
ღვრება გართუ–
ლებების ხასია
თის (აზბესტ
ოზის დროს ჰიპოქრ
ომია)
ტოქსიკო-
ალერგიუ-
ლი აერო-
ზოლებით გამოწვეუ
ლი პნევმოკო
ნიოზი (ბერილი-
ოზი და სხვა ქრონიკუ-
ლი ჰიპერ-
მგრძნობი
არე პნევ-
მონიტები)
ციტოტოქ-
სიკური და იმუნო-
პათოლო-
გიური მოქმედე-
ბა ჰიპერ-
მგრძნობე
ლობა შენელებუ
ლი ტიპის რეაქციით დიფუზუ-
რი პნევ-
მოფიბრო
ზების გან-
ვითარე-
ბით
პოლიმორფუ–
ლი გრანუ–
ლომატოზური და ინტერ–
სტიციალური ცვლილებები, კვანძოვანი წარმონაქმნე–
ბი
ქრონიკუ–
ტალღის
მაგვარი მიმდინა–
რეობის პათოლო
გიური პროცესი. გართულე
ბის შემ–
თხვევაში შესაძლ
ოა, მიემსგა–
ვსოს გრიპს, პნევმონი
ას, ბრონ
ქობრო
ნქიოლი
ტს
შესაძლოა, მიმდინარე
ობდეს სხვადასხვა ვარიანტე
ბით, მათ შორის რენდგენო
ლოგიუ
რი რეგრესის ნიშნებით
–ქრონიკული ბრონქიტი
–ბრონქული ასთმა
–სპოტანური პნევმოთორაქსი
უპირატესი დარღვე–
ვები ჰიპ
ოქსე
მიური სინდრო
მით შერწყმ
ული შერეუ
ლი ტიპ
ის ვენ
ტილა
ციურ მოშლი
ლობასთან. ფილტ
ვისმიერი გული
პროფპათოლოგიური გამოკვლევების მიხედვით ყველა სახის პნევმოკონიოზების დროს აღინიშნება პათოლოგიური ცვლილებების ფორმირების ორი პერიოდი, რომლებიც მოიცავენ მორფოლოგიური სურათის ორ სახეობას და პათოლოგიური სურათის IV სტადიას (იხ. პნევმოკონიოზების მორფოლოგიური დახასიათება
დანართი 3
პნევმოკონოზოების სხვადასხვა სახეობის იმუნური ანთების ტიპების
შედარებითი დახასიათება
1. მაღალი და საშუალო ფიბროგენობის მტვრის ზემოქმედებით გამოწვეული პნევმოეონიოზები
ჰისტამინდამოკიდებული ანთება გამოხატული აუტოიმუნური სინდრომი, ანთებაში კომპლემენტის C3კომპონენტის მონაწილეობა, ლიმფოციტების სუპერსენსორული ფუნქციის მნიშვნელოვანტ შესუსტება T` ჰელპერების დაქვეითება (CD4) და (3F3) ლიმფოციტებშიბუნებრივი კილერების მომატება (NK უჯრედების) ნეიტროფილების რეცეპტორული რეპერტუარის დაქვეითება არაეფექტუპრი ანტიმიკრობული იმუნიტეტი: ფაგოციტოზის დისბალანსი (შთანთქმის ფაზა, დაქვეითებული კლდინინგი და დესტრუქციის ჰუმორალური YAP დაექვეითება
2.სილიკოზი გართულებულიაქტიური ფაზის ტუბერკულოზური პროცესით
ტუბერკულოზური ანთების დამახასიათებელი (IVტიპი) თ დაქვეითება და B-C3 ნულოვანი და B-C3 ლიმფოციტების რეციპიენტების ექსპრესია ტუბერკულოზფავნ HNVK ტუბერკულინის სტიმულაცია. ლიმფოციტების სუპრესორული ფუნქციის გაძლიერება. ზომიერი სილიკოზური ჰისტამინდამოკიდებული ანთება მონაწილეობა. ანთებად პროცესში კომპლემენტის C3 კომპონენტის ზომიერი მონაწილეობა, აუტოიმუნური რეაქციები შიდასენსიბილიზაციის ნიშნებით: ფილვტსაწინააღმდეგო ანტისხეულების მატება ფილტვის მოცირკულზე ანტისხეულებთან შედარებით. შრატის LgG და LgA ზომიერი მატება. ფაგოციტოზის დისბალანსი: შთანთქმის აქტიური ფაზა, კილინგის შემცირება და დესტრუქცია, ფილტვების ქრონიკული აირინფექციური დაავადების გამომწვევი აგენტის სენსიბილიზაციის ნიშნები, ანტიმიკრობული პრეციპიტატული ანტისხეულების მაღალი ტიტრი.
3. ალერგენების შემცველი, სუსტი ფიბროგენული მმტვრისმიერი პნევმოეონიოზები
ზომიერად გამოხატული ჰისტამინდამოუკიდებელი ანთება. ანთებად პროცესში კომპლიმენტის C3 კომპონენტის ზომიერი მონაწილეობა, სუსტად გამოხატული აუტოიმუნური რეაქციები: ფილტვის ცირკულირებადი ანტიგენის მაღალი დონე, ფილტვსაწინააღმდეგო ანტისხეულების ნორმალური დონის ფონზე. საერთო T(CD3) და B(3F3) ლიმფოციტების დაქვეითება. ბუნებრივი კილერების (NK) უჯრედების მატების ტენდენცია, ეფექტური ანტიმიკრობული იმუნიტეტი.
4. ალერგენების შემცველი, სუსტი ფიბროგენული მტვრისმიერი პნევმოონიოზები
ჰისტამინდამოკიდებული ანთების შესუსტება ან სრული გაქრობა. კომპლემენტის C3 კომპონენტის უპირატესი მონაწილეობა ანთებაში იმუნიტეტის ჰუმორალური რგოლის გადაძაბვა B- C3 განსაკუთრებით Bx ლიმფოციტების Iგ შედარებით დაქვეითებული დონე და ტენდენცია IgM დაქვეითებისაკენ IgA ზომიერი მომატების ფონზე, მტვრის პოლივალენტური სენსიბილიზაცია მტვრის ალერგიული კომიტეტის მიმართ.
5. ტოქსიკო-
ალერგიული მოქმედების მტვრისმიერი პნევმოკონიოზი-
ჰმპერმგრძნო-
ბიარეპნევმონიტი
დიფუზიური გრანულომატოზური პროცესის ფაზა ხასიათდება IV ტიპის ჰისტამინდამოკიდებული ანთებით. ქვემწვავე სტადიაში ჭარბობენ იმუნური III ტიპის ანთენბის ნიშნები იმუნოკომპლექსური კომპონენტით. ჰიპერმგრძნობიარე პნევმონიტისათვის დამახაპსიათებლია საერთო T(CD3) ლიმფოციტების დაქვეითება. T ხელპერების (CD4) დაქვეითების ტენდენცია შედარებით იშვიათად T სუპრესორების (SD8) და B(ST3) ლიმფოციტების დაქვეითების ტენდენცია. მტვრის ალერნიული კომპონენტების მიმართ. პოლოვალენტური სენსიბილიზაცია.
5.1. სტაბილიზაციის ფაზა
ჰიპერრეაქტიული ჰისტამინდამოკიდებული ანთება. კომლემენტის C3 – კომპონენტის ზომიერი მონაზილეობა ანთებაში. აუტოაგრესიის გამოხატული ნიშნები. ცირკულირებადი ფილტვის ანტიგენის მაღალი დონე, ფილტვსაწინააღმდეგო ანტისხეულების დონის დაქვეითეკბის ან სრული გაქრობის ფონზე. WQR მატების არარსებობისას ლიმფოციტების სუპრესორული ფუნქციის დაქვეითება. ნეიტროფილებზე ექსპრესიის დაქვეითება-რეცეპტორის Fc-IgG მიმართ. ჰუმორული YAP შესუსტება, ფაგოციტოზის ორივე ფაზის ზომიერი აქტივაციისასა.
5.2ქვევმწვავე ფაზა
ჰიდტამიდამოკიდებული ანთების უქონლობა. კომპლემენტის C3 კომპონენტის გამოხატული მონაწილეობა ანთებაში გამოხატული აუტოიმუნური რეაქციები. ფილტვის მოცირკულირე ანტიგენის, ფილვტსაწინააღმდეგო ანტისხეულის და WQR მომატებული დონე. ლიმფოციტების სუპერსორული ფუნქციის გამოხატული შესუსტება. შრატის IgA მნიშვნელოვანი მატება. ნეიტროფილების რეცეპტორების დაქვეითებული ექსპრესია Fc-IgG მიმართ. ანტიმიკრობული იმუნიტეტეტი ეფექტურია ადგილობრივი იმუნიტეტის გამოფიტვის ნიშნებით: ბრონქების ჩამონარეცხში SC – თავისუფალი კომპონენტის SIgA მნიშვნელობვანი მატება SIgA ნორმალური დონის ფონზე.
5.3.პნევმოფიბრო-
ზი
იმუნური ანთების ნარჩენი მოვლენები
პნევმოკონიოზების გართულება ქრონიკული არასპეციფიკური ანთების პროცესით ცვლის ანთებადი მექანიზმების იმუნოლოგიური პროცესის პროფილს, შემოაქვს IV ტიპის ანთების ელემენტი, რომელთა გამოხატულება შეესაბამება არასპეციკური ქრონიკული ინფექციის აქტიურობას.
ალერგიული კომპონენტების შემცველობის ფიბროგენული მტვრის მოქმედებით ვითარდება უპირატესად პოოლოვალენტური სენსიბილიზაციის სტატუსი (გამონაკლისს წარმოადგენს სილიკოზი, რომელიც ხასიათდება ერთ-ერთი ალერგიული კომპონენტის მიმართ მონოვალენტური სენსიბილიზაცის უპირატესობით) ამასთან, საერთო IgE ზომიერი მატება მიუთითებს I ატოპიის იმუნური ანთების ნიშნების აროსებობაზე. სენსიბილიზაცია წარმოდგენს იმუნური სისტემის ფუნქციონირების დამატებითი გამოფიტვის ფაქტორს და ხელს უწყობს ძირითადი პათოლოგიური პროცესის გართულებას ქრონიკული არასპეციფიკური ინფექციური ანთებით