2. 1976 წლის კლასიფიკაციაში გამოყოფილი იყო პნევმოკონიოზების 6 ჯგუფი: სილიკოზი, სილიკატოზები (აზბესტოზი, ტალკოზი და სხვ.), მეტალოკონიოზები (ბერილიოზი, სიდეროზი და სხვ.), კარბოკონიოზები (ანთრაკოზი, გრაფიტოზი და სხვ.), პნევმოკონიოზები გამოწვეული შერეული მტვრის ზემოქმედებით (ანთრაკოსილიკოზი, სიდეროსილიკოზი, სილიკოსილიკატოზი, ელექტროშემდუღებელთა პნევმოკონიოზი და სხვ.), ორგანული მტვრით გამოწვეული პნევმოკონიოზები - (ბამბის, კანაფის, მარცვლეულის და სხვ.).
3. აღნიშნული კლასიფიკაციის მიღების შემდგომ პერიოდში გამოქვეყნდა მრავალი მეცნიერული მონაცემი, რომლებიც ითვალისწინებენ დაავადების ეტიოლოგიას, პათოგენეზს, კლინიკურ-ფუნქციურ, რენტგენოლოგიურ, მორფოლოგიურ და სხვა ასპექტებს. ამითაც შესაძლო გახდა დაზუსტება და პნევმოკონიოზებთან დაკავშირებული ადრინდელი შეხედულების ზოგიერთი საკითხის გადააზრება. დაკვირვებებმა დაგვანახა, რომ შერეული მტვრის ზემოქმედებით გამოწვეულ პნევმოკონიოზებს - ანთრასილიკოზს, სიდეროსილიკოზს და სილიკოსილიკატოზს გააჩნია სილიკოზის მიმდინარებასთან დიდი მსგავსება. ამასთან, მეტალოკონიოზების ჯგუფში გაერთიანებული პნევმოკონიოზები, ბერილიოზი, სიდეროზი და სხვა რენტგენოკონტრასტული პნევმოკონიოზები, არსებითად, განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან. ჩატარებულმა გამოკვლევებმა დაგვანახეს, რომ თითქმის ყველა საწარმოო, აეროზოლის რთული შემადგენლობის მიუხედავად, პირობითად, შეიძლება დაიყოს მაღალი, ზომიერად ფიბროგენული, სუსტად-ფიბროგენული და ტოქსიკოალერგიული მოქმედების მტვრად. ეს პირობადებულია მოქმედი აეროზოლის და რომელიმე შემადგენელის უპირატესი ზეგავლენით, ფილტვებში მიმდინარე პათოგენური პროცესის განვითარებით. ამჟამად დაგროვილია მნიშვნელოვანი მასალა პნევოპკონიოზების მიმდიანრეობაში კლინიკურ იმუნოლოგიური, რენტგენოლოგიური, მორფოლოგიური და სხვა სახის ცვლილებების შესახებ, რაც ეტიოლოგიური, კლინიკურ-ფუნქციური, რენტგენოლოგიური, მორფოლოგიურ გამოვლინებათა და საწარმოო მტვრის ხასიათის გათვალისწინებით საშულებას იძლევიან დაავადების ფორმის დაზუსტებისა და გაფართოვებისათვის.
4. პნევმოკონიოზი არის საწარმოო მტვრის ზემოქმედებით გამოწვეული ფილტვების პროფესიული დაავადება, რომელიც გამოიხატება ქრონიკული დიფუზური პნევმონიტის შედეგად ფილტვის ქსოვილის ფიბროზულ გადაგვარებაში.
5. პნევმოკონიოზების კლასიფიკაციის სტრუქტურაში შენარჩუნებულია ძირითადი განყოფილებები: პნევმოკონიოზების ეტიოლოგიური დაჯგუფება; მათი რენტგენოლოგიური და კლინიკურ-ფუნქციური დახასიათებები. გარდა ამისა, კლასიფიკაციაში შეტანილია პნევმოკონიოზების პათო-მორფოლოგიური მონაცემების განყოფილება.
6. მოცემული კლასიფიკაციის მეცნიერული სიახლე და პრაქტიკული მნიშვნელობა, უპირველეს ყოვლისა, მდგომარეობს პნევმოკონიოზების სისტემატიზაციის ახლებურ პრინციპში. ეს დამოკიდებულია მოქმედი სამრეწველო მტვრის ეფექტზე და არა მის ქიმიურ შემადგენლობაზე, რომელიც გამოიყენებოდა წინა კლასიფიკაციაში.
7. ახალი კლასიფიკაცია შეიცავს პნევმოკონიოზების 3 ჯგუფს. ყოველი მათგანი ხასიათდება პათოგენეზის, ჰისტოლოგიური მონაცემების, ფუნქციური, ციტოლოგიური და იმუნური თვისებების მსგავსებით. ეს უზრუნველყოფს რაციონალური თერაპიის და შრომითი მოწყობის უფრო სწორად გადაწყვეტას.
8. წინამდებარე კლასიფიკაციაში შეტანილია პნევმოკონიოზების საერთაშორისო კლასიფიკაციით მოცემული რენტგენოლოგიური ნიშნების კოდირების კლომპლექსი. ამან გამორიცხა დაავადების სამი სტადიის არსებობის პირობითობა.
თავი III. პნევმოკონიოზების ეტიოლოგიური დაჯგუფება