„საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ (თანდართულ მასალებთან ერთად), დოკუმენტი - „ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2022-2025 წლებისათვის“, საქართველოს მთავრობის მოხსენება - „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ“

„საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი თბილისი 2021 პროექტი თავი I საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის მაჩვენებლები მუხლი 1. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ბალანსი განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ბალანსი თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება შემოსავლები 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 10,490,370.0 12,249,040.0 13,930,168.0 13,882,598.0 47,570.0 9,364,779.4 11,062,600.0 13,071,400.0 13,071,400.0 0.0 გრანტები 459,551.2 386,440.0 188,768.0 141,198.0 47,570.0 სხვა შემოსავლები 666,039.4 800,000.0 670,000.0 670,000.0 0.0 12,533,887.8 13,898,912.9 13,815,318.9 13,570,458.9 244,860.0 შრომის ანაზღაურება 1,543,096.8 1,636,871.1 1,653,986.8 1,653,356.8 630.0 საქონელი და მომსახურება 1,529,153.1 1,798,865.9 1,543,760.6 1,454,297.6 89,463.0 პროცენტი 763,694.7 868,045.0 775,047.0 775,047.0 0.0 სუბსიდიები 837,076.5 857,953.0 698,332.0 632,812.0 65,520.0 გრანტები 1,010,668.9 970,378.5 1,072,855.0 1,035,984.0 36,871.0 624,367.6 698,175.0 734,500.0 727,500.0 7,000.0 სოციალური უზრუნველყოფა 5,343,171.8 5,655,317.3 5,804,360.0 5,804,360.0 0.0 სხვა ხარჯები 1,507,026.0 2,111,482.1 2,266,977.5 2,214,601.5 52,376.0 384,114.6 620,055.0 788,160.0 748,845.0 39,315.0 საოპერაციო სალდო -2,043,517.8 -1,649,872.9 114,849.1 312,139.1 -197,290.0 არაფინანსური აქტივების ცვლილება 2,220,859.6 2,196,443.9 2,731,999.1 1,484,519.1 1,247,480.0 ზრდა 2,319,013.5 2,546,443.9 2,931,999.1 1,684,519.1 1,247,480.0 კლება 98,153.9 350,000.0 200,000.0 200,000.0 0.0 მთლიანი სალდო -4,264,377.4 -3,846,316.8 -2,617,150.0 -1,172,380.0 -1,444,770.0 ფინანსური აქტივების ცვლილება 2,081,992.8 -1,458,896.8 549,662.0 90,662.0 459,000.0 2,245,350.3 316,830.0 699,662.0 240,662.0 459,000.0 1,867,663.9 0.0 240,662.0 240,662.0 0.0 377,686.4 316,830.0 459,000.0 0.0 459,000.0 გადასახადები ხარჯები მ.შ. კაპიტალური მ.შ. სხვადასხვა კაპიტალური ხარჯი ზრდა ვალუტა და დეპოზიტები სესხები 2 დასახელება კლება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 163,357.5 1,775,726.8 150,000.0 150,000.0 0.0 0.0 1,565,726.8 0.0 0.0 0.0 163,317.9 210,000.0 150,000.0 150,000.0 0.0 39.6 0.0 0.0 0.0 0.0 6,346,370.2 2,387,420.0 3,166,812.0 1,263,042.0 1,903,770.0 7,290,418.5 5,123,980.0 4,403,770.0 2,500,000.0 1,903,770.0 2,026,071.5 -150,000.0 1,300,000.0 1,300,000.0 0.0 2,026,071.5 -150,000.0 1,300,000.0 1,300,000.0 0.0 5,264,347.0 5,273,980.0 3,103,770.0 1,200,000.0 1,903,770.0 5,264,347.0 5,273,980.0 3,103,770.0 1,200,000.0 1,903,770.0 944,048.3 2,736,560.0 1,236,958.0 1,236,958.0 0.0 42,129.1 42,835.0 43,233.0 43,233.0 0.0 ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა 40,000.0 40,000.0 40,000.0 40,000.0 0.0 სესხები 2,129.1 2,835.0 3,233.0 3,233.0 0.0 901,919.1 2,693,725.0 1,193,725.0 1,193,725.0 0.0 901,919.1 2,690,000.0 1,190,000.0 1,190,000.0 0.0 0.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ვალუტა და დეპოზიტები სესხები აქციები და სხვა კაპიტალი ვალდებულებების ცვლილება ზრდა საშინაო ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა საგარეო სესხები კლება საშინაო საგარეო სესხები სხვა კრედიტორული დავალიანებები ბალანსი 3 მუხლი 2. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობები, გადასახდელები და ნაშთის ცვლილება განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობები, გადასახდელები და ნაშთის ცვლილება თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება შემოსულობები 18,042,300.0 17,933,020.0 18,683,938.0 16,732,598.0 1,951,340.0 შემოსავლები 10,490,370.0 12,249,040.0 13,930,168.0 13,882,598.0 47,570.0 არაფინანსური აქტივების კლება 98,153.9 350,000.0 200,000.0 200,000.0 0.0 ფინანსური აქტივების კლება (ნაშთის გამოკლებით) 163,357.5 210,000.0 150,000.0 150,000.0 0.0 7,290,418.5 5,123,980.0 4,403,770.0 2,500,000.0 1,903,770.0 გადასახდელები 16,174,636.1 19,498,746.8 18,443,276.0 16,491,936.0 1,951,340.0 ხარჯები 12,533,887.8 13,898,912.9 13,815,318.9 13,570,458.9 244,860.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,319,013.5 2,546,443.9 2,931,999.1 1,684,519.1 1,247,480.0 ფინანსური აქტივების ზრდა (ნაშთის გამოკლებით) 377,686.4 316,830.0 459,000.0 0.0 459,000.0 ვალდებულებების კლება 944,048.3 2,736,560.0 1,236,958.0 1,236,958.0 0.0 1,867,663.9 -1,565,726.8 240,662.0 240,662.0 0.0 ვალდებულებების ზრდა ნაშთის ცვლილება 4 თავი II საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლები მუხლი 3. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლები 13,930,168.0 ათასი ლარის ოდენობით. ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი შემოსავლები 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 10,490,370.0 12,249,040.0 13,930,168.0 9,364,779.4 11,062,600.0 13,071,400.0 გრანტები 459,551.2 386,440.0 188,768.0 სხვა შემოსავლები 666,039.4 800,000.0 670,000.0 გადასახადები მუხლი 4. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახადები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახადები 13,071,400.0 ათასი ლარის ოდენობით. ათას ლარებში დასახელება გადასახადები 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 9,364,779.4 11,062,600.0 13,071,400.0 3,999,280.7 4,356,000.0 5,621,300.0 3,079,840.1 3,405,000.0 4,262,100.0 საშემოსავლო გადასახადი 3,079,840.1 3,405,000.0 4,262,100.0 გადასახადი საწარმოებიდან 919,440.6 951,000.0 1,359,200.0 მოგების გადასახადი 919,440.6 951,000.0 1,359,200.0 5,537,551.4 6,546,600.0 7,236,600.0 3,918,159.1 4,746,600.0 5,359,700.0 3,918,159.1 4,746,600.0 5,359,700.0 1,619,392.3 1,800,000.0 1,876,900.0 74,369.0 80,000.0 84,100.0 74,369.0 80,000.0 84,100.0 -246,421.7 80,000.0 129,400.0 გადასახადები შემოსავალზე, მოგებაზე და კაპიტალის ღირებულების ნაზრდზე ფიზიკური პირებიდან გადასახადები საქონელსა და მომსახურებაზე საყოველთაო გადასახადები საქონელსა და მომსახურებაზე დამატებითი ღირებულების გადასახადი აქციზი გადასახადები საგარეო ვაჭრობასა და საგარეო-ეკონომიკურ ოპერაციებზე იმპორტის გადასახადი სხვა გადასახადები 5 მუხლი 5. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის გრანტები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის გრანტები 188,768.0 ათასი ლარის ოდენობით. ათას ლარებში 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 459,551.2 386,440.0 188,768.0 საერთაშორისო ორგანიზაციებიდან მიღებული 385,862.4 217,210.0 97,368.0 მიმდინარე დანიშნულების გრანტები 357,709.2 199,260.0 78,198.0 284,405.2 199,260.0 78,198.0 5,334.2 12,300.0 7,000.0 0.0 19,000.0 0.0 19,946.0 0.0 0.0 0.0 0.0 18,350.0 სახელმწიფო მდგრადობის პროგრამა (EU) 239,754.0 57,000.0 0.0 ENPARD IV - ევროპის სამეზობლო პროგრამა სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარებისთვის IV (EU) 0.0 13,300.0 16,148.0 დასახელება გრანტები EU აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა, საქართველო (EU, KfW) ეკონომიკური მმართველობა და ფისკალური ანგარიშგება (EU) მაკრო-ფინანსური დახმარების პროგრამა (MFA) (EU) ევროკავშირი ინტეგრირებული ტერიტორიული განვითარებისთვის (EU) ეკონომიკის და ბიზნესის განვითარება საქართველოში (EU) 0.0 22,800.0 11,010.0 უნარების განვითარება და დასაქმების ბაზრის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა (EU) 19,371.0 22,800.0 25,690.0 სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერის პროგრამა (EU) 0.0 52,060.0 0.0 73,304.0 0.0 0.0 73,304.0 0.0 0.0 28,153.2 17,950.0 19,170.0 7,593.5 9,100.0 6,750.0 0.0 4,200.0 6,750.0 4,374.4 4,000.0 0.0 3,219.1 900.0 0.0 5,994.3 0.0 1,670.0 0.0 0.0 1,670.0 5,994.3 0.0 0.0 1,678.8 2,300.0 2,300.0 1,678.8 2,300.0 2,300.0 1,131.9 600.0 500.0 1,131.9 600.0 500.0 8,000.2 5,950.0 7,950.0 წყლის ინფრასტრუქტურის განახლების პროექტი II (EIB, EU) 41.2 0.0 0.0 ქალაქ ხაშურის და მიმდებარე დასახლებების წყალმომარაგებისა 0.0 0.0 6,850.0 სხვადასხვა დონორები ხაზინის ანგარიშზე აღრიცხული რეესტრის გრანტები (სხვადასხვა დონორები) კაპიტალური დანიშნულების გრანტები E5P თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაციისა და ენერგოეფექტურობის გაზრდის პროექტი (E5P, CEB) ბათუმის ავტობუსების პროექტი (E5P, EBRD) საქართველოში საჯარო შენობების ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება და განახლებადი-ალტერნატიული ენერგიის გამოყენება (NEFCO, E5P) SIDA ქვემო ქართლის მყარი ნარჩენების პროექტი (EBRD, SIDA) საკანალიზაციო სისტემების მდგრადი მართვის პროექტი (SIDA) CNF დაცული ტერიტორიების განვითარება (CNF) WB-TF რეგიონალური და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის განვითარების პროექტი II (WB-TF, WB) EU 6 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 2,151.7 1,950.0 1,100.0 0.0 2,000.0 0.0 5,807.3 2,000.0 0.0 3,754.8 0.0 0.0 3,754.8 0.0 0.0 23,090.8 17,450.0 18,850.0 4,461.1 10,050.0 8,850.0 489.1 3,250.0 7,450.0 0.0 3,250.0 2,450.0 0.0 0.0 5,000.0 489.1 0.0 0.0 3,972.0 6,800.0 1,400.0 3,972.0 6,800.0 1,400.0 18,629.7 7,400.0 10,000.0 18,629.7 7,400.0 10,000.0 742.5 1,500.0 0.0 1,591.6 0.0 0.0 500 კვ ეგხ "წყალტუბო-ახალციხე-თორთუმი" (KfW) 0.0 1,200.0 6,000.0 პროფესიული განათლების პროგრამა 1 (KfW) 0.0 3,400.0 3,000.0 ეკონომიკური მონაწილეობა, საცხოვრებლით უზრუნველყოფა და სოციალური ინფრასტრუქტურა იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მასპინძელი თემებისათვის (KfW) 15,257.5 0.0 0.0 მყარი ნარჩენების ინტეგრირებული მართვის პროგრამა II (KfW) 1,038.1 1,300.0 1,000.0 0.0 1,780.0 2,550.0 0.0 1,780.0 2,550.0 0.0 1,780.0 2,550.0 დასახელება და წყალარინების სისტემების მომსახურების გაუმჯობესება (EU, AFD) ქუთაისის მყარი ნარჩენების ინტეგრირებული მართვის პროექტი (EU, KfW) ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი (EIB, EU, EBRD) აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის მოდერნიზაცია-მშენებლობა სამტრედია-გრიგოლეთის მონაკვეთზე (EIB, EU) GEF სოფლის მეურნეობის მოდერნიზაციის, ბაზარზე წვდომისა და მდგრადობის პროექტი (IFAD, GEF) უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებიდან მიღებული მიმდინარე დანიშნულების გრანტები KfW იმერეთის და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში კომუნალური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება (KfW) ენერგეტიკის სექტორის რეფორმის პროგრამა საქართველოში (KfW) (KfW) აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა, საქართველო (EU, KfW) SIDA აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი (SIDA, EBRD) კაპიტალური დანიშნულების გრანტები KfW ბათუმში კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია - IV ფაზა (KfW) დაცული ტერიტორიების მხარდაჭერის პროგრამა კავკასიაშისაქართველო (ეკორეგიონული პროგრამა საქართველო, ფაზა III) (KfW) უცხოეთის იურიდიული პირი კაპიტალური დანიშნულების გრანტები EPTATF ქუთაისის წყალარინების პროექტი (EIB, EPTATF) მიმდინარე გრანტები ცენტრალური სსიპ-ებიდან/ა(ა)იპ-ებიდან 0.0 1,780.0 2,550.0 50,598.0 150,000.0 70,000.0 მუხლი 6. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის სხვა შემოსავლები 670,000.0 ათასი ლარის ოდენობით. 7 ათას ლარებში დასახელება სხვა შემოსავლები 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 666,039.4 800,000.0 670,000.0 291,897.6 486,000.0 352,000.0 პროცენტები 156,307.4 220,000.0 170,000.0 დივიდენდები 100,070.3 191,000.0 157,000.0 70.3 51,000.0 7,000.0 100,000.0 140,000.0 150,000.0 35,520.0 75,000.0 25,000.0 38,246.2 74,400.0 78,000.0 35,422.9 71,300.0 75,300.0 სალიცენზიო მოსაკრებელი 456.5 500.0 300.0 სანებართვო მოსაკრებელი 13,801.6 45,000.0 50,000.0 სარეგისტრაციო მოსაკრებელი 1,703.8 2,800.0 2,000.0 სახელმწიფო ბაჟი 17,537.9 20,000.0 20,000.0 საკონსულო მოსაკრებელი 1,000.7 1,500.0 1,500.0 სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადების მოსაკრებელი 479.3 1,000.0 1,000.0 სხვა არაკლასიფიცირებული მოსაკრებელი 443.2 500.0 500.0 2,823.3 3,100.0 2,700.0 2.3 50.0 0.0 2,821.0 3,050.0 2,700.0 სანქციები (ჯარიმები და საურავები) 71,928.2 100,000.0 100,000.0 ტრანსფერები რომლებიც სხვაგან არ არის კლასიფიცირებული 263,967.3 139,600.0 140,000.0 263,967.3 139,600.0 140,000.0 263,967.3 139,600.0 140,000.0 263,967.3 139,600.0 140,000.0 შემოსავლები საკუთრებიდან სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით მოქმედი საწარმოების მოგებიდან მიღებული დივიდენდი შემოსავალი ეროვნული ბანკის მოგებიდან რენტა საქონლისა და მომსახურების რეალიზაცია ადმინისტრაციული მოსაკრებლები და გადასახდელები არასაბაზრო წესით გაყიდული საქონელი და მომსახურება შემოსავლები საქონლის რეალიზაციიდან შემოსავლები მომსახურების გაწევიდან მიმდინარე ტრანსფერები რომლებიც სხვაგან არ არის კლასიფიცირებული სხვა მიმდინარე ნებაყოფლობითი ტრანსფერები რომლებიც სხვაგან არ არის კლასიფიცირებული სხვა არაკლასიფიცირებული შემოსავლები 8 თავი III საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია მუხლი 7. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები 13,815,318.9 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი ხარჯები 2021 წლის გეგმა მათ შორის 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 12,533,887.8 13,898,912.9 13,815,318.9 13,570,458.9 244,860.0 შრომის ანაზღაურება 1,543,096.8 1,636,871.1 1,653,986.8 1,653,356.8 630.0 საქონელი და მომსახურება 1,529,153.1 1,798,865.9 1,543,760.6 1,454,297.6 89,463.0 პროცენტი 763,694.7 868,045.0 775,047.0 775,047.0 0.0 სუბსიდიები 837,076.5 857,953.0 698,332.0 632,812.0 65,520.0 გრანტები 1,010,668.9 970,378.5 1,072,855.0 1,035,984.0 36,871.0 624,367.6 698,175.0 734,500.0 727,500.0 7,000.0 სოციალური უზრუნველყოფა 5,343,171.8 5,655,317.3 5,804,360.0 5,804,360.0 0.0 სხვა ხარჯები 1,507,026.0 2,111,482.1 2,266,977.5 2,214,601.5 52,376.0 384,114.6 620,055.0 788,160.0 748,845.0 39,315.0 მ.შ. კაპიტალური მ.შ. სხვადასხვა კაპიტალური ხარჯი მუხლი 8. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება 2,731,999.1 ათასი ლარის ოდენობით, მათ შორის: ა) განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,931,999.1 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი სულ ჯამი 2,319,013.5 2,546,443.9 01 00 საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები 3,108.4 02 00 საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია 249.8 03 00 საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი 0.0 2.0 04 00 საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია 658.8 100.0 კოდი დასახელება მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 2,931,999.1 1,684,519.1 1,247,480.0 5,302.3 4,915.6 4,915.6 0.0 100.0 200.0 200.0 0.0 5.0 5.0 0.0 500.0 500.0 0.0 9 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 05 00 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 1,169.0 51.0 333.0 333.0 0.0 06 00 საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია 1,021.4 1,014.0 307.0 307.0 0.0 07 00 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო 12.0 100.0 100.0 100.0 0.0 08 00 საქართველოს უზენაესი სასამართლო 380.8 450.0 770.0 770.0 0.0 09 00 საერთო სასამართლოები 4,721.0 16,378.0 16,060.0 16,060.0 0.0 10 00 საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო 84.0 1,360.0 745.0 745.0 0.0 3.6 5.0 5.0 5.0 0.0 5.9 5.0 5.0 5.0 0.0 5.2 10.0 10.0 10.0 0.0 4.7 5.0 5.0 5.0 0.0 3.2 6.0 1.5 1.5 0.0 4.9 5.0 5.0 5.0 0.0 2.9 4.0 4.0 4.0 0.0 4.6 5.0 1.8 1.8 0.0 4.7 5.0 3.0 3.0 0.0 11 00 12 00 13 00 14 00 15 00 16 00 17 00 18 00 19 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში 20 00 საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური 14,358.9 10,841.0 9,817.0 9,817.0 0.0 21 00 საქართველოს პროკურატურა 2,964.3 3,020.0 3,400.0 3,400.0 0.0 22 00 შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი 9.1 10.0 20.0 20.0 0.0 23 00 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 10,978.5 7,022.0 9,360.0 9,360.0 0.0 2,814.6 27,078.0 32,106.0 2,106.0 30,000.0 1,769,700.8 1,888,700.0 2,231,320.0 1,061,900.0 1,169,420.0 24 00 25 00 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო 26 00 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 31,163.8 36,260.0 41,112.0 31,112.0 10,000.0 27 00 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 121,606.2 106,373.0 107,969.0 107,969.0 0.0 28 00 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 2,701.7 1,010.0 1,010.0 1,010.0 0.0 29 00 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 157,779.7 251,963.6 229,280.7 211,280.7 18,000.0 30 00 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 60,702.3 42,954.0 46,368.0 46,368.0 0.0 31 00 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 33,627.7 17,484.0 36,740.0 31,680.0 5,060.0 10 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 32 00 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო 75,418.4 95,609.5 33 00 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო 13,243.6 35 00 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო 36 00 37 00 38 00 40 00 მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 111,180.0 96,180.0 15,000.0 22,454.0 35,874.0 35,874.0 0.0 26.5 10.0 160.0 160.0 0.0 სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური 118.6 100.0 45.0 45.0 0.0 სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური 89.5 220.5 113.5 113.5 0.0 18.0 155.0 50.0 50.0 0.0 5,586.1 3,400.0 3,700.0 3,700.0 0.0 სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური 41 00 საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი 130.2 2,218.0 2,368.0 2,368.0 0.0 43 00 სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო 19.8 50.0 20.0 20.0 0.0 44 00 ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია - სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია 11.5 25.0 20.0 20.0 0.0 45 00 საქართველოს საპატრიარქო 929.1 835.0 843.0 843.0 0.0 1,817.3 2,000.0 1,500.0 1,500.0 0.0 249.5 100.0 860.0 860.0 0.0 46 00 47 00 სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი 48 00 სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია 44.8 0.0 0.0 0.0 0.0 49 00 საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა 24.1 7.0 7.0 7.0 0.0 50 00 სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო 5.6 10.0 10.0 10.0 0.0 51 00 სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური 1,067.0 1,490.0 2,658.0 2,658.0 0.0 53 00 სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო 4.9 2.0 2.0 2.0 0.0 54 00 ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი 126.7 100.0 110.0 110.0 0.0 57 00 სსიპ - საპენსიო სააგენტო 230.0 35.0 0.0 0.0 0.0 ბ) განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების კლება 200,000.0 ათასი ლარის ოდენობით, მათ შორის: ათას ლარებში დასახელება არაფინანსური აქტივების კლება ძირითადი აქტივები მატერიალური მარაგები არაწარმოებული აქტივები მიწა სხვა ბუნებრივი აქტივები რადიოსიხშირული სპექტრით სარგებლობის ლიცენზია 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 98,153.9 350,000.0 200,000.0 85,686.7 320,000.0 170,000.0 0.4 0.0 0.0 12,466.8 30,000.0 30,000.0 12,366.8 30,000.0 30,000.0 100.0 0.0 0.0 100.0 0.0 0.0 11 მუხლი 9. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ფუნქციონალური კლასიფიკაცია განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ზრდა ფუნქციონალურ ჭრილში, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 14,852,901.4 16,445,356.8 1,895,071.6 2,167,457.8 7.1.1 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა, ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა, საგარეო ურთიერთობები 338,286.9 7.1.1.1 აღმასრულებელი და წარმომადგენლობითი ორგანოების საქმიანობის უზრუნველყოფა კოდი 7 7.1 7.1.1.2 7.1.1.3 დასახელება მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 16,747,318.0 15,254,978.0 1,492,340.0 2,083,727.0 2,083,727.0 0.0 420,547.0 441,884.0 441,884.0 0.0 146,981.0 168,526.0 175,911.0 175,911.0 0.0 ფინანსური და ფისკალური საქმიანობა 33,357.3 78,296.0 89,114.0 89,114.0 0.0 საგარეო ურთიერთობები სულ ჯამი საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება 157,948.7 173,725.0 176,859.0 176,859.0 0.0 7.1.3 საერთო დანიშნულების მომსახურება 50,123.7 49,405.0 44,615.0 44,615.0 0.0 7.1.3.1 საერთო საკადრო მომსახურება 1,613.1 1,400.0 1,600.0 1,600.0 0.0 7.1.3.2 საერთო დანიშნულების დაგეგმვა და სტატისტიკური მომსახურება 9,867.6 10,120.0 12,500.0 12,500.0 0.0 7.1.3.3 38,643.0 37,885.0 30,515.0 30,515.0 0.0 7.1.4 ფუნდამენტური სამეცნიერო კვლევები 4,082.1 4,250.0 4,250.0 4,250.0 0.0 7.1.6 ვალთან დაკავშირებული ოპერაციები 767,090.1 913,000.0 825,000.0 825,000.0 0.0 7.1.7 საერთო დანიშნულების ფულადი ნაკადები მთავრობის სხვადასხვა დონეს შორის 642,129.4 686,000.0 716,000.0 716,000.0 0.0 7.1.8 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურებაში 93,359.4 94,255.8 51,978.0 51,978.0 0.0 889,465.0 972,292.7 965,003.0 947,003.0 18,000.0 7.2 საერთო დანიშნულების სხვა მომსახურება თავდაცვა 7.2.1 შეიარაღებული ძალები 377,642.1 450,878.0 439,523.0 421,523.0 18,000.0 7.2.4 გამოყენებითი კვლევები თავდაცვის სფეროში 32,944.1 33,530.0 32,790.0 32,790.0 0.0 7.2.5 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა თავდაცვის სფეროში 478,878.9 487,884.7 492,690.0 492,690.0 0.0 7.3 საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება 1,236,941.7 1,345,694.4 1,354,983.0 1,354,983.0 0.0 7.3.1 პოლიციის სამსახური და სახელმწიფო დაცვა 673,678.7 711,151.4 719,541.0 719,541.0 0.0 7.3.2 სახანძრო-სამაშველო სამსახური 81,679.3 74,873.0 82,773.0 82,773.0 0.0 7.3.3 სასამართლოები და პროკურატურა 122,489.8 151,450.0 162,239.0 162,239.0 0.0 7.3.4 სასჯელაღსრულების დაწესებულებები 139,714.4 149,520.0 164,500.0 164,500.0 0.0 219,379.6 258,700.0 225,930.0 225,930.0 0.0 2,567,873.8 2,869,271.0 3,578,593.0 2,262,623.0 1,315,970.0 170,136.8 215,423.0 296,870.0 251,870.0 45,000.0 167,669.8 205,050.0 286,510.0 241,510.0 45,000.0 2,467.0 10,373.0 10,360.0 10,360.0 0.0 7.3.6 7.4 7.4.1 7.4.1.1 7.4.1.2 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების სფეროში ეკონომიკური საქმიანობა საერთო ეკონომიკური, კომერციული და შრომით რესურსებთან დაკავშირებული საქმიანობა საერთო ეკონომიკური და კომერციული საქმიანობა შრომით რესურსებთან დაკავშირებული საქმიანობა 12 კოდი 7.4.2 დასახელება სოფლის მეურნეობა, სატყეო მეურნეობა, მეთევზეობა და მონადირეობა 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 421,989.6 578,730.0 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 528,920.0 466,920.0 62,000.0 7.4.2.1 სოფლის მეურნეობა 421,989.6 578,730.0 528,920.0 466,920.0 62,000.0 7.4.3 სათბობი და ენერგეტიკა 81,929.0 43,350.0 88,100.0 76,000.0 12,100.0 ნავთობი და ბუნებრივი აირი 8,948.7 8,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 ელექტროენერგეტიკა 72,980.3 35,350.0 76,100.0 64,000.0 12,100.0 3,181.2 7,440.0 7,740.0 7,740.0 0.0 7.4.3.2 7.4.3.5 7.4.4 სამთომომპოვებელი და გადამამუშავებელი მრეწველობა, მშენებლობა 7.4.4.3 მშენებლობა 3,181.2 7,440.0 7,740.0 7,740.0 0.0 7.4.5 ტრანსპორტი 1,553,016.0 1,559,400.0 1,927,800.0 981,250.0 946,550.0 1,548,255.2 1,555,400.0 1,854,250.0 907,700.0 946,550.0 189.1 0.0 21,000.0 21,000.0 0.0 4,367.8 3,000.0 52,000.0 52,000.0 0.0 203.9 1,000.0 550.0 550.0 0.0 7.4.5.1 საავტომობილო ტრანსპორტი და გზები 7.4.5.3 სარკინიგზო ტრანსპორტი 7.4.5.4 საჰაერო ტრანსპორტი 7.4.5.5 მილსადენები და სხვა სახის სატრანსპორტო საშუალებები 7.4.6 კავშირგაბმულობა 7.4.7 ეკონომიკის სხვა დარგები 7.4.7.1 ვაჭრობა, მარაგების შექმნა, შენახვა და დასაწყობება 0.0 1,000.0 0.0 0.0 0.0 311,794.3 410,708.0 625,593.0 406,253.0 219,340.0 405.8 428.0 428.0 428.0 0.0 7.4.7.3 ტურიზმი 77,527.9 72,880.0 147,045.0 147,045.0 0.0 7.4.7.4 მრავალმიზნობრივი განვითარების პროექტი 233,860.6 337,400.0 478,120.0 258,780.0 219,340.0 25,826.9 53,220.0 103,570.0 72,590.0 30,980.0 100,000.8 109,295.0 116,480.0 106,460.0 10,020.0 22,750.8 41,150.0 34,950.0 29,780.0 5,170.0 7.4.9 7.5 7.5.1 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა ეკონომიკის სფეროში გარემოს დაცვა ნარჩენების შეგროვება, გადამუშავება და განადგურება 7.5.2 ჩამდინარე წყლების მართვა 6,551.6 4,900.0 3,450.0 900.0 2,550.0 7.5.3 გარემოს დაბინძურების წინააღმდეგ ბრძოლა 1,561.2 2,030.0 2,000.0 2,000.0 0.0 30,806.7 23,880.0 38,030.0 35,730.0 2,300.0 38,330.5 37,335.0 38,050.0 38,050.0 0.0 114,833.7 283,570.0 269,200.0 252,900.0 16,300.0 5,406.5 5,000.0 0.0 0.0 0.0 7.5.4 7.5.6 7.6 ბიომრავალფეროვნებისა და ლანდშაფტების დაცვა სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა გარემოს დაცვის სფეროში საბინაო-კომუნალური მეურნეობა 7.6.2 კომუნალური მეურნეობის განვითარება 7.6.3 წყალმომარაგება 109,427.2 278,570.0 269,200.0 252,900.0 16,300.0 7.7 ჯანმრთელობის დაცვა 1,804,864.1 2,125,903.0 1,803,834.0 1,753,834.0 50,000.0 5,035.3 4,946.0 4,250.0 4,250.0 0.0 7.7.1 სამედიცინო პროდუქცია, მოწყობილობები და აპარატები 7.7.1.1 ფარმაცევტული პროდუქცია 5,035.3 4,946.0 4,250.0 4,250.0 0.0 7.7.2 ამბულატორიული მომსახურება 995,935.3 835,653.0 857,880.0 857,880.0 0.0 971,220.3 807,300.0 827,300.0 827,300.0 0.0 24,715.0 28,353.0 30,580.0 30,580.0 0.0 7.7.2.1 7.7.2.2 ზოგადი პროფილის ამბულატორიული მომსახურება სპეციალიზირებული ამბულატორიული მომსახურება 7.7.3 საავადმყოფოების მომსახურება 259,591.2 274,840.0 273,359.0 273,359.0 0.0 7.7.3.2 სპეციალიზებული საავადმყოფოების მომსახურება 252,884.9 267,314.0 265,559.0 265,559.0 0.0 7.7.3.3 სამედიცინო ცენტრებისა და სამშობიარო სახლების მომსახურება 6,706.4 7,526.0 7,800.0 7,800.0 0.0 7.7.4 საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მომსახურება 63,568.7 77,098.0 88,450.0 88,450.0 0.0 13 კოდი 7.7.6 7.8 დასახელება სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში 2021 წლის გეგმა 480,733.6 933,366.0 2022 წლის პროექტი მათ შორის საბიუჯეტო სახსრები დონორების დაფინანსება 579,895.0 529,895.0 50,000.0 299,781.7 380,122.0 391,411.0 391,411.0 0.0 7.8.1 მომსახურება დასვენებისა და სპორტის სფეროში 92,931.0 143,465.0 138,140.0 138,140.0 0.0 7.8.2 მომსახურება კულტურის სფეროში 96,146.9 103,361.0 112,002.0 112,002.0 0.0 70,073.2 70,200.0 82,810.0 82,810.0 0.0 1,932.0 962.0 962.0 962.0 0.0 38,698.7 62,134.0 57,497.0 57,497.0 0.0 1,487,662.6 1,739,190.0 1,765,544.0 1,683,494.0 82,050.0 40.9 100.0 88.0 88.0 0.0 823,456.7 932,988.0 1,020,907.0 1,020,907.0 0.0 823,456.7 932,988.0 1,020,907.0 1,020,907.0 0.0 7.8.3 7.8.4 7.8.6 7.9 დასვენება, კულტურა და რელიგია 2020 წლის ფაქტი ტელერადიომაუწყებლობა და საგამომცემლო საქმიანობა რელიგიური და სხვა სახის საზოგადოებრივი საქმიანობა სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა დასვენების, კულტურისა და რელიგიის სფეროში განათლება 7.9.1 სკოლამდელი აღზრდა 7.9.2 ზოგადი განათლება 7.9.2.3 საშუალო ზოგადი განათლება 7.9.3 პროფესიული განათლება 49,032.2 66,567.0 78,093.0 73,993.0 4,100.0 7.9.4 უმაღლესი განათლება 139,057.9 142,920.0 143,376.0 143,376.0 0.0 139,057.9 142,920.0 143,376.0 143,376.0 0.0 3,178.1 1,500.0 1,500.0 1,500.0 0.0 7.9.4.2 უმაღლესი აკადემიური განათლება 7.9.5 უმაღლესისშემდგომი განათლება 7.9.6 განათლების სფეროს დამხმარე მომსახურება 104,554.2 148,009.8 157,995.0 157,995.0 0.0 7.9.7 გამოყენებითი კვლევები განათლების სფეროში 61,885.8 37,810.0 39,960.0 39,960.0 0.0 306,456.9 409,295.3 323,625.0 245,675.0 77,950.0 7.9.8 7.10 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა განათლების სფეროში სოციალური დაცვა 4,456,406.4 4,452,561.0 4,418,543.0 4,418,543.0 0.0 7.10.1 ავადმყოფთა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა სოციალური დაცვა 37,688.7 14,260.0 11,000.0 11,000.0 0.0 7.10.1.1 ავადმყოფთა სოციალური დაცვა 140.8 260.0 500.0 500.0 0.0 7.10.1.2 შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა სოციალური დაცვა 37,547.8 14,000.0 10,500.0 10,500.0 0.0 7.10.2 ხანდაზმულთა სოციალური დაცვა 2,287,364.5 2,645,261.0 2,934,261.0 2,934,261.0 0.0 7.10.4 ოჯახებისა და ბავშვების სოციალური დაცვა 1,058,121.2 1,005,910.0 1,004,690.0 1,004,690.0 0.0 7.10.5 უმუშევართა სოციალური დაცვა 242,020.2 150,000.0 0.0 0.0 0.0 7.10.6 საცხოვრებლით უზრუნველყოფა 36,262.7 47,760.0 26,750.0 26,750.0 0.0 7.10.7 სოციალური გაუცხოების საკითხები, რომლებიც არ ექვემდებარება კლასიფიკაციას 95,666.0 102,662.0 109,005.0 109,005.0 0.0 7.10.9 სხვა არაკლასიფიცირებული საქმიანობა სოციალური დაცვის სფეროში 699,283.2 486,708.0 332,837.0 332,837.0 0.0 14 თავი IV საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის მთლიანი სალდო, ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების ცვლილება მუხლი 10. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის მთლიანი სალდო განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის მთლიანი სალდო (-2,617,150.0) ათასი ლარის ოდენობით. მუხლი 11. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება 1. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება 549,662.0 ათასი ლარის ოდენობით. 2. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ზრდა 699,662.0 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი ფინანსური აქტივების ზრდა 2,245,350.3 316,830.0 699,662.0 ვალუტა და დეპოზიტები 1,867,663.9 0.0 240,662.0 377,686.4 316,830.0 459,000.0 სესხები 3. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების კლება 150,000.0 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი ფინანსური აქტივების კლება 163,357.5 1,775,726.8 150,000.0 ვალუტა და დეპოზიტები 0.0 1,565,726.8 0.0 163,317.9 210,000.0 150,000.0 39.6 0.0 0.0 სესხები აქციები და სხვა კაპიტალი 15 მუხლი 12. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება 1. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულებების ცვლილება 3,166,812.0 ათასი ლარის ოდენობით. 2. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულებების ზრდა 4,403,770.0 ათასი ლარის ოდენობით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა ვალდებულებების ზრდა საშინაო ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა საგარეო სესხები 2022 წლის პროექტი 7,290,418.5 5,123,980.0 4,403,770.0 2,026,071.5 -150,000.0 1,300,000.0 2,026,071.5 -150,000.0 1,300,000.0 5,264,346.9 5,273,980.0 3,103,770.0 5,264,346.9 5,273,980.0 3,103,770.0 ა) სახელმწიფო ფასიანი ქაღალდების გამოშვებით ვალდებულებების ზრდა − 1,300,000.0 ათასი ლარის ოდენობით; ბ) ფისკალური მდგრადობის და სოციალური დაცვის პროგრამის ფარგლებში აზიის განვითარების ბანკიდან (ADB) მისაღები სახსრები - 318 000.0 ათასი ლარის ოდენობით; გ) წყალმომრაგებისა და წყალარინების სექტორის მდგრადი განვითარების პროგრამის ფარგლებში აზიის განვითარების ბანკიდან (ADB) მისაღები სახსრები - 150 000.0 ათასი ლარის ოდენობით; დ) კლიმატზე მორგებული ირიგაციის სექტორის განვითარების პროგრამის ფარგლებში აზიის განვითარების ბანკიდან (ADB) მისაღები სახსრები - 190 320.0 ათასი ლარის ოდენობით; ე) განვითარების პოლიტიკის ღონისძიება-2022 პროგრამის (DPO-2022) ფარგლებში მსოფლიო ბანკიდან (WB) მისაღები სახსრები - 157 380.0 ათასი ლარის ოდენობით; ვ) სოციალური კეთილდღეობის პროგრამა-IV-ის ფარგლებში საფრანგეთის განვითარების სააგენტოდან (AFD) მისაღები სახსრები – 109 800.0 ათასი ლარის ოდენობით; ზ) წყალმომრაგებისა და წყალარინების სექტორის მდგრადი განვითარების პროგრამის ფარგლებში საფრანგეთის განვითარების სააგენტოდან (AFD) მისაღები სახსრები - 109 800.0 ათასი ლარის ოდენობით; (ADB-ს II ტრანშის თანადაფინანსება). თ) საქართველოში ენერგეტიკის სექტორის რეფორმის პროგრამა- V-ის ფარგლებში საფრანგეთის განვითარების სააგენტოდან (AFD) მისაღები სახსრები – 164 700.0 თასი ლარის ოდენობით; ი) საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებისა და უცხო ქვეყნების მთავრობების მიერ საქართველოს მთავრობისათვის გამოსაყოფი გრძელვადიანი საინვესტიციო, შეღავათიანი კრედიტები − 1,903,770.0 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება კრედიტები საქართველოს ელექტროგადამცემი ქსელის გაფართოების ღია პროგრამა (KfW, EU, EBRD) 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 1,418,759.9 1,389,830.0 1,903,770.0 3,016.3 5,600.0 5,600.0 16 დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი საქართველოს მიკრო, მცირე და საშუალო ზომის საწარმოების დახმარებისა და აღდგენის პროექტი (WB) 0.0 0.0 45,000.0 რეგიონალური განვითარების პროექტი III (მცხეთა-მთიანეთი და სამცხე-ჯავახეთი) (WB) 9,206.2 20,700.0 62,000.0 საქართველოს თავდაცვის ძალების შესაძლებლობის გაძლიერება (SG) 24,374.8 50,000.0 18,000.0 156,531.5 144,000.0 194,850.0 1,358.0 0.0 0.0 0.0 7,500.0 8,475.0 0.0 1,200.0 14,350.0 ქ. ქობულეთის ახალი შემოვლითი გზა (ADB) 1,489.5 0.0 0.0 ჩრდილოეთ-სამხრეთ დერეფნის (ქვეშეთი-კობი) გზა (EBRD, ADB) 32,386.3 59,000.0 162,000.0 აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი (EBRD, SIDA) 5,360.8 2,000.0 0.0 თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის უბისა შორაპანის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB) აღმოსავლეთ-დასავლეთის სატრანზიტო მაგისტრალი IV (აგარა - ზემო ოსიაური) (WB) საქართველოს სატრანსპორტო კომუნიკაცია ბ (ADB, EIB) ქალაქ ხაშურის და მიმდებარე დასახლებების წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემების მომსახურების გაუმჯობესება (AFD, EU) 500 კვ ეგხ "წყალტუბო-ახალციხე-თორთუმი" (KfW) 0.0 6,700.0 13,000.0 ბათუმის ავტობუსების პროექტი (EBRD, E5P) 6,777.6 4,800.0 1,000.0 აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა, საქართველო (KfW, EU) 1,995.6 0.0 23,000.0 საქართველოს ურბანული რეკონსტრუქციის და განვითარების პროექტი (EIB) 56,470.5 23,500.0 1,270.0 მდგრადი ურბანული ტრანსპორტის განვითარების საინვესტიციო პროგრამა (ADB) 41,798.6 0.0 0.0 თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის შორაპანი არგვეთას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (ADB, JICA) 109,818.8 33,900.0 98,650.0 ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი (EBRD, EU, EIB) 39,441.3 30,000.0 0.0 953.4 100.0 0.0 0.0 0.0 35,000.0 903.8 1,400.0 27,200.0 ქუთაისის წყალარინების პროექტი (EIB, EPTATF) 0.0 1,770.0 2,550.0 ხელედულა-ლაჯანური-ონი (KfW) 0.0 0.0 4,500.0 ქ. ბათუმის ახალი შემოვლითი გზა (AIIB, ADB) 61,712.8 60,000.0 41,000.0 შიდასახელმწიფოებრივი და ადგილობრივი გზების მესამე პროექტი (WB) 15,056.8 12,000.0 0.0 აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის ზესტაფონი–ქუთაისი– სამტრედიის მონაკვეთის მშენებლობა-რეკონსტრუქცია (JICA) 3,927.5 0.0 0.0 თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ხევი უბისას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია - მშენებლობა (EIB, ADB) 89,748.0 92,000.0 130,000.0 ბათუმში კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია - III ფაზა (KfW, EU) 8,585.5 0.0 0.0 5,514.4 25,000.0 40,000.0 0.0 10,000.0 0.0 0.0 6,000.0 12,000.0 შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ძირულა-ხარაგაული-მოლითი-ფონაჩუმათელეთის საავტომობილო გზის ჩუმათელეთი-ხარაგაულის მონაკვეთის რეაბილიტაციარეკონსტრუქცია (ADB) 21,477.5 13,000.0 8,475.0 სენაკი-ფოთი-სარფის საავტომობილო გზის კმ48-კმ64 გრიგოლეთი-ჩოლოქის მონაკვეთის მშენებლობა (EIB) 40,895.0 66,300.0 70,000.0 0.0 25,000.0 30,000.0 ქუთაისის მყარი ნარჩენების ინტეგრირებული მართვის პროექტი (KfW, EU) თბილისის მუნიციპალური მომსახურების პროექტი (EBRD) თბილისის საჯარო სკოლების რეაბილიტაციისა და ენერგოეფექტურობის გაზრდის პროექტი (CEB, E5P) შიდასახელმწიფოებრივი გზების აქტივების მართვის პროექტი (WB) COVID-19-ის წინააღმდეგ სწრაფი რეაგირების პროექტი (KfW, AIIB, WB) თბილისი-ბაკურციხე-ლაგოდეხის საავტომობილო გზის ბაკურციხე-წნორის მონაკვეთის მშენებლობა (ADB) თბილისის მყარი ნარჩენების მართვის პროექტი (EBRD) 17 დასახელება საქართველოს მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის განახლების პროექტი (EIB) 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 0.0 80,000.0 50,000.0 1,368.1 0.0 0.0 თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ჩუმათელეთი-ხევის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB, WB) 19,111.5 50,850.0 67,800.0 ბათუმში კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია - IV ფაზა (KfW) 32,223.8 10,000.0 0.0 საცხოვრებლად ვარგისი ქალაქების საინვესტიციო პროგრამა (ADB) 733.8 33,000.0 92,450.0 მყარი ნარჩენების ინტეგრირებული მართვის პროგრამა II (KfW) 923.1 3,600.0 16,000.0 0.0 6,000.0 6,500.0 43,715.9 25,200.0 0.0 0.0 3,450.0 10,250.0 798.7 2,500.0 5,500.0 რეგიონალური განვითარების პროექტი II (იმერეთი) (WB) გურიის ელგადაცემის ხაზების ინფრასტრუქტურის გაძლიერება (KfW) ურბანული ტრანსპორტის განვითარების პროგრამა (EBRD) იმერეთის და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში კომუნალური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება (KfW) მდინარე დებედაზე ხიდის მშენებლობა (EBRD) ენერგეტიკის სექტორის ღია პროგრამა (KfW) 0.0 5,000.0 10,000.0 მერძევეობის დარგის მოდერნიზაციის და ბაზარზე წვდომის პროგრამა (DiMMA) (IFAD) 3,584.5 18,500.0 17,000.0 აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის მოდერნიზაცია-მშენებლობა სამტრედია-გრიგოლეთის მონაკვეთზე (EU, EIB) 37,548.4 25,000.0 20,000.0 304.5 0.0 0.0 6,474.4 3,900.0 0.0 5,211.5 14,000.0 20,000.0 0.0 600.0 5,400.0 188,331.8 67,800.0 67,800.0 0.0 6,000.0 4,500.0 355.8 15,000.0 30,980.0 134,654.0 68,000.0 82,000.0 4,172.7 6,000.0 300.0 მდგრადი წყალმომარაგებისა და სანიტარული სექტორის განვითარების პროექტი (ADB) 0.0 4,780.0 10,050.0 დარგობრივი სესხი განათლების სექტორისთვის (ADB) 0.0 0.0 4,100.0 2,824.9 1,000.0 1,100.0 1,906.9 0.0 85,000.0 5,450.6 480.0 0.0 500 კვ ეგხ ჯვარი-წყალტუბო (WB) 20,373.4 8,000.0 20,000.0 თბილისის ავტობუსების პროექტი (ფაზა II-გაზი) (EBRD) 116,796.6 120,000.0 80,000.0 0.0 3,400.0 14,000.0 ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) 1,023.0 28,100.0 27,000.0 ირიგაციისა და მიწის ბაზრის განვითარების პროექტი (WB) 19,302.0 35,400.0 45,000.0 საქართველოს ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტი ა (IBRD) 24,932.5 21,000.0 11,620.0 7,837.1 21,800.0 51,500.0 ქობულეთის წყალარინების პროექტი (EBRD, ORET) ბაკურიანის მუნიციპალური მომსახურების პროექტი (EBRD) ბათუმი (ანგისა) - ახალციხის საავტომობილო გზის ხულო-ზარზმის მონაკვეთის რეაბილიტაცია-რეკონსტრუქცია (Kuwait Fund) ქვემო ქართლის მყარი ნარჩენების პროექტი (EBRD, SIDA) აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის დერეფნის გაუმჯობესების პროექტი (ზემო ოსიაური-რიკოთი) (WB, EIB) ჩრდილოეთის რგოლი (EBRD), ნამახვანი - წყალტუბო - ლაჯანური (EBRD, KfW) Log-In Georgia (WB) ურბანული მომსახურების გაუმჯობესების პროგრამა (წყალმომარაგებისა და წყალარინების სექტორი) (ADB) ელექტროგადამცემი ქსელის გაძლიერების პროექტი (WB) საქართველოში საჯარო შენობების ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება და განახლებადიალტერნატიული ენერგიის გამოყენება (E5P, NEFCO) თბილისის მეტროს პროექტი (EBRD) სოფლის მეურნეობის მოდერნიზაციის, ბაზარზე წვდომისა და მდგრადობის პროექტი (GEF, IFAD) პროფესიული განათლების პროგრამა 1 (KfW) რეგიონალური და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის განვითარების პროექტი II (WB-TF, WB) 18 3. განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულებების კლება 1,236,958.0 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში დასახელება 2020 წლის ფაქტი ვალდებულებების კლება 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი 944,048.3 2,736,560.0 1,236,958.0 42,129.1 42,835.0 43,233.0 ფასიანი ქაღალდები, გარდა აქციებისა 40,000.0 40,000.0 40,000.0 სესხები 2,129.1 2,835.0 3,233.0 901,919.1 2,693,725.0 1,193,725.0 901,919.1 2,690,000.0 1,190,000.0 0.0 3,725.0 3,725.0 საშინაო საგარეო სესხები სხვა კრედიტორული დავალიანებები მუხლი 13. საქართველოს სახელმწიფო ვალის საპროგნოზო ზღვრული მოცულობა განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ვალის საპროგნოზო ზღვრული მოცულობა 2022 წლის ბოლოსთვის არაუმეტეს 35,134.1 მლნ ლარის ოდენობით, მათ შორის, სახელმწიფო საგარეო ვალისა – 28,068.8 მლნ ლარის ოდენობით, ხოლო სახელმწიფო საშინაო ვალისა − 7,065.3 მლნ ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში კრედიტორი სულ სახელმწიფო საგარეო ვალის ზღვრული მოცულობა საპროგნოზო ნაშთი 31.12.2022 28,068,755.0 მთავრობის საგარეო ვალის ზღვრული მოცულობა 26,644,371.3 მრავალმხრივი კრედიტორებისაგან 19,461,977.1 მსოფლიო ბანკი (WB) 6,637,250.9 სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდი (IFAD) საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (IMF) 133,640.8 650,262.1 ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD) 1,022,815.5 აზიის განვითარების ბანკი (ADB) 6,815,568.9 ევროპის საინვესტიციო ბანკი (EIB) 3,001,450.6 ევროკავშირი (EU) 485,875.6 აზიის ინფრასტრუქტურის საინვესტიციო ბანკი (AIIB) 668,473.8 ევროსაბჭოს განვითარების ბანკი (CEB) 38,435.3 სკანდინავიური გარემოსდაცვის საფინანსო კორპორაცია (NEFCO) ორმხრივი კრედიტორებისაგან 8,203.5 5,619,250.9 ავსტრია 48,689.5 აზერბაიჯანი 10,102.1 თურქმენეთი 658.1 თურქეთი 19,670.7 ირანი 7,368.7 19 კრედიტორი საპროგნოზო ნაშთი 31.12.2022 რუსეთი 69,051.0 სომხეთი 8,911.3 ყაზახეთი 10,988.7 გერმანია 2,116,206.3 იაპონია 587,506.0 კუვეიტი 57,970.3 ნიდერლანდები ამერიკა 243.4 33,863.8 საფრანგეთი 2,648,021.1 სხვა საგარეო ვალდებულებები 1,558,950.0 ევრობონდები 1,558,950.0 სახელმწიფო გარანტიით აღებული კრედიტები 4,193.3 გერმანია 4,193.3 საქართველოს ეროვნული ბანკის საგარეო ვალი 1,424,383.7 საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (IMF) 1,424,383.7 სახელმწიფო საშინაო ვალის ნაშთი 7,065,296.6 ეროვნული ბანკისთვის განკუთვნილი ერთწლიანი ყოველწლიურად განახლებადი სახელმწიფო ობლიგაცია 120,846.0 სხვადასხვა ვადის სახელმწიფო ობლიგაციები ღია ბაზრის ოპერაციებისთვის 152,000.0 ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო ვალდებულებები 610,520.4 ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო ობლიგაციები 6,181,930.3 სულ სახელმწიფო ვალის ნაშთი 35,134,051.6 შენიშვნა: 1. გამოთვლისას გამოყენებულია გაცვლითი კურსი (2021 წლის 24 სექტემბრის მდგომარეობით): 1 EUR = 3.6532 GEL; 1 SDR = 4.4236 GEL; 10 CNY = 4.8281 GEL; 100 JPY = 2.8378 GEL; 1 KWD = 10.3585 GEL; 1 USD = 3.1179 GEL. 2. ვალის მოცულობა არ მოიცავს „სახელმწიფო ვალის შესახებ“ საქართველოს კანონის 48-ე მუხლით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს, ვინაიდან ამ მუხლით განსაზღვრული ვალდებულებების მოცულობა დაუზუსტებელია. მუხლი 14. „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილი ზღვრული პარამეტრების პროგნოზი „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის მე-7 პუნქტის გათვალისწინებით, იმავე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ზღვრული პარამეტრების საპროგნოზო მაჩვენებლები განისაზღვროს შემდეგნაირად: ა) 2022 წელს სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის უარყოფითი მთლიანი სალდო, „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ზღვრის მიღმა − 2 750.7 მლნ ლარით, რაც პროგნოზირებული მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 4.3%-ს შეადგენს (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 3%); ბ) 2022 წლის ბოლოსთვის საქართველოს მთავრობის ვალის ზღვრული მოცულობა − მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 52.1%-ით, ხოლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების ფარგლებში აღებული ვალდებულებების მიმდინარე ღირებულების საორიენტაციო შეფასება (2020 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით) − მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 0.6%-ით − ჯამი: მშპ-ის 52.7% (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 60%). 20 თავი V სახელმწიფო ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები მუხლი 14. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის პრიორიტეტები (პირველი დონე), მათ ფარგლებში განსახორციელებელი პროგრამები (მეორე დონე) და ქვეპროგრამები (მესამე და შემდგომი დონეები) შემდეგი რედაქციით: 1 ხელმისაწვდომი, ხარისხიანი ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა ეფექტიანი და სოციალური სამართლიანობის პრინციპზე დაფუძნებული ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის განვითარება საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი უმთავრესი პრიორიტეტია: ხარისხიანი და ხელმისაწვდომი სამედიცინო მომსახურების უზრუნველსაყოფად საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამით კვლავ უზრუნველყოფილი იქნება სამედიცინო მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა; მიზნობრივი ჯგუფები უზრუნველყოფილი იქნებიან შესაბამისი სამედიცინო მომსახურებით და სამკურნალო მედიკამენტებით; გაგრძელდება ბენეფიციართა გარკვეული ჯგუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფა, სათანადო მექანიზმების დახვეწა და მედიკამენტების სიის გაფართოება; სახელმწიფოს ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტი იქნება ონკოლოგიური დაავადებების მართვა და მკურნალობა, დაინერგება მკურნალობის თანამედროვე, ეფექტიანი მეთოდები; განხორციელდება ჯანმრთელობის დაცვის სფეროს უმთავრესი პრიორიტეტის − პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის რეფორმის მომდევნო ეტაპი; უზრუნველყოფილი იქნება მოსახლეობის ავადობის ადრეული გამოვლენა და შეკავება, რაც გააუმჯობესებს ჯანმრთელობის მაჩვენებლებს და შეამცირებს გადაუდებელი და სტაციონარული მომსახურების ხარჯებს; დაიხვეწება პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურება და სისტემის დაფინანსების მექანიზმები; გაიზრდება ოჯახის ექიმის როლი და მნიშვნელობა; გაძლიერდება ავადობისა და სიკვდილიანობის ყველაზე მძიმე ტვირთის მქონე დაავადებათა პრევენცია და, შესაბამისად, ამ დაავადებების მქონე მოსახლეობის დაცვა ჯანმრთელობის დაცვის კატასტროფული დანახარჯებისგან; გაუმჯობესდება ინფრასტრუქტურა; განხორციელდება ღონისძიებები ციფრული ტექნოლოგიებისა და ტელემედიცინის დანერგვისთვის, რაც გაზრდის სამედიცინო მომსახურების ხელმისაწვდომობას და გააუმჯობესებს მის ხარისხს, უზრუნველყოფს არასაჭირო ჰოსპიტალიზაციისგან დაცვას და შეამცირებს გადაუდებელი შემთხვევებისა და ჰოსპიტალიზაციის ხარჯებს; საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში განხორციელდება ღონისძიებები მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობის, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრებისა და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენციის მიზნით; გაიზრდება პროგრამების საბიუჯეტო დაფინანსება და ეფექტიანობა; შეიქმნება წამალდამოკიდებულ პირთა ერთიანი ბაზა და შემუშავდება სერვისების მიწოდების ახალი მოდელი; C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში გაგრძელდება სერვისების დეცენტრალიზაცია; უზრუნველყოფილი იქნება მოსახლეობისთვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდება; პრიორიტეტულ სფეროებში გაიზრდება პროგრამების საბიუჯეტო 21 დაფინანსება; გაგრძელდება ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დეინსტიტუციონალიზაცია, საოჯახო საცხოვრისების და თავშესაფრების სერვისების გაფართოება და სერვისების მიმწოდებელი პერსონალის გადამზადება; გაგრძელდება სალიცენზიო და სანებართვო პირობების დახვეწა; დაიწყება ნებაყოფლობითი საერთაშორისო აკრედიტაციის მექანიზმების შემუშავება; გაგრძელდება პროვაიდერების სელექციური შერჩევა ხარისხის სტანდარტების, ხელმისაწვდომობის, უტილიზაციის მაჩვენებლისა და დაფინანსების ახალი მეთოდების გათვალისწინებით; საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში განხორციელდება ერთიანი სატარიფო პოლიტიკა და დაიწყება სამედიცინო მომსახურების ანაზღაურებისთვის დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების (DRG) სისტემის დანერგვა; გათანაბრებული ტარიფების ინიციატივა გახდება ქვეყნის მასშტაბით ერთიანი სტანდარტისა და ხარისხის მოთხოვნის საფუძველი; საქართველოს ყველა მოქალაქე კვლავ დაცული იქნება სამედიცინო მომსახურებასთან დაკავშირებული დიდი ხარჯებისგან; განხორციელდება ფარმაცევტული სფეროს მარეგულირებელი საკანონმდებლო ბაზის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან ჰარმონიზაცია; სამკურნალო საშუალებების შექმნის, სტანდარტიზაციის, ხარისხის, უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის მიმართ თანამედროვე მიდგომები დაინერგება; შემუშავდება და დაინერგება დიპლომისშემდგომი და უწყვეტი სამედიცინო განათლების განვითარების სტრატეგია; განხორციელდება ერთიანი დიპლომისშემდგომი საკვალიფიკაციო საგამოცდო ინსტრუმენტის სრულყოფა; განხორციელდება ღონისძიებები უწყვეტი სამედიცინო განათლების სავალდებულო სისტემის ეტაპობრივად შემოღებისა და დარგობრივი ასოციაციების/პროფესიული ორგანიზაციების აღიარების ეფექტიანი მექანიზმის ამოქმედებისთვის. სამართლიანი, გამჭვირვალე და ეფექტიანი სოციალური დაცვის სისტემის ფუნქციონირების, სიღატაკის დაძლევისა და სიღარიბის შემცირების, მოსახლეობის სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და დასაქმების უზრუნველსაყოფად: გაგრძელდება მოსახლეობის სოციალური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად მიზნობრივი პროგრამების განხორციელება; გაიზრდება სოციალური სერვისების გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობა და ხარისხი, განვითარდება ახალი სერვისები; ადგილობრივი ხელისუფლების ჩართულობით გაიზრდება სოციალური პროგრამების მიზნობრიობა და ეფექტიანობა; გაგრძელდება საპენსიო ასაკის პირთა სახელმწიფო პენსიით უზრუნველყოფა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, რომელიც ითვალისწინებს სახელმწიფო პენსიის ეკონომიკურ პარამეტრებზე დაყრდნობით ინდექსაციას და უზრუნველყოფს დაბალი გადასახადების პირობებში საპენსიო ასაკის პირებისთვის სოციალური გარანტიების შექმნას და ყოველწლიურად პენსიის დადგენილი წესით ავტომატურ ზრდას (არანაკლებ 20 ლარით − 70 წლამდე საპენსიო ასაკის პირებისთვის და არანაკლებ 25 ლარით − 70 წლის და მეტი ასაკის პირებისთვის); გაგრძელდება დაგროვებითი საპენსიო სისტემის − საპენსიო ასაკში ღირსეული ცხოვრებისა და კეთილდღეობის უზრუნველმყოფი მოდელის დანერგვა; განხორციელდება დაგროვებითი საპენსიო სქემის ეფექტიანი მართვა და საპენსიო აქტივების კეთილსაიმედო ინვესტირების პრინციპების დაცვით, მონაწილეებისა და მათი მემკვიდრეების ინტერესების შესაბამისად განკარგვა; გაგრძელდება პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; 22 დაიხვეწება სოციალურად დაუცველი ოჯახების (შინამეურნეობების) სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგია და საარსებო შემწეობის გაცემის წესი; შემუშავდება და განხორციელდება ოჯახის შრომისუნარიანი წევრების დასაქმების წახალისებისა და ხელშეწყობის ეფექტიანი მექანიზმები; გაგრძელდება მიზნობრივი ჯგუფებისთვის (შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირები, შშმ ბავშვები, მარჩენალდაკარგული პირები და სხვა) სოციალური პაკეტის გაცემა; გაუმჯობესდება იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა; გაგრძელდება დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების გაცემა; განხორციელდება ღონისძიებები დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობისთვის; ბავშვის უფლებათა კოდექსის მიზნებიდან გამომდინარე, განვითარდება ოჯახის მხარდამჭერი ახალი სერვისები; უზრუნველყოფილი იქნება ცენტრალური და ადგილობრივი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ეფექტიანი ფუნქციონირება; განხორციელდება შრომის უსაფრთხოების ეფექტიანი მექანიზმები; შრომითი უფლებების დაცვის უზრუნველსაყოფად გაგრძელდება შრომითი მედიაციის განვითარება, დაიხვეწება შესაბამისი საკანონმდებლო ჩარჩო; გაძლიერდება და განვითარდება შრომის ინსპექტირების მექანიზმი; უზრუნველყოფილი იქნება შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; ქმედითი დასაქმების პოლიტიკის განსახორციელებლად გაგრძელდება დასაქმების ხელშეწყობის პროგრამებისა და სერვისების განხორციელება, რომლებიც მოიცავს პროფესიული უნარების განვითარებას, მომზადებაგადამზადებას, სტაჟირებას, კონსულტირებასა და კარიერის დაგეგმვას; გაგრძელდება შრომის ბაზრის დეტალური კვლევა, სამუშაოს მაძიებელთა ინფორმაციული დახმარება და სამუშაოს მაძიებელთა და დამსაქმებელთა მჭიდრო კოორდინაცია; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გაგრძელდება მაღალმთიან დასახლებებში მუდმივად მცხოვრები პირების ხელშეწყობა და მათი უზრუნველყოფა პენსიის, სოციალური პაკეტის და სამედიცინო პერსონალისთვის განსაზღვრული დანამატებით, აგრეთვე შეღავათებით აბონენტების მიერ მოხმარებულ კომუნალურ სერვისებზე. დასაქმების მაჩვენებლების ხარისხისა და რაოდენობის გაუმჯობესებისთვის: დასაქმებულთა უფლებების დასაცავად გაძლიერდება შრომის ინსპექციის საკანონმდებლო და ინსტიტუციური ჩარჩო; შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფით აქცენტი გაკეთდება დაბალი კვალიფიკაციის კადრების გადამზადებასა და მათი კომპეტენციის განვითარებაზე; უზრუნველყოფილი იქნება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირთა დასაქმებისთვის მათი პროფესიული გადამზადებისა და დუალური განათლების პროცესებში ჩართვა. ამასთანავე, დასაქმების შემთხვევაში შშმ პირებს შეუნარჩუნდებათ შესაბამისი შემწეობა; შრომის ბაზარზე გენდერული თანასწორობის უზრუნველსაყოფად ხელი შეეწყობა ქალთა მონაწილეობის გაზრდას როგორც საკანონმდებლო ინიციატივებით, ისე სხვადასხვა პროგრამის ამოქმედებით; სოციალურად დაუცველი პირებისთვის დაინერგება მსოფლიოში აპრობირებული მიდგომა „სოციალური დახმარება დასაქმებისთვის“, რაც, სოციალური დახმარების მიღების ნაცვლად, დასაქმების მასტიმულირებელი იქნება; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიის ფონზე საშუალოვადიან პერიოდში ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის მიმართულებებით უმთავრეს ამოცანად რჩება პანდემიის მართვისა და 23 შეკავების ღონისძიებების, პანდემიის შედეგად ინფიცირებული პირებისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების მიწოდების ღონისძიებების განხორციელება, აგრეთვე პანდემიით გამოწვეული გლობალური კრიზისის ფონზე არსებული და დამატებითი (დროებითი) სოციალური უზრუნველყოფის მექანიზმების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა. 1.1 მოსახლეობის სოციალური დაცვა (პროგრამული კოდი 27 02) მოქალაქეთათვის საქართველოს კანონმდებლობით გარანტირებული სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების რეალიზება, მიზნობრივი სოციალური ჯგუფების მატერიალური მდგომარეობის შემსუბუქება და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა (მათ შორის, ბავშვთა), ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის წინაშე მყოფ ბავშვთა ფიზიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მათი საზოგადოებაში ინტეგრაცია პრევენციული, სარეაბილიტაციო, ალტერნატიული, ოჯახის გასაძლიერებელი მომსახურებებით და დამხმარე საშუალებებით; საპენსიო ასაკის პირთა (ქალებისა – 60 წლიდან, მამაკაცებისა – 65 წლიდან) პენსიით და პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების, საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრების, უმაღლესი რანგის დიპლომატების და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; სახელმწიფო პენსიის ოდენობის „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი პირობებით განსაზღვრული სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის შესაბამისად გაანგარიშება; სიღარიბის ზღვრის ქვემოთ მყოფი ოჯახებისთვის საარსებო შემწეობის, მიზნობრივი ჯგუფებისთვის „სოციალური პაკეტის“, დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების, დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის ფულადი ბენეფიტების, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დახმარების გაცემა დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად; შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პენსიონერებისთვის/„სოციალური პაკეტის“ მიმღებთათვის დანამატის დაფინანსება პენსიის/„სოციალური პაკეტის“ 20 პროცენტის ოდენობით; დანამატების დაფინანსება სამედიცინო პერსონალისთვის: ექიმისთვის – პენსიის ორმაგი ოდენობით, ექთნისთვის – პენსიის ერთმაგი ოდენობით; მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები აბონენტებისთვის (საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის) მაღალმთიან დასახლებაში მოხმარებული ელექტროენერგიის ყოველთვიური საფასურის 50 პროცენტის (არაუმეტეს მოხმარებული 100 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურისა) ანაზღაურება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა /დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს ტერიტორიაზე კანონმდებლობით გათვალისწინებული ცენტრალური და ადგილობრივი 24 მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციების უზრუნველყოფა, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოში გაშვილების მიზნებისთვის ცენტრალური მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციის უზრუნველყოფა; მეურვეობის, მზრუნველობის, მხარდაჭერის, შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის, ხანდაზმულთათვის და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთათვის ღირსეული ცხოვრების პირობების შექმნის ხელშეწყობა; პროგრამის ფარგლებში მოწყვლადი ჯგუფებისთვის გათვალისწინებული ფულადი გასაცემლები ხელს შეუწყობს მდგრადი განვითარების მიზნებით (SDG) განსაზღვრული 1.3.1 ინდიკატორის შესრულებას. 1.1.1 მოსახლეობის საპენსიო უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 27 02 01) საპენსიო ასაკის პირთა (ქალებისა – 60 წლიდან, მამაკაცებისა – 65 წლიდან) პენსიით და პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების, საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრების, უმაღლესი რანგის დიპლომატების და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; მოქალაქეთათვის საქართველოს კანონმდებლობით გარანტირებული სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების რეალიზება; „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ გამომდინარე პენსიების ინდექსაცია. 1.1.2 საქართველოს კანონიდან მოსახლეობის მიზნობრივი ჯგუფების სოციალური დახმარება (პროგრამული კოდი 27 02 02) მიზნობრივი სოციალური ჯგუფების მატერიალური მდგომარეობის შესამსუბუქებლად სიღარიბის ზღვრის ქვემოთ მყოფი ოჯახებისთვის საარსებო შემწეობის, მიზნობრივი ჯგუფებისთვის „სოციალური პაკეტის“, დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების, დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის ფულადი ბენეფიტების, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დახმარების გაცემა დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად; შრომითი მოვალეობის ჯანმრთელობისთვის ვნების ანაზღაურება; შესრულებისას დასაქმებულის შედეგად მიყენებული ზიანის ბავშვებისა და ბავშვიანი ოჯახების სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესების უზრუნველსაყოფად სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული ოჯახებისთვის (რომელთა სარეიტინგო ქულა 100 000-ის ტოლია ან 100 000-ზე ნაკლებია და რომლებშიც 16 წლამდე ასაკის ბავშვები ცხოვრობენ) ყოველთვიური დახმარების გაცემა გაზრდილი ოდენობით; მკვეთრად გამოხატული შშმ პირების და შშმ ბავშვების სოციალური პაკეტის გაცემა. 1.1.3 სოციალური რეაბილიტაცია და ბავშვზე ზრუნვა (პროგრამული კოდი 27 25 02 03) შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა (მათ შორის, ბავშვთა), ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის წინაშე მყოფ ბავშვთა ფიზიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მათი საზოგადოებაში ინტეგრაცია; კრიზისულ მდგომარეობაში მყოფი ბავშვიანი ოჯახების დახმარება; ქვეპროგრამის ფარგლებში უზრუნველყოფილია დეინსტიტუციონალიზაციის პროცესის და ინსტიტუციონალიზაციის პრევენციის ხელშეწყობა და არსებული სერვისების მხარდაჭერა და გაძლიერება. 1.1.4 სოციალური შეღავათები მაღალმთიან დასახლებაში (პროგრამული კოდი 27 02 04) „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემდეგი შეღავათების დაფინანსება: მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პენსიონერებისთვის – დანამატისა პენსიის 20 პროცენტის ოდენობით; „სოციალური პაკეტის“ მიმღებთათვის – დანამატისა „სოციალური პაკეტის“ 20 პროცენტის ოდენობით; დანამატებისა მაღალმთიან დასახლებაში მდებარე, სახელმწიფოს წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებულ და მის მართვაში არსებულ სამედიცინო დაწესებულებაში დასაქმებული სამედიცინო პერსონალისთვის (ექიმისთვის – პენსიის ორმაგი ოდენობით, ექთნისთვის – პენსიის ერთმაგი ოდენობით); აბონენტის (საყოფაცხოვრებო მომხმარებლის) მიერ მაღალმთიან დასახლებაში მოხმარებული ელექტროენერგიის ყოველთვიური საფასურის 50 პროცენტის (არაუმეტეს მოხმარებული 100 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურისა) ანაზღაურება. 1.1.5 სახელმწიფო ზრუნვის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 27 02 05) ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), გენდერული ნიშნით ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა დაცვა და მხარდაჭერა; მსხვერპლთა თავშესაფრით, დროებითი სადღეღამისო საცხოვრებლით და დღის მომსახურებით უზრუნველყოფა, აგრეთვე მათი ფსიქოსოციალური დახმარების/რეაბილიტაციის, სამედიცინო მომსახურების ან/და ოჯახსა და საზოგადოებაში რეინტეგრაციის ხელშეწყობა, იურიდიული მხარდაჭერა; ხანდაზმულთათვის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთათვის ოჯახურ გარემოსთან მიახლოებული პირობების შექმნა, სადღეღამისო მომსახურების ფარგლებში მათი მოვლა-პატრონობა, კვება, პირველადი სამედიცინო მომსახურება, სამკურნალოსარეაბილიტაციო ღონისძიებების განხორციელება/ორგანიზება, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფოს მიერ სოციალური სისტემის მეშვეობით საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო ზრუნვისა და 26 ტრეფიკინგის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დახმარების სააგენტოს დაწესებულებებში ჩარიცხულ პირთა გრძელვადიანი საცხოვრებლით, სადღეღამისო მომსახურებით უზრუნველყოფა, აგრეთვე მათი ფსიქოსოციალური რეაბილიტაციისა და სოციალური ფუნქციონირების გაუმჯობესების მხარდაჭერა. 1.2 მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა (პროგრამული კოდი 27 03) მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდა; დაავადებათა პრევენციის, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის საფრთხეებისთვის მზადყოფნის და საპასუხო რეაგირების უზრუნველყოფა; გეგმური და გადაუდებელი ამბულატორიული, გადაუდებელი სტაციონარული და გეგმური ქირურგიული მომსახურება, ქიმიო-, ჰორმონო- და სხივური თერაპია; მშობიარობისა და საკეისრო კვეთის სერვისების დაფინანსება; ბენეფიციართა გარკვეული ჯუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) შესაბამისი მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მაღალი რისკის ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა სტაციონარული სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა; ინფექციური და პარაზიტული დაავადებების მქონე ავადმყოფთა სტაციონარული სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობა, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენცია; დონორული სისხლისგან დამზადებული სისხლის პროდუქტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის, იმუნიზაციის, დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის ხელშეწყობა; ისეთი გადამდები დაავადებების, როგორებიცაა აივ ინფექცია, ტუბერკულოზი, მალარია, ვირუსული ჰეპატიტები, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების კონტროლი; C ჰეპატიტის ელიმინაციის ხელშეწყობა; ნარკომანიით დაავადებულ პირთა სამკურნალო და სარეაბილიტაციო მომსახურებებით უზრუნველყოფა; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელებიდან გამომდინარე, მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე რეაგირების ეფექტიანი მექანიზმების შემუშავება და მართვა; ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე მოსახლეობის ამბულატორიული, სტაციონარული და სათემო მომსახურებებით, საცხოვრებლით უზრუნველყოფა; დიაბეტით დაავადებული პაციენტების მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება; თირკმლის ტერმინალური უკმარისობით დაავადებული პაციენტების დიალიზით, თირკმლის ტრანსპლანტაციითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ინკურაბელური პაციენტების მკურნალობა და ტკივილის მართვის მიზნით მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; იშვიათი დაავადებების მქონე პაციენტთა მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სამედიცინო ტრანსპორტირებისა და სოფლად ამბულატორიული მომსახურების უზრუნველყოფა; ინდივიდუალური რეფერალური დახმარების უზრუნველყოფა; თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება; დონორების მიერ დაფინანსებული მიმდინარე პროგრამების ეტაპობრივად 27 სახელმწიფოს ვალდებულებებში ასახვა; „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტებისა და მაღალმთიანი და საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტებისთვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში საექიმო სპეციალობის მაძიებელთა დიპლომისშემდგომი/სარეზიდენტო მზადების დაფინანსება, დიპლომისშემდგომი განათლების რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობის გაზრდა. 1.2.1 მოსახლეობის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვა (პროგრამული კოდი 27 03 01) მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით: გეგმური და გადაუდებელი ამბულატორიული, გადაუდებელი სტაციონარული და გეგმური ქირურგიული მომსახურების, ქიმიო-, ჰორმონო- და სხივური თერაპიის, მშობიარობისა და საკეისრო კვეთის სერვისების დაფინანსება; ბენეფიციართა გარკვეული ჯუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მაღალი რისკის ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა სტაციონარული სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა; ინფექციური და პარაზიტული დაავადებების მქონე ავადმყოფთა სტაციონარული სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა. 1.2.2 საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვა (პროგრამული კოდი 27 03 02) მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) მე-3 მიზნის (ჯანსაღი ცხოვრებისა და კეთილდღეობის უზრუნველყოფა ყველა ასაკის ადამიანისთვის) თითქმის ყველა ამოცანის (მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობა, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენცია; დონორული სისხლისგან დამზადებული სისხლის პროდუქტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის (SDG, 3.1.1; 3.1.2; 3.2.1; 3.2.2), იმუნიზაციის (SDG, 3.8.1), დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის ხელშეწყობა; ისეთი გადამდები დაავადებების, როგორებიცაა აივ ინფექცია (SDG, 3.3.1), ტუბერკულოზი (SDG, 3.3.2), მალარია (SDG, 3.3.3), ვირუსული ჰეპატიტები (SDG, 3.3.4), სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების კონტროლი; C ჰეპატიტის ელიმინაციის ხელშეწყობა (SDG, 3.3.4.1); ნარკომანიით დაავადებულ პირთა სამკურნალო და სარეაბილიტაციო მომსახურებებით უზრუნველყოფა (SDG, 3.5.1.1)) შესრულება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) მე-3 მიზნის ფარგლებში დაგეგმილი ინდიკატორების შესრულების ხელშეწყობა; გლობალური ჯანმრთელობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოწვევის − აივ ინფექციის/შიდსის ახალი შემთხვევების 2030 წლისთვის შემცირების მნიშვნელობა; შესაბამისად, მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 3.3.1 ინდიკატორთან მისადაგებული ეროვნული ამოცანის მთავარი სამიზნის მიღწევა − 2030 წლისთვის აივ ინფექციის/შიდსის ახალი შემთხვევების ერთი მესამედით (1000 მოსახლეზე 0.125-მდე) შემცირება. ამ სამიზნის მიღწევა 2017 წლიდან 2022 წლის ჩათვლით შესაძლებელია გლობალური ფონდის ვალდებულებების სახელმწიფოს მიერ ჩანაცვლების პროცესის ჰარმონიული 28 მიმდინარეობით. 1.2.2.1 დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგი (პროგრამული კოდი 27 03 02 01) დაავადებათა ადრეული გამოვლენის გაუმჯობესება და ამის საშუალებით შორსწასული ფორმების გავრცელების შეზღუდვა; ძუძუს, საშვილოსნოს ყელის, კოლორექტული კიბოს სკრინინგი და პროსტატის კიბოს მართვა (ძუძუს კიბოს სკრინინგი − 40-დან 70 წლის ჩათვლით ასაკის ქალებში, საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგი − 25-დან 60 წლის ჩათვლით ასაკის ქალებში, მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგი − 50-დან 70 წლის ჩათვლით ორივე სქესის პირებში, 50-დან 70 წლის ჩათვლით ასაკის მამაკაცების სპეციფიკურ ანტიგენზე გამოკვლევა პროსტატის კიბოს ადრეული დიაგნოსტიკის მიზნით); საშვილოსნოს ყელის მუნიციპალიტეტში); ორგანიზებული სკრინინგი (გურჯაანის 1-დან 6 წლამდე ასაკის ბავშვთა მსუბუქი და საშუალო ხარისხის მენტალური განვითარების დარღვევების პრევენცია, ადრეული დიაგნოსტიკა და გონებრივი ჩამორჩენილობის პროფილაქტიკა; ეპილეფსიის დიაგნოსტიკა და ზედამხედველობა; დღენაკლულთა რეტინოპათიის სკრინინგის დღენაკლულთა სიბრმავის პროფილაქტიკა; პილოტირება, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში საინფორმაციო ელექტრონული რეგისტრების დანერგვა და ადმინისტრირება; ბავშვთა სისხლში განხორციელება. 1.2.2.2 ტყვიის ბიომონიტორინგის ღონისძიებების იმუნიზაცია (პროგრამული კოდი 27 03 02 02) მოსახლეობის დაცვის და შესაბამისი მარაგების შექმნის მიზნით ვაქცინების (მათ შორის, აივ ინფექციით/შიდსით და C ჰეპატიტით დაავადებული პირების B ჰეპატიტის საწინააღმდეგო ვაქცინაციისთვის, აგრეთვე სამედიცინო პერსონალის, სამედიცინო ჩვენების მქონე საქართველოს მოქალაქეების და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ორგანიზებული კონტინგენტის ვაქცინაციისთვის, ქრონიკული დაავადების (ჰიპერტენზია; გულის იშემიური დაავადება; დიაბეტი; ფქოდი; ასთმა და სუნთქვის უკმარისობის სხვა ფორმები) მქონე 65 წლის და მეტი ასაკის პირებისა და თავშესაფრების ბენეფიციარების პნევმოკოკური ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინაციისთვის) და ასაცრელი მასალების (შპრიცებისა და უსაფრთხო ყუთების) შესყიდვა; სპეციფიკური (ბოტულიზმის, დიფტერიის, ტეტანუსის, გველის შხამის საწინააღმდეგო) შრატების და ყვითელი ცხელების საწინააღმდეგო ვაქცინების სტრატეგიული მარაგის შესყიდვა; ანტირაბიული სამკურნალო საშუალებებით უზრუნველყოფა; გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის შესყიდვა; 29 ვაქცინების, ანტირაბიული სამკურნალო საშუალებების, სპეციფიკური შრატებისა და ასაცრელი მასალების (შპრიცებისა და უსაფრთხო ყუთების) მიღება, შენახვა და გაცემა-განაწილება „ცივი ჯაჭვის“ პრინციპების დაცვით, ცენტრალური დონიდან რეგიონების/მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ ერთეულებამდე; წითელას მასობრივი გავრცელების პრევენციისა და გლობალური ელიმინაციის სტრატეგიით განსაზღვრული ღონისძიებების ფარგლებში, მოსახლეობის არაიმუნურ ან არასრულად იმუნიზებულ ფენებში ეპიდჩვენებით იმუნოპროფილაქტიკის წარმოება; გრიპის საწინააღმდეგო სეზონური დაქვემდებარებული პირების აცრა; ვაქცინაციისადმი „ცივი ჯაჭვის“ მოწყობილობების/ინვენტარის შესყიდვა და მონტაჟი. 1.2.2.3 ეპიდზედამხედველობა (პროგრამული კოდი 27 03 02 03) რეგიონებსა და მუნიციპალიტეტებში არსებული საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის შესაბამისი სამსახურების მიერ ეპიდზედამხედველობის განხორციელება და სამედიცინო სტატისტიკური სისტემის ფუნქციონირება; მუნიციპალური საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის ცენტრების სამოქმედო არეალში ეპიდზედამხედველობის ღონისძიებების განხორციელება; მალარიისა და სხვა ტრანსმისიური პარაზიტული დაავადებების (დენგე, ზიკა, ჩიკუნგუნია, ყირიმ-კონგო, ლეიშმანიოზი და სხვა) პრევენცია და კონტროლი; ნოზოკომიური კონტროლი; ინფექციების ეპიდზედამხედველობა და ვირუსული დიარეების კვლევა ქვეყანაში შერჩეულ საყრდენ ბაზაში (ინფექციური პროფილის სამედიცინო დაწესებულება, რომელიც მომსახურებას უწევს 0-დან 14 წლის ჩათვლით ასაკის ბავშვებს), ჰოსპიტალიზებულ 0-დან 14 წლის ჩათვლით ასაკის ბავშვთა ფეკალური სინჯების ლაბორატორიული კვლევა როტავირუსულ, ადენოვირუსულ და ნოროვირუსულ ინფექციებზე; B და C ჰეპატიტებზე ეპიდზედამხედველობა; გრიპზე, გრიპისმაგვარ დაავადებებსა და მძიმე, მწვავე რესპირაციულ დაავადებებზე ეპიდზედამხედველობის ქსელის მდგრადობის შენარჩუნება და სეზონურ/პანდემიურ გრიპზე (მათ შორის, კორონავირუსზე) რეაგირება. 1.2.2.4 უსაფრთხო სისხლი (პროგრამული კოდი 27 03 02 04) დონორული სისხლის კვლევა В და С ჰეპატიტებზე, აივ ინფექციაზე/შიდსზე (EIA/Elisa მეთოდით) და სიფილისზე (TPHA ან EIA მეთოდით); 30 დონორული სისხლის კვლევა აივ ინფექციაზე/შიდსზე, В და С ჰეპატიტებზე (ნუკლეინის მჟავას ტესტირების (NAT) მეთოდოლოგიით); ხარისხის გარე კონტროლისა და მონიტორინგის უზრუნველყოფა (მათ შორის, სისხლის დონორთა ერთიანი ეროვნული ელექტრონული ბაზის ადმინისტრირება პროგრამაში მონაწილე სისხლის ბანკებში და ყველა სხვა სისხლის ბანკში, რომლებსაც აქვთ შესაბამისი საქმიანობის ლიცენზია, არ არიან პროგრამით განსაზღვრული მომსახურების მიმწოდებლები, მაგრამ თანხმობას განაცხადებენ ამ კომპონენტში მონაწილეობაზე და დარეგისტრირდებიან პროგრამის განმახორციელებელთან) დადგენილი წესის შესაბამისად; სისხლის უანგარო, რეგულარული დონორობის მხარდაჭერისა და მოზიდვის ეროვნული კამპანიის განხორციელება, მათ შორის, „სისხლის დონორის მსოფლიო დღესთან“ დაკავშირებული ღონისძიებების მხარდაჭერა; სისხლის დონორთა ადმინისტრირება. 1.2.2.5 ერთიანი ელექტრონული ბაზის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, გარემოსა და პროფესიულ დაავადებათა ჯანმრთელობის სფეროში არსებული ვალდებულებების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 27 03 02 05) საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვისა და გარემოს ჯანმრთელობის სფეროში აღებული ვალდებულებების შესრულების ხელშეწყობა; სხვადასხვა ტიპის საწარმოში დასაქმებულ პირთა პროფესიულ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება, კერძოდ: დასაქმებულთა პროფესიული ჯანმრთელობის კვლევა მიზნობრივი ჯგუფების მიხედვით და გამოვლენილ პროფესიულ დაავადებათა დიაგნოზების მონაცემთა ბაზაში აგრეგირება; სამუშაო ადგილებზე არსებული პროფესიული რისკების ინვენტარიზაცია და შეფასება; კონკრეტული საწარმოსთვის პროფესიული რისკფაქტორების პირველადი პრევენციის ღონისძიებათა კომპლექსისა და მავნე ფაქტორების ექსპოზიციის დონის შემცირების რეკომენდაციების შემუშავება; დასაქმებულთა ჯანმრთელობის მონიტორინგის ოპტიმალური სქემისა და სამედიცინო შემოწმების პერიოდულობის განსაზღვრა მიზნობრივი ჯგუფების მიხედვით; საწარმოს ადმინისტრაციისა და დასაქმებულთა სწავლება პროფესიული დაავადებების პრევენციის, პროფესიული რისკების შეფასებისა და კონტროლის მექანიზმების საკითხებზე; ქვეყნის მასშტაბით კონკრეტულ საწარმოებში არსებული პროფესიული რისკების ეპიდემიოლოგიური რუკისა და შესაბამისი მონაცემთა ბაზის შექმნა/განახლება. 1.2.2.6 ტუბერკულოზის მართვა (პროგრამული კოდი 27 03 02 06) ტუბერკულოზის ყველა სავარაუდო შემთხვევის გამოკვლევა, დაავადებულთა ამბულატორიული მომსახურება (ანტიტუბერკულოზური პრეპარატებით უზრუნველყოფა და მკურნალობა უშუალო მეთვალყურეობით); ლაბორატორიული მართვა; 31 ფთიზიატრიული სტაციონარული დახმარების ფარგლებში დიაგნოსტიკური, თერაპიული და ქირურგიული მომსახურება; ტუბერკულოზის სენსიტიური და რეზისტენტული ფორმების მკურნალობა (მათ შორის, მულტირეზისტენტული ტუბერკულოზის ახალი მედიკამენტებით მკურნალობა და მკურნალობის მონიტორინგი); ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო მედიკამენტებით უზრუნველყოფა, მათ შორის, პირველი რიგის და მეორე რიგის ანტიტუბერკულოზური მედიკამენტების შესყიდვა; მომსახურების სრულად ანაზღაურება; ტუბერკულოზით გამოწვეული ავადობის, სიკვდილიანობის და ინფექციის გავრცელების შემცირება. 1.2.2.7 აივ ინფექციის/შიდსის მართვა (პროგრამული კოდი 27 03 02 07) აივ ინფექციის/შიდსის გავრცელების შეფერხება და აივ ინფექციით/შიდსით დაავადებულთათვის მკურნალობის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა (პროგრამა არ ითვალისწინებს მოსარგებლის მხრიდან თანაგადახდას); აივ ინფექციაზე/შიდსზე ტესტირება; ნებაყოფლობითი აივ ინფექციით/შიდსით დაავადებულთა სტაციონარული მკურნალობა; კონსულტაცია და ამბულატორიული და აივ ინფექციის/შიდსის სამკურნალო პირველი რიგის და მეორე რიგის მედიკამენტების შესყიდვა; პროგრამის სერვისების უზრუნველყოფა; უნივერსალური ხელმისაწვდომობის აივ ინფექციის/შიდსის მართვის ღონისძიების ფარგლებში ზემოაღნიშნული მიზნების განხორციელების შედეგად შესრულდება მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) მე-3 მიზნის 3.3.1 ინდიკატორი. 2030 წლისთვის აივ ინფექციით/შიდსით ინფიცირების შემთხვევები 1000 მოსახლეზე 0.125-მდე შემცირდება. მდგრადი განვითარების მიზნების 3.3.1 ინდიკატორის შესრულების მიზნით მომზადდა საქართველოს აივ/შიდსის ეროვნული სტრატეგიული გეგმა (2019−2023). ამასთანავე, აივ ინფექციის/შიდსის მართვის სახელმწიფო პროგრამების დაფინანსება და მომსახურების მოცულობა ყოველწლიურად იზრდება. სახელმწიფო ეტაპობრივად ანაცვლებს გლობალური ფონდის ღონისძიებებს. 1.2.2.8 დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობა (პროგრამული კოდი 27 03 02 08) ორსულთა ეფექტიანი პატრონაჟისა და მაღალკვალიფიციური სამედიცინო დახმარების გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით: ანტენატალური მეთვალყურეობა; 32 გენეტიკური პათოლოგიების ადრეული გამოვლენა; ორსულებში B და C ჰეპატიტების, აივ ინფექციის/შიდსის და ათაშანგის სკრინინგი; ორსულთა მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ახალშობილთა და ფენილკეტონურიაზე, მუკოვისციდოზზე; ბავშვთა სკრინინგი ჰიპოთირეოზზე, ჰიპერფენილალანინემიასა და ახალშობილთა სმენის სკრინინგული გამოკვლევა. 1.2.2.9 ნარკომანიით დაავადებულ პაციენტთა მკურნალობა (პროგრამული კოდი 27 03 02 09) ნარკომანიით დაავადებულ პირთა მკურნალობა (სტაციონარული დეტოქსიკაცია) და პირველადი რეაბილიტაცია, მათი ჩამანაცვლებელი ნარკოტიკით უზრუნველყოფა და სამედიცინო მეთვალყურეობა; ალკოჰოლის მიღებით გამოწვეული ფსიქიკური აშლილობის მქონე პაციენტების სტაციონარული მომსახურება. 1.2.2.10 ჯანმრთელობის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 27 03 02 10) ჯანმრთელობის შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების მიზნით თამბაქოს მოხმარების კონტროლის გაძლიერება; ჯანსაღი კვების და ალკოჰოლის ცნობიერების ამაღლება; ჭარბი მოხმარების შესახებ ფიზიკური აქტივობის ხელშეწყობა; C ჰეპატიტის პრევენცია და მოსახლეობის განათლების ხელშეწყობა; ფსიქიკური ჯანმრთელობის ხელშეწყობა; ნივთიერებადამოკიდებულების დამოკიდებულების პრევენცია; და აზარტულ თამაშებზე გარემოს და ჯანმრთელობის საკითხები; ჯანმრთელობის ხელშეწყობის ღონისძიებათა პოპულარიზაცია და გაძლიერება (მათ შორის, ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ სხვადასხვა თემაზე მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან ურთიერთობა, სატელეკომუნიკაციო ან/და საეთერო (მათ შორის, სამედიცინო პროფილის) დროის შესყიდვა). 1.2.2.11 C ჰეპატიტის მართვა (პროგრამული კოდი 27 03 02 11) სკრინინგული კვლევა; C ჰეპატიტით დაავადებულ პირთა დიაგნოსტიკა, მათ შორის, მკურნალობაში ჩართვამდე აუცილებელი კვლევებისა და მკურნალობის პროცესის მონიტორინგისთვის აუცილებელი კვლევების ჩატარების უზრუნველყოფა; C ჰეპატიტის სამკურნალო უზრუნველყოფა; ფარმაცევტული პროდუქტით 33 მედიკამენტების ლოჯისტიკა. 1.2.3 მოსახლეობისათვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდება პრიორიტეტულ სფეროებში (პროგრამული კოდი 27 03 03) ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე სპეციალიზებული დახმარებით უზრუნველყოფა; დიაბეტით დაავადებული პაციენტების მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის მკურნალობა და ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება; თირკმლის ქრონიკული უკმარისობით დაავადებული პაციენტების დიალიზით, თირკმლის ტრანსპლანტაციითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ინკურაბელური პაციენტების უზრუნველყოფა; მკურნალობა იშვიათი დაავადებების მქონე მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; და პაციენტთა მედიკამენტებით მკურნალობა და სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სამედიცინო ტრანსპორტირებისა და სოფლად ამბულატორიული მომსახურებით უზრუნველყოფა; რეფერალური დახმარების უზრუნველყოფა; თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება. 1.2.3.1 ფსიქიკური ჯანმრთელობა (პროგრამული კოდი 27 03 03 01) მოსახლეობისთვის ფსიქიატრიული მომსახურების გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ბავშვთა და მოზრდილთა ამბულატორიული და სტაციონარული მომსახურება; ფსიქოსოციალური რეაბილიტაცია; ფსიქიატრიული კრიზისული ინტერვენცია; თემზე დაფუძნებული მობილური გუნდის მომსახურება; ფსიქიკური დარღვევების უზრუნველყოფა. 1.2.3.2 მქონე პირთა თავშესაფრით დიაბეტის მართვა (პროგრამული კოდი 27 03 03 02) შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ ბავშვთა მომსახურება; სპეციალიზებული ამბულატორიული დახმარების გაწევა; შაქრიანი დიაბეტითა და უშაქრო დიაბეტით დაავადებული მოსახლეობის სპეციფიკური მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; შაქრიანი დიაბეტითა და უშაქრო დიაბეტით პაციენტების შესაძლო გართულებების პრევენცია. დაავადებული 34 1.2.3.3 ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება (პროგრამული კოდი 27 03 03 03) 18 წლამდე ასაკის ონკოჰემატოლოგიური პაციენტების ფინანსური ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად ონკოჰემატოლოგიური დაავადებების მქონე 18 წლამდე ასაკის ბავშვთა ამბულატორიული და სტაციონარული მკურნალობა. 1.2.3.4 დიალიზი და თირკმლის ტრანსპლანტაცია (პროგრამული კოდი 27 03 03 04) პაციენტთა ჰემოდიალიზით უზრუნველყოფა; და პერიტონეული დიალიზით ჰემოდიალიზისა და პერიტონეული დიალიზისთვის საჭირო სადიალიზე საშუალებების, მასალისა და მედიკამენტების შესყიდვა და მიწოდება; თირკმლის ტრანსპლანტაცია; ორგანოგადანერგილთა უზრუნველყოფა. 1.2.3.5 იმუნოსუპრესიული მედიკამენტებით ინკურაბელურ პაციენტთა პალიატიური მზრუნველობა (პროგრამული კოდი 27 03 03 05) ინკურაბელურ მზრუნველობა; პაციენტთა ამბულატორიული პალიატიური ინკურაბელურ მზრუნველობა; პაციენტთა სტაციონარული პალიატიური ინკურაბელურ პაციენტთა მედიკამენტებით უზრუნველყოფა. 1.2.3.6 იშვიათი დაავადებების მქონე და მუდმივ ჩანაცვლებით მკურნალობას დაქვემდებარებულ პაციენტთა მკურნალობა (პროგრამული კოდი 27 03 03 06) იშვიათი დაავადებების მქონე ამბულატორიული მომსახურება; 18 წლამდე ასაკის ბავშვთა იშვიათი დაავადებების მქონე და მუდმივ ჩანაცვლებით მკურნალობას დაქვემდებარებულ 18 წლამდე ასაკის ბავშვთა სტაციონარული მომსახურება; ჰემოფილიით და სისხლის შედედების სხვა მემკვიდრეობითი პათოლოგიებით დაავადებულ ბავშვთა და მოზრდილთა ამბულატორიული და სტაციონარული მომსახურება; იშვიათი დაავადებების მქონე მედიკამენტებით უზრუნველყოფა. 1.2.3.7 პაციენტების სპეციფიკური პირველადი და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 27 03 03 07) სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ტრანსპორტირების უზრუნველყოფა; და სამედიცინო პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურება სოფლად (მათ შორის, ამბულატორიული მომსახურებისთვის აუცილებელი 35 მედიკამენტების და სამედიცინო დანიშნულების საგნების, ექიმის ჩანთის და სამედიცინო დოკუმენტაციის ბეჭდვის მომსახურების შესყიდვა); შიდა ქართლის სოფლების ამბულატორიული ქსელის ხელშეწყობა და განვითარება; სპეციალურ დაფინანსებაზე მყოფი დაწესებულებების მიერ შესაბამისი ამბულატორიული და სტაციონარული მომსახურების მიწოდება; სპეციალურ დაფინანსებაზე მყოფი ზოგიერთი სამედიცინო დაწესებულების დამატებითი ფინანსური უზრუნველყოფა; სოფლის მოსახლეობისთვის პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების გეოგრაფიული და ფინანსური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფა. 1.2.3.8 რეფერალური მომსახურება (პროგრამული კოდი 27 03 03 08) სტიქიური უბედურებების, კატასტროფების, საგანგებო სიტუაციების, კონფლიქტების რეგიონებში დაზარალებულ მოქალაქეთათვის და საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული სხვა შემთხვევების დროს მოსახლეობისთვის სამედიცინო დახმარების გაწევა; მოსახლეობის ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდით მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესება; ფილტვის ქრონიკული დაავადებების მქონე პირთა რეაბილიტაციის უზრუნველყოფა. 1.2.3.9 თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება (პროგრამული კოდი 27 03 03 09) თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა ამბულატორიული შემოწმება და მათთვის დამატებითი გამოკვლევების ჩატარება. 1.2.3.10 ახალი კორონავირუსული დაავადების - COVID 19-ის მართვა (პროგრამული კოდი 27 03 03 10) ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელებიდან გამომდინარე, მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე რეაგირების ეფექტიანი მექანიზმების შემუშავება და მართვა; ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მდგრადობის უზრუნველყოფა. 1.2.4 დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლება (პროგრამული კოდი 27 03 04) „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ტერიტორიებისა და მაღალმთიანი და საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტების მოსახლეობისთვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდების უწყვეტობისა და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება ამ მუნიციპალიტეტებისთვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში პირთა მომზადებით; 36 დიპლომისშემდგომი განათლების მზადების)/სარეზიდენტო პროგრამების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; (პროფესიული ფინანსური პროფესიული რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობის გაზრდა. 1.3 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 27 01) მოსახლეობის შრომისა და დასაქმების, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია; დევნილთა და სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებულ და გადაადგილებულ პირთა (ეკომიგრანტთა) სოციალური დაცვისა და განსახლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების კოორდინაცია; ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მარეგულირებელი აქტების მომზადება და ზედამხედველობა; სამედიცინო საქმიანობის ხარისხის კონტროლი და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კონტროლი; სამკურნალო საშუალებების ხარისხსა და მიმოქცევაზე და ფარმაცევტულ საქმიანობაზე ზედამხედველობა; სოციალური დახმარებების, პენსიებისა და სხვა ფულადი და არაფულადი სახელმწიფო ბენეფიტების მიმღებთა გამოვლენა, დადგენა და აღრიცხვა, მათთვის დახმარების დანიშვნა და მისი გაცემის ორგანიზება; ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების განხორციელების გასაუმჯობესებლად სერვისების განვითარება/სრულყოფა; საზოგადოების საჭიროებებზე ორიენტირებული ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების შეუფერხებელი მიწოდება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვა და დახმარება/მხარდაჭერა; მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა, ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა/ბავშვთა მოვლა-პატრონობა გრძელვადიან პერიოდში; საქართველოს ტერიტორიულ ერთეულებში საგანგებო კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების მართვა; სიტუაციების ქვეყანაში შრომის უსაფრთხოების დაცვის მექანიზმების მართვა, შრომითი ურთიერთობების გაუმჯობესება; შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის თაობაზე შესაბამისი ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტების შემუშავება; 37 ქვეყანაში შრომის ბაზრის პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის, სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მექანიზმების მართვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების დროებით ლეგალურად დასაქმების ხელშეწყობა; შრომის კანონმდებლობის, შრომის უსაფრთხოების ნორმების, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის(ტრეფიკინგი) გამოვლენის მიზნით განსაზღვრული ღონისძიებების ეფექტური აღსრულების ზედამხედველობა და მენეჯმენტი; შრომითი კოდექსის შესაბამისად შრომითი უფლებების, მ.შ. დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების აკრძალვის, გენდერული თანასწორობის და იძულებითი შრომითი ექსპლუატაციის პრევენცია; იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა, ეკომიგრანტთა და მიგრანტთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება; სამინისტროს სისტემის ფუნქციონირებისათვის საჭირო საინფორმაციო სისტემების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინფრასტრუქტურის მართვა, ინტეგრირებული სერვერული და ქსელური ინფრასტრუქტურის შექმნა, მისი საიმედო და ეფექტური მუშაობის და განვითარების უზრუნველყოფა. 1.3.1 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 01) მოსახლეობის შრომისა და დასაქმების, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია; დევნილთა და ეკომიგრანტთა სოციალური დაცვისა და განსახლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის, აგრეთვე საქართველოში ემიგრაციიდან დაბრუნებულ საქართველოს მოქალაქეთა რეინტეგრაციისა და საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, საქართველოში კანონიერი საფუძვლით მყოფ უცხოელთა და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირთა ადგილობრივი ინტეგრაციის ხელშეწყობის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების კოორდინაცია; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება. 1.3.2 სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების პროგრამა (პროგრამული კოდი 27 01 02) სამედიცინო საქმიანობის ხარისხის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; კონტროლი და მისი სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კონტროლი; სამკურნალო საშუალებების ხარისხსა და ფარმაცევტულ საქმიანობაზე ზედამხედველობა. დველობა. მიმოქცევაზე და 38 1.3.3 დაავადებათა კონტროლისა და ეპიდემიოლოგიური უსაფრთხოების პროგრამის მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 03) საზოგადოების საჭიროებებზე ორიენტირებული დაცვის მომსახურების შეუფერხებელი მიწოდება. 1.3.4 ჯანმრთელობის სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 04) მოსახლეობის სოციალური დაცვის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება და მისი ხელშეწყობა; მოსახლეობის სოციალურად ყველაზე დაუცველი ფენის მხარდაჭერა, მოქალაქეთათვის გაწეული მომსახურების დახვეწა და მისი ხარისხის ამაღლება, უფრო მოქნილი, მარტივი, სწრაფი და მოსახლეობისთვის ადვილად ხელმისაწვდომი მექანიზმების დანერგვა. 1.3.5 სახელმწიფო ზრუნვის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 05) ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების/მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს ტერიტორიაზე კანონმდებლობით გათვალისწინებული ცენტრალური და ადგილობრივი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციების უზრუნველყოფა, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოში გაშვილების მიზნებისთვის ცენტრალური მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციის უზრუნველყოფა; მეურვეობის, მზრუნველობის, მხარდაჭერის, შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა, დაზარალებულთა დაცვა, დახმარება/მხარდაჭერა და მათი რეაბილიტაციის ხელშეწყობა; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის, ხანდაზმულთათვის და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთათვის ღირსეული ცხოვრების პირობების შექმნის ხელშეწყობა. 1.3.6 საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 06) საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების მოსახლეობისთვის ყოველდღიურ რეჟიმში, აგრეთვე სხვადასხვა სახის კატასტროფის, მათ შორის, ეპიდემიის, პანდემიის, საომარი მდგომარეობის, დროს შექმნილი საგანგებო სიტუაციისას სწრაფი და ხარისხიანი გადაუდებელი/სასწრაფო სამედიცინო დახმარებისა და რეფერალური დახმარების გაწევისა და მოსახლეობისთვის პირველადი ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების მიწოდების უზრუნველყოფა/კოორდინაცია; პროფესიული მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით სასწავლო ან/და სატრენინგო მომსახურების მიწოდების ადმინისტრირება; საქართველოს მთელს ტერიტორიაზე საგანგებო სიტუაციების 39 კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების მართვა. 1.3.7 დევნილთა, ეკომიგრანტთა და საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 27 01 07) იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა და სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებულ და გადაადგილებულ პირთა (ეკომიგრანტთა) მიმართ სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება და მათი სოციალურ-ეკონომიკური პირობების გაუმჯობესების ხელშეწყობა, მათ შორის, საარსებო წყაროების შექმნით; საქართველოში ემიგრაციიდან დაბრუნებულ საქართველოს მოქალაქეთა რეინტეგრაციისა და საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, საქართველოში კანონიერი საფუძვლით მყოფ უცხოელთა და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირთა ადგილობრივი ინტეგრაციის ხელშეწყობა. 1.3.8 დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 08) ქვეყანაში შრომისა და დასაქმების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; ქვეყანაში შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა მექანიზმების მართვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების დროებით ლეგალურად დასაქმების ხელშეწყობა. ცირკულარული შრომითი მიგრაციის ფარგლებში დაბრუნებული შრომითი მიგრანტების ადგილობრივ შრომით ბაზარზე დასაქმების ხელშეწყობა; დამსაქმებლებისა და სამუშაო ძალის ინფორმაციის დამუშავება და ანალიზი. 1.3.9 შესახებ სტატისტიკური ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 09) მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში პოლიტიკის განხორციელება და მისი ხელშეწყობა; სახელმწიფო ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების განხორციელების გასაუმჯობესებლად სერვისების განვითარება/სრულყოფა. 1.3.10 ინფორმაციული ტექნოლოგიების სისტემების განვითარება და მართვა (პროგრამული კოდი 27 01 10) სამინისტროს სისტემის ფუნქციონირებისათვის საჭირო საინფორმაციო სისტემების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინფრასტრუქტურის მართვა, ინტეგრირებული სერვერული და ქსელური ინფრასტრუქტურის შექმნა, მისი საიმედო და ეფექტური მუშაობის და განვითარების უზრუნველყოფა. 1.4 სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა (პროგრამული კოდი 27 04) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჯანდაცვითი ინფრასტრუქტურის, შენობა-ნაგებობებისა და აღჭურვილობის განახლება, სამედიცინო დაწესებულებებში დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მინიმალური სტანდარტის უზრუნველყოფა; სამედიცინო დაწესებულებათა მშენებლობა, რეაბილიტაცია, აღჭურვა და მათი ფუნქციონირების ხელშეწყობა. 40 1.5 შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა (პროგრამული კოდი 27 05) ქვეყანაში შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა განვითარებითა/განხორციელებით, სამუშაოს მაძიებელთა კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით დასაქმების ხელშეწყობა; სამუშაოს მაძიებელთა რეგისტრაცია, მათთვის კონსულტაციის გაწევა, მომსახურებების განვითარება, შეზღუდული შესაძლებლობისა და სპეციალური საჭიროების მქონე პირთა, მათ შორის, ქალთა, დასაქმების ხელშეწყობა; შრომის ბაზრის მოთხოვნად პროფესიებში სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადება, პროფესიული გადამზადება და/ან სამუშაო ადგილებზე შემდგომი სტაჟირებითა და საკვანძო კომპეტენციების განვითარებით მათი კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით სამუშაოს მაძიებელთა დასაქმების ხელშეწყობა, მათ შორის, ქალთა მონაწილეობის უპირატესობის გათვალისწინებით; საქართველოში შრომის ბაზარზე, შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესწავლა; საქართველოში მოქმედი ობიექტების ინსეპქტირება შრომის ინსპექციის კანონით განსაზღვრული მანდატის ფარგლებში; შრომის კანონმდებლობის, შრომის უსაფრთხოების ნორმების, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის(ტრეფიკინგი) გამოვლენის მიზნით განსაზღვრული ღონისძიებების ეფექტური აღსრულების ზედამხედველობა და მენეჯმენტის ფუნქციის განხორციელება; საქართველოში შრომის პირობების გასაუმჯობესებლად, დახვეწის მიზნით შრომის კანონმდებლობისა და შრომის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შემუშავება, ეფექტიანი აღსრულება და ამის საფუძველზე, დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის ჯანსაღი/სამართლიანი შრომითი ურთიერთობების ხელშეწყობა. . 1.6 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 30 05) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ფიზიკური განვითარების შენარჩუნება და განმტკიცება, ავადობისა და შრომისუუნარობის შემთხვევების შემცირება; სამედიცინო ქვედანაყოფების მაღალი საბრძოლო და სამობილიზაციო მზადყოფნის უზრუნველყოფა; საჭიროების შემთხვევაში, დაჭრილთათვის გაწევისა და მათი ევაკუაციის ორგანიზება; სამედიცინო დახმარების საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში სანიტარიულჰიგიენურ და ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა კონტროლი; 41 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა. 1.7 ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი (პროგრამული კოდი 39 00) საქართველოში მცხოვრები სოციალურად დაუცველი ან კატასტროფული სოციალური დანახარჯების რისკის წინაშე მდგარი პირებისთვის ალტერნატიული (არასაბიუჯეტო) რესურსების მობილიზება და პრიორიტეტული სოციალური საჭიროებებისთვის მიმართვა საზოგადოების, კერძო სექტორისა და სახელმწიფოს მონაწილეობით; სოციალური და ჯანმრთელობის დაცვის პროექტების დაფინანსება, მათ შორის, ერთჯერადი დახმარებების, აგრეთვე რეგულარული სოციალური შემწეობების/პროექტების დაგეგმვა და განხორციელება; ონკოლოგიური დაავადებების მქონე 22 წლამდე ასაკის ბენეფიციართა მხარდაჭერა სახელმწიფო და მუნიციპალური დაფინანსების ლიმიტის ფარგლების გარეთ მოხვედრილი თერაპიისა და დიაგნოსტიკის შემთხვევაში, აგრეთვე ძვირად ღირებული დიაგნოსტიკური მომსახურება და მკურნალობა საზღვარგარეთ დადასტურებული სამედიცინო აუცილებლობის შემთხვევაში; ონკოლოგიური დაავადებების მქონე მოზრდილთათვის ძვირად ღირებული მედიკამენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 2 თავდაცვა, საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება ქვეყნის უსაფრთხოება კეთილდღეობისა და განვითარების აუცილებელი წინაპირობაა. შესაბამისად, თავდაცვის სისტემის განმტკიცება და სამხედრო აღმშენებლობა საქართველოს ეროვნული ამოცანაა. თავდაცვითი ომი სახელმწიფოს სუვერენული უფლებაა, ხოლო თავდაცვის ძალების მზადყოფნა და სიძლიერე − ქვეყანაში სტაბილურობისა და მშვიდობის ერთ-ერთი მთავარი გარანტი. ქვეყნის თავდაცვის სისტემის გასაძლიერებლად განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: ეროვნული თავდაცვის სისტემის განვითარების პროცესში გაგრძელდება „ტოტალური თავდაცვის“ მიდგომის ინტენსიური დანერგვა; გაგრძელდება ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, როგორც ძირითად სტრატეგიულ პარტნიორთან, ერთად საქართველოს თავდაცვის მზადყოფნის პროგრამის (GDRP) განხორციელება, რომლის ფარგლებშიც მომზადდება და აღიჭურვება თავდაცვის ძალების ქვეითი ბატალიონები; განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა საინჟინრო, ლოჯისტიკური, სპეციალური დანიშნულების ძალების, საჰაერო თავდაცვის, საჰაეროსატრანსპორტო, ჯავშანსაწინააღმდეგო, დაზვერვის, არტილერიის, მართვისა და კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემების შესაძლებლობების განვითარებას, კიბერუსაფრთხოებისა და სტრატეგიული კომუნიკაციების სფეროების და ეროვნული გვარდიის შემდგომ რეფორმირებას; თანამედროვე მოთხოვნების გათვალისწინებით გაგრძელდება სამხედრო განათლების სფეროს ოფიცერთა და სერჟანტთა მომზადების მნიშვნელოვანი სეგმენტების ინსტიტუციონალიზაცია და ჩრდილოატლანტიკური ალიანსის სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა; ნატო-საქართველოს წვრთნისა და შეფასების ერთობლივი ცენტრის (JTEC) განვითარება მნიშვნელოვნად გაზრდის თავდაცვის შეფასების შესაძლებლობებს, აგრეთვე ხელს შეუწყობს ნატოს პარტნიორობის თავსებადობის ინიციატივის (Partnership Interoperability Initiative) განხორციელებას. ამასთანავე, მოხდება 42 საბრძოლო-საწვრთნელი ცენტრის (CTC) სრულფასოვანი გამართვა, საწყისი საბრძოლო მომზადებისა და დოქტრინების ცენტრების განვითარება ნატოს სტანდარტების გათვალისწინებით; ალიანსის გაძლიერებული მოწინავე განლაგების (Enhanced Forward Presence) გათვალისწინებით გაგრძელდება თავდაცვის ლოჯისტიკის სფეროს ტრანსფორმაცია; განხორციელდება ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტით (SNGP) გათვალისწინებული ინიციატივები, რომელთა ფარგლებშიც, როგორც ორმხრივ, ისე მრავალმხრივ ფორმატებში ალიანსისგან მიღებული ეფექტიანი მხარდაჭერით მიიღწევა ნატოსთან თავსებადობის მაღალი ხარისხი; „ტოტალური თავდაცვის“ პრინციპის გათვალისწინებით გაგრძელდება სარეზერვო ქვედანაყოფების მომზადება; აქტიური რეზერვის განვითარებისთვის გაგრძელდება სპეციალისტთა რეზერვის პროგრამის გაფართოების გეგმების შემუშავება, რომლებიც გულისხმობს რეგულარულ ქვედანაყოფებში სპეციალისტთათვის − რეზერვისტებისთვის შესაბამისი პოზიციების განსაზღვრას; სამხედრო-სამეცნიერო კვლევების, სამხედრო მრეწველობის განვითარებისა და მისი საექსპორტო პოტენციალის გაზრდის მიზნით ქმედითი ნაბიჯები გადაიდგმება; საქართველოს თავდაცვის მზადყოფნის პროგრამის (GDRP) მიმდინარეობის პარალელურად, მოხდება მასში მონაწილე ქვედანაყოფების პირადი შემადგენლობის სათანადო ანაზღაურების სისტემით ეტაპობრივი უზრუნველყოფა; გაგრძელდება როგორც სამხედრო-სამედიცინო შესაძლებლობების განვითარება, ისე თავდაცვის ძალების, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსამსახურეთა და მათი ოჯახის წევრთა, ვეტერანთა, დაღუპული სამხედრო მოსამსახურეების ოჯახის წევრთა და სამოქალაქო პირთა სამედიცინო მომსახურების/რეაბილიტაციის ეფექტიანობის გაზრდა და დაჭრილ/დაშავებულ სამხედრო მოსამსახურეთა საზოგადოებაში რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციის ღონისძიებების განხორციელება; გაგრძელდება მოსამსახურეებისთვის ბინების მშენებლობის თანადაფინანსება და სხვა სოციალური პროექტების განხორციელება; კვლავ ერთ-ერთი პრიორიტეტი იქნება სამხედრო ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაცია; მათ შორის, განხორციელდება ყველა მოქმედი ყაზარმისა და სასადილოს სრული რეაბილიტაცია, ჯარისკაცებისთვის მოეწყობა ახალი სპორტული ინფრასტრუქტურა, მოწესრიგდება სამხედრო ბაზების შიდა ინფრასტრუქტურა. მაღალ პროფესიულ დონეზე იქნება უზრუნველყოფილი დანაშაულის პრევენცია, დანაშაულზე სწრაფი რეაგირება, საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ფაქტების გამოვლენა; მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება თანამშრომელთა სამუშაო პირობები; საზოგადოებისთვის კიდევ უფრო მოქნილი და სწრაფი სერვისები იქნება შეთავაზებული: გაგრძელდება კრიმინალური პოლიციის რეფორმა, რომელიც საპოლიციო საქმიანობის საფუძველია; დასრულდება კრიმინალურ პოლიციაში ოპერატიული, საგამოძიებო და საუბნო მიმართულებების მკაფიოდ გამიჯვნა; განვითარდება მართლწესრიგის ოფიცრის ინსტიტუტი, რომლის უმთავრესი ამოცანა იქნება დანაშაულის პრევენციაზე მუშაობა; საგამოძიებო სისტემის რეფორმის უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია საგამოძიებო და საპროკურორო ფუნქციების გამიჯვნა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის რეფორმის საფუძველზე; რეფორმის მიზანია გამოძიების პროცესში გამომძიებლების მეტი დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა, გამოძიების ხარისხის ამაღლება და საპროკურორო ზედამხედველობის გაძლიერება; აღნიშნული რეფორმის ფარგლებში, ვენეციის 43 კომისიის რეკომენდაციების გათვალისწინებით მომზადებულია და მიღებული იქნება საქართველოს კანონის პროექტი საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ და სამოქმედო გეგმა; გაგრძელდება სასაზღვრო პოლიციის რეფორმა; რეფორმის ფარგლებში განვითარდება ადამიანური რესურსების უკეთ მართვის, სასაზღვრო ინფრასტრუქტურისა და საზღვარზე დაკვირვების თანამედროვე ტექნიკური საშუალებები; გაგრძელდება საზღვრის მართვის რისკების ანალიზის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება; განხორციელდება საპატრულო პოლიციის რეფორმის ახალი ეტაპი; რეფორმის ფარგლებში დაინერგება სტანდარტული მოქმედებების პროცედურები და სამართალდარღვევების გამოკვეთის თანამედროვე საშუალებები; გაძლიერდება ქვეით პატრულ-ინსპექტორთა კორპუსი, რაც აამაღლებს ტურისტული და გასართობი ინფრასტრუქტურით დატვირთულ მიმართულებებზე უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის სტანდარტებს; საგზაო უსაფრთხოების სფეროში გამოწვევების დასაძლევად განვითარდება უკონტაქტო პატრულირება; საპატრულო პოლიციის ერთიანი მომსახურების ცენტრის კონცეფცია დაინერგება ქვეყნის მასშტაბით; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრი „112“ საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების დონის ამაღლების ფარგლებში გააგრძელებს ქვეყნის მასშტაბით ვიდეოსამეთვალყურეო სისტემების დამატებას/განვითარებას; საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად კიდევ უფრო გაძლიერდება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება − საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური და მეხანძრე-მაშველების შესაძლებლობები; გაძლიერდება საოპერაციო შესაძლებლობები/რესურსები, ამაღლდება მზადყოფნის დონე და რეაგირების ხარისხი, ძირეულად განახლდება ტექნიკა/აღჭურვილობა, მოხდება ინფრასტრუქტურის სრული მოდერნიზაცია, მნიშვნელოვნად განვითარდება საერთაშორისო თანამშრომლობა; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების სფეროში განხორციელებული და მიმდინარე რეფორმების შესაბამისად, უზრუნველყოფილი იქნება პოლიციის დანაყოფებში ბავშვზე ორიენტირებული გარემოს შექმნა; დაინერგება დანაშაულის პრევენციისკენ მიმართული მიდგომები, მათ შორის, ანალიზზე დაფუძნებული საპოლიციო საქმიანობის მოდელი. ამ მიზნით გაგრძელდება პოლიციის დანაყოფებში ანალიტიკოსთა ქსელის შექმნა ქვეყნის მასშტაბით; გაღრმავდება საერთაშორისო საპოლიციო სტრუქტურებთან თანამშრომლობა; საქართველო აქტიურად ითანამშრომლებს ევროპოლთან 2017 წელს გაფორმებული შეთანხმების საფუძველზე; გაგრძელდება საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების პროგრამის განხორციელება; მნიშვნელოვნად გაიზრდება საგზაო მოძრაობის ადმინისტრირების სფეროში ახალი ტექნოლოგიების გამოყენება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრიორიტეტად დარჩება ორგანიზებულ დანაშაულთან და ნარკოდანაშაულთან აქტიური ბრძოლა; გაგრძელდება ახალი საპოლიციო ციფრული პროდუქტების შექმნა. მათ შორისაა: ანონიმური შეტყობინებების პლატფორმა, საზღვრის კვეთის ელექტრონული სისტემა, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საინფორმაციო პლატფორმა, მოქალაქეებთან უკუკავშირის სისტემა; საზოგადოებისა და პოლიციის თანამშრომელთათვის ღირსეული და უსაფრთხო პირობების შესაქმნელად გაგრძელდება პოლიციის შენობების განახლება/რეაბილიტაცია, ახალი ობიექტების მშენებლობა და მათი შესაბამისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით უზრუნველყოფა; განხორციელდება მნიშვნელოვანი პროექტები, რაც საჯარო სამართლის 44 იურიდიული პირის − საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მიერ საზოგადოებისთვის შეთავაზებულ სერვისებს კიდევ უფრო მოქნილს, კომფორტულსა და მრავალფეროვანს გახდის. გაგრძელდება პენიტენციური სისტემის მაღალი საერთაშორისო სტანდარტებით მოწყობის პროცესი. ამ მიზნით: პენიტენციური სისტემის ინფრასტრუქტურა მაქსიმალურად დაუახლოვდება მაღალ საერთაშორისო სტანდარტებს; აშენდება ახალი, მცირე ზომის პენიტენციური დაწესებულებები, გაუმჯობესდება არსებული დაწესებულებები უსაფრთხოების, ადამიანის უფლებებისა და რეაბილიტაციის სფეროებში მოქმედი საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; შეიქმნება საოჯახო ტიპის პენიტენციური დაწესებულება, სადაც ერთი და იმავე სასწავლო ინტერესებისა და მისწრაფებების მქონე რამდენიმე არასრულწლოვანი განთავსდება და გათავისუფლებამდე ოჯახურ გარემოში იცხოვრებს; პენიტენციურ დაწესებულებებში გაუმჯობესდება უსაფრთხოების, გარე პერიმეტრის დაცვისა და ესკორტის ღონისძიებები დაწესებულებებიდან გაქცევის, მიმალვის ან დაწესებულებებში უკანონო ნივთების შეტანის შესაძლებლობის შესამცირებლად; დაინერგება ინდივიდუალური შეფასების, მათ შორის, კლასიფიკაციის, სასჯელის დაგეგმვისა და შემთხვევის მართვის, ეფექტიანი მეთოდოლოგიები; გაუმჯობესდება მსჯავრდებულთა დასაქმების, პროფესიული სწავლების, განათლებისა და განტვირთვის შესაძლებლობები. ამ მიზნით შეიქმნება შესაბამისი სისტემები და ინფრასტრუქტურა მოწყვლადი ჯგუფების საჭიროებების გათვალისწინებით; გაუმჯობესდება პენიტენციურ დაწესებულებებში განთავსებული ბრალდებულებისა და მსჯავრდებულებისთვის მიწოდებული ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურება მისი სამოქალაქო სექტორში გაწეული მომსახურების ხარისხთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად; დაინერგება გათავისუფლებისთვის მომზადების პოლიტიკა პენიტენციური დაწესებულებიდან პრობაციის სისტემაში გადასვლის და პენიტენციური დაწესებულებიდან/პრობაციის სისტემიდან საზოგადოებაში დაბრუნების ხელშესაწყობად; გაძლიერდება 14 წლამდე ასაკის ბავშვებთან მუშაობა დანაშაულის პრევენციისთვის; პენიტენციური დაწესებულებებისა და დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ბიუროების ბენეფიციარებისთვის, თანამშრომლებისა და სტუმრებისთვის გაუმჯობესდება, შესაბამისად, უსაფრთხოებისა და სამუშაო პირობები; პენიტენციური დაწესებულებებისა და დანაშაულის პრევენციის, არასაპატიმრო სასჯელთა აღსრულებისა და პრობაციის ბიუროების თანამშრომლებისთვის შეიქმნება ღირსეული და არადისკრიმინაციული სამუშაო პირობები. 2.1 საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება (პროგრამული კოდი 30 01) პრევენციული და საგამოძიებო ფუნქციების გაძლიერება; ეფექტიანი და ანგარიშვალდებული სამართალდამცავი უწყების ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს დანაშაულის პრევენციას, დანაშაულზე სწრაფ რეაგირებას, საზოგადოებრივ უსაფრთხოებას, მართლწესრიგისა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ფაქტების გამოვლენას; 45 ოჯახური დანაშაულის, ქალთა მიმართ ძალადობის, დისკრიმინაციის ნიშნით, შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის, ტრეფიკინგის, არასრულწლოვანთა მიერ/მიმართ ჩადენილი დანაშაულის ფაქტებზე დროული რეაგირებისა და მიმდინარე გამოძიების ეფექტიანობის გაზრდა; საქართველოში უცხო ქვეყნის მოქალაქეების ან მოქალაქეობის არმქონე იმ პირთა განთავსება, რომლებიც აკეთებენ განაცხადს საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნაზე; საქართველოში კანონიერი საფუძვლის გარეშე მყოფი ქვეყნიდან გაძევების პროცედურების განხორციელება; უცხოელების უცხო ქვეყნებში უკანონოდ მყოფი საქართველოს მოქალაქეების დაბრუნების მიზნით რეადმისიის შესახებ შეთანხმებების აღსრულება. 2.2 თავდაცვის მართვა (პროგრამული კოდი 29 01) საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის მხარდაჭერის მიზნით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრა; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ საზოგადოების ინფორმირება და ცნობიერების ამაღლება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის ღონისძიებების განხორციელება პარტნიორ ქვეყნებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან (ნატო, ევროკავშირი, ეუთო, გაერო, სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის თავდაცვის მინისტერიალი და სხვა); თავდაცვის ატაშეებისა და სამინისტროს წარმომადგენლების მხარდაჭერა და შეიარაღების კონტროლისა და ვერიფიკაციის ღონისძიებების განხორციელება. სამხედრო კონტიგენტის შენარჩუნება და გაძლიერება, მოსამსახურეთა მოტივაციის ამაღლება, თავდაცვის სამინისტროს გამართული ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. 2.3 ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 29 09) ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის შესაძლებლობების შენარჩუნება/გაუმჯობესება, ლოჯისტიკური მხარდაჭერა, ასევე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და თავდაცვის ძალების კომუნალური ხარჯებით და კვებით უზრუნველყოფა და ქვედანაყოფების ფუნქციონირებისათვის აუცილებელი ღონისძიებების გასატარებლად საჭირო გადასახდელების დაფარვა. 2.4 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება (პროგრამული კოდი 26 02) საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოსაყალიბებლად, საქართველოს კანონმდებლობის ანალიზისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და საქართველოს სახალხო დამცველის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების შემუშავება და ღონისძიებების განხორციელება; პენიტენციური სისტემის ადმინისტრირების სრულყოფა; 46 პენიტენციური სისტემის კვებითი მომსახურების უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის უნიფორმით, რბილი ინვენტარითა და პირადი ჰიგიენისთვის აუცილებელი საშუალებებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიზნით სატრენინგო/საგანმანათლებლო და ფსიქოსოციალურ პროგრამებში, ტრენინგებსა და კურსებში, კულტურულ ღონისძიებებსა და დასაქმების პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის აუცილებელი მედიკამენტებით, სამედიცინო დანიშნულების საგნებით, ლაბორატორიული საგნებითა და რეაქტივებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთათვის/მსჯავრდებულთათვის სხვადასხვა პროფილის მოწვეული ექიმ-სპეციალისტების კონსულტაციების, სამოქალაქო სექტორის კლინიკებში სპეციალიზებული სამედიცინო მომსახურების გაწევა და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო დაწესებულებასა და ტუბერკულოზის სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ცენტრში მომსახურების შეთავაზება; ანტიტუბერკულოზური მკურნალობის საჭიროების მქონე პირთა, აივ ინფექციის/შიდსის გამოვლენის მიზნით და C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სკრინინგი და შესაბამისი მკურნალობის კურსის ჩატარება, პაციენტების ჩართვა აივ-ინფექციის/შიდსის ანტირეტროვირუსული მკურნალობის პროგრამაში; დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის უნივერსალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; პატიმართა და თანამშრომელთა საჭიროებებზე მორგებული პენიტენციური ინფრასტრუქტურის შექმნა პენიტენციურ სისტემის საერთაშორისო სტადარტებთან მიახლოების მიზნით. 2.4.1 პენიტენციური სისტემის მართვა და ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა ყოფითი პირობების გაუმჯობესება (პროგრამული კოდი 26 02 01) პენიტენციური სისტემის ადმინისტრირების სრულყოფა; პენიტენციური სისტემის უნიფორმით, რბილი ინვენტარითა და პირადი ჰიგიენისთვის აუცილებელი საშუალებებით უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის კვებითი მომსახურების უზრუნველყოფა; ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიზნით სატრენინგო/საგანმანათლებლო და ფსიქოსოციალურ პროგრამებში, ტრენინგებსა და კურსებში, კულტურულ ღონისძიებებსა და დასაქმების პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის უზრუნველყოფა. 2.4.2 ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა ეკვივალენტური სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 26 02 02) პენიტენციური სისტემის აუცილებელი მედიკამენტებით, სამედიცინო დანიშნულების საგნებით, ლაბორატორიული საგნებითა და 47 რეაქტივებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთათვის/მსჯავრდებულთათვის სხვადასხვა პროფილის მოწვეული ექიმ-სპეციალისტების კონსულტაციების, სამოქალაქო სექტორის კლინიკებში სპეციალიზებული სამედიცინო მომსახურების გაწევა და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო დაწესებულებასა და ტუბერკულოზის სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ცენტრში მომსახურების შეთავაზება; ანტიტუბერკულოზური მკურნალობის საჭიროების მქონე პირთა, აივ ინფექციის/შიდსის გამოვლენის მიზნით და C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სკრინინგი და შესაბამისი მკურნალობის კურსის ჩატარება, პაციენტების ჩართვა აივინფექციის/შიდსის ანტირეტროვირუსული მკურნალობის პროგრამაში; დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 2.4.3 უნივერსალური პენიტენციური სისტემის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება (პროგრამული კოდი 26 02 03) პატიმართა და თანამშრომელთა საჭიროებებზე მორგებული პენიტენციური ინფრასტრუქტურის შექმნა პენიტენციურ სისტემის საერთაშორისო სტადარტებთან მიახლოების მიზნით. 2.5 თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება (პროგრამული კოდი 29 08) ეროვნული თავდაცვის მიზნების და ამოცანების მისაღწევად, ნატოსთან თავსებადი და მოქნილი თავდაცვითი შესაძლებლობების განვითარება. 2.6 სახელმწიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 20 01) საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების, სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და სამხედრო პოტენციალის დაცვა უცხო ქვეყნის სპეციალური სამსახურებისა და ცალკეულ პირთა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებებისგან; სახელმწიფოს კონსტიტუციური წყობილებისა და სახელმწიფო ხელისუფლების არაკონსტიტუციური, ძალადობრივი გზით შეცვლის გამოვლენა და დაცვის უზრუნველყოფა; ტერორიზმთან ბრძოლა; სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შემცველი ტრანსნაციონალური ორგანიზებული და საერთაშორისო დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლა; ქვეყნის ეკონომიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; კორუფციის თავიდან აცილების, ღონისძიებების განხორციელება; გამოვლენისა და აღკვეთის სახელმწიფო საიდუმლოების რეჟიმის დაცვა, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით სახელმწიფო საიდუმლოების დაცვის უზრუნველყოფის ღონისძიებათა განხორციელება და მისი კონტროლი. 48 2.7 სახელმწიფო საზღვრის დაცვა (პროგრამული კოდი 30 02) საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე, სასაზღვრო ზოლში, სასაზღვრო ზონაში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში და საქართველოს იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ გემებზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად კანონსაწინააღმდეგო ქმედებათა პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სამაშველო ოპერაციების განხორციელება ადამიანთა სიცოცხლისა და ქონების გადასარჩენად; საქართველოს საზღვაო სივრცეში მისი სუვერენული უფლებების დაცვა; ზღვაოსნობისა და ნაოსნობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, ნაოსნობის წესების დაცვის კონტროლი; სასაზღვრო პოლიციის სტრუქტურული ერთეულების, რეგიონული სამმართველოებისა და სასაზღვრო სექტორების ეფექტიანი ფუნქციონირება; 2.8 სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა (პროგრამული კოდი 30 06) ტაქტიკურ დონეზე საომარი მდგომარეობით, ბუნებრივი ან/და ადამიანური ფაქტორით გამოწვეული ინციდენტისგან/საგანგებო სიტუაციისგან ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, გარემოს ან/და ქონების დასაცავად სათანადო რესურსებისა და ინსტრუმენტების გამოყენებით შესაბამისი კომპლექსური ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა; სტრატეგიულ (პოლიტიკურ) და ოპერაციულ დონეებზე გადაწყვეტილებების მისაღებად შესაბამისი პირებისთვის რეკომენდაციების/წინადადებების შემუშავება და წარდგენა, აგრეთვე ორგანიზაციული, ტექნიკური და საინფორმაციო-ანალიტიკური დახმარების გაწევა; ურბანული საძიებო სამაშველო ჯგუფისათვის გაეროს საერთაშორისო საძიებო სამაშველო მრჩეველთა ჯგუფის, INSARAG-ის კლასიფიკაციის მინიჭება; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო მომსახურების გაწევა; სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნასთან, შენახვასა და გამოყენებასთან დაკავშირებული პროცედურების განხორციელება. 2.9 მართვასთან, საოპერაციო ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 29 05) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების ტერიტორიაზე არსებული ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება და განვითარება, კერძოდ: სამხედრო ბაზებში შემავალი ყველა ფუნქციური ზონის განვითარება და რეაბილიტაცია; ახალი სამხედრო ობიექტების მშენებლობა; სპორტული დარბაზების მშენებლობა/კაპიტალური რემონტი; საინჟინრო კომუნიკაციების და ქსელების რეაბილიტაცია; სამხედრო მოსამსახურეებისათვის საბინაო ფონდის შექმნა. 2.10 ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 29 03) 49 საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო და სამოქალაქო მოსამსახურეების საბაზისო სამკურნალო საშუალებებით უზრუნველყოფა და პაციენტთა მკურნალობის ხარისხისა და ეფექტურობის ამაღლების ღონისძიებების შემუშავება და გატარება. პირადი შემადგენლობის და მათი ოჯახის წევრების სოციალური მხარდაჭერის ხელშეწყობა, ჯანმრთელობის დაზღვევით უზრუნველყოფა; სამედიცინო ქვედანაყოფების შესაძლებლობების განვითარება. დაჭრილი/დაშავებული სამხედრო მოსამსახურეებისა და მათი ოჯახის წევრების საზოგადოებაში რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციის ღონისძიებების გატარება; ფიზიკური და ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის პროცესის გაუმჯობესება და საპროტეზო-ორთოპედიული მომსახურების უზრუნველყოფა. თავდაცვის სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეთა/ოჯახის წევრთა, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში მონაწილე პირთა/ოჯახის წევრთა სოციალური დაცვა და მატერიალური უზრუნველყოფა. 2.11 პროფესიული სამხედრო განათლება (პროგრამული კოდი 29 02) მაღალკვალიფიციური პირადი შემადგენლობის ჩამოსაყალიბებლად ეფექტიანი საგანმანათლებლო/სასწავლო პროგრამების განხორციელებით კადეტთა ზოგადი განათლების და დაწყებითი სამხედრო მომზადების უზრუნველყოფა; კვალიფიციური და შესაბამისი უნარ-ჩვევების მქონე ოფიცერთა კორპუსის აღზრდა და მომზადება; კადრების პროფესიული გადამზადებისთვის სპეციალიზებული მოკლედა გრძელვადიანი კურსების, ტრენინგების, აგრეთვე გამოცდილების გაზიარების მიზნით შეხვედრებისა და კონფერენციების გამართვა; სამხედრო მოსამსახურეების განვითარება; წვრთნისა და განათლების სისტემის თანამედროვე თავდაცვის ძალების ჩამოსაყალიბებლად როგორც სამხედრო მოსამსახურეებისთვის, ისე სამოქალაქო პირებისთვის ქვეყნის გარეთ პროფესიული განვითარების სასწავლო კურსების ჩატარება. JTEC-ის ნატო-სთან ასოცირებულ წვრთნებისა და შეფასების ცენტრად ჩამოყალიბება; ნატოს პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის (PfP), პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის, და საქართველოში განხორციელებულ პროფესიული განვითარების პროგრამების ფარგლებში თავდაცვის ძალების სამხედრო მოსამსახურეების და სამოქალაქო პერსონალის მონაწილეობა. 2.12 დასაცავ პირთა და ობიექტთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 40 01) საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის და ხელისუფლების სხვა უმაღლესი ორგანოების ხელმძღვანელ პირთა, საქართველოში ვიზიტით მყოფ უცხო ქვეყნების უმაღლესი თანამდებობის 50 პირთა, აგრეთვე სამთავრობო რეზიდენციების დაცვა უსაფრთხოების დონის ამაღლება. ეს პროცესი უწყვეტია. 2.13 და მათი საქართველოს პროკურატურა (პროგრამული კოდი 21 00) ადამიანის უფლებების დაცვა გამოძიების მიმდინარეობისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების პროცესში; ამ სფეროში სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულების დარღვევის გამომწვევი მიზეზების დადგენა და საერთაშორისო და უფლებადამცველი ორგანიზაციების რეკომენდაციების გათვალისწინება; ოჯახური ძალადობის, წამების, არასათანადო მოპყრობის, უმცირესობათა უფლებების დარღვევის ფაქტებზე ეფექტური და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი გამოძიება და სისხლისსამართლებრივი დევნა; სისხლის სამართლის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის დახვეწა, პროკურორთა საჭიროებებზე მორგებული და ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული პროგრამების დახვეწა, პროკურორთა დატვირთვის ელექტრონული მოდულის იმპლემენტაცია; პროკურატურის საქმიანობის გამჭვირვალობისა და საზოგადოების წინაშე ანგარიშვალდებულების უზრუნველყოფის მიზნით მასმედიასთან ურთიერთობის ეფექტური მექანიზმების შექმნა, საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდების არსებული მექანიზმების სრულყოფა; მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის ინსტიტუტის დახვეწა; დანაშაულის პრევენციის ადგილობრივი საბჭოების შექმნა; პროკურატურის ცნობადობის ამაღლება და როლის გაზრდა დანაშაულის პრევენციის (მათ შორის, „საზოგადოებრივი პროკურატურის“ პროექტით) პროცესში; არასრულწლოვნებთან დაკავშირებული სტატისტიკური მონაცემების სრულყოფა, არასრულწლოვანზე ორიენტირებული გარემოს შექმნა; საქართველოს პროკურატურის საქმიანობის ეფექტიანობის ზრდის, საერთაშორისო სტანდარტების სამუშაო პრაქტიკაში დანერგვის, განხორციელებული საკანონმდებლო სიახლეების პრაქტიკაში სწორი იმპლემენტირებისა და დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის ხელშეწყობა პროკურატურის თანამშრომელთა პროფესიული მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების უზრუნველყოფის გზით; თანმიმდევრული, კოორდინირებული საქმიანობის ხელშეწყობისა და საერთო მიდგომების დანერგვის მიზნით პროკურატურისა და სხვა საგამოძიებო უწყებების/მიზნობრივი ჯგუფების წარმომადგენლებისათვის ერთობლივი სასწავლო პროექტების განხორციელება. 2.14 სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება (პროგრამული კოდი 29 07) სამეცნიერო კვლევების გაღრმავება სამხედრო მრეწველობის განვითარებაში, საქართველოს სამხედრო ბაზებზე რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ დატოვებული ვადაგასული, ჩამოწერილი საბრძოლო მასალებისაგან გამოწვეული რისკების შემცირება და აბზის აშენება და მისი შესაბამისი აღჭურვილობით მოწყობა, სეტყვის საწინააღმდეგო რაკეტების გამშვები ახალი დანადგარის დამზადება, ნაკლები დანახარჯებით უფრო მეტი მანძილის დამუშავება, ლაზერული 51 ჭრის უბნის მოწყობა, სხვადასხვა ელექტრო სამონტაჟო სამუშოების ჩატარება. საქართველოს სამთო მრეწველობის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით ღონისძიებების შემუშავება; სამრეწველო ფეთქებადი მასალების ექსპერტიზის ჩატარება სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების გამოცდის მეთოდების სრულყოფის მიზნით; ტურისტული და სამხედრო დანიშნულების მსუბუქი საბაგირო გზების და სამხედრო დანიშნულების მსუბუქი გასაშლელი ხიდების საპროექტო დოკუმენტაციის შემუშავება; რთული რადიოფიზიკური, რადიოელექტრონული, ელექტრონული, ოპტოელექტრონული და მართვის სისტემების ფიზიკურ-მათემატიკური მოდელირება და სხვადასხვა თავდაცვითი დანიშნულების ახალი ტექნიკური, საგამოცდო და საწარმოო ტექნოლოგიების, ნაკეთობების ხელსაწყო-მოწყობილობების და სისტემების შექმნა; რთულ მექანიკურ სისტემებში მიმდინარე დინამიკური პროცესების მათემატიკური და ფიზიკური მოდელირება და კვლევა; მანქანების კვანძებსა და დეტალებში სხვადასხვა სახის დატვირთვების (დინამიკური, დარტყმითი და სხვა) გაანგარიშების მეთოდებისა და ალგორითმების დამუშავება; მაღალი რესურსის მქონე, ლითონ და ენერგოდამზოგი მანქანებისა და მოწყობილობების ახალი კონსტრუქციების დამუშავებაგაუმჯობესება; მაღალი ხარისხის ოპტიკური სისტემების და ცალკეული კომპონენტების დამზადების ტექნოლოგიის შექმნა მისი სამხედრო, სამოქალაქო, აგრეთვე განახლებადი ენერგეტიკის სფეროში გამოყენების მიზნით; სამთო-მეტალურგიული ნარჩენებისაგან უტილიზაციის ტექნოლოგიური სქემების კვლევა და დამუშავება; ლითონთა და ლითონურ ნაკეთობათა კოროზიული კვლევა და კოროზიისაგან დამცავი საშუალებების შექმნა; სამხედრო ტექნიკის, მისი კვანძების, იარაღის და სამხედრო მასალების კოროზიის კვლევა; მრავალსპექტრული (იწ/უი), ინტეგრაციული პროცესების ხელშემწყობი, დეტექტორის საკონსტრუქტორო ტექნოლოგიური ბაზის დადგენა და დამუშავება; მზის ენერგიის მიღება ინტეგრალური გარდამქმნელი ფოტოსტიმულირებული დიფუზიით. 2.15 ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია (პროგრამული კოდი 23 03) საფინანსო და ეკონომიკურ სფეროებში დანაშაულთან ბრძოლა, ქვეყანაში ჯანსაღი, კონკურენტული გარემოს ხარისხის ამაღლება, კანონიერი სამეწარმეო საქმიანობის დაცვა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბება; პრევენციული ღონისძიებების გატარება შემდგომში დანაშაულის ჩადენის თავის არიდების მიზნით; საქართველოსა და უცხო ქვეყნებში პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმებსა და პროცედურებთან დაკავშირებით დაგროვილი გამოცდილების შესწავლა; 52 ფინანსური დანაშაულის გამოძიების საერთაშორისო ქსელის პროექტებში მონაწილეობა; საქართველოს ეკონომიკურ საზღვრებზე კონტროლის გამკაცრება გადასახადების თავის არიდების ფაქტების აღკვეთისა და ასევე პრევენციის ღონისძიებების გატარება შემდგომში დანაშაულის ჩადენის თავის არიდების მიზნით; თაღლითობის ფაქტების აღმოჩენის/გამოვლენის, აგრეთვე კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებთან დაკავშირებით ევროპული სამსახურების მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებსა და სემინარებში სისტემატური მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ეკონომიკურ დანაშაულად მიჩნევისთვის „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ფარგლებში თანამშრომლობა; 2.16 ოპერატიულ-ტექნიკური საქმიანობის უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 20 02) უფლებამოსილი ორგანოს მიმართვის საფუძველზე, სპეციალური ტექნოლოგიური საშუალებებით, ფარული მეთოდებით საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების, სუვერენიტეტის, თავდაცვისუნარიანობის, ტერიტორიული მთლიანობის, მართლწესრიგისა და სამხედრო პოტენციალის წინააღმდეგ მიმართულ ქმედებათა შესახებ ინფორმაციის მოპოვება, აგრეთვე სისხლის სამართლის საქმეზე ფაქტობრივი მონაცემების მოპოვება და ამ მიზნით ისეთ ღონისძიებათა განხორციელება, რომლებიც დაკავშირებულია: სატელეფონო კომუნიკაციის ფარულ მიყურადებასა და ჩაწერასთან; კავშირგაბმულობის არხიდან ინფორმაციის მოპოვებასთან; კომპიუტერული სისტემიდან ინფორმაციის მოპოვებასთან; გეოლოკაციის რეალურ დროში განსაზღვრასთან; საფოსტო-სატელეგრაფო გზავნილის კონტროლთან; ფარულ ვიდეოჩაწერასთან ან/და აუდიოჩაწერასთან, ფარულ ფოტოგადაღებასთან; „კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ოპერატიულტექნიკური ღონისძიებების და იმავე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ელექტრონული თვალთვალის ღონისძიებების განხორციელება; სახელმწიფო უწყებებისა და ტექნოლოგიური უზრუნველყოფა; დაწესებულებების საინფორმაციო- სასაზღვრო ტექნოლოგიების განვითარება და სასაზღვრო გამტარი პუნქტების საინფორმაციო-ტექნოლოგიური მომსახურების უზრუნველყოფა. 2.17 ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება (პროგრამული კოდი 24 10) საქართველოს ევროპის ერთიან საჰაერო სივრცეში ინტეგრაციის პროცესის გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში საქმიანობის ხელშეწყობა; საერთაშორისო ანტიტერორისტული 53 ფრენების უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების დონის ამაღლება; ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ავიაციის საჰაერო ნავიგაციით და პილოტაჟით უზრუნველყოფა; ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების წევრ სახელმწიფოებსა და პროგრამის „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ მონაწილე სხვა სახელმწიფოებს შორის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირობების შესრულების უზრუნველყოფა; ქვეყნის მასშტაბით მგზავრთა საჰაერო გადაყვანა რეგიონში ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობისთვის. 2.18 ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), დიპლომატიური წარმომადგენლობების, ეროვნული საგანძურის დაცვის და უსაფრთხოების დონის ამაღლება (პროგრამული კოდი 30 03) საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა, მოძრავი ტვირთების დაცვა და გაცილება, ფულადი სახსრებისა და სხვა ფასეულობათა გადაზიდვა და ინკასირება, დადებული ხელშეკრულებებისა და სახელმწიფო შეკვეთების ფარგლებში მესაკუთრის ქონებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისგან, დასაცავი ობიექტების დაცვის ხარისხის ამაღლება, ობიექტების ციფრული კავშირგაბმულობისა და თანამედროვე დაცვითი საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემებით აღჭურვა; ავტოპარკის მუდმივი განახლება; ინფრასტრუქტურის მუდმივი რეაბილიტაცია. 2.19 სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური (პროგრამული კოდი 37 00) ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანების და მათი ოჯახის წევრების, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის დაღუპულ, უგზოუკვლოდ დაკარგულ, მიღებული ჭრილობების შედეგად გარდაცვლილ პირთა ოჯახების სათანადო ცხოვრების პირობებისა და კეთილდღეობისათვის მყარი სამართლებრივი და სოციალურეკონომიკური საფუძვლის შექმნის უზრუნველყოფა; სახელმწიფოს ეროვნული ინტერესების დაცვისა და საზოგადოებრივი ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში ვეტერანთა პოტენციალის სრულფასოვანი გამოვლენისა და განვითარების ხელშეწყობა, მათი სოციალურეკონომიკური საქმიანობისთვის სათანადო, ღირსეული პირობების შექმნა; სამშობლოსათვის თავდადებულ გმირთა სახელების სადიდებლად და მათი საქმის უკვდავსაყოფად საბრძოლო მოქმედებებში დაღუპულ და ომის შემდგომ გარდაცვლილ მეომართა ხსოვნის განმტკიცებისთვის მუდმივი ზრუნვა; ვეტერანების და მათი ოჯახის წევრების სოციალურ-ეკონომიკური მხარდაჭერის სახელმწიფო და ადგილობრივი მიზნობრივი პროგრამების შემუშავებისა და განხორციელების ხელშეწყობა; საზოგადოებაში მხედრული ტრადიციების განმტკიცება, სახელმწიფოს და საზოგადოების მიერ ვეტერანთა ღვაწლისა და დამსახურების სათანადო აღიარება, მომავალ თაობებში პატრიოტული სულისკვეთების გაღვივება. 54 2.20 დანაშაულის პრევენცია, პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია (პროგრამული კოდი 26 06) ქვეყნის მასშტაბით დანაშაულის პრევენცია, მათ შორის დანაშაულის რეციდივის თავიდან აცილების ხელშეწყობა, მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაცია, რთული ქცევის და სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის მიუღწეველ არასრულწლოვნებთან მუშაობა, დანაშაულის პრევენციასთან დაკავშირებული ღონისძიებების და სარეაბილიტაციო პროგრამების განხორციელება და მათში არასაპატიმრო სასჯელით მსჯავრდებულთა, განრიდებულ არასრულწლოვანთა, რთული ქცევის და სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველი მოზარდების ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულების უზრუნველყოფა და ამ გზით საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისათვის გარანტიების შექმნა, რომელიც მოიცავს სასჯელის სახით თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, იურიდიული პირისათვის საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომის დანიშვნას, გამასწორებელი სამუშაოს დანიშვნას, შინაპატიმრობის დანიშვნას (მათ შორის ელექტრონული მონიტორინგის სისტემის საშუალებით), იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვას; დანაშაულის გამომწვევი რისკფაქტორების შემცირების და აღმოფხვრის მიზნით, ბენეფიციარების ფსიქოსოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება, პირობითი მსჯავრდებულებისა და ყოფილი პატიმრების ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით, მათი ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მოგვარების მიზნით მხარდაჭერა და არსებულ შესაბამის სერვისებში გადამისამართება; შრომის ბაზრის მოთხოვნების ადეკვატური ტრენინგების/პროფესიული გადამზადების კურსების შეთავაზება და პოტენციურ დამსაქმებელთან რეკომენდაციების გაწევა, აღდგენითი მართლმსაჯულების, განრიდებამედიაციის სფეროს ინსტიტუციური ჩარჩოს დახვეწა, აღდგენითი მართლმსაჯულების პროგრამების პრაქტიკაში დანერგვა, აგრეთვე საგრანტო პროგრამების საშუალებით დეფიციტური სერვისების მიწოდება და მათი შემდგომი განვითარება; ფსიქო-სოციალურ, პრო-სოციალურ და სარეაბილიტაციო მომსახურებების, პროფესიული გადამზადებისა და საგანმანათლებლო პროგრამებში არასაპატიმრო სასჯელებით მსჯავრდებული, პრობაციონერი, განრიდებული და რეფერირების ცენტრის ბენეფიციარების ჩართვა; პრობაციის ბიუროს ახალ ოფისებში პრობაციონერთა სარეგისტრაციო სივრცის, ინდივიდუალური გასაუბრების და ჯგუფური შეხვედრების ოთახების, ვიდეოპაემნის სერვისის და სხვა ფუნქციონირება. 2.21 მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები (პროგრამული კოდი 29 04) კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციული სისტემების განვითარება საქართველოს თავდაცვის ძალების მართვისა და კონტროლის სისტემის მხარდასაჭერად; კიბერთავდაცვითი შესაძლებლობების კონტროლის მექანიზმების დანერგვა; განვითარება, უსაფრთხოების 55 მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება. საერთაშორისო ფორუმების, სემინარების და კონფერენციების ჩატარება კიბერუსაფრთხოების სფეროში გამოცდილების გაზიარების მიზნით; თავდაცვის სამინისტროში შემავალი კრიტიკული ინფორმაციული სისტემების სუბიექტების უსაფრთხო და მდგრადი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; სამხედრო სწავლებებში კიბერუსაფრთხოების ელემენტების ინტეგრირება; საინფორმაციო ტექნოლოგიების მიმართულებით სტანდარტებისა და წესების შემუშავება და დანერგვა; დამატებითი საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურის განვითარება; სერვისების უწყვეტობის უზრუნველყოფისა და უსაფრთხოების ხარისხის გაზრდა; რესურსების მართვის ინტეგრირებული სისტემის (IRMS) ეტაპობრივი დანერგვა; კავშირგაბმულობის სერვისების, ინტერნეტისა და საფოსტო-საკურიერო მომსახურება. 2.22 საერთაშორისო სამშვიდობო მისიები (პროგრამული კოდი 29 06) ევროკავშირთან ასოცირების დღის წესრიგისა და ევროკავშირის ერთიანი უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის ფარგლებში აქტიური თანამშრომლობა და ევროკავშირის ეგიდით წარმოებულ მისიებში (ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა - EUTM RCA და მალის რესპუბლიკა EUTM Mali) მონაწილეობა. საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების მონაწილეობასთან დაკავშირებული ხარჯების (საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში მონაწილე ქვედანაყოფების პერსონალის საზღვარგარეთ მივლინების, იმუნიზაციის, სამედიცინო და სანივთე ქონების შეძენის და ინტერნეტის მომსახურების ხარჯები) დაფინანსება, გადასროლისწინა მომზადებისთვის საჭირო საბრძოლო მასალის შეძენა, და ჯარისკაცების აღჭურვილობით უზრუნველყოფა. 3 რეგიონული განვითარება, ინფრასტრუქტურა და ტურიზმი მაღალი სტანდარტების შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარებისა და ქვეყნის ლოჯისტიკური ფუნქციის მაქსიმალურად ათვისებისთვის მომდევნო წლებში განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: დამატებით აშენდება 200 კმ-მდე ავტობანი − დასრულდება ჩქაროსნული ავტომაგისტრალების მშენებლობა; აშენდება 200-მდე ხიდი და 70-მდე გვირაბი, რის შედეგადაც თბილისი-ბათუმის მიმართულებით მგზავრობას დაახლოებით 3,5 საათი დასჭირდება; დასრულდება აღმოსავლეთ-დასავლეთის მაგისტრალის რიკოთის, სამტრედია-გრიგოლეთის, გრიგოლეთი-ჩოლოქის, ბათუმის შემოვლითი გზის მონაკვეთების მშენებლობა; გაგრძელდება ყველა სასაზღვრო გამტარი პუნქტის მიმართულებით 56 საერთაშორისო მნიშვნელობის ავტომაგისტრალების მშენებლობის პროექტები; მათ შორის, 2024 წლისთვის დასრულდება ქვეშეთი-კობის 23-კმ-იანი მონაკვეთისა და 9-კმ-იანი გვირაბის მშენებლობა; დაიწყება ნატახტარიჟინვალის 27-კმ-იანი ჩქაროსნული გზის მშენებლობა; ასევე დაიწყება ბათუმისარფის, თბილისი-სადახლოს და თბილისი-წითელი ხიდის მიმართულებებით ავტომაგისტრალების მშენებლობა; გაგრძელდება კახეთის მიმართულებით ჩქაროსნული მაგისტრალების მშენებლობა; მათ შორის, დასრულდება გურჯაანის შემოვლითი გზის 15-კმიანი მონაკვეთისა და თბილისი-საგარეჯოს 35-კმ-იანი და ბაკურციხე-წნორის 16-კმ-იანი ჩქაროსნული მაგისტრალების მშენებლობა; დასრულდება ბაღდათი-აბასთუმნის, საჩხერე-ონის, თბილისი-შატილის, ბათუმი-ახალციხის და სხვა მნიშვნელოვანი გზების მონაკვეთების მშენებლობა; განხორციელდება 1500 კმ-მდე საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზის რეაბილიტაცია და 200-მდე სახიდე გადასასვლელის მშენებლობა-რეაბილიტაცია, რის შედეგადაც 2024 წლისთვის ქვეყანაში საერთაშორისო მნიშვნელობის გზების 95% და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზების 85% სრულად იქნება მოწესრიგებული; სტიქიის პრევენციისთვის აქტიურად გაგრძელდება ნაპირდაცვითი ღონისძიებების განხორციელება. მოსახლეობის ხარისხიანი სასმელი წყლით უზრუნველყოფის საკითხი ერთერთი პრიორიტეტია. მოქალაქეებისთვის ხარისხიანი სასმელი წყლის უწყვეტი მიწოდება მომდევნო წლებშიც ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად და პრიორიტეტად დარჩება. ამ მიზნით: დასრულდება მიმდინარე და დაგეგმილი პროექტები, რის შედეგადაც უწყვეტი წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილი იქნება დამატებით ათეულობით ქალაქი, დაბა და სოფელი, მათ შორის: ხაშური, თელავი, სტეფანწმინდა, ვანი, ბაღდათი, სამტრედია, ფასანაური, მატანი, დედოფლისწყარო და დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები, სიღნაღი, თეთრი წყარო, ზუგდიდი, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტების სოფლები, გარდაბანი და გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფლები (მარტყოფი, ნორიო, ახალსოფელი, ვაზიანი, ახალი სამგორი და სხვა); ქვეყნის უფრო მეტი მოსახლეობა იქნება უზრუნველყოფილი გამართული წყალმომარაგებით. ქვეყნის ინტერნეტიზაციის უზრუნველსაყოფად განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: საქართველოს ფართოზოლოვანი ქსელების განვითარების 2020−2025 წლების ეროვნული სტრატეგიის შესაბამისად, დაიწყება საქართველოში ფართოზოლოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარების სახელმწიფო პროგრამა. ამის შედეგად შინამეურნეობებისთვის ხელმისაწვდომი იქნება არანაკლებ 100 მბ/წმ, ხოლო ადმინისტრაციული ორგანოებისა და საწარმოებისთვის − არანაკლებ 1 გბ/წმ სიჩქარის ინტერნეტი; პროექტის − „ლოგ ინ ჯორჯიას“ ფარგლებში 1000-მდე დასახლებული პუნქტის ნახევარ მილიონ მოსახლეს ექნება მაღალი ხარისხის ინტერნეტით სარგებლობის შესაძლებლობა; მაღალმთიანი რეგიონების ინტერნეტით უზრუნველსაყოფად გაგრძელდება ღონისძიებები სათემო ინტერნეტიზაციის ხელშეწყობისთვის; განხორციელდება ღონისძიებები სატელეკომუნიკაციო ფართოზოლოვანი ინფრასტრუქტურის გამოყენებით სატრანზიტო პოტენციალის მაქსიმალურად ათვისებისა და საქართველოს გავლით ევროპისა და აზიის დამაკავშირებელი ციფრული სატრანზიტო ცენტრის ჩამოყალიბებისთვის. ქვეყნის რეგიონების განვითარების უთანასწორობის შემცირების, ინკლუზიური განვითარებისა და მოსახლეობისთვის ღირსეული საცხოვრებელი პირობების შექმნის მიზნით გაგრძელდება სოფლების გზების 57 რეაბილიტაციის, წყალმომარაგება-წყალარინების, კულტურის ობიექტების, სკოლების, საბავშვო ბაღების, სპორტული ინფრასტრუქტურის მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოების განხორციელება. ქვეყნის რეგიონების თანაბარი განვითარებისა და ეკონომიკური საქმიანობის ახალი შესაძლებლობების შექმნისთვის გაგრძელდება რეგიონებში ახალი მიზიდულობის ცენტრების (აბასთუმანი, მესტია, ველისციხე, წყალტუბო და სხვა) შექმნა და განვითარება. სატრანსპორტო და ლოჯისტიკური ფუნქციების სრულყოფისთვის მომდევნო წლებში დაგეგმილია შემდეგი ღონისძიებების განხორციელება: შეიქმნება ერთიანი ციფრული პლატფორმა, რომელშიც ინტეგრირებული იქნება სატრანსპორტო გადაზიდვების სფეროში არსებული ყველა ელექტრონული/ციფრული სერვისი; სააეროპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის მიმდინარეობს ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტის გაფართოება. პროექტის დასრულების შემდეგ ტერმინალის ფართობი 5-ჯერ გაიზრდება, ხოლო მგზავრთა გამტარუნარიანობა გაოთხმაგდება (დაახლოებით 2 მლნ მგზავრი წელიწადში); COVID-19-ის პანდემიასთან დაკავშირებული გამოწვევების მიუხედავად, გაგრძელდება და გააქტიურდება მუშაობა საქართველოს ავიაბაზარზე ახალი კომპანიების მოზიდვისა და ახალი მიმართულებების განვითარებისთვის; სანავსადგურო ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის დაგეგმილია ფოთში APM-ტერმინალის გაფართოება და Pace Group-ის ახალი ტერმინალის მშენებლობა (პროექტი დაწყებულია − ის აშშ-ის მთავრობის კერძო საინვესტიციო კორპორაციამ − OPIC-მა 50 მლნ აშშ დოლარის ინვესტიციით დააფინანსა); ბათუმის საზღვაო ნავსადგურში მიმდინარეობს კარბამიდის ტერმინალის მშენებლობა (ეს აშშ-ის კორპორაციის − TRAMO GROUP-ის ინვესტიციაა); სარკინიგზო გადაზიდვების უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის გაზრდისთვის გაგრძელდება სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგის რეფორმირება საუკეთესო ევროპული პრაქტიკის გათვალისწინებით; განხორციელდება რკინიგზის რესტრუქტურიზაცია ევროკავშირის ტექნიკური დახმარების ინსტრუმენტის მეშვეობით, რისთვისაც ევროკომისიასთან აქტიური კონსულტაციები მიმდინარეობს; სახელმწიფო ხელს შეუწყობს ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარებას. საქართველოს ენერგეტიკული პოტენციალის მაქსიმალურად ათვისებისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერებისთვის მომდევნო წლებში გადაიდგმება შემდეგი ნაბიჯები: განხორციელდება გაზსაცავის პროექტი − ის დაყოფილია 2 ფაზად: I ფაზა დაეთმობა კვლევით სამუშაოებს, ხოლო II ფაზა − უშუალოდ მიწისქვეშა გაზსაცავის დაპროექტებასა და მშენებლობას; გაგრძელდება გაზიფიცირების სამუშაოები და გაზით უზრუნველყოფილი იქნება ქვეყნის მოსახლეობის 90%; დაინერგება ენერგოეფექტურობის ყოვლისმომცველი საკანონმდებლო ჩარჩო და სტანდარტები საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარებით, რისთვისაც მიღებული იქნება შესაბამისი კანონები და კანონქვემდებარე აქტები და სხვადასხვა დონორი ორგანიზაციის მხარდაჭერით პროექტები განხორციელდება; ელექტროენერგიაზე მზარდი მოთხოვნილების პირობებში მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფისა და ენერგეტიკული უსაფრთხოების ხარისხის ამაღლებისთვის განსაკუთრებული სტრატეგიული მნიშვნელობა ენიჭება მარეგულირებელი ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობას; გაგრძელდება ენერგეტიკის მდგრადი განვითარების პრინციპის დაცვით სასისტემო მნიშვნელობის ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობა; გაგრძელდება ენერგიის განახლებადი წყაროების (ქარის, მზის, ბიომასის) 58 განვითარებისა და ახალი ტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა; სატრანზიტო მიმართულების განვითარებისთვის გაგრძელდება ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა; მათ შორის, განმტკიცდება/გაძლიერდება მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზები. საქართველოს ტურისტული პოტენციალის ათვისებისთვის დაგეგმილია შემდეგი ნაბიჯების გადადგმა: განხორციელდება სამიზნე ქვეყნების დივერსიფიცირება, რაც გულისხმობს მეზობელი ქვეყნების საბაზრო წილის 70%-მდე შემცირებას და ევროკავშირისა და შორეული ქვეყნების (ჩინეთი, აშშ და სხვა) ბაზრების საბაზრო წილის 30%მდე გაზრდას; 2023 წელს საქართველო მასპინძელი ქვეყნის სტატუსით წარდგება მსოფლიოს ყველაზე მასშტაბურ და გავლენიან ტურისტულ გამოფენაზე − ITB Berlin 2023ზე; სამედიცინო ტურიზმის განვითარებისთვის ქვეყნის მასშტაბით განხორციელდა ბალნეოლოგიური კურორტების იდენტიფიცირება და ამ მიმართულებით საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა − აწარმოე საქართველოში შეიმუშავა ცალკეული სახელმწიფო პროგრამები სპეციალური დაფინანსების პირობებით. ხელი შეეწყობა აღნიშნული მიმართულების განვითარებას; ტურისტული პოტენციალის მაქსიმალურად ათვისებისთვის მიმდინარე ეტაპზე ხორციელდება კურორტების (წყალტუბო, აბასთუმანი და სხვა) ეტაპობრივი განვითარება; გასტრონომიული ტურიზმის განვითარებისთვის მოხდება რეგიონებისთვის დამახასიათებელი/ავთენტური სამზარეულოს პოპულარიზაცია ქვეყნის წამყვანი შეფმზარეულების, ტუროპერატორებისა და მედიის ჩართულობით; ღვინის ტურიზმის განვითარებისთვის ხორციელდება პროექტი „ღვინის გზა“. პროექტი მოიცავს ქვეყანაში არსებულ ღვინის იმ საოჯახო მარნებსა და საწარმოებს, რომლებიც ღვინის ტურიზმის ფარგლებში მასპინძლობას ეწევიან; მომდევნო 4 წლის განმავლობაში საქართველოში მაღალმხარჯველუნარიანი, საქმიანი მოგზაურების მოზიდვისთვის საქმიანი ტურიზმის განვითარება ერთერთი პრიორიტეტული მიმართულება იქნება; ქვეყანაში არსებული ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების, ფრესკული მხატვრობისა და სიწმინდეების პოპულარიზაციისთვის დაგეგმილია პილიგრიმული (რელიგიური) ტურიზმის განვითარება. საქართველოს სამთო კურორტების განვითარებისთვის მომდევნო წლებში განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: სამთო-სათხილამურო კურორტების (გუდაური, ბაკურიანი, გოდერძი, თეთნულდი და ჰაწვალი) განვითარებისთვის 2020−2024 წლებში დაგეგმილია სათხილამურო ინფრასტრუქტურის განვითარება და ოთხი სეზონის ტურისტული პროდუქტების შექმნა; ქვეყანაში 12 საერთაშორისო შეჯიბრება გაიმართება, 2023 წელს კი საქართველო უმასპინძლებს თხილამურსა და სნოუბორდში თავისუფალი სტილით სრიალში მსოფლიო ჩემპიონატს, რომლის მიმდინარეობისას მას ათასობით ვიზიტორი ეწვევა. 3.1 საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 25 02) საავტომობილო გზების ინფრასტრუქტურული პროექტების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ჩქაროსნული ავტომაგისტრალებისა რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; და საავტომობილო გზების საქართველოს საგზაო ქსელის საერთაშორისო საგზაო კომუნიკაციების 59 სისტემაში ინტეგრირება; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სახიდე გადასასვლელების, მუნიციპალიტეტებთან, საკურორტო ცენტრებთან, ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებთან, მოსაზღვრე ქვეყნებთან მისასვლელი საავტომობილო გზების პერიოდული შეკეთება, რეაბილიტაცია და რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მიმდინარე შეკეთება და შენახვა ზამთრის პერიოდში; სტიქიური მოვლენების სამუშაოების ჩატარება; სალიკვიდაციოდ და პრევენციის მიზნით, ზღვის ნაპირების, მდინარეების კალაპოტებისა და ნაპირების გამაგრება. 3.1.1 საავტომობილო გზების პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 25 02 01) საავტომობილო გზების ინფრასტრუქტურული პროექტების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების მშენებლობა-რეაბილიტაციის ადმინისტრირება და მონიტორინგი. 3.1.2 საავტომობილო გზების მშენებლობა და მოვლა-შენახვა (პროგრამული კოდი 25 02 02) საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სახიდე გადასასვლელების პერიოდული შეკეთება, რეაბილიტაცია და რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მიმდინარე შეკეთება და შენახვა ზამთრის პერიოდში; ავტომაგისტრალებზე და საავტომობილო გზებზე არსებული გარე განათების და საინფორმაციო ბილბორდების ელექტროენერგიით უზრუნველყოფა, სახიდე გადასასვლელების მდგომარეობის შესწავლა; სტიქიური მოვლენების შედეგების ლიკვიდაციისა და პრევენციის მიზნით სამუშაოების ჩატარება; ზღვის ნაპირების, გამაგრება. 3.1.3 მდინარეების კალაპოტებისა და ნაპირების ჩქაროსნული ავტომაგისტრალების მშენებლობა (პროგრამული კოდი 25 02 03) ავტოტრანსპორტით მგზავრთა უსაფრთხო და შეუფერხებელი გადაადგილების უზრუნველყოფად ჩქაროსნული ავტომაგისტრალებისა და საავტომობილო გზების რეკონსტრუქციამშენებლობა. 3.2 რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია (პროგრამული კოდი 25 03) მუნიციპალიტეტებში სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება და მათთან დაკავშირებული სხვადასხვა მომსახურებების 60 შესყიდვა; სახელმწიფო და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის (ადმინისტრაციული, სტრატეგიული და სხვა დანიშნულების) ობიექტების მშენებლობარეაბილიტაცია; ქვეყანაში ურბანული სატრანსპორტო სისტემის მუშაობის სრულყოფა; ქვეყანაში ტურიზმის განვითარებისთვის ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება; სხვადასხვა დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების მოსამზადებლად საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, დეტალური საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციების მომზადება და ანალიზი; საქართველოს რეგიონების ურბანული განვითარებისა და ადგილობრივი ეკონომიკის გაძლიერების ხელშეწყობა; საქართველოს სივრცის დაგეგმარების გეგმის, მუნიციპალიტეტების სივრცის დაგეგმარების გეგმების, გენერალური გეგმებისა და განაშენიანების გეგმების შემუშავების უზრუნველყოფა; ქვეყანაში საჯარო შენობების ენერგოეფექტურობის გაუმჯობესება და განახლებადი ალტერნატიული ენერგიის დანერგვა. 3.3 წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია (პროგრამული კოდი 25 04) მუნიციპალიტეტებში/სოფლებში წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემების რეაბილიტაცია/მოწყობა, წყალმომარაგებისა და წყალარინების გამწმენდი ნაგებობების რეაბილიტაცია/მშენებლობა; მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის ეკოლოგიურად სუფთა, გაფილტრული, ზედაპირული გრუნტის წყლების მოხვედრისგან დაცული სასმელი წყლის 24-საათიანი მიწოდების რეჟიმით უზრუნველყოფა; აბონენტთა გამრიცხველიანება, დანაკარგების გარემოსდაცვითი სტანდარტების უზრუნველყოფა. 3.4 შემცირება და სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება (პროგრამული კოდი 24 14) ქვეყანაში არსებული მაღალი და საშუალო ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების, მათ შორის, მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზების, მშენებლობა-რეაბილიტაცია; ენერგოსისტემის მოძველებული ტექნოლოგიებით აღჭურვა და ქვესადგურების მშენებლობა; ქვესადგურების თანამედროვე სხვადასხვა სიმძლავრის ახალი თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა. 3.4.1 განვითარებისთვის შესაბამისი ელექტროგადამცემი ქსელის გაძლიერების პროექტი (პროგრამული კოდი 24 14 01) აჭარა–გურიის ელექტრომომარაგების საიმედოობის ამაღლება 61 (ხაზების „პალიასტომი 1, 2“ რეზერვირება); აჭარის პერსპექტიული ჰესების ქსელში ინტეგრირების მაღალი ხარისხის უზრუნველყოფა; საბითუმო ვაჭრობის სისტემის განახლება. 3.4.2 განვითარების პლატფორმის „SCADA/EMS" საქართველოს ელექტროგადამცემი ქსელის გაფართოების ღია პროგრამა (პროგრამული კოდი 24 14 02) ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; 500-კილოვოლტიანი ელექტროგადამცემი სტეფანწმინდა“ მიმდინარე მშენებლობის ექსპლუატაციაში გაშვება; ხაზის „ქსანი– დასრულება და 500/220-კილოვოლტიანი ელექტროგადამცემი ხაზის „ჯვარი–ხორგა“ მიმდინარე მშენებლობის დასრულება და ექსპლუატაციაში გაშვება. 3.4.2.1 500 კვ ეგხ-ის "ქსანი-სტეფანწმინდა" მშენებლობა (EBRD, EU, KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 02 01) 500-კილოვოლტიანი ელექტროგადამცემი სტეფანწმინდა“ მშენებლობა; ხაზის რუსეთი–საქართველო–სომხეთი–ირანის პოტენციალის საიმედო რეალიზაცია; „ქსანი- სატრანზიტო 500-კილოვოლტიანი ხაზის „კავკასიონი“ (საქართველო–რუსეთი) რეზერვირება; მდინარე თერგის ჰესების ქსელში ინტეგრირება. 3.4.2.2 ელექტროგადამცემი ხაზი "ჯვარი ხორგა" (EBRD, EU, KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 02 02) აფხაზეთის, სამეგრელოს, აჭარისა და გურიის ელექტრომომარაგების საიმედოობის ამაღლება (ხაზების „ეგრისი 1, 2“ რეზერვირება); ბათუმის რეგიონში (აჭარა) ძაბვის პრობლემის აღმოფხვრა, რეგიონის კვების საიმედოობის ამაღლება, აგრეთვე არსებული პერსპექტიული სადგურებიდან სიმძლავრის გამოტანის საიმედოობის ამაღლება. 3.4.3 რეგიონალური ელექტროგადაცემის გაუმჯობესების პროექტი (პროგრამული კოდი 24 14 03) ქვეყანაში არსებული მაღალი და საშუალო ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების, მათ შორის, მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზების, მშენებლობა-რეაბილიტაცია; ენერგოსისტემის მოძველებული ქვესადგურების თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვა და სხვადასხვა სიმძლავრის ახალი ქვესადგურების მშენებლობა; თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის განვითარებისთვის შესაბამისი ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა; 62 გურიის რეგიონის პერსპექტიული ჰესების ქსელში ინტეგრირების და რეგიონის კვების საიმედოობის ამაღლების, კახეთის რეგიონში პერსპექტიული ჰესების ქსელში ინტეგრირების, კახეთის და დუშეთის რეგიონის კვების საიმედოობის ამაღლების, ცხენისწყლის კასკადის ჰესების და ხელედულაჰესის სიმძლავრის გამოტანის და საიმედოობის ამაღლების, ონის ჰესების კასკადის და რაჭის ჰესების სიმძლავრის გამოტანისა და საიმედოობის ამაღლების მიზნით: 500-კილოვოლტიანი, ორჯაჭვა ელექტროგადამცემი „წყალტუბო–ახალციხე“ მშენებლობის დაწყება; პროექტის დაწყება; „ნამახვანი–წყალტუბო–ლაჯანური“ ხაზის განხორციელების 500-კილოვოლტიანი, ერთჯაჭვა ელექტროგადამცემი ხაზის „ჯვარი– წყალტუბო“ მშენებლობა; 110კვ ელექტროგადამცემი ჩოხატაური" მშენებლობა; ხაზის „ოზურგეთი - „ახმეტა - თელავი - წინანდალი - მუკუზანი ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა. 3.4.3.1 ზოტიჰესი - - გურჯაანი" 500 კვ ეგხ "წყალტუბო-ახალციხე-თორთუმი" (KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 03 01) 500-კილოვოლტიანი მაგისტრალის „ენგური–ზესტაფონი– ახალციხე“ (ელექტროგადამცემი ხაზი „იმერეთი“ და ელექტროგადამცემი ხაზი „ზეკარი“) რეზერვირება; სიმძლავრის ხუდონი–ენგურის კვანძიდან თურქეთისა და საქართველოს აღმოსავლეთი რეგიონისკენ (სომხეთისკენ) გატანის უსაფრთხოება; ჰესების სიმძლავრის რუსეთიდან და ენგურის კვანძიდან თურქეთისკენ გატანა: ნენსკრაჰესის, ენგურის და მისი შენაკადების ჰესების, ცხენისწყლის კასკადის, ნამახვანის კასკადის და ხელედულაჰესის სიმძლავრის ქსელში გამოტანა, მომხმარებლებისკენ ტრანზიტი (თბილისი–რუსთავის კვანძი) და ექსპორტი (სომხეთისა და თურქეთისკენ); საქართველოსა და თურქეთს შორის სიმძლავრის გაცვლის უნარისა და საიმედოობის გაზრდის ხელშეწყობა; ელექტროგადამცემი ხაზის „ახალციხე–ბორჩხა“ რეზერვირება. 3.4.3.2 ჩრდილოეთის რგოლი (EBRD), ნამახვანი - წყალტუბო - ლაჯანური (EBRD, KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 03 02) მესტიის რეგიონის ჰესების სიმძლავრის გამოტანა და საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა; მდინარე ნენსკრას შენაკადების, ნენსკრაჰესის, ნამახვანის კასკადის სიმძლავრის გამოტანა; ლაჯანურის სიმძლავრის გამოტანა და საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა. 63 3.4.3.3 500 კვ ეგხ ჯვარი-წყალტუბო (WB) (პროგრამული კოდი 24 14 03 03) 500-კილოვოლტიანი მაგისტრალის „ენგური–ზესტაფონი– ახალციხე“ (ელექტროგადამცემი ხაზი „იმერეთი“ და ელექტროგადამცემი ხაზი „ზეკარი“) რეზერვირება; სიმძლავრის ხუდონი–ენგურის კვანძიდან თურქეთისა და საქართველოს აღმოსავლეთი რეგიონისკენ (სომხეთისკენ) გატანის უსაფრთხოება; ჰესების სიმძლავრის რუსეთიდან და ენგურის კვანძიდან თურქეთისკენ გატანა: ნენსკრაჰესის, ენგურის და მისი შენაკადების ჰესების, ცხენისწყლის კასკადის, ნამახვანის კასკადის და ხელედულაჰესის სიმძლავრის ქსელში გამოტანა, მომხმარებლებისკენ ტრანზიტი (თბილისი–რუსთავის კვანძი) და ექსპორტი (სომხეთისა და თურქეთისკენ); საქართველოსა და თურქეთს შორის სიმძლავრის გაცვლის უნარისა და საიმედოობის გაზრდის ხელშეწყობა; ელექტროგადამცემი ხაზის „ახალციხე–ბორჩხა“ რეზერვირება. 3.4.3.4 გურიის ელგადაცემის ხაზების ინფრასტრუქტურის გაძლიერება (KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 03 04) გურიის რეგიონის პერსპექტიული ჰესების ქსელში ინტეგრირება; გურიის რეგიონის კვების საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა; მდინარე რიონის ქვემო ზონის (ვარციხის კასკადის) ჰესების სიმძლავრის გამოტანის საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა; ბათუმის რეგიონის კვების საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა; ელექტროგადამცემი ხაზის „ახალციხე–ბორჩხა“ რეზერვირება. 3.4.3.5 კახეთის ინფრასტრუქტურის გაძლიერება (KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 03 05) კახეთის რეგიონის პერსპექტიული ჰესების ქსელში ინტეგრირება; კახეთის რეგიონისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა. 3.4.3.6 კვების ხელედულა-ლაჯანური-ონი (KfW) (პროგრამული კოდი 24 14 03 06) ცხენისწყლის კასკადის ჰესებისა და ხელედულაჰესის სიმძლავრის გამოტანა და საიმედოობის ამაღლების ხელშეწყობა; 3.5 მოსახლეობის ელექტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება (პროგრამული კოდი 24 15) საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გაზისა და ელექტროენერგიის გარეშე არსებული სოფლების გაზიფიცირება და ელექტრიფიცირება; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში მოსახლეობისთვის გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, მათ შორის, მოხმარებული ელექტროენრიგიის ღირებულების ნაწილობრივ ანაზღაურება; 64 ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზის მიმდებარე სოფლებში მცხოვრები ოჯახების ზამთრის პერიოდში გათბობით უზრუნველყოფა. 3.6 მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა (პროგრამული კოდი 25 05) მუნიციპალიტეტებში (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა) არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელი) მოწყობა და მართვა; ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა; ძველი ნაგავსაყრელების ეტაპობრივი დახურვა. 3.7 საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება (პროგრამული კოდი 24 08) საქართველოში ინოვაციური ეკოსისტემის შექმნა, გამოცდილების გაზიარება და საქართველოში დანერგვა; უცხოური დაგეგმილი/განსახორციელებელი პროექტების შესრულებისათვის საჭირო კვალიფიციური კადრების მომზადება, დასაქმება, მათთვის პროდუქტიული სამუშაო გარემოს შექმნა და განსახორციელებელი პროექტების ადმინისტრაციული რესურსით უზრუნველოფა; საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების მიმართულების სპეციალისტებისა და კომპანიების რაოდენობისა და კვალიფიკაციის ზრდის ხელშეწყობა; საქართველოს იმ დასახლებულ პუნქტებში, რომლებიც პროგრამის სამიზნე გეოგრაფიულ არეალში მდებარეობს, ფართოზოლოვანი ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარება და ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. 3.8 ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 24 05) საერთაშორისო ბაზარზე საქართველოს, როგორც ტურისტული ქვეყნის, პოპულარიზაცია; ახალი ტურისტული პროდუქტის განვითარება და არსებული ტურისტული პროდუქტის დივერსიფიკაცია (მარშუტების შემუშავება, პროდუქტის ბეჭდური-საინფორმაციო მასალის მომზადება); მცირე ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება; ტურისტებისთვის მაღალი ხარისხის მომსახურების მიწოდება. 3.9 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება (პროგრამული კოდი 24 11) ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობის მიერ მოხმარებული ბუნებრივი აირის საფასურის ანაზღაურება შესაბამის პერიოდებში, პროგრამით განსაზღვრული ბენეფიციარებისათვის. 3.10 საქართველოს ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტი (IBRD) (პროგრამული კოდი 24 12) საქართველოში ინოვაციების ინფრასტრუქტურის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს ქვეყანაში ინოვაციების ეკოსისტემის განვითარებას; 65 მაღალმთიან დასახლებებში მცხოვრები სოციალურად დაუცველი პირების მხარდაჭერა მათი ფართოზოლოვან ინტერნეტში ჩართვის მიზნით; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროს სპეციალისტების გადამზადება საინფორმაციო და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების საკითხებში, რომლის საბოლოო მიზანია აღნიშნული სპეციალისტების დასაქმება საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, როგორც საქართველოში, აგრეთვე საერთაშორისო ბაზარზე; ინოვაციების საგრანტო დაფინანსება მათი შემდგომი კომერციალიზაციის მიზნით. 3.11 რეგიონებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 25 01) რეგიონული განვითარების პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კოორდინაცია, აგრეთვე კომპეტენციის ფარგლებში მისი განხორციელების მონიტორინგი და ანალიზი; მმართველობის სისტემის დეცენტრალიზაციის, დეკონცენტრაციის და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის უფლებამოსილებათა გამიჯვნის საკითხებზე და მუნიციპალიტეტების ინსტიტუციური გაძლიერებისათვის შესაბამისი წინადადებების შემუშავება; კომპეტენციის ფარგლებში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის ურთიერთობის კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში ადგილობრივი და უცხოური წყაროებით დაფინანსებული რეგიონული პროგრამებისა და პროექტების კოორდინაცია და მათი განხორციელების ეფექტიანობის შეფასება; კომპეტენციის ფარგლებში მუნიციპალიტეტის მოხელეთა სწავლების საკითხების კოორდინაცია; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტებისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებაზე დარგობრივი ზედამხედველობის განხორციელება საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ შესაბამისად; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების ქსელის განვითარების, დაპროექტებისა და სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის საკითხებში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება; სივრცით-ტერიტორიული მოწყობის სახელმწიფო და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების მეთოდური ხელმძღვანელობა, საპროექტო დოკუმენტების მომზადების მეთოდოლოგიური ხელმძღვანელობა ან/და ზედამხედველობა, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მეშვეობით დევნილთა გრძელვადიანი საცხოვრებლით უზრუნველსაყოფად სამშენებლო-სარეაბილიტაციო 66 სამუშაოების განხორციელება; საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და დადგენილ ფარგლებში როგორც სამინისტროს კომპეტენციაში შემავალი, ისე სხვა სახელმწიფო ორგანოთა გამგებლობისთვის მიკუთვნებული, ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანი ცალკეული ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების უზრუნველყოფა, აგრეთვე ამ პროექტებით გათვალისწინებული ობიექტების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და სხვა სამუშაოების განხორციელების კოორდინაცია და კომპეტენციის ფარგლებში მისი მონიტორინგი; კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს წყლით უზრუნველყოფისა და მოსახლეობის წყლით მომარაგების სისტემების დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა და კოორდინაცია; არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელი) მოწყობა, მართვა და დახურვა, ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა და მართვა (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა); თავდაცვის ძალების სამობილიზაციო გეგმის შემუშავებაში მონაწილეობა; მუნიციპალიტეტების მიერ მოქალაქეების სამხედრო აღრიცხვის, სამხედრო სამსახურისათვის მომზადებისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის სამუშაოთა კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში სტიქიური მოვლენების შედეგების სალიკვიდაციო ღონისძიებების შესახებ წინადადებების მომზადება და ამ ღონისძიებათა განხორციელება/განხორციელებაში მონაწილეობა. 3.12 ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება (პროგრამული კოდი 24 02) მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველი ობიექტების უსაფრთხოების დონის ამაღლების ხელშეწყობა შესაბამისი ტექნიკური რეგლამენტების დახვეწით; განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის უზრუნველყოფა შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და სანებართვო პირობების კონტროლით. 3.13 ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარება (პროგრამული კოდი 24 17) საქართველოს მთავრობის მიერ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის პროექტის განვითარების ხელშეწყობა და ახალი საინვესტიციო ხელშეკრულებების მონიტორინგი. 3.14 ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხორციელების ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 24 04) ბაზარზე განთავსებული პროდუქტის ზედამხედველობის უზრუნველყოფა საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის ტექნიკურ კანონმდებლობასთან (დირექტივები და რეგულაციები) დაახლოებით და ევროპულ ბაზარზე არსებული ზედამხედველობის სისტემის დანერგვით. 4 განათლება, მეცნიერება და პროფესიული მომზადება 67 განათლებისა და მეცნიერების მიმართულებებით განხორციელდება რეფორმის მომდევნო, მრავალმხრივი ეტაპი. შეიქმნება ისეთი განათლების სისტემა, რომელიც მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისად, ბავშვების, სტუდენტების, ახალგაზრდებისა და ზრდასრულების სათანადო თეორიული ცოდნით აღჭურვასა და მათთვის პრაქტიკული და შემოქმედებითი უნარების გამომუშავებასთან ერთად უზრუნველყოფს მათი სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლებას და მათ მიერ ეროვნული და ზოგადსაკაცობრიო ღირებულებების სიღრმისეულად გააზრებას. ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური და საზოგადოებრივი წინსვლის უმთავრესი წინაპირობაა ადამიანური კაპიტალის განვითარება. ადრეული და სკოლამდელი განათლების მიმართულებით: საჯარო დაწესებულებებში ადრეული და სკოლამდელი განათლება მისი საყოველთაო ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად კვლავ უფასო იქნება; სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებები გარდაიქმნება სკოლამდელი განათლების დაწესებულებებად, რაც უზრუნველყოფს სკოლებში ბავშვებისთვის საჭირო, მრავალმხრივი აკადემიური, ფუნქციური, ქცევითი, ემოციური და სოციალური უნარების განვითარებას; განხორციელდება ღონისძიებები სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებზე მორგებული განათლების მომსახურების უზრუნველსაყოფად; გაგრძელდება სასკოლო მზაობის ცენტრების გახსნის მხარდაჭერა; შემუშავდება და განხორციელდება „სკოლა-ბაღის“ კონცეფციის სტანდარტი; განისაზღვრება სკოლამდელ დაწესებულებებში დასაქმებულ პირთა შრომის ანაზღაურება, გაგრძელდება ღონისძიებების განხორციელება მათი კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობისთვის; დაიწყება ღონისძიებების განხორციელება სკოლამდელ დაწესებულებებში ახალგაზრდა, კვალიფიციური კადრების მოზიდვის ხელშეწყობისთვის; ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სახელმწიფო სტანდარტების დანერგვის, განვითარებისა და გაუმჯობესების მიზნით გაგრძელდება საჯარო დაწესებულებების მონიტორინგი; მონიტორინგის შედეგების საფუძველზე გადამუშავდება ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების სახელმწიფო სტანდარტები; არაქართულენოვანი მოსახლეობით კომპაქტურად დასახლებულ ყველა მუნიციპალიტეტში განხორციელდება სახელმწიფო ენის სწავლება ბილინგვური მოდელით, რაც ხელს შეუწყობს სასკოლო მზაობის გაუმჯობესებას, ზოგადი განათლების საფეხურზე ხარისხიანი საგანმანათლებლო პროცესის უზრუნველყოფას და გრძელვადიან პერიოდში საქართველოში მცხოვრები არაქართულენოვანი პირების საზოგადოებაში წარმატებულ ინტეგრაციას; ყველა ბავშვისთვის უზრუნველყოფილი იქნება სკოლამდელი განათლებიდან ზოგადი განათლების დაწყებით საფეხურზე გადასვლის ხელშეწყობის ღონისძიებების განხორციელება; შეიქმნება 1-დან 6 წლამდე ასაკის ბავშვების შესახებ სტატისტიკური მონაცემების ამსახველი, ინტეგრირებული ელექტრონული სისტემა; დასრულდება საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში 50-ზე მეტი საბავშვო ბაღის მშენებლობა საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად; გაგრძელდება ახალი საბავშვო ბაღების დაფუძნება; განხორციელდება არსებული ინფრასტრუქტურის განვითარების პროექტები. ზოგადი განათლების მიმართულებით: უზრუნველყოფილი იქნება მასწავლებელთა და სკოლების ადმინისტრაციული პერსონალის შრომის ანაზღაურება დაგეგმილი განათლების რეფორმისა და მასწავლებელთა კარიერული სქემის დანერგვის შესაბამისად; დამტკიცდება და დაინერგება ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის ახალი სტანდარტები და პროცედურები, განხორციელდება მხარდამჭერი ღონისძიებები ამ სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად; 202668 2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე უზრუნველყოფილი იქნება საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მიერ დაფუძნებული/რეორგანიზებული საჯარო სკოლების ეტაპობრივი ავტორიზაცია; შემუშავდება და დაინერგება სკოლების მართვისა და დაფინანსების დიფერენცირებული მოდელები; გაგრძელდება ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნა და განვითარება; გადამუშავდება ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის ეროვნული სასწავლო გეგმა; დაინერგება ფართომასშტაბიანი სასკოლო შეფასების სისტემა; დაიწყება ელექტრონული რესურსების განვითარება; რეფორმის ფარგლებში დაინერგება მოსწავლის განვითარებაზე ორიენტირებული სწავლა-სწავლების პრინციპები; განხორციელდება ღონისძიებები სკოლებში ადამიანური კაპიტალის გაძლიერებასა და განვითარებაზე ორიენტირებული სასკოლო კულტურის ჩამოყალიბების ხელშეწყობისთვის; გაგრძელდება ახალი სახელმძღვანელოების შექმნის პროცესი; განახლდება გრიფირების პროცედურები; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე (სსსმ)/შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვისთვის ქვეყნის მასშტაბით აქტიურად დაინერგება და განვითარდება ინკლუზიური განათლების კომპონენტები; არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებისთვის ფართოდ დაინერგება ბილინგვური სწავლების განსხვავებული მოდელი; განისაზღვრება განათლების მიღმა დარჩენილი პირების სასწავლო პროცესში ინტეგრაციის პოლიტიკა; მათთვის უზრუნველყოფილი იქნება ალტერნატიული კურიკულუმი; დიასპორის წარმომადგენლებისთვის ხელმისაწვდომი იქნება ქართული ენის დისტანციური სწავლების კურსი; ინკლუზიური განათლების პოპულარიზაციისთვის განხორციელდება ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებები; სკოლებში უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვისთვის შეიქმნება პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების, აგრეთვე ფსიქოსოციალური მომსახურების მიღების მოქნილი, შედეგებზე ორიენტირებული მექანიზმები; გაიზრდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის სამსახურის მომსახურებით მოსარგებლე საჯარო სკოლების რაოდენობა; განხორციელდება მანდატურების, ფსიქოლოგების, სოციალური მუშაკებისა და უსაფრთხოების დაცვის უფლებამოსილების მქონე პირების გადამზადების პროგრამები; შემუშავდება მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების ახალი წესი; განხორციელდება მასწავლებელთა უწყვეტი პროფესიული განვითარების ღონისძიებები მათი პროფესიული საჭიროებების შესაბამისად; გაგრძელდება სასკოლო ინფრასტრუქტურის განვითარება; დასრულდება სრულად ადაპტირებული 80 სკოლის მშენებლობა და 850-მდე საჯარო სკოლის ნაწილობრივი რეაბილიტაცია; განხორციელდება 91 ავარიული საჯარო სკოლის გამაგრება/სრული რეაბილიტაცია სსსმ მოსწავლეებისთვის საჭირო გარემოს შექმნის მოთხოვნების გათვალისწინებით; უზრუნველყოფილი იქნება საჯარო სკოლების ოპერირებისა და მოვლაპატრონობის ფუნქციის წარმატებით შესრულება; ეტაპობრივად დაიხვეწება სწავლების დისტანციური და ჰიბრიდული მეთოდოლოგია. უმაღლესი განათლების მიმართულებით: 69 დაინერგება უმაღლესი განათლების დაფინანსების ეფექტიანი სისტემა; შემუშავდება უმაღლესი განათლების სისტემის დაფინანსების ახალი მოდელი, რომელიც ხელს შეუწყობს საგანმანათლებლო დაწესებულებების მდგრად განვითარებას და სასწავლო პროცესის სწავლის შედეგებზე ორიენტირებას; განხორციელდება ღონისძიებები ხარისხის განვითარების მხარდაჭერისთვის; შემუშავდება სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისა და სადოქტორო პროგრამების შეფასების ერთიანი კონცეფცია; სახელმწიფო ხელს შეუწყობს უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამების მიერ საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვებას; გაგრძელდება პროგრამა „ვისწავლოთ საქართველოში“; პროგრამების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით: გაგრძელდება მასწავლებლის მომზადების ერთწლიან საგანმანათლებლო პროგრამებზე ჩარიცხულ პირთა დაფინანსება, ამოქმედდება სპეციალური მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამები, გაგრძელდება სკოლისშემდგომი განათლებისთვის მომზადების პროგრამის განხორციელება საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის, გაგრძელდება მსჯავრდებულთა მიერ ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამებზე განათლების მიღების ხელშეწყობის ღონისძიებების განხორციელება; გაფართოვდება ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის საგანმანათლებლო პროგრამები, გაძლიერდება საერთაშორისო თანამშრომლობა, ხელი შეეწყობა უცხოელი მაღალკვალიფიციური აკადემიური და სამეცნიერო პერსონალის მობილიზებას; საქართველო გახდება პროგრამის − „ერაზმუს+“-ის (Erasmus+) განმახორციელებელი ქვეყანა, რის შედეგადაც, გარდა უმაღლესი განათლებისა და ახალგაზრდობის კომპონენტებისა, მისთვის ხელმისაწვდომი იქნება პროგრამის ყველა კომპონენტი; გაგრძელდება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება მათი ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად. მეცნიერების მიმართულებით: შემუშავდება და დამტკიცდება საქართველოში მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების განვითარების სტრატეგიული გეგმა, რომლის მთავარი მიზანი იქნება ქვეყნის ეკონომიკის სტრატეგიული განვითარების მოთხოვნებსა და საზოგადოების საჭიროებებზე ორიენტირებული ინსტიტუტების განვითარების ხელშეწყობა; უზრუნველყოფილი იქნება მეცნიერების დაფინანსების შესაბამისი სისტემა; დაინერგება მეცნიერების შედეგებზე დაფუძნებული დაფინანსების მოდელი; ხელისუფლება იზრუნებს მეცნიერებისა და მკვლევრების პრესტიჟის ამაღლებაზე; კანონის შესაბამისად, სამეცნიერო შედეგების მიხედვით გაიზრდება მეცნიერ თანამშრომელთა შრომის ანაზღაურება; განხორციელდება ღონისძიებები მკვლევართა ახალგაზრდა თაობების მოზიდვის ხელშეწყობისთვის; ქართველ მკვლევართა ყველა თაობის გადამზადების, მათთვის ახალი ცოდნის მიწოდებისა და ახალი კომპეტენციების გამომუშავების, მათი თანამედროვე გლობალურ სამეცნიერო სივრცეში უკეთ ორგანიზების მიზნით განხორციელდება პროექტი „მეცნიერების მენეჯმენტის სკოლა“; დაიხვეწება მეცნიერების მართვის სისტემა; სახელმწიფო განსაზღვრავს სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებისთვის სავალდებულო მინიმალურ სტანდარტებს და იზრუნებს საქართველოში მოქმედი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების საქმიანობის ხარისხის გაუმჯობესებაზე; ჩამოყალიბდება მეცნიერმზომელობის − ხარისხის მონიტორინგისა და სამეცნიერო კვლევების შედეგების გაზომვის ეფექტიანი მოდელი; 70 გაგრძელდება დამოუკიდებელი სამეცნიერო-კვლევითი ერთეულების სამეცნიერო საქმიანობის მხარდაჭერა; დაინერგება რეფერირების საერთაშორისო დონეზე აღიარებული პრაქტიკა და ნორმები; თბილისში ფუნქციონირებას დაიწყებს თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისად უზრუნველყოფილი სამეცნიერო ქალაქი, სადაც განთავსდება ამ სფეროს ყველა სათავო დაწესებულება; შეიქმნება ეროვნული სამეცნიერო პორტალი; გაიზრდება სამეცნიერო საგრანტო კონკურსების რაოდენობა; გაძლიერდება STEM-ის მიმართულებით ინტერდისციპლინური კვლევების მხარდაჭერა; გაძლიერდება საქართველოს შემსწავლელი მეცნიერებების მხარდაჭერა; ხელი შეეწყობა საზღვარგარეთ მოღვაწე აკადემიური და სამეცნიერო პერსონალის ქართულ სამეცნიერო წრეებთან თანამშრომლობას; ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი და ადრონული თერაპიის ცენტრი უმაღლესი საერთაშორისო სტანდარტის მეცნიერებისა და განათლების კერად ჩამოყალიბდება; ხელი შეეწყობა სამეცნიერო ინსტიტუტებისა და კვლევითი ჯგუფების საერთაშორისო ჩარჩოპროგრამებსა და სამეცნიერო პროექტებში აქტიურ მონაწილეობას და ორმხრივი და მრავალმხრივი სამეცნიერო-კვლევითი და ტექნოლოგიური პროექტების განხორციელებას, შეიქმნება შესაბამისი საკანონმდებლო გარანტიები; ხელი შეეწყობა ქართველი მკვლევრების ევროკომისიის კვლევისა და ინოვაციის პროგრამის − „Horizon Europe“-ს საგრანტო კონკურსებში მონაწილეობას; მეცნიერების პოპულარიზაციისთვის განხორციელდება საერთაშორისო და ადგილობრივი ღონისძიებები და ჩატარდება საგრანტო კონკურსები; ცოდნის ეკონომიკის განვითარებისთვის შეიქმნება მეცნიერების კომერციალიზაციის ცენტრი და ამოქმედდება სამეცნიერო ინოვაციების ბროკერების ქსელი; სამეცნიერო ინფრასტრუქტურა გაუმჯობესდება და საერთაშორისო სტანდარტებს დაუახლოვდება. პროფესიული განათლების მიმართულებით: უზრუნველყოფილი იქნება პროფესიული განათლების დაფინანსების ეფექტიანი სისტემის შექმნა; ამოქმედდება პროფესიული განათლების დაფინანსების შედეგებზე დაფუძნებული მოდელი; შემუშავდება პროფესიული განათლების სისტემის განვითარების 2021 წლისა და მომდევნო წლების გრძელვადიანი სტრატეგია და შესაბამისი სამოქმედო გეგმები; შეიქმნება კოლეჯების შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობის ეფექტიანი ინსტიტუციური მექანიზმი − კერძო სექტორთან თანამშრომლობით დაფუძნდება პროფესიული განათლების განვითარების სააგენტო, რომელიც საჯარო-კერძო პარტნიორობას დაეფუძნება და უზრუნველყოფს პროფესიული განათლების სისტემის განვითარებას; გაიზრდება პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელების პროცესში დარგობრივი გაერთიანებებისა და კერძო სექტორის როლი; გაიზრდება პროფესიული საგანმანათლებლო, მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების ხელმისაწვდომობა; შემუშავდება პროფესიული განათლების მიღმა მყოფი მოწყვლადი ჯგუფების იდენტიფიცირებისა და პროფესიულ განათლებაში ჩართვის მექანიზმები; დამტკიცდება პროფესიული განათლების მასწავლებლის პროფესიული სტანდარტი და მისი მომზადების, პროფესიაში შესვლისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ახალი მოდელი; ამოქმედდება პროფესიული განათლების მასწავლებლის შედეგებზე ორიენტირებული შრომის ანაზღაურების ახალი სქემა; 71 ხარისხიანი პროფესიული განათლების უზრუნველსაყოფად დაინერგება პროფესიულ კვალიფიკაციათა ახალი ჩარჩო, პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების ავტორიზაციის ახალი სტანდარტები და პროცედურები, კრედიტების ახალი სისტემა და პროფესიული სტანდარტების კერძო სექტორის მიერ/მონაწილეობით შემუშავების წესი; გაიზრდება დუალური და ბაზარზე მოთხოვნადი პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების რაოდენობა, რის საფუძველზედაც პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების კურსდამთავრებულთა დასაქმების მაჩვენებელი 65%-მდე, ხოლო პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების მონაწილეთა − 70%-მდე გაიზრდება; განისაზღვრება მოკლე ციკლის საგანმანათლებლო პროგრამების მარეგულირებელი ჩარჩო, დაიწყება მათი დანერგვა და პროგრამებზე სტუდენტთა მიღება; გაიზრდება ინტეგრირებული პროგრამების მასშტაბი; დაიწყება არაფორმალური განათლების აღიარება და გაიზრდება მისი აღიარების მასშტაბი; პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციისთვის შეიქმნება საერთაშორისო სერტიფიცირების შესაძლებლობები საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამების განსახორციელებლად და ინგლისური ენის სწავლების გასაძლიერებლად; დაინერგება პროფესიული განათლების მართვის ელექტრონული სისტემა; შეიქმნება პროფესიული განათლების საინფორმაციო პორტალი; პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის გაგრძელდება საქართველოს სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში საჭიროების შესაბამისად ახალი დაწესებულებების დაფუძნება; განხორციელდება ღონისძიებები არსებული დაწესებულებების გეოგრაფიული ქსელის საჯარო-კერძო პარტნიორობით გაფართოებისთვის. 4.1 სკოლამდელი და ზოგადი განათლება (პროგრამული კოდი 32 02) სკოლამდელი სტანდარტების მხარდაჭერა; განათლების საგანმანათლებლო სახელმწიფო დანერგვის ხელშეწყობა და მეთოდოლოგიური აღზრდისა და განათლების ინტეგრაცია სასკოლო მზაობისთვის; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის ფარგლებში სასკოლო კულტურის განვითარების, ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვა, პედაგოგების ადგილზე გაძლიერების მხარდაჭერა; ფართო მასშტაბით ბილინგვური სწავლების განსხვავებული მოდელის დანერგვა არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებისათვის. სწავლა-სწავლების პროცესში საჯარო სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენებისა და დისტანციური სწავლების როლის გაძლიერება და მრავალფეროვანი ციფრული რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო მასალების შექმნა/ დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე მოთხოვნების საგანმანათლებლო გარემოს ჩამოყალიბება; და შესაძლებლობების მასწავლებლების პროფესიის პრესტიჟისა და კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, 72 შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; სწავლა-სწავლების პროცესისა და სკოლების მართვის გასაუმჯობესებლად სკოლების დირექტორების, როგორც საგანმანათლებლო ლიდერების, პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; მასწავლებლების გუნდური მუშაობით, მაღალი სააზროვნო უნარების განვითარებისათვის, შეიქმნა ორიგინალური სასკოლო სასწავლო გეგმა; უსაფრთხო, ძალადობისგან თავისუფალი და მოსწავლის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული სასკოლო გარემოს უზრუნველყოფა; ზოგადი განათლების ხარისხის განვითარებისა ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; და საყოველთაო საქართველოს ზოგადი განათლების სისტემის საერთაშორისო საგანმანათლებლო სივრცეში ჩართვა, ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების აუცილებელი ფინანსური რესურსებით უზრუნველყოფა; მასწავლებლების უწყვეტი პროფესიული განვითარება და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების განვითარება, სწავლების თანამედროვე მეთოდებისა და ტექნოლოგიების გამოყენება; განათლების ხარისხის ასამაღლებლად თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, პროგრამების, შესაბამისი სახელმძღვანელოებისა და სხვა სასწავლო-საგანმანათლებლო რესურსების შექმნა და დანერგვა; იმ მოსწავლეების სკოლებში ტრანსპორტირების ხელშეწყობა, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ დასახლებულ პუნქტებში (სოფელი, დაბა), სადაც სკოლები არ ფუნქციონირებს და სოფლებს/დაბებს შორის დიდი მანძილია, აგრეთვე აქვთ შეზღუდული შესაძლებლობები; სასკოლო ინიციატივების წახალისება; მრავალფეროვანი ციფრული მასალების შექმნა-დანერგვა; რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო სკოლებში უსაფრთხო, ინკლუზიური და მულტიკულტურული გარემოს შექმნის უზრუნველყოფა; განვითარდება ბულინგისა და ძალადობის პრევენციაზე ორიენტირებული სერვისები და პროგრამები; მოსწავლეთა ფიზიკური და ფსიქო-ემოციური უსაფრთხოების დასაცავად მანდატურისა და ფსიქოლოგიური მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება; მოსწავლეთა სივრცითი, ლოგიკური და შემოქმედებითი უნარების განვითარების მიზნით აღიარებული საერთაშორისო ელექტრონული სისტემებისა და ლაბორატორიების დანერგვა; საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის მასშტაბით ყველა საჯარო სკოლაში„ახალი სკოლის“ მოდელის დანერგვის გაგრძელება, რაც გულისხმობს ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმების დანერგვასა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნას, ასევე მთელი 73 ქვეყნის მასშტაბით სკოლებისა და მასწავლებლების მხარდამჭერი ჯგუფების ფუნქციონირების უზრუნველყოფას, რომლის შემადგენლობაში შედიან: ყველა საგნის ექსპერტი, დაწყებითი განათლების ექსპერტი, ტექნოლოგიების ექსპერტი, ინკლუზიური განათლების ექსპერტი, ლიდერობის ექსპერტი და ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვის კოორდინატორები. რეფორმის ფარგლებში ინტენსიური, ქოუჩინგის პრინციპებზე დაფუძნებული შემდეგი აქტივობების განხორციელება: სწავლა-სწავლების კონსტრუქტივისტულ პრინციპებზე ორიენტირებული სასკოლო სასწავლო გეგმების (კურიკულუმების) შექმნა და განვითარება; მხარდაჭერასა და დახმარებაზე ორიენტირებული შიდა და გარე შეფასების სისტემის ჩამოყალიბება; კომუნიკაციისა და სწავლა-სწავლების პროცესის გამრავალფეროვნებისთვის სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენების დანერგვა, მათ შორის ციფრული პროგრამების შექმნა „ვსწავლობთ თამაშით“, „გააციფრულე სასწავლო პროცესი“, ქართული LLMS; სკოლებში თვითშეფასების სისტემის ჩამოყალიბება (ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნების გაცნობა, ყოველწლიურად მოსწავლის პროგრესის შეფასებისა და სასკოლო კულტურის კვლევის განახლებული შედეგების ამოღება); სასწავლო პროცესში კომპიუტერული და ციფრული ტექნოლოგიების ინტეგრირების, ელექტრონული რესურსებისა და სერვისების, ვირტუალური ლაბორატორიების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, საჯარო სკოლების უზრუნველყოფა Wifi-ით და შესაბამისი ტექნოლოგიებით (ნოუთბუქი, პროექტორი, ინტერაქტიული დაფა, როუტერი, ციფრული ლაბორატორია). 4.1.1 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების დაფინანსება (პროგრამული კოდი 32 02 01) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების/სკოლების დაფინანსების უზრუნველყოფა ზოგადი განათლების დასაფინანსებლად ერთ მოსწავლეზე გათვლილი ფინანსური ნორმატივისა და მისი შესაბამისი სტანდარტული ვაუჩერით ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრული მოსწავლეთა რაოდენობის, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეთა რაოდენობის, მასწავლებელთა საათობრივი დატვირთვის, შესაბამისი სქემით განსაზღვრული სტატუსის მქონე მასწავლებლების დანამატის, ადმინისტრაციული, სკოლის მოვლა-შენახვისა და სკოლის განვითარებისთვის საჭირო და სხვა ხარჯების გათვალისწინებით, რაც სკოლებს შესაძლებლობას აძლევს, სრულად შეასრულონ თავიანთი ფუნქცია-მოვალეობები. 4.1.2 მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 02 02) განათლების სისტემაში დასაქმებულ პირთა, მათ შორის, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებაში მომუშავე პირების (დირექტორებისა და მასწავლებლების), აგრეთვე პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მასწავლებლების პროფესიული განვითარება და მათი კვალიფიკაციის ამაღლება; ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრული საგნების სწავლისა და სწავლების თანამედროვე მიდგომების დანერგვის, 74 ხელმისაწვდომობისა და გავრცელების ხელშეწყობა; სამიზნე ჯგუფების პროფესიული ცოდნისა და საქმიანობის განმსაზღვრელი პროფესიული სტანდარტების შემუშავება, საერთაშორისო სტანდარტებსა და მოთხოვნებთან გათანაბრება და დანერგვა, მასწავლებლის პროფესიის სტატუსის ამაღლება, სიახლეების გავრცელება; მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების ხელშეწყობა შესაბამისი საკანონმდებლო ნორმების შემუშავებითა და ცვლილებების განხორციელებით; ეროვნული უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებული რეგიონების არაქართულენოვანი სკოლების მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების და სწავლა-სწავლების პროცესის ხელშეწყობა სახელმწიფო ენის გაძლიერებით. 4.1.3 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 32 02 03) საქართველოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოსწავლეთა უსაფრთხო გარემოს შექმნა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაცია; ქცევითი და ემოციური პრობლემების მქონე სკოლის მოსწავლეების ფსიქო-სოციალური მომსახურებით უზრუნველყოფა. 4.1.3.1 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფის პროგრამის ადმინისტრირება (პროგრამული კოდი 32 02 03 01) უფლებამოსილებების განხორციელების პროცესში საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან თანამშრომლობა; საგანმანათლებლო დაწესებულებაში უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის საკითხებზე საგანმანათლებლო დაწესებულებებისათვის შესაბამისი რეკომენდაციების მიცემა; საგანმანათლებლო დაწესებულებაში განაწილებული საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურის საქმიანობის მონიტორინგის განხორციელება; სამსახურის უზრუნველყოფა კვალიფიციური საგანმანათლებლო დაწესებულების მანდატურებით. 4.1.3.2 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 32 02 03 02) ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოსწავლეთათვის უსაფრთხო გარემოს შექმნა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაცია; ქცევითი და ემოციური პრობლემების მქონე მოსწავლეების ფსიქოსოციალური მომსახურებით უზრუნველყოფა. 4.1.4 წარმატებულ მოსწავლეთა წახალისება (პროგრამული კოდი 32 02 04) მოსწავლეთა ინტელექტუალური განვითარების, ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრული საგნების სწავლებისა და ახალგაზრდების შესაძლებლობების თანაბრად კონკურენტულ გარემოში რეალიზების ხელშეწყობისა და მათი საერთაშორისო დონეზე წარმოჩენის მიზნით ეროვნული და საერთაშორისო ოლიმპიადების ორგანიზება; 75 მოსწავლეების აკადემიური მოსწრების წახალისება. 4.1.5 განსაკუთრებით ნიჭიერ მოსწავლეთა საგანმანათლებლო და საცხოვრებელი პირობებით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 32 02 05) განსაკუთრებული ფიზიკურ-მათემატიკური ნიჭით დაჯილდოებული მოსწავლეების მიერ საკუთარი პოტენციალის მაქსიმალურად რეალიზების ხელშეწყობის მიზნით მათი ხარისხიანი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურებით უზრუნველყოფა. 4.1.6 მოსწავლეების სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 32 02 06) მოსწავლეების ხარისხიანი სახელმძღვანელოებით და საგანმანათლებლო რესურსებით უზრუნველყოფის მიზნით, გაგრძელდება სახელმძღვანელოების შეფასების სისტემის განვითარება-დახვეწის პროცესი, როგორც შინაარსობრივი, ისე ტექნიკური პარამეტრები შესაბამისობაში იქნება მოსწავლეების ასაკობრივ განვითარებასა და შესაძლებლობებთან; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სახელმძღვანელოს/სერიის გრიფირების წესის თანახმად, სახელმძღვანელოს სერიის/მაკეტის რეცენზირების პროცესის უზრუნველყოფა; გრიფირების ადმინისტრირების ელექტრონული სრულყოფა, შესაბამისი ცვლილებების პროგრამული გამართული ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; სისტემის ასახვა და ზოგადსაგანმანათლებლო პროგრამის სახელმძღვანელოს ეტაპობრივი გრიფირება; საფეხურის ყველა საჯარო სკოლის ყველა კლასის მოსწავლეებისათვის, კერძო სკოლის სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ მყოფი ოჯახებისა და საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის ბრძანებით განსაზღვრული სხვა კატეგორიების მოსწავლეების სასკოლო სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფა; 4.1.7 ოკუპირებული რეგიონების მასწავლებლებისა და ადმინისტრაციულტექნიკური პერსონალის ფინანსური დახმარება (პროგრამული კოდი 32 02 07) გალის რაიონისა და 2008 წლის აგვისტოს მოვლენებამდე ახალგორის რაიონის ფუნქციონირებადი სკოლების პედაგოგებისა და ადმინისტრაციულ-ტექნიკური პერსონალის ფინანსური დახმარებით უზრუნველყოფა. 4.1.8 ბრალდებული და მსჯავრდებული პირებისათვის ზოგადი განათლების მიღების ხელმისაწვდომობა (პროგრამული კოდი 32 02 08) პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფი ბრალდებული და მსჯავრდებული მოსწავლეების ზოგადი განათლების უფლების უზრუნველყოფა, რაც მნიშვნელოვანია მათი პიროვნული და აკადემიური განვითარებისთვის; პენიტენციურ დაწესებულებებში ყოფნის პერიოდში ბრალდებულისა და მსჯავრდებულის მიერ იმ უნარების შეძენა, რომლებიც მათ გათავისუფლების შემდეგ დასაქმებაში დაეხმარება; 76 პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფი ბრალდებული და მსჯავრდებული მოსწავლეებისთვის ზოგადი განათლების მომსახურების მიწოდება და მათი საზოგადოებაში რეინტეგრაციის ხელშეწყობა. 4.1.9 ეროვნული სასწავლო გეგმის განვითარება და დანერგვის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 02 09) ეროვნული სასწავლო გეგმის განვითარება, რაც გულისხმობს ზოგადი განათლების როგორც საშუალო საფეხურზე საგნობრივი სასწავლო გეგმების რევიზიას, ისე დაწყებით და საბაზო საფეხურებზე სხვა მხარდამჭერი ღონისძიებების (საკონსულტაციო მხარდაჭერა სკოლებისთვის, სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის, სხვა უწყებებთან თანამშრომლობა ეროვნულ სასწავლო გეგმასთან დაკავშირებულ საკითხებზე, საექსპერტო შეფასების განხორციელება და სხვა) განხორციელებას; ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვის მხარდაჭერა სამუშაო შეხვედრების მოწყობით, ამ გეგმის პრიორიტეტული თემების პილოტირებით, საგნობრივი გზამკვლევებისა და სხვა ინსტრუქციების მომზადებით; ქვეპროგრამის მიზანი ეხმიანება გაეროს მდგრადი განვითარების ეროვნულ მიზნებს (SDG 4.7.1 ამოცანა). 4.1.10 საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 32 02 10) ისეთ დასახლებულ პუნქტებში (სოფელი, დაბა), სადაც სკოლები არ ფუნქციონირებს და სოფლებს/დაბებს შორის დიდი მანძილია, მოსწავლეების სკოლებში ტრანსპორტირების უზრუნველყოფა. 4.1.11 პროგრამა "ჩემი პირველი კომპიუტერი" (პროგრამული კოდი 32 02 11) საჯარო სკოლების პირველკლასელი მოსწავლეებისა და მათი დამრიგებლების პორტატიული კომპიუტერებით („ნოუტბუკებით“) უზრუნველყოფა; წარჩინებული მოსწავლეების კომპიუტერული ტექნიკით წახალისება. 4.1.12 ზოგადი განათლების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 02 12) საქართველოში თავშესაფრის მაძიებლებისათვის და საერთაშორისო დაცვის მქონე არასრულწლოვანთათვის ქართული ენის სწავლება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიგრაციის დეპარტამენტის დროებითი განთავსების ცენტრში მოთავსებულ არასრულწლოვანთათვის ზოგადი განათლების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; არაფორმალური განათლების განვითარებით სკოლებში საინტერესო და სახალისო გარემოს შექმნის ხელშეწყობისთვის მუნიციპალიტეტებში არაფორმალური განათლების ცენტრების ორგანიზება, სკოლისგარეშე სახელოვნებო განათლების ხელშეწყობა სხვადასხვა პროექტების ორგანიზებით. მთის სკოლის სტატუსის მქონე სკოლების მხარდაჭერა მათი საჭიროებების შესაბამისი პროექტების მომზადებისა და განხორციელების პროცესში; მოსწავლეებისთვის სხვადასხვა კონკურსების შეთავაზება და ფორმატისა და შინაარსის კონკურსებში წარმატებული 77 მოსწავლეების წახალისება; ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები მოსწავლეებიის ერთიან ეროვნულ გამოცდებზე კონკურენტუნარიანობის ამაღლების ხელშეწყობა; მცხეთა-მთიანეთის რეგიონის დუშეთის მუნიციპალიტეტის საჯარო სკოლების ბაზაზე დამატებითი მომსახურების სახით პანსიონური მომსახურების მიწოდებისას მოსწავლეების მიერ საკუთარი პოტენციალის მაქსიმალურად რეალიზებაში ხელშეწყობის მიზნით მათი ხარისხიანი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურებით უზრუნველყოფა; Covid-19 გამოწვეული პანდემიის პერიოდში საჯარო სკოლებში ინფექციის გავრცელების თავიდან აცილების ხელშეწყობა. სკოლის შენობაში მიმდინარე დასწრებით სასწავლო პროცესის პირობებში, ძირითადი საგაკვეთილო პროცესისგან განსხვავებულ დროს მოსწავლეთა ნაწილისთვის სწავლების დისტანციურად განხორციელების ხელშეწყობა. Covid-19 გამოწვეული სასწავლო დანაკარგების შემცირება განსაკუთრებით მოწყვლად მოსწავლეებში; საქართველოს თითოეული მოსწავლისთვის სატელევიზიო ეთერის გამოყენებით საგანმანათლებლო რესურსებსა და სერვისებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა; შექმნილ სიტუაციაში, ცვლადი მოთხოვნების პირობებში განათლების უწყვეტად მიღებისთვის მოსწავლეთათვის ადაპტირების უნარის გამომუშავება; სასკოლო საზოგადოებისათვის დისტანციური სწავლა-სწავლების მრავალფეროვანი შესაძლებლობების გამოყენების შეთავაზება. 4.1.13 ზოგადი განათლების რეფორმის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 02 13) სწავლა-სწავლების პროცესში კონსტრუქტივისტული საგანმანათლებლო პრინციპებისა და მოსწავლის განვითარებაზე ორიენტირებული შეფასების სისტემის დანერგვის ხელშეწყობა; ცნებების პედაგოგიკის დანერგვა, რომელიც მყარი, სისტემური ცოდნის კონსტრუირებისა და აზროვნების განვითარებისთვის ეფექტიანი საშუალებაა; საქართველოს მასშტაბით ფუნქციონირებს სკოლების მხარდამჭერი ცენტრები (24 ცენტრი), რომლებიც ინტენსიური კონსულტაციის რეჟიმში ეხმარებიან პროექტში ჩართულ სკოლებს სასკოლო კურიკულუმისა და სასკოლო კულტურის განვითარებაში; ცალკეული საგნობრივი პედაგოგების მიერ საგნობრივი სასწავლო გეგმების შედგენისას ხდება ციფრული ტექნოლოგიების ინტეგრირება; სასწავლო პროცესში ელექტრონული რესურსებისა და სერვისების ხელმისაწვდომობის მიზნით, საჯარო სკოლებში ინტერნეტ კავშირის უზრუნველყოფა და ინფორმაციულ საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამართულად ფუნქციონირების ხელშეწყობა; ორენოვანი განათლების პილოტირება და დანერგვა უმცირესობათა სკოლამდელ დაწესებულებებსა და საკოლებში; 78 ორენოვანი საგანმანათლებლო გარემოს ჩამოყალიბების ხელშეწყობა ეროვნულ უმცირესობათა სკოლამდელ დაწესებულებებსა და სკოლებში, მათი საზოგადოებაში სრულფასოვანი ინტეგრაციის ხელშესაწყობად; სასწავლო პროცესში კომპიუტერული და ციფრული ტექნოლოგიების ინტეგრირების, ელექტრონული რესურსებისა და სერვისების, ვირტუალური ლაბორატორიების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, საჯარო სკოლების უზრუნველყოფა Wifi-ით და შესაბამისი ტექნოლოგიებით (ნოუთბუქი, პროექტორი, ინტერაქტიული დაფა, როუტერი, ციფრული ლაბორატორია) . 4.2 უმაღლესი განათლება (პროგრამული კოდი 32 04) საგამოცდო გამოყენება; პროცესში საერთაშორისო უზრუნველყოფა; გაიზრდება კვლევების თანამედროვე (შეფასებების) ტექნოლოგიების განხორციელების უმაღლესი განათლების დაფინანსების ახალი, ეფექტიანი მოდელების შემუშავება და დანერგვა, რომლებიც ორიენტირებულია იმ მიმართულებებისა და სპეციალობების გაძლიერებაზე, რომლებიც ქვეყნის განვითარების საჭიროებებთან, საზოგადოებრივი ცხოვრებისა და ეკონომიკის გაძლიერებასთან არის დაკავშირებული; უმაღლესი განათლების ინტერნაციონალიზაცია; ხარისხის სისტემის გაძლიერება და უცხოელი აკადემიური/სამეცნიერო პერსონალის და სტუდენტების მოზიდვის, საერთაშორისო მასშტაბის სამეცნიერო კვლევების დაფინანსებისა და სწავლებაში კვლევების ინტეგრირების მიზნით, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა ერთობლივი და გაცვლითი საგანმანათლებლო პროგრამების უცხოეთის წამყვან უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან ერთად განხორციელების მიზნით; რეგიონული უნივერსიტეტების უზრუნველსაყოფად; ინფრატრუქტურის განახლება; ხელშეწყობა განათლების ხარისხის რეგიონული დარგობრივი პრიორიტეტების, სფეროების განსაზღვრა, სწავლის სფეროების დაახლოვება შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან; განხორციელდება ხარისხის განვითარების მხარდამჭერი ღონისძიებები; უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის მოპოვების ხელშეწყობა; საერთაშორისო გაგრძელდება პროგრამა − „ვისწავლოთ საქართველში“; საქართველოს რეგიონალურ საგანმანათლებლო ცენტრად წარმოსაჩენად უცხოელი სტუდენტების საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოსაზიდად სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება; 79 უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა სწავლების ხელშეწყობით საერთაშორისო კავშირების განმტკიცება, განათლების სფეროში თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ქვეყნის საჯარო და საზოგადოებრივი სექტორების გაძლიერება მაღალკვალიფიციური კადრებით, სხვადასხვა საერთაშორისო პროგრამასა და კურსზე მომზადებითა და კვალიფიკაციის ამაღლებით; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინტელექტუალური და მატერიალური პოტენციალის ინტეგრაციის ხელშეწყობა. 4.2.1 გამოცდების ორგანიზება (პროგრამული კოდი 32 04 01) ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების კურსდამთავრებულთათვის ერთიანი ეროვნული გამოცდების ჩატარების ხელშეწყობა, საერთო სამაგისტრო გამოცდებისა და მასწავლებლის გამოცდების ჩატარება; სტუდენტთა საგრანტო კონკურსის ჩატარება, რომელიც გულისხმობს გრანტის ნაწილობრივი ოდენობის მფლობელ სტუდენტისათვის, საგრანტო კონკურსის შედეგად მეტი ოდენობის გრანტის მოპოვების ხელშეწყობას; საერთაშორისო უზრუნველყოფა. 4.2.2 კვლევების (შეფასებების) განხორციელების სახელმწიფო სასწავლო, სამაგისტრო გრანტები და ახალგაზრდების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 04 02) პიროვნების ინტერესებისა და შესაძლებლობების შესაბამისი უმაღლესი განათლების მიღების, კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების მოთხოვნილებათა დაკმაყოფილება; სასწავლო პროცესში სტუდენტთა ხელშეწყობა და წახალისება; აქტიური მონაწილეობის უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა სწავლების ხელშეწყობით საერთაშორისო კავშირების განმტკიცება, განათლების სფეროში თანამშრომლობის ხელშეწყობა; მასწავლებლობის მომზადება; მსურველთა პროფესიული საქმიანობისთვის ამერიკული საგანმანათლებლო საქართველოს სახელმწიფო დაწესებულებების გაძლიერება; პროგრამების დანერგვა და უმაღლესი საგანმანათლებლო ახალგაზრდების ხელშეწყობა გასაგრძელებლად; სისტემაში განათლების სწავლის საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობის ინფორმირება, საგანმანათლებლო სისტემასთან დაკავშირება და უმაღლეს განათლებაზე ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა. 4.2.3 უმაღლესი განათლების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 04 03) 80 საქართველოს სახელმწიფო ენის განვითარებისა და პოპულარიზაციის ხელშეწყობის პროგრამების (მათ შორის, ლექსიკოგრაფიული პროგრამების) შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კონტროლი; ქართულის, როგორც უცხოური ენის, სწავლების პროგრამის − „ირბახის“ განხორციელება; ქვეპროგრამა „ირბახის“ ფარგლებში უცხოელებისთვის ქართული ენის სასწავლო-მეთოდური, კულტუროლოგიური და დამხმარე მასალების შექმნა, რომლებიც ხელს შეუწყობს საზღვარგარეთ ქართული ენის სწავლებას, ქართული ენითა და კულტურით დაინტერესებასა და მის პოპულარიზაციას. სტუდენტთა ხელშეწყობა, ქვეპროგრამაში „სტუდენტური ბარათი“ მონაწილე საწარმოების/ორგანიზაციების მიერ პირადი მოხმარების საქონელსა და გასაწევ მომსახურებაზე შეთავაზებული ფასდაკლების შესახებ ინფორმაციის სტუდენტებისთვის მიწოდება; „ევროსტუდენტის“ ეროვნული პროექტის ფარგლებში საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში სტუდენტთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის და მათი ცხოვრების პირობების შესწავლა და ანგარიშის მომზადება, სწავლასა და სტუდენტთა საერთაშორისო მობილობასთან დაკავშირებული საკითხების კვლევა. 4.2.4 საზღვარგარეთ განათლების მიღების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 04 04) უცხო ქვეყნის კანონმდებლობის შესაბამისად აღიარებულ, უცხო ქვეყნის სხვადასხვა უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში სამაგისტრო, სადოქტორო და კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამებზე განათლების მიღების ხელშეწყობა; ქვეყნის საჯარო და საზოგადოებრივი სექტორის გაძლიერება მაღალკვლიფიციური კადრებით, სხვადასხვა საერთაშორისო პროგრამასა და კურსზე მომზადებითა და კვალიფიკაციის ამაღლებით; საქართველოს ახალგაზრდობის საერთაშორისო აკადემიურ ახალგაზრდულ პროგრამებში მონაწილეობის ხელშწყობა; და საზღვარგარეთ მიღებული ცოდნის საქართველოში რეალიზება და მაღალკვალიფიციური საკადრო რესურსების ზრდა; რეგიონული უნივერსიტეტების საგანმანათლებლო ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა და მხარდაჭერა; ქვეყნის სახელმწიფო/საჯარო დაწესებულებაში დასაქმებულ პირთა პროფესიული სრულყოფისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; სწავლებისა და უმაღლესი განათლების ადმინისტრირების შესახებ უახლესი ცოდნისა და ტენდენციების შესახებ ინფორმაციის აკუმულირება; სსიპ განათლების საერთაშორისო ცენტრის კურსდამთავრებულთა 81 საუნივერსიტეტო საქმიანობაში ინტეგრირების ხელშეწყობა; საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან თანამშრომლობით საქართველოში უმაღლესი განათლების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; საქართველოში უმაღლესი საგანმანათლებლო სივრცის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით უნგრეთის ტემპუსის ეროვნულ ფონდთან ერთობლივი სტრატეგიის და სამოქმედო გეგმის შემუშავება, რომელიც ხელს შეუწყობს საქართველოს ევროკავშირში საგანმანათლებლო ინტეგრაციას. 4.2.5 უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 04 05) უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების მართვის სისტემის ხელშეწყობა; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა. 4.3 და ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07) საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველყოფის მიზნით სასკოლო ინფრასტრუქტურის განვითარება და ახალი სკოლების მშენებლობა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სისტემაში შემავალი პროფესიული, უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების მშენებლობა და რეაბილიტაცია, საპროექტოსახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადება, ამ დაწესებულებების ინვენტარითა და ტექნიკით მომარაგება; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება; გაგრძელდება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად. 4.3.1 ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07 01) ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება, საჯარო სკოლების რეაბილიტაცია და ახალი საჯარო სკოლების მშენებლობა; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების სხვადასხვა ინვენტარითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფა. 4.3.2 სახის პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07 02) საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელმისაწვდომობის, მათ შორის, გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის, გაზრდის მიზნით არსებული დაწესებულებების ბაზაზე ფუნქციონირებადი კოლეჯების მშენებლობა და რეაბილიტაცია; 82 პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინვენტარითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფა; სხვადასხვა პროფესიულ განათლებაზე გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით ახალი პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების მშენებლობა და შესაბამისი ინვენტარითა და აღჭურვილობით უზრუნველყოფა. 4.3.3 სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07 03) უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების დაფინანსება ამ დაწესებულებების სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარებისა და მათი სხვადასხვა ინვენტარით აღჭურვის უზრუნველყოფის მიზნით. 4.3.4 უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07 04) უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების დაფინანსება ამ დაწესებულებების სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩატარებისა და მათი სხვადასხვა ინვენტარით აღჭურვის უზრუნველყოფის მიზნით 4.3.5 საჯარო სკოლების ოპერირებისა და მოვლა-პატრონობის სისტემის განვითარება (პროგრამული კოდი 32 07 05) საჯარო სკოლების ოპერირებისა და მოვლა-პატრონობის სისტემის განვითარების ხელშეწყობა; საჯარო სკოლების მოვლა-პატრონობისთვის მხარეების შესაძლებლობების განვითარება; პასუხისმგებელი საჯარო სკოლების ინვენტარიზაციის ჩატარება და ინვენტარიზაციასთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელება. 4.4 ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია (პროგრამული კოდი 25 07) ზოგადსაგანმანათლებლო განვითარება; დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში ახალი საჯარო სკოლების მშენებლობა და არსებულთა რეაბილიტაცია. 4.5 პროფესიული განათლება (პროგრამული კოდი 32 03) ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მხარდასაჭერად საქართველოს მოქალაქეების ადგილობრივ და საერთაშორისო შრომის ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის უზრუნველყოფა პროფესიული და ზოგადი უნარების განვითარებით; პროფესიული განათლების ინკლუზიურობის უზრუნველსაყოფად სერვისების განვითარება/გაფართოება, როგორც მოზარდებისა და ახალგაზრდების, ისე ზრდასრულების საგანმანათლებლო საჭიროებების შესაბამისად; კერძო სექტორთან თანამშრომლობით ზრდასრულთა განათლების სისტემის მასშტაბების ზრდა, მომზადება/გადამზადების მოკლევადიანი 83 სასერტიფიკატო პროგრამების რაოდენობის გაზრდა, რომლებიც მიმართული იქნება ბაზრის საჭიროებებზე მორგებული ადამიანური რესურსის სწრაფ და ეფექტურ მომზადებაზე; პროფესიული განათლებისა და მომზადების ერთიანი, ხარისხიანი და ეფექტიანი სისტემის განვითარება; პროფესიული განათლების მიღების მსურველთა მზარდი მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება, მატერიალურტექნიკური ბაზისა და გეოგრაფიული დაფარვის გაუმჯობესება; პროფესიის შესწავლის პარალელურად, სრული ზოგადი განათლების მისაღებად, პროფესიულ განათლებაში ზოგადსაგანმანათლებლო კომპონენტის ინტეგრირების კუთხით მასშტაბების ზრდა; პროფესიული განათლების სისტემაში დუალური, ანუ სამუშაოზე დაფუძნებული სწავლების მიდგომით დანერილი პროგრამების რაოდენობის ზრდა საჯარო-კერძო პარტნიორობით და სამეწარმეო სწავლების გაუმჯობესება; პროფესიულ განათლებაში პროფესიული ორიენტაციისა და კარიერის დაგეგმვის სერვისის განვითარება; არაფორმალური განათლების აღიარება და აღიარების მასშტაბების გაფართოვება. ახალი პროფესიული სასწავლებლების დაფუძნება. პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით, საერთაშორისო სერტიფიცირების შესაძლებლობების შექმნა საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამების განსახორციელებლად და ინგლისური ენის სწავლების გასაძლიერებლად. პროფესიული განათლების მართვის ელექტრონული სისტემის დანერგვა; პროფესიული განათლების ახალი პორტალის შექმნა; პროფესიული განათლების მასწავლებლის განვითარების სისტემის დანერგვა; უწყვეტი პროფესიული ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელთა და სხვა დაინტერესებულ პირთა სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლება და ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო ადმინისტრირების მიმართულებით საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულ და სხვა დაინტერესებულ პირთა პროფესიული ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესება. 4.5.1 პროფესიული განათლების განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 03 01) პროფესიულ სტუდენტთა სწავლების სახელმწიფო დაფინანსების უზრუნველყოფა; სამინისტროს სისტემაში შემავალი პროფესიული კოლეჯების დაფინანსება ფუნქციონირებისათვის საჭირო ხარჯებისთვის. 4.5.2 პროფესიული უნარების განვითარება (პროგრამული კოდი 32 03 02) 84 ქვეყნის ეკონომიკის საჭიროებებზე მისადაგებული, თანამედროვე პროფესიული უნარების განვითარების ხელშეწყობა; პროფესიული განათლების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; ქვეყნის ადამიანური კაპიტალის განვითარების ხელშეწყობა საჯარო და კერძო სექტორების ერთობლივი ძალისხმევითა და პასუხისმგებლობების გაზიარების გზით; საჯარო-კერძო პარტნიორობის ფორმატში, ახალი პროფესიული კვალიფიკაციების/კომპეტენციების განვითარების ხელშეწყობა; სამუშაოზე დაფუძნებული სწავლების განვითარება, პროფესიული განათლების სფეროში ჩართული მხარეების (კოლეჯები, კომპანიები, დარგობრივი ორგანიზაციები) შესაძლებლობების განვითარება, მტკიცებულებებზე/კვლევაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილებების მიღება, სტუდენტური სერვისების დანერგვა; ინდივიდის საჭიროებებზე მორგებული, ინკლუზიური პროფესიული განათლების განვითარების ხელშეწყობა; პროფესიული განათლების პოპულარიზაცია; 4.5.3 ეროვნული უმცირესობების პროფესიული გადამზადება (პროგრამული კოდი 32 03 03) საქართველოს რეგიონებში სახელმწიფო და ადგილობრივი მართვის სფეროში არსებული საკადრო დეფიციტის დაძლევა; საქართველოს მაღალმთიან და ეროვნული უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებულ რეგიონებში მცხოვრებ მოქალაქეთა ერთიან სახელმწიფოებრივ სივრცეში ინტეგრაციის ხელშეწყობა; სახელმწიფო სწავლება. 4.6 ენის ნებისმიერი დაინტერესებული პირისთვის მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 05) სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების ინტელექტუალური მატერიალური პოტენციალის ინტეგრაციის ხელშეწყობა; და უცხოეთის სამეცნიერო ცენტრებსა და უნივერსიტეტებთან სამეცნიერო თანამშრომლობისა და ერთობლივი პროექტების განხორციელების ხელშეწყობა; სამეცნიერო გრანტების დაფინანსებით ფუნდამენტური და გამოყენებითი სამეცნიერო-ტექნოლოგიური კვლევების ხელშეწყობა; ახალგაზრდების ხელშეწყობა მეცნიერებაში მიზნობრივი პროგრამების დანერგვით უცხოეთის სხვადასხვა სამეცნიერო ფონდთან თანამშრომლობის გაძლიერება და ერთობლივი პროექტების განხორციელება; ევროკომისიის კვლევისა და ინოვაციის პროგრამის − „ჰორიზონტი ევროპა“ („Horizon Europe“) ფარგლებში თანამშრომლობა; 85 მაგისტრანტთა სასწავლო-კვლევითი პროექტების და დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამის საგრანტო დაფინანსება; სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების ხელშეწყობა, დაწესებულებებში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა; უცხოეთში ქართველოლოგიური კათედრებისა და ქართველოლოგის შემსწავლელი მეცნიერების გაძლიერება; საინოვაციო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა. 4.6.1 სამეცნიერო გრანტების გაცემისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 05 01) სამეცნიერო გრანტების ხელშეწყობა; გაცემისა და სამეცნიერო კვლევების კონკურსის წესით ღია, გამჭვირვალე და თავისუფალი კონკურენციის პრინციპების შესაბამისად სახელმწიფო გრანტებით გამორჩეული ხარისხის სამეცნიერო კვლევების დაფინანსება; ქვეყნის მატერიალური, კულტურული და სულიერი მემკვიდრეობის დაცვისა და პოპულარიზაციის, აგრეთვე საქართველოს შემსწავლელი მეცნიერებების განვითარების უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; სამეცნიერო თანამშრომლობის გაღრმავება, ქართული მეცნიერების პოპულარიზაცია, ახალგაზრდა მეცნიერთა (პოსტდოქტორანტთა, დოქტორანტთა, მაგისტრანტთა) კვლევებისა და კარიერული განვითარების ხელშეწყობა. 4.6.2 სამეცნიერო დაწესებულებების პროგრამები (პროგრამული კოდი 32 05 02) ფუნდამენტური განხორციელება; და გამოყენებითი სამეცნიერო კვლევების ახალგაზრდა მეცნიერთა ხელშეწყობა; სამეცნიერო კვლევებში საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავება; საერთაშორისო და ადგილობრივი სამეცნიერო ფორუმების, კონგრესების, კონფერენციებისა და სემინარები გამართვა, სამეცნიერო და პოპულარული გამოცემების ხელშეწყობა; კოდიკოლოგიურ-ტექსტოლოგიური, წყაროთმცოდნეობითი და ხელოვნებათმცოდნეობითი ფუნდამენტური სამეცნიერო კვლევების განხორციელება, ბიბლიოგრაფიულ-საენციკლოპედიო, საგამოფენოსაგანმანათლებლო მიმართულებების განვითარების ხელშეწყობა; საარქივო, საფონდო, სამუზეუმო და საბიბლიოთეკო საქმისწარმოება; ხელნაწერთა რესტავრაცია-კონსერვაცია, ფონდების დიგიტალიზაცია; ბაქტერიოფაგიაში, მიკრობიოლოგიასა უნდამენტური გამოკვლევების ჩატარება; და ვირუსოლოგიაში 86 ადამიანის, ცხოველებისა და მცენარეების სხვადასხვა ბაქტერიული ინფექციის, მათ შორის, ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტული ბაქტერიული შტამებით გამოწვეული ინფექციების ეთიოლოგიური სტრუქტურის შესწავლა; ბაქტერიული შტამების - გამომწვევების კვლევა და ამ შტამების საწინააღმდეგოდ სპეციფიკური ფაგების გამოყოფა, მათი დეტალური შესწავლა და ფაგური პრეპარატების შექმნა; ასტრონომიის, ასტროფიზიკისა და კოსმოსურ მეცნიერებათა სფეროში სამეცნიერო-კვლევითი, საგანმანათლებლო, საკონსულტაციო და მეცნიერების პოპულარიზაციის ხელშემწყობი საქმიანობის განხორციელება. 4.6.3 საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 05 03) აგროსასურსათო სექტორში კვლევების ხელშეწყობა; გამოყენებითი და ფუნდამენტური აგრონომიის, აგროინჟინერიის, სასურსათო ტექნოლოგიების, სურსათის უვნებლობის, მეცხოველეობის, ვეტერინარიის, ეკონომიკისა და სატყეო საქმის სფეროებში სამეცნიერო შეხვედრების გამართვა; სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის შედეგად რეკომენდაციების შემუშავება, კვლევითი საქმიანობისა და სწავლების ერთობლივი ფუნქციონირების მხარდაჭერა, საერთაშორისო და სამეცნიეროტექნიკური თანამშრომლობის გაღრმავება. 4.6.4 სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 32 05 04) სამეცნიერო პერსონალისათვის თანამედროვე სამეცნიერო მიღწევებზე დამყარებული უნარ-ჩვევების გამომუშავება; სამეცნიერო პერსონალის საქმიანობის, მათ შორის, სამეცნიერო საქმიანობისათვის საჭირო ტექნიკური ხასიათის მხარდაჭერის უზრუნველყოფა და შესაფერისი პირობების შექმნა; მეცნიერებისა და უმაღლესი განათლების ინტეგრაციის ხელშეწყობა. 4.6.5 მეცნიერების პოპულარიზაცია (პროგრამული კოდი 32 05 05) საქართველოში მეცნიერების პოპულარიზაციის ხელშეწყობისთვის ყოველწლიური მეცნიერებისა და ინოვაციების ფესტივალის ჩატარება, რომლის მიზანია სამეცნიერო კვლევებისა და ინოვაციების პოპულარიზაცია, ქვეყნის სამეცნიერო და ინოვაციური პოტენციალის წარმოჩენა, ქართველ და უცხოელ მკვლევართა მიღწევების ფართო საზოგადოებისთვის გაცნობა, განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის სფეროების დაახლოება. 4.7 განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 32 01) განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება, მონიტორინგი და შეფასება; განათლების სისტემის კომპლექსური რეფორმის განხორციელება, რომელიც გულისხმობს სისტემურ განათლების ყველა მიმართულებისა და საფეხურისთვის; ეტაპობრივი ცვლილებებს 87 საგანმანათლებლო სისტემის შექმნა, რომელიც მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისად, ბავშვების, სტუდენტების, ახალგაზრდებისა და ზრდასრულების სათანადო თეორიული ცოდნით აღჭურვისა და პრაქტიკული უნარების გამომუშავებასთან ერთად, უზრუნველყოფს მათი სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლებას, კონკურენტუნარიანობის გაზრდას, განათლებისა და მეცნიერების კავშირის გაძლიერებას; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; სამინისტროს კომპეტენციის სფეროში/დარგში/მიმართულებაში გენდერული თანასწორობის ასპექტების გათვალისწინება; აღზრდისა და განათლების ინტეგრაცია ბავშვების სასკოლო მზაობისთვის; საერთაშორისო ურთიერთობების მხარდაჭერა; საზღვარგარეთ მცხოვრებ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობების განვითარება, მიმდინარე საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვა და შესაბამისი პროექტების განხორციელება; დამტკიცდება და დაინერგება ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის განახლებული სტანდარტები და პროცედურები, განხორციელდება მხარდამჭერი ღონისძიებები სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინტიტუციური თვითშეფასება 2026-2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე საჯარო სკოლების ავტორიზაციის უზრუნველსაყოფად; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის, აგრეთვე ინკლუზიური და სამოქალაქო განათლების პრინციპებზე დაფუძნებული ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე მოთხოვნებისა და შესაძლებლობების საგანმანათლებლო გარემოს ჩამოყალიბება; მასწავლებლების პროფესიის პრესტიჟისა და მისი კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულების და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; განათლებისა ხელშეწყობა; და მეცნიერების მართვის სისტემების განვითარების საგანმანათლებლო დაწესებულებებში უსაფრთხო, ძალადობისაგან თავისუფალი და კეთილგანწყობილი სასწავლო გარემოს უზრუნველყოფა; 88 ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფა და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების დახვეწა. მონიტორინგის გზით ხარისხის უზრუნველყოფის სტანდარტების შესრულებაზე კონტროლის განხორციელება. ხარისხის განვითარებისა და ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით ყველა დაინტერესებული მხარის შესაძლებლობის გაძლიერება; საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება; განათლების სისტემაში თანამედროვე ინფორმაციულ-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარება; განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემებისა და მონაცემთა ბაზების ჩამოყალიბება განათლების სისტემაში ბიზნესპროცესების ეფექტიანი მართვისა და ინფორმაციული უზრუნველყოფისთვის; ახალგაზრდების მიერ შესაბამისი, მაღალი ხარისხის განათლების მიღების, მათი დასაქმებისა და პროფესიული ზრდის ხელშეწყობა; საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; 4.8 ინკლუზიური განათლება (პროგრამული კოდი 32 06) ინკლუზიური განათლების კომპონენტების დანერგვა და განვითარება სსსმ/შშმ პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვა; საჯარო სკოლებში სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეთა განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაზე ზრუნვა, მათთვის შესაბამისი გარემოს უზრუნველყოფა და სათანადო სერვისების შეთავაზება განათლების ყველა საფეხურზე; განისაზღვრება განათლების მიღმა დარჩენილი პირების სასწავლო პროცესში ინტეგრაციის პოლიტიკა, მათთვის უზრუნველყოფილი იქნება ალტერნატიული კურიკულუმი; მოსწავლეთა ინდივიდუალური საჭიროებების შესაბამისი, ეფექტიანი საგანმანათლებლო პროცესის უზრუნველყოფა; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების პროფესიულ განათლებაში ჩართვის ხელშეწყობა და ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგებული, ხარისხიანი პროფესიული განათლებით უზრუნველყოფა; საჯარო სკოლების მოსწავლეების, სტუდენტების, სოციალური ფაქტორებით გამოწვეული საჭიროების მქონე, დევნილი, რეპატრიირებული და ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელი, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების, სტუდენტებისა და სხვა პირების ინტეგრაცია და სოციალიზაცია, სათემო აქტივობის დაგეგმვა და განხორციელება; 89 რესურსსკოლების მოსწავლეების სრული სახელმწიფო სადღეღამისო ან დღის მომსახურებით უზრუნველყოფა, ასაკისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების აკადემიური, ფუნქციური და სოციალური უნარების განვითარება; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის სწავლების ხელშეწყობა, სქემით განსაზღვრული შესაბამისი სტატუსის მქონე სპეციალური მასწავლებლების დანამატის და საჯარო სკოლაში ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი ადმინისტრაციული პერსონალის დაფინანსება; 4.9 ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) (პროგრამული კოდი 32 08) სკოლამდელი განათლების სისტემური კვლევისა და ანალიზის ჩატარება, ბაღების აღმზრდელთათვის პროფესიული განვითარების სისტემის შემუშავება; „ახალი სკოლის“ მოდელის პროგრამის შეფასება და ანალიზი, სკოლის ადმინისტრატორთა პროფესიული განვითარების სქემისა და მეთოდოლოგიის შემუშავება; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინასების ახალი მოდელის იმპლემენტაცია; განათლების სფეროში არსებული ინფორმაციული სისტემების კვლევა, აქტივობისა და რეკომენდაციების შემუშავება, რომლებიც ხელს შეუწყობს მონაცემების ინტეგრირებას საგანმანათლებლო პოლიტიკის დაგეგმვის გასაუმჯობესებლად. 4.10 პროფესიული განათლება I (KfW) (პროგრამული კოდი 32 09) პროფესიული განათლების ხარისხის გაუმჯობესებისა და პროფესიული განათლების პროვაიდერების რაოდენობის ზრდის ხელშეწყობა; ექსელენსის ცენტრის მშენებლობა (ცენტრის ფუნქცია - საერთაშორისო სტანდარტების შესამაბისი პროგრამების განხორციელება ლოჯისტიკისა და მშენებლობის მიმართულებით); საქართველოს პროფესიული განათლების სისტემის ფარგლებში „hab“ სერვისის შეთავაზება; მშენებლობისა და ლოჯისტიკის მიმართულების პროგრამების განმახორციელებელი პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების გასაძლიერებლად დამატებითი ინვესტიციების გამოყოფა (რომლის პარტნიორიც იქნება ექსელენს ცენტრი რიგი პროგრამების განხორციელებისას). 4.11 უმაღლესი განათლება (პროგრამული კოდი 33 02) უმაღლესი სახელოვნებო და სასპორტო განათლების ხელშეწყობა და ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ფინანსური რესურსით უზრუნველყოფა. 4.12 საბიბლიოთეკო საქმიანობა (პროგრამული კოდი 01 02) საბიბლიოთეკო ფონდების ორგანიზება, სისტემატური შევსება, დაცვა და მათი საყოველთაო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; 90 მონაცემთა ბაზების შექმნა და უცხოეთის საბიბლიოთეკო ფონდების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ბიბლიოთეკათმცოდნეობის, წიგნთმცოდნეობისა და ბიბლიოგრაფიის დარგებში სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის ორგანიზება; საერთაშორისო საბიბლიოთეკო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა; საბიბლიოთეკო დარგში ინოვაციური პროცესების მართვის ხელშეწყობა; საბიბლიოთეკო კადრების კვალიფიკაციის ამაღლება; საქართველოს ეროვნული ელექტრონული ბიბლიოთეკისა და ციფრული მემკვიდრეობის არქივის შექმნა; საბიბლიოთეკო პროცესებში ინტერნეტის გამოყენება; და მკითხველთა მომსახურებისთვის საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ოფიციალური ვებგვერდის სრულყოფა და მხარდაჭერა. 4.13 სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 33 04) სახელოვნებო და სასპორტო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა თითოეული მათგანის მისიის შესაბამისი, შედეგებზე ორიენტირებული პროგრამების მხარდაჭერით (კონცერტები, გამოფენები, სპექტაკლები, კონკურს-ფესტივალები, მასტერკლასები, სპორტული ღონისძიებები); საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველსაყოფად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; ახალგაზრდების დასაქმებისათვის საჭირო უნარებისა და კომპეტენციების განვითარება, პროფესიული შესაძლებლობების ზრდა; ხარისხზე ორიენტირებული, ახალგაზრდის შემოქმედებითი და სპორტული უნარების შესაბამისი, მოქნილი დაფინანსების მოდელების შემუშავებით მაღალკვალიფიციური, შრომის ბაზარზე კონკურენტუნარიანი ხელოვნებისა და სპორტის დარგების სპეციალისტების აღზრდა; ხარისხიანი სწავლების პროცესის უზრუნველსაყოფად სწავლებისათვის აუცილებელი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით სასწავლებლების აღჭურვა; პროფესიული მხარდაჭერა. 4.14 საგანმანათლებლო პროგრამების პოპულარიზაცია და სამართალდამცავი სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება (პროგრამული კოდი 30 04) პროფესიული და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება, საშუალო რგოლის კვალიფიციური და პროფესიონალი საპოლიციო კადრების, აგრეთვე სამოქალაქო უსაფრთხოების საკითხებში 91 კადრების მომზადება და გადამზადება. 4.15 თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის - პროექტი (ADB) (პროგრამული კოდი 32 10) პროფესიული განათლების სწავლების ხარისხის, მნიშვნელობის და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების მიზნით „თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამის“ განხორციელება; 4.16 სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია (პროგრამული კოდი 48 00) მეცნიერების შემდგომი განვითარების სამეცნიერო - კვლევით ცენტრებში; ხელშეწყობა საქართველოს საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების სამეცნიერო საქმიანობის წლიური შედეგების საექსპერტო შეფასების დოკუმენტის შექმნა; თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნიკური მონაპოვრების საქართველოს სამეცნიერო-საგანმანათლებლო სივრცეში; ქართველ მეცნიერთა კვლევითი საერთაშორისო არენაზე; სიახლეების გატანის დანერგვა ხელშეწყობა ქართველოლოგიურ კვლევათა მაქსიმალური ხელშეწყობა; პერიოდული სამეცნიერო ჟურნალების გამოცემა (საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „მოამბე“, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მაცნეს სერიები: ქიმია და ქიმიური ტექნოლოგიები, ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოლოგია და ხელოვნების ისტორია და ა.შ.); სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურის გამოცემის ხელშეწყობა; მრავალტომეული ენციკლოპედიების „საქართველო“ და „საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” მორიგი ტომების გამოცემა და მუშაობა მომდევნო ტომებზე; ქართული ენის ელექტრონული ბაზის მთლიანი შეჯერება „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენი კომისიის სალექსიკონო ფონდთან და „თესაურუსის” ტომების მომზადება გამოსაცემად, ქართული ენის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური ლექსიკონის შექმნა; სამეცნიერო შრომების გამოქვეყნების ხელშეწყობა; სამეცნიერო კონფერენციების და სიმპოზიუმების ჩატარება. 4.17 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება (პროგრამული კოდი 26 04) საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აპარატის, სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, პენიტენციური და პრობაციის სისტემების და სხვა ორგანიზაციების თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების სრული ციკლის (ტრენინგსაჭიროებათა ანალიზი, დაგეგმვა, განხორციელება და შეფასება) მართვით და საკონკურსო და საკვალიფიკაციო ტესტირებათა ორგანიზებით; 92 საქართველოში მიმდინარე სამართლებრივი რეფორმის და ქართული სამართლის საერთაშორისო სამართლის სტანდარტებსა და ევროპულ სამართალთან ჰარმონიზაციის სახელმწიფო პოლიტიკის ხელშეწყობა სასწავლო პროგრამების განხორციელებით; კერძო სექტორისა და საბიუჯეტო დაფინანსებზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ასამაღლებლად ტესტური დავალებების, ტრენინგმოდულების, სასწავლო კურსებისა და პროგრამების შექმნა და მუდმივად განახლება, მათ შორის, უცხოური სერტიფიცირებული პროგრამების შეძენით; ტრენინგების საჯარო მოხელეების, სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და კერძო პირების საჭიროებებისთვის მორგება როგორც სპეციფიკით, ისე შინაარსით, რაც ხელს შეუწყობს მართლშეგნების ამაღლებასა და პიროვნული სამუშაო კომპეტენციების განვითარებას არა მარტო საჯარო სტრუქტურებში, არამედ ფართო საზოგადოებრივ წრეებშიც. საჯარო ორგანიზაციის თანამშრომლებისათვის საჯარო მოხელის პროფესიული განვითარების აკრედიტებული პროგრამების ჩატარება; სპეციალური პენიტენციური სამსახურისა და პენიტენციური დაწესებულებების მოსამსახურეების სერტიფიკატის განახლების მიზნით მათთვის კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პერიოდული გადამზადების კურსების ჩატარება; მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაციის ხელშეწყობა მათთვის პროფესიული განათლების უზრუნველყოფის, ასევე მათი პროფესიული მომზადებისა/გადამზადებისა და დასაქმებისათვის მომზადების გზით; პენიტენციურ დაწესებულებებში არსებული ბიბლიოთეკების წიგნის ფონდის შექმნა და განახლება, საბიბლიოთეკო აღრიცხვის ერთიანი სისტემის დანერგვა. 4.18 მოსამართლეებისა და სასამართლოს თანამშრომლების მომზადებაგადამზადება (პროგრამული კოდი 09 02) იუსტიციის მსმენელების (მოსამართლეობის კანდიდატების) პროფესიული სასწავლო კურსის რეგულარული განხორციელება; მოქმედი მოსამართლეების, მოსამართლეთა თანაშემწეების, სასამართლოს მენეჯერების და სასამართლო სისტემის სხვა მოხელეების პროფესიული გადამზადება რეგულარული სასწავლო აქტივობის – ტრენინგების საშუალებით. 4.19 უსაფრთხოების კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება (პროგრამული კოდი 20 03) სახელმწიფო უსაფრთხოების სფეროში არსებული ცოდნის თავმოყრაგაანალიზება, განახლება, სასწავლო პროცესში ინოვაციური მეთოდების გამოყენება; სამსახურისთვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება; თანამედროვე დასავლური გამოცდილებისა და მიღწევების შესწავლა და სათანადო სტანდარტების დანერგვა, არსებულ გამოწვევებზე შესაბამისი რეაგირება და მათი წარმატებით დაძლევა, როგორც პროფესიულ 93 საგანმანათლებლო სფეროში, ასევე, სამეცნიერო მუშაობის სათანადო ორგანიზებასა და წარმართვაში; უსაფრთხოების სფეროში სპეციალური პროფესიული და სამოქალაქო განათლების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა; უსაფრთხოების სფეროში საგანმანათლებლო და კვლევითი საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა; საჭიროებიდან გამოდინარე, ეროვნული და უცხო ქვეყნების სასწავლო დაწესებულებებთან ერთობლივად, შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება. 4.20 საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება (პროგრამული კოდი 23 05) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემის წარმომადგენელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების საჭიროებათა ანალიზის ხელშეწყობით და გეგმით გათვალისწინებული სასწავლო პროექტების განხორციელებით, აგრეთვე, პროფესიული განვითარებისკენ მიმართული პროგრამების ორგანიზებით; ახალი კადრების შერჩევაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემისა და სხვა დაინტერესებული ორგანიზაციების ხელშეწყობა პროფესიული და საკვალიფიკაციო ტესტირებების ორგანიზებით; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ ინიციირებული რეფორმების ხელშეწყობა მათ დანერგვასთან დაკავშირებული ტრენინგების ორგანიზებით; კერძო სექტორის განვითარების და საბიუჯეტო დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ამაღლებისკენ მიმართული სასწავლო-შემეცნებითი, სემინარული და საკონფერენციო ტიპის პროექტების განხორციელება; პროფესიული ცოდნის დონის ასამაღლებლად, საერთაშორისო და უცხოურ ორგანიზაციებთან და სასწავლო დაწესებულებებთან ერთად სასწავლო პროგრამების შემუშავება და განხორციელება, მათ შორის, ნიდერლანდის სამეფოს ფინანსთა სამინისტროსთან გაფორმებული თანამშრომლობის მემორანდუმისა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან ერთად განხორციელებული სასწავლო პროგრამის ფარგლებში. 4.21 მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში (პროგრამული კოდი 28 02) საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა მომზადება და გადამზადება, საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში დასაქმებულ სხვა საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა. 4.22 ჰერალდიკური საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირება (პროგრამული კოდი 01 03) ქვეყანაში ჰერალდიკური ნიშნებისა და სიმბოლოების მოწესრიგება და დამკვიდრება ევროპული სტანდარტების შესაბამისად; სახელმწიფო ცერემონიების, ოფიციალური ღონისძიებებისა და სამხედრო აღლუმების ჩატარებისას საჭირო სახელმწიფო სიმბოლოებისა და სხვა ჰერალდიკური ნიშნების, აგრეთვე საქართველოს სახელმწიფო დაწესებულებათა ჰერალდიკური ნიშნების, საქართველოს სახელმწიფო სამხედრო და სპეციალურ უწყებათა სპეციალური ფორმის ტანსაცმლის 94 (უნიფორმების) და ემბლემების შექმნასა და გამოყენების წესების დადგენაში მონაწილეობა, სათანადო რეკომენდაციებისა და დასკვნების გაცემა; საქართველოს ტერიტორიული ჰერალდიკის სისტემური განვითარების უზრუნველყოფა; ჰერალდიკის ხელშეწყობა; საკითხებზე ქვეყანაში სახელმწიფო პოპულარიზაცია; სამოქალაქო სიმბოლიკისა განათლების გავრჩელების და მნიშვნელობის მისი ჰერალდიკის საკითხებზე ისტორიული მასალების (წყაროების) მოძიება (საქართველოში და მისი ფარგლების გარეთ) და ანალიზი; სახელმწიფო სიმბოლოებისა და განმასხვავებელი ნიშნების ნიმუშების ჰერალდიკური ექსპერტიზის, აგრეთვე მათი შექმნისა და გამოყენების შესახებ დასკვნების მომზადება. 4.23 საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 24 16) საერთაშორისო და საქართველოს საგანმანათლებლო და საზღვაო კანონმდებლობის შესაბამისად, უმაღლესი საზღვაო და მომიჯნავე დარგების კვალიფიციური კადრების მომზადება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სასწავლო უნივერსიტეტის − ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის კვლევით ცენტრად ჩამოყალიბება და საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვლევითი პროექტების ხელშეწყობა; საზღვაო აკადემიის ფოთის ფილიალის - ფოთის საზღვაო სასწავლოსაწვრთნელ ცენტრში ისეთი პროფესიული პროგრამებისა და მოკლევადიანი სასწავლო კურსების დანერგვა, რომლის შესაბამისად მომზადდებიან საზღვაო და მასთან მომიჯნავე სპეციალობებზე მოთხოვნადი კვალიფიციური კადრები; ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებთან ერთად ორმაგი დიპლომირების ინგლისურენოვანი პროგრამების მომზადება; თანამშრომლობის ფარგლებში სასწავლო მასალებისა და მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის განახლება და პედაგოგების/მასწავლებლების გადამზადება საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების შესაბამისად; სასწავლო პროცესის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამებით უზრუნველყოფა, დისტანციური სწავლების სისტემის განვითარება და სტუდენტთა საზღვაოსნო პრაქტიკით უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; კურსდამთავრებულების კარიერული წარმატების უზრუნველსაყოფად სტუდენტთა ხელშეწყობისა და მომსახურების სამსახურის განვითარება.საკრუინგო კომპანიებთან მჭიდრო თანამშრომლობა. 5 მაკროეკონომიკური სტაბილურობა და საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება ქვეყნის ეკონომიკის მდგრადობის უზრუნველყოფის მთავარი მამოძრავებელი ძალაა მაკროეკონომიკური გარემოს სტაბილურობა. მაკროეკონომიკური და ფისკალური სტაბილურობის გასაძლიერებლად: 95 საქართველოს მთავრობა ახორციელებს ფისკალური დეფიციტის თანამიმდევრული შემცირების პოლიტიკას. ახალი კორონავირუსის (COVID19) პანდემიით გამოწვეული გლობალური კრიზისისა და „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის საგამონაკლისო ნორმების ამოქმედების ფონზე 2020−2023 წლებში ფისკალური პოლიტიკისთვის დაგეგმილი მაკროეკონომიკური და ფისკალური პოლიტიკის ამოცანაა საშუალოვადიან პერიოდში დეფიციტის მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) მიმართ 3%-იან ნიშნულზე დაბრუნება; აქტიურად გაგრძელდება მუშაობა მიმდინარე ანგარიშის ბალანსის გასაუმჯობესებლად. 2024 წლისთვის სამიზნე მაჩვენებელი მშპ-ის 5%-ის ფარგლებში არსებული ნიშნულის შენარჩუნება იქნება; დაცული იქნება საქართველოს ეროვნული ბანკის დამოუკიდებლობის პრინციპი; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიით გამოწვეული სირთულეების ფონზე უზრუნველყოფილი იქნება საგარეო ვალის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ზღვარზე მდგრადი დაბრუნება. ამასთანავე, მსხვილი საგზაო და სხვა ინფრასტრუქტურული პროექტების დასრულების შემდეგ საქართველოს მთავრობა დეფიციტის შემცირების ხარჯზე გააგრძელებს ვალის მნიშვნელოვან შემცირებას; აქტიურად გაგრძელდება მუშაობა დამატებითი რესურსების მოსაზიდად და კაპიტალური ხარჯების 8%-ის ფარგლებში შესანარჩუნებლად; აქტიურად გაგრძელდება მუშაობა ბიუჯეტის გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად; განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა საბიუჯეტო პროცესში მოსახლეობისა და დაინტერესებული ორგანიზაციების ჩართულობის გაზრდას; განხორციელდება შესაბამისი სამუშაოები ქვეყნის საინვესტიციო რეიტინგის მისაღწევად, რაც ნიშნავს მაღალი სტანდარტის საინვესტიციო სანდოობის მოპოვებას. ამ ფონზე ხელი შეეწყობა ქვეყანაში ინვესტიციების რაოდენობისა და ხარისხის ზრდას, რაც ახალ სამუშაო ადგილებს შექმნის; ფართოდ დაინერგება საჯარო ინვესტიციების მართვის (PIM) ინსტრუმენტი, რაც სახელმწიფოს მიერ ეფექტიანი ინვესტიციების განხორციელებას უზრუნველყოფს. ამ ინსტრუმენტის მეშვეობით 2024 წლისთვის დაგეგმილია ბიუჯეტიდან განხორციელებული საინვესტიციო პროექტების სრული დაფარვა. საქართველოს მთავრობა გააგრძელებს ბიზნესგარემოს გაუმჯობესების ხელშეწყობისთვის აქტიური რეფორმების განხორციელებას: დაცული იქნება საკუთრების ხელშეუხებლობის პრინციპი; ხელისუფლების პოლიტიკა ძირითადად დაეფუძნება ბიზნესსუბიექტებს შორის მაქსიმალურად კონკურენტული გარემოს ხელშეწყობას, გაძლიერდება კონკურენციის ინსტიტუციური ჩარჩო და გაიზრდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტოს ეფექტიანობა; 2021 წლიდან ამოქმედდება სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განმხილველი დამოუკიდებელი ორგანო, რაც ხელს შეუწყობს სახელმწიფო შესყიდვების პროცესის გამჭვირვალობას და გააუმჯობესებს კონკურენტულ გარემოს; გაფართოვდება ბიზნესგარემოზე ზემოქმედების მქონე საკანონმდებლო ინიციატივებთან დაკავშირებული ინსტრუმენტი; გაგრძელდება თითოეული შემოღებული მარეგულირებელი ნორმის ფაქიზად დანერგვა ნებისმიერი უარყოფითი შედეგის თავიდან ასაცილებლად; ხელისუფლება შეინარჩუნებს დაბალ გადასახადებს; დაიწყება საგადასახადო ადმინისტრირებაში ავტომატური დეკლარირების სისტემის დანერგვა, რაც მნიშვნელოვნად შეამცირებს ბიზნესსუბიექტების საგადასახადო ორგანოებთან მუშაობის დროს და საჭირო რესურსს. 96 ქვეყანაში წარმოების გასაძლიერებლად განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: გაგრძელდება მუშაობა ახალი პრიორიტეტული სექტორების იდენტიფიცირებისა და განვითარებისთვის; აქცენტი გაკეთდება მცირე და საშუალო ბიზნესის საჭიროებებზე მორგებული სერვისების შეთავაზებაზე; გაგრძელდება ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების სახელმწიფო პროგრამების დახვეწა და მათი ეფექტიანობის გაზრდა; გაგრძელდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − აწარმოე საქართველოში საქმიანობის ფარგლებში მოქმედი პროგრამები და უზრუნველყოფილი იქნება მათი ეფექტიანობა; საკრედიტო საგარანტიო სქემის/მექანიზმის ფარგლებში ახალ სესხებზე სახელმწიფოს გარანტიის მოცულობა არაუმეტეს 90%-ით განისაზღვრა. სქემით სარგებლობა შესაძლებელია არსებული სესხების რეფინანსირების/რესტრუქტურიზაციის შემთხვევაშიც, რომლებზედაც სახელმწიფოს გარანტიის მოცულობა 30%-მდეა; განვითარდება ონლაინპლატფორმა − tradewithgeorgia.com, რომელიც ექსპორტიორი კომპანიებისთვის სხვადასხვა მომსახურების ერთი ფანჯრის პრინციპით მიწოდებას ითვალისწინებს; შეიქმნება ექსპორტიორი კომპანიების მხარდამჭერი ახალი მექანიზმი, რომელიც გულისხმობს მათ ტექნიკურ მხარდაჭერას შემდეგი მიმართულებებით: ონლაინპლატფორმების განვითარება, მარკეტინგული კვლევები, ბრენდინგი და პოზიციონირება, საერთაშორისო სერტიფიკატების აღება და სხვა. საგარეო ვაჭრობის პოლიტიკის შემდგომი ლიბერალიზაციისა და გაფართოებისთვის მომდევნო წლებში გადაიდგმება შემდეგი ნაბიჯები: ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) გათვალისწინებული ვალდებულებების ეფექტიანი შესრულების მიზნით განხორციელდება საშუალოვადიანი და ყოველწლიური გეგმები და გაგრძელდება საკანონმდებლო დაახლოების პროცესი შესაბამისი რეფორმებით; 2024 წლის ჩათვლით საქართველო შეასრულებს ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული საკანონმდებლო დაახლოების ვალდებულებების 85%-ს, მათ შორის, სრულად შესრულდება ვალდებულებები სახელმწიფო შესყიდვების, საბაჟოს და ვაჭრობაში ტექნიკური ბარიერების მიმართულებებით; ამერიკის შეერთებულ შტატებთან თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმების გასაფორმებლად კონსულტაციები გაგრძელდება და მიღწეული შედეგების შესაბამისად წარიმართება მოლაპარაკებები. საქართველო გააგრძელებს ეკონომიკური რეფორმების ციკლს, რომელიც კიდევ უფრო შეუწყობს ხელს ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებას და, შესაბამისად, საქართველოს მოსახლეობის კეთილდღეობის ზრდას. განხორციელდება შემდეგი ეკონომიკური რეფორმები: სახელმწიფო საწარმოების რეფორმა; დამატებული ღირებულების გადასახადის ავტომატური დაბრუნების რეფორმა; კაპიტალის ბაზრის რეფორმა; საპენსიო რეფორმა; წიაღის რეფორმა; გადახდისუუნარობის რეფორმა; ენერგეტიკის რეფორმა; საგადასახადო დავების რეფორმა; „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის ცვლილება, რომლის მიზანია საქართველოს კანონმდებლობის ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოება. მოწესრიგდება ბიზნესსუბიექტების მმართველების ინტერესთა კონფლიქტთან 97 და კეთილსინდისიერების ვალდებულებასთან დაკავშირებული საკითხები, აგრეთვე სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორის ვალდებულებების შესრულებასთან, საზოგადოების რეორგანიზაციასა და ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული საკითხები. 5.1 მეწარმეობის განვითარება (პროგრამული კოდი 24 07) კერძო სექტორის, როგორც ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების მთავარი მამოძრავებელი ძალის, ჩამოყალიბებისათვის შესაბამისი გარემოს შექმნა, მისი კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა და იმ სფეროების ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა, სადაც კერძო სექტორის შესაძლებლობები სუსტი და შეზღუდულია; ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და ინკლუზიური ზრდის მისაღწევად მეწარმეობის (მათ შორის, მცირე და საშუალო ბიზნესის) განვითარება, კერძო სექტორისათვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, საქართველოს ეკონომიკის რეგიონალური და გლობალური კონკურენტუნარიანობის ზრდის ხელშეწყობა; საგარეო სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარება, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად მცირე და საშუალო ბიზნესის შესაძლებლობების გაზრდა; ექსპორტზე ორიენტირებული წარმოების და მაღალი დამატებითი ღირებულების მქონე პროდუქციის შექმნისკენ მიმართული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობა; თანამედროვე და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა და მომსახურების სფეროს განვითარება, რაც უზრუნველყოფს ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის მონაწილეობას; ექსპორტის ხელშეწყობისათვის ქართული კომპანიების უცხოურ ბაზრებზე წარდგენა და მათი საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; კომპანიებისთვის დახმარების გაწევა ბაზრის კვლევების კუთხით, ექსპორტის დაგეგმვისა და მიზანმიმართული განვითარებისათვის; ექსპორტზე ორიენტირებულ კომპანიებთან რეგულარული კომუნიკაცია და მათთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დასაგეგმად საჭირო მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიწოდებით; საქართველოს საწარმოო პოტენციალის წარმოჩენა მასშტაბური საერთაშორისო მარკეტინგული კამპანიების წარმოებით და პროდუქციის/მომსახურების პოპულარიზაციით; მეწარმეობის განვითარების წახალისება, დამწყები და არსებული მცირე და საშუალო საწარმოების სათანადო ხელშეწყობა პროდუქტიულობისა და კონკურენტუნარიანობის გაზრდისათვის; ქვეყნის გარეთ საქართველოს საინვესტიციო პოტენციალის პოპულარიზაცია და ამ მიზნით სექტორული კვლევების, საინვესტიციო პროექტების, გზამკვლევების და სხვა მარკეტინგული მასალების მომზადება; პრიორიტეტულ სექტორებში სამიზნე კომპანიების იდენტიფიცირება, 98 მათთან პრო-აქტიურად დაკავშირება და შეხვედრების ორგანიზება; პოტენციური და არსებული ინვესტორების დახმარება ინვესტიციის განხორციელების პროცესში; მცირე და საშუალო მეწარმეობის ხელშეწყობის სახელწიფო პროგრამების განახლებით, ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული კრიზისის შემდგომ, ახალი ეკონომიკური რეალობიდან გამომდინარე, ბიზნესის ხელშეწყობის დამატებითი ეფექტიანი მექანიზმებით დეველოპერულ/სამშენებლო სექტორში წარმოშობილი ეკონომიკური სიძნელეების დაძლევის ხელშეწყობა და მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსებზე წვდომის გაუმჯობესების ხელშეწყობა თანადაფინანსებისა და საკრედიტო-საგარანტიო სქემის საშუალებით; 5.1.1 მეწარმეობის განვითარების ადმინისტრირება (პროგრამული კოდი 24 07 01) მეწარმეობის განვითარების წახალისება, დამწყები და არსებული მცირე და საშუალო საწარმოების სათანადო ხელშეწყობა პროდუქტიულობისა და კონკურენტუნარიანობის გაზრდისთვის; ექსპორტისა და ინვესტიციების მიმართულებების გაძლიერების მიზნით დაგეგმილი და მიმდინარე პროექტების მართვა და ეფექტიანი განხორციელება. 5.1.2 მეწარმეობის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 24 07 02) საქართველოში მეწარმეობის განვითარება, მეწარმე სუბიექტების მხარდაჭერა, ახალი საწარმოების შექმნის/არსებული საწარმოების გაფართოების/გადაიარაღების ხელშეწყობა და კერძო სექტორის კონკურენტუნარიანობისა და საექსპორტო პოტენციალის გაზრდა ფინანსების, უძრავი ქონებისა და ტექნიკური დახმარების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფით; რეგიონებში მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობა; საქართველოში შემოქმედებითი ინდუსტრიის (მათ შორის, კინოწარმოების) განვითარება; საქართველოს საექსპორტო პოტენციალის ქვეყნის სხვადასხვა საერთაშორისო ბაზარზე პოპულარიზაცია; გარეთ, საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირება; ბაზრის კვლევებისა და კონსულტაციების მეშვეობით ადგილობრივ ექსპორტზე ორიენტირებული კომპანიების უნარების ამაღლება, ქართული პროდუქციის კონკურენტუნარიანობის გაზრდა და ევროპის მეწარმეთა ქსელში ჩართვა; ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მოთხოვნების შესახებ მეწარმეების ცნობიერების ამაღლება და მათი შესრულებისთვის ტექნიკური დახმარების გაწევა; 99 ახალი საინვესტიციო პროექტების დაწყებისა და პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების გაზრდის ხელშეწყობა, არსებული ინვესტორების მხარდაჭერა („aftercare“); მსოფლიო მასშტაბით საქართველოს პოტენციალის პოპულარიზაცია; საინვესტიციო მცირე და საშუალო მეწარმეობის ხელშეწყობის სახელწიფო პროგრამების განახლებით, ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული კრიზისის შემდგომ, ახალი ეკონომიკური რეალობიდან გამომდინარე, ბიზნესის ხელშეწყობის დამატებითი ეფექტიანი მექანიზმებით დეველოპერულ/სამშენებლო სექტორში წარმოშობილი ეკონომიკური სიძნელეების დაძლევის ხელშეწყობა და მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსებზე წვდომის გაუმჯობესების ხელშეწყობა თანადაფინანსებისა და საკრედიტო-საგარანტიო სქემის საშუალებით; საკრედიტო-საგარანტიო სქემა ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული კრიზისის საპასუხოდ გადამუშავებული (გაფართოვებული) პროგრამის მეშვეობით, მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსებზე წვდომის კიდევ უფრო გაუმჯობესება და ეკონომიკის დამატებითი დაკრედიტების ხელშეწყობა. საკრედიტო-საგარანტიო სქემა წარმოადგენს ქვეყნის მიერ ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური ვარდნის წინააღმდეგ მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერის პაკეტის მნიშვნელოვან კომპონენტს. საკრედიტო-საგარანტიო სქემა წარმოადგენს ისეთი სიცოცხლისუნარიანი მცირე და საშუალო საწარმოებისათვის, რომელთა ბრუნვა 20 მლნ ლარს არ აღემატება, სესხის რესტრუქტურიზაციის ან ახალი სესხის მიღების გზას, რომელთაც არ გააჩნიათ საკმარისი უზრუნველყოფა სესხის ასაღებად ან ოპერირებენ ისეთ სექტორში ან ბაზარზე, რომელიც საბანკო სექტორში არსებული საკრედიტო პოლიტიკის შესაბამისად დაკავშირებულია განსაკუთრებით მაღალ რისკთან; სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერა ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიის შედეგად ეკონომიკის ვარდნის შემცირების მიზნით, დეველოპერული/სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერა, კერძოდ იპოთეკური სესხების სუბსიდირების გაგრძელებას, რაც უზრუნველყოფს კრიზისის პერიოდში ამ პროგრამის ფარგლებში გაცემული სესხების მომსახურებას (იპოთეკური სესხების პროცენტის სუბსიდირების ფარგლებში სახელმწიფოს მიერ 2020 წლის ივნის-დეკემბერში აღებულ 200 000 ლარამდე იპოთეკურ სესხებზე პროცენტის სუბსიდირება განხორციელდება 5 წლის განმავლობაში რეფინანსირების განაკვეთს მინუს 4%-ის ოდენობით); მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობა - მცირე გრანტები რეგიონებში მიკრო და მცირე სუბიექტების ფინანსური და ბიზნესის განვითარება მეწარმე ტექნიკური მხარდაჭერისა და 100 რეგიონული ბაზრების განვითარებით. მიკრო ბიზნესის წამოწყების ხელშემწყობი პროგრამების დანერგვა ეკონომიკურად მოწყვლად რეგიონებში. მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობით რეგიონებში სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და საერთო კეთილდღეობის ამაღლება; რეგიონებში არსებული სამეწარმეო საქმიანობის გამოცოცხლება/გააქტიურების ხელშეწყობა მცირე ბიზნესისათვის ადამიანური და საწარმოო კაპიტალის შექმნითა და განვითარებით, მათთვის ინტენსიური საკონსულტაციო მომსახურების გაწევით. 5.2 სახელმწიფო ქონების მართვა (პროგრამული კოდი 24 06) სახელმწიფო ქონების მართვა/განკარგვა და სახელმწიფო საწარმოთა მართვა. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მართვაში არსებული ლიკვიდური, გადახდისუუნარო და მოგებიანი საწარმოების კლასიფიკაცია მათი ქონებრივი და ფინანსური მდგომარეობის მიხედვით; არამოგებიანი საწარმოების რაოდენობის შემცირება ლიკვიდაციით, გაკოტრებით ან რეორგანიზაციით; გამოუყენებელი აქტივების ეკონომიკურ ბრუნვაში ჩართვისა და მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო ქონების განკარგვის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესება; პროცესის შესახებ ინფორმაციის სახელმწიფო ქონების მოვლა-პატრონობისა და დაცვის უზრუნველყოფა; სვანეთში, გუდაურსა და ბაკურიანში საბაგირო გზებისა და სასრიალო ტრასების მშენებლობა და ინფრასტრუქტურის განვითარება; შავი ზღვის ხელშეწყობა; რეგიონში კულტურული ტურიზმის განვითარების სამთო კურორტების ინფრასტრუქტურული განვითარებისთვის კერძო საკუთრებაში არსებული მიწების გამოსყიდვა-კომპენსაციის უზრუნველყოფა; ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტის განვითარების ხელშეწყობა; სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული და პრივატიზებული ქონების მიღებიდან რეალიზაციამდე არსებული პროცესების ეფექტიანად მართვა; მოძრავი ქონების განკარგვის გამჭირვალე, გამარტივებული პროცესების უზრუნველყოფა; კონკურენტული და მომსახურების ხარისხის გასაუმჯობესებლად ვებგვერდის − eAuction.ge-ს მომხმარებელთათვის სერვისების მიწოდებისა და ქონების განკარგვის პროცედურების გამარტივება, ვებგვერდის მოდერნიზაციისთვის სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება და ახალი სერვისების დამატება; არსებული სერვისების შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა. 5.3 შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება (პროგრამული კოდი 23 02) 101 საქართველოს შემოსავლების სამსახურის მიერ გაწეული სერვისების ხელმისაწვდომობისა და ინკლუზიურობის გაზრდა; საქართველოს შემოსავლების სამსახურის მიერ გაწეული სერვისების ბიზნეს პროცესების ოპტიმიზაცია, რაც უზრუნველყოფს შიდა პროცესების გამართვას და შესაბამისად, სერვისის მიღების პროცესს კიდევ უფრო გაამარტივებს, დაინტერესებულ პირთათვის; გადასახადის გადამხდელთათვის კომფორტული გარემოს მიზნით, საგადასახადო სერვის ცენტრების მოდერნიზება; გადასახადის გადამხდელთა მიმართ ღონისძიებების ორგანიზება და ჩატარება; საგადასახადო შექმნის კონტროლის აუდიტის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის გაუმჯობესება; საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა და ერთიანი მეთოდოლოგიის შემუშავება; არსებული საგადასახადო რისკების მართვის პროცესის გაუმჯობესება; ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კანონმდებლობის აღსრულებაზე მონიტორინგი; გადასახადების ხელშეწყობა; დროულად გადახდის მაღალ კონტროლი დონის და შენარჩუნების გადამხდელთათვის გადახდის პროცედურების გამარტივება; არსებული პროგრამული მოდულების დახვეწა და ახალი პროგრამული მოდულების შექმნის ინიცირება, რომლებიც უზრუნველყოფენ საბაჟო კონტროლის ეფექტურობის ამაღლებას და პროცედურების გამარტივებას; რისკზე დაფუძნებული მიდგომების გამოყენება, რომელიც უზრუნველყოფს საგადასახადო და სახელმწიფო საზღვრის კვეთის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების შესრულებასთან დაკავშირებულ კანონშესაბამისობას; იმპორტიორ/ექსპორტიორების და საზღვრის მკვეთი პირების პერმანენტული ზრდიდან გამომდინარე, მათთვის კომფორტული გარემოს შექმნის, ასევე საბაჟო პროცედურების სრულყოფილად განხორციელების მიზნით საბაჟო-გამშვები პუნქტების და გაფორმების ეკონომიკური ზონების მოდერნიზება; საქართველოს და ევროკავშირს შორის ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, რაც ითვალისწინებს არამარტო ევრო დირექტივებთან და რეგულაციებთან დაახლოებას, საერთაშორისო კონვენციებთან მიერთებასა და საგადასახადო/საბაჟო პოლიტიკისა და ადმინისტრირების საერთაშორისო პრინციპების დანერგვას, არამედ მათ ეფექტიან ადმინისტრირებას. 5.4 სახელმწიფო ფინანსების მართვა (პროგრამული კოდი 23 01) მაკროეკონომიკური პროგნოზირების მეთოდოლოგიის დახვეწა; საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზების მომზადება და 102 სცენარების შედგენა; მაჩვენებლების არეალის გაფართოება და მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ეფექტიანად დაგეგმვა; პოლიტიკის ანალიზისთვის საერთო წონასწორობის დინამიკური სტოქასტური მოდელის (DSGE) დანერგვა; საშუალოვადიანი ფისკალური პოლიტიკის შემუშავება და შესაბამისი რეკომენდაციების მომზადება; სოციალურ-ეკონომიკური გადაწყვეტილებების შეფასებასა და სტრატეგიების შემუშავებაში მონაწილეობა მაკროეკონომიკური პროგნოზირების კუთხით; ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ტენდენციების შესახებ ანალიტიკური ინფორმაციის მომზადება; სახელმწიფოს ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესასრულებლად სათანადო რესურსების მობილიზებისა და ეფექტიანად განაწილებისთვის ხარჯების საშუალოვადიანი გეგმებისა და წლიური ბიუჯეტების პროექტების მომზადება; სახელმწიფო ფინანსების მართვა და ფისკალური წესების შემდგომი რეგულირება სტაბილური ფისკალური პარამეტრების მიღწევისთვის, საერთაშორისო დონეზე აღიარებული საუკეთესო გამოცდილების შესაბამისად; საბიუჯეტო შესრულება; პროცესის კალენდრით გათვალისწინებული ეტაპების გადამუშავებული პროგრამული ბიუჯეტის მეთოდოლოგიის შესაბამისად მხარჯავი დაწესებულებების, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების მიერ პროგრამული ბიუჯეტის განახლებული ფორმატით მომზადების კოორდინაცია; საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმების შემდგომი ეტაპების დაგეგმვა საბიუჯეტო პროცესის, ბიუჯეტის დაგეგმვისა და აღსრულების განვითარებისთვის; ფისკალური რისკების შეფასებისა და ანალიზის სისტემის დანერგვა, ბიუჯეტის წინაშე მდგარი ფისკალური რისკების იდენტიფიცირება, იდენტიფიცირებული ფისკალური რისკების შემცირებისა და მართვისთვის რეკომენდაციების შემუშავება, ფისკალური რისკების შესახებ ანალიტიკური დოკუმენტის მომზადება და მისი საჯაროობის უზრუნველყოფა; საინვესტიციო პროექტების მართვის რეფორმის სრულყოფილად განხორციელება განახლებული გზამკვლევისა და მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ყოველი ახალი საინვესტიციო პროექტის, რომლის ღირებულება შეადგენს ან აღემატება 5 მლნ ლარს, განხორციელება საინვესტიციო პროექტების მართვის გზამკვლევითა და მეთოდოლოგიით განსაზღვრული პრინციპების დაცვით, მიუხედავად მისი დაფინანსების წყაროებისა; ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესში მოქალაქეთა ჩართულობის გასაზრდელად ელექტრონული სისტემის − ბიუჯეტის გამჭვირვალობისა და საზოგადოების ჩართულობის სისტემის (ebtps.mof.ge – Budget Transparency and Participation System) დანერგვა, რომელიც ყველა დაინტერესებულ პირს აძლევს შესაძლებლობას, გაეცნოს ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციას, ქვეყნის ძირითად პრიორიტეტებს და ბიუჯეტის პროგრამებს, დაგეგმოს ბიუჯეტი საკუთარი შეხედულებების შესაბამისად და მიიღოს უკუკავშირი საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში მისი 103 მოსაზრებების გათვალისწინების შესაძლებლობის თაობაზე; საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა, შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების შემუშავება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების ფარგლებში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის ევროკავშირის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; პრიორიტეტულ სახელმწიფოებთან „შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ შეთანხმების გაფორმება/არსებული შეთანხმების განახლება; სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის რეფორმის სრულყოფა, შიდა აუდიტის სუბიექტების საქმიანობის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის სრულყოფილი ფუნქციონირება; საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტული პროგრამებისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად საჭირო ფინანსური რესურსების მობილიზებისთვის დონორ ორგანიზაციებთან და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან ეფექტიანი თანამშრომლობის გაგრძელება; დამატებითი საინვესტიციო რესურსების მოზიდვის პარალელურად, მთავრობის ვალის მდგრადობის შენარჩუნება როგორც საშუალოვადიან, ისე გრძელვადიან პერიოდში; მთავრობის ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ხელშეწყობისთვის სხვადასხვა ინსტრუმენტის გამოყენება; განვითარების ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტის კოორდინაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კომპეტენციის ფარგლებში და აღებული ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი; ქვეყნის საკრედიტო რეიტინგის გაუმჯობესებისთვის შესაბამისი სტრატეგიის შემუშავების კოორდინაცია და საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; დარიცხვის მეთოდზე დაფუძნებული სააღრიცხვო სისტემის შემოღება და საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებთან (IPSAS) დანერგვა როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტის, ასევე, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების დონეზე. სახელმწიფო ფინანსების მართვის ინტეგრირებული სისტემის (PFMS) შემუშავება და განვითარება. 5.5 საინფორმაციო ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება (პროგრამული კოდი 24 01) საქართველოს ეკონომიკური განვითარების და ეკონომიკის ინკლუზიური ზრდის ხელშეწყობისათვის ეკონომიკური ზრდის პოლიტიკის დაგეგმვის პროცესის წარმართვა, ანალიზი, პოლიტიკის კოორდინაცია/განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება დაინტერესებული მხარეების ჩართულობით; ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება 104 და ამასთან, პანდემიის და გლობალური ეკონომიკური რეცესიის ფონზე, ქვეყანაში მიმდინარე პროცესების უწყვეტი მონიტორინგი, ანალიზი და ეკონომიკის გაჯანსაღებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების შემუშავება; სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემოს შენარჩუნება; ეფექტიანი კოორდინაციით მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების სტრატეგიის და შესაბამისი სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების განხორციელება; კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით საჯარო-კერძო დიალოგის პლატფორმის ფარგლებში კერძო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა და აგრეთვე, კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობის და სახელმწიფო და კერძო სექტორს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საკანონმდებლო ინიციატივებთან დაკავშირებით რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) განხორციელება; საერთაშორისო რეიტინგებში საქართველოს პოზიციების გაუმჯობესების/შენარჩუნების/ხელშეწყობის მიზნით სტრატეგიის და შესაბამისი სამოქმედო გეგმის შემუშავება; შრომის ბაზრის ტენდენციების შესწავლა და ანალიზი, შრომის ბაზრის შესაბამისი კვლევების განხორციელება, შრომის ბაზრის საინფორმაციო სისტემის შემდგომი განვითარება; ეკონომიკური გაჯანსაღების ხელშემწყობი ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება, თანმიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებისა და კერძო სექტორის კომკურენტუნარიანობის ხელშეწყობისთვის; ეკონომიკურ განვითარებაზე ორიენტირებული რეფორმების შემუშავება და განხორციელება; მწვანე ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება, თანმიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემოს შექმნის და შესაბამისად, ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებით; ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული „ევროკავშირი გარემოს დაცვისთვის“ (EU4Environment) პროგრამის განხორციელება, რომელიც ეხმარება საქართველოს, როგორც ევროკავშირის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყანას, მწვანე ეკონომიკის განვითარებაში, იმგვარი მართვის და ეკონომიკური განვითარების მექანიზმების დანერგვაში, რომელიც შეამცირებს გარემოზე ზეგავლენის რისკებს და ხელს შეუწყობს ბუნებრივი რესურსების შენარჩუნებას და მოსახლეობის ეკოლოგიური კეთილდღეობის გაუმჯობესებას; ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში და ქვეყნაში ენერგოეფექტურობის ხელშეწყობის მიზნით, საყოფაცხოვრებო ელექტრო მომხმარებელი საქონლის ენერგოეტიკეტირების შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად 105 კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; მწვანე ზრდის კონცეფციის შემუშავება, სადაც მოხდება მწვანე ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება, რაც საფუძვლად დაედება მწვანე ზრდის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებას; მდგრადი დაფინანსების ქართული ტაქსონომიის შემუშავება, რომლის მიზანია ნათლად განსაზღვროს, რომელი ბიზნეს-საქმიანობა, პროგრამა თუ პროექტი შეიძლება ჩაითვალოს მდგრადი, მწვანე, რესურსეფექტურ, ენერგოეფექტურ თუ ინკლუზიურ განვითარებისაკენ მიმართულ ღონისძიებად; ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური განვითარებისთვის საქართველოს, როგორც საერთაშორისო საინვესტიციო, საკომუნიკაციო, სატრანსპორტო, ლოგისტიკური, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, ტურისტული და საფინანსო კვანძის პოპულარიზაცია, რაც უზრუნველყოფს ქვეყნის სატრანსპორტო-სატრანზიტო პოტენციალის სრულყოფილ ათვისებას, ეროვნული წარმოების განვითარებას, ესქპორტის ზრდას, უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, ქვეყანაში თანამედროვე ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვას და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროცესებში ქვეყნის სრულფასოვანი მონაწილეობის ხელშეწყობას; საქართველოს საერთაშორისო ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაციისათვის სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება; საქართველოს უარყოფითი სავაჭრო ბალანსის გაუმჯობესება. საგარეო სავაჭრო ბრუნვის რეგულარული ანალიზი; რეგიონალური, მრავალმხრივი და ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების, ასევე პრეფერენციული და თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმების განვითარება; ექსპორტის ხელშეწყობისათვის საქართველოს საგარეო ვაჭრობის შედეგების ანალიზი; ახალი საექსპორტო ბაზრებისა და პროდუქციის იდენტიფიკაცია; სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება და შესაბამისი ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვითარება; ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს მიერთების ოქმის გათვალისწინებით, ევროკავშირის მე-3 ენერგეტიკულ პაკეტთან ჰარმონიზაცია და ამავე მიზნებისთვის მე-4 ენერგეტიკული პაკეტის დამუშავება და ენერგეტიკული რეფორმების განხორციელება; საავტომობილო, საზღვაო და სამოქალაქო ავიაციის სფეროში ორმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება სხვადასხვა ქვეყნებთან, რაც საშუალებას აძლევს გადაზიდვა/გადაყვანით დაინტერესებულ სატრანსპორტო კომპანიებს განახორციელონ ორ ქვეყანას შორის სატრანსპორტო მიმოსვლა; მრავალმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება („საერთაშორისო სატრანსპორტო და სატრანზიტო დერეფნის დაფუძნების თაობაზე სპარსეთის ყურე-შავი ზღვა“ შეთანხმება და „აზერბაიჯანის 106 რესპუბლიკას, საქართველოს, რუმინეთსა და თურქმენეთს შორის საერთაშორისო სატრანზიტო და სატრანსპორტო მარშრუტის „კასპიის ზღვა - შავი ზღვა“ დაარსებისა და დანერგვის შესახებ“ შეთანხმება), ქვეყნებს შორის ერთიანი სატრანსპორტო სისტემების შექმნისა და ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ხელშეწყობის, კონკურენტუნარიანი გადაზიდვის ტარიფების დაწესებისა და საბაჟო პროცედურების გამარტივების მიზნით; სამშენებლო სექტორის განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაზე, უზრუნველყოფს მშენებლობის ხარისხისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესებას, დასაქმების ზრდას და მოსახლეობის საცხოვრებელ ადგილებზე შენარჩუნებას; „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის“ გარდამავალი დებულებებით განსაზღვრული კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავება; არქიტექტორების და ინჟინერ-მშენებლების სერტიფიცირების სისტემის ჩამოყალიბება; ელექტრონული კომუნიკაციების, საინფორმაციო და თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების, ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადობის ჩამოყალიბების პროცესების დაჩქარება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების, მეწარმეობის და კონკურენციის განვითარების ხელშეწყობა; ევროპასა და აზიას შორის ფართოზოლოვანი, გლობალური ინტერნეტის ინფრასტრუქტურის განვითარება; ფოსტის სფეროს და საფოსტო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ფოსტის სფეროში საერთაშორისო ორგანიზაციების მსოფლიოს საფოსტო სტანდარტების შესაბამისი, უნივერსალური საფოსტო მომსახურებების დანერგვა, დანიშნული საფოსტო ოპერატორისთვის ერთიანი საფოსტო წესების დადგენა; ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარების მიზნით, აქტიური თანამშრომლობა ადგილობრივ და საერთაშორისო ინვესტორებთან. სწორი და ეფექტური კომუნიკაციის და მხარდაჭერის მეშვეობით ქვეყანაში მსხვილი ინვესტიციების განხორციელების ხელშეწყობა და ხელსაყრელი საინვესტიციო გარემოს ფორმირება. 5.6 ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 23 04) საჯარო ფინანსების მართვის ელექტრონული სისტემის (PFMS) და სხვა საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების მდგრადობის, უსაფრთხოებისა და საიმედო ფუნქციონირების უზრუნველყოფა: ბიუჯეტის მართვის ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქართველოს სახელმწიფო ხაზინის ელექტრონული მომსახურების სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში სახელმწიფო ვალისა და საინვესტიციო პროექტების მართვის სისტემის დანერგვა; ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; უძრავ-მოძრავი ქონების გაყიდვის ელექტრონული აუქციონის სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; ბუნებრივი რესურსების მართვის სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური 107 განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; ვებგვერდებისა და სხვა საინფორმაციო სისტემების შემუშავება, დანერგვა და მხარდაჭერა; საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის განვითარება, ბიზნესუწყვეტობის უზრუნველყოფა და ტექნიკური მხარდაჭერა; 5.7 სახელმწიფო ობიექტების მოვლა-შენახვა (პროგრამული კოდი 40 02) სამთავრობო რეზიდენციებში საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, სხვა უმაღლესი თანამდებობის პირთა, პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უზრუნველყოფა მათი საქმიანობისათვის საჭირო, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პირობებით, აგრეთვე სამთავრობო რეზიდენციების თანამედროვე ინვენტარითა და დანადგარებით აღჭურვა. 5.8 სტატისტიკური სამუშაოების დაგეგმვა და მართვა (პროგრამული კოდი 47 01) სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამის შემუშავება; სტატისტიკური გამოკვლევების და მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის დაგეგმვა, მართვა, წარმოება, გავრცელება და ანგარიშგება; ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ საკანონმდებლო ბაზის განახლება; მეთოდოლოგიური და სტატისტიკური სტანდარტების შემუშავება; დასახული ამოცანებისა და მიზნების მისაღწევად საჭირო საკადრო, ფინანსური, მატერიალურ-ტექნიკური და საინფორმაციო-ტექნოლოგიური რესურსებით უზრუნველყოფა. 5.9 ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (KfW) (პროგრამული კოდი 24 13) გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკსა (KfW) და საფრანგეთის განვითარების სააგენტოს (AFD) შორის ხელმოწერილ განზრახულობათა დეკლარაციის „გერმანიისა და საფრანგეთის ფინანსური თანამშრომლობა საქართველოსთან" შესაბამისად (ითვალისწინებს საქართველოსთვის საბიუჯეტო დახმარებას პოლიტიკაზე დაფუძნებული სესხით (Policy Based Loan), „საქართველოს ენერგეტიკის სექტორის რეფორმის“ - Georgian Energy Sector Reform (GESR) განხორციელებას), საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დახმარების გაწევა ენერგოეფექტურობისა და განახლებადი ენერგიების საკანონმდებლო ბაზის დანერგვაში, ბაზრის რეფორმის განხორციელებაში, რაც წარმოადგენს „Policy based loan“-ის წინაპირობას. 5.10 სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამა (პროგრამული კოდი 47 02) მთლიანი შიდა პროდუქტი, როგორც ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობის ძირითადი მახასიათებელი; ქვეყნის საგარეო ვაჭრობისა და ქვეყანაში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობის გაანგარიშება; მომსახურებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ მონაცემების მოპოვება; სამომხმარებლო ფასებისა და მწარმოებელთა ფასების ინდექსების გაანგარიშება, ფასების საერთაშორისო შედარების განხორციელება; ბიზნესსექტორში, აგრეთვე არაკომერციულ ორგანიზაციების სექტორში 108 მიმდინარე მოვლენების და პროცესების ანალიზი; ენერგორესურსების მოხმარების შესახებ სტატისტიკური კვლევის ჩატარება და საქართველოს ენერგეტიკული ბალანსის შემუშავება; არაფინანსური კორპორაციების ფინანსური მაჩვენებლების გაანგარიშება; სამაცივრო, სასაკლაო მეურნეობებისა და ელევატორების საქმიანობის გამოკვლევა; საფინანსო საქმიანობის განმახორციელებელი საწარმოებისა და ლომბარდების საქმიანობის შესახებ სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვება; ტრანსპორტის სტატისტიკა (მგზავრთა გადაყვანის და ტვირთის გადაზიდვა); საავტომობილო ტრანსპორტის ნატურალური მაჩვენებლების და ამავე დარგში ენერგორესურსების საბოლოო მოხმარების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; შინამეურნეობებში ენერგორესურსების მოხმარების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; შრომის სტატისტიკის მაჩვენებლების გაანგარიშება; შრომის ბაზრისა და სამუშაო ძალის დეტალური გამოკვლევა; მიმდინარე დემოგრაფიული კვლევა; შინამეურნეობების მდგომარეობის შესახებ სტატისტიკური მონაცემების (შინამეურნეობების შემოსავლები და ხარჯები, მოსახლეობის სიღარიბის და უთანაბრობის მაჩვენებლები და სხვა) მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; სოფლის მეურნეობის შესახებ მიმდინარე სტატისტიკური მონაცემების მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; საქართველოს რეზიდენტებისა და უცხოელი ვიზიტორების მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული ვიზიტების შესახებ, აგრეთვე საქართველოს რეზიდენტების მიერ ქვეყნის გარეთ განხორციელებული ვიზიტების შესახებ მონაცემების მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; შინამეურნეობებსა და ბიზნესში ტექნოლოგიების გამოყენება; საინფორმაციო და საკომუნიკაციო საწარმოთა ინოვაციური აქტივობის გამოკვლევა; დაუკვირვებადი ეკონომიკის გამოკვლევა სხვადასხვა სექტორში; 5.11 ორმხრივი ხელშეკრულებების ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 24 18) საქართველოს მთავრობასა და თურქეთის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გაფორმებული „ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“ 109 შეთანხმებისა და „სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და „TURKISH ELECTRICITY TRADING AND CONTRACTING CO.“-ს შორის გასაფორმებელი ოქმის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 27 აპრილის №923 განკარგულების შესაბამისად, სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და თურქეთის ელექტროენერგიით ვაჭრობისა და ხელშემკვრელ კომპანიას (TETAS) შორის გაფორმებული ოქმის საფუძველზე ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა. 5.12 სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო (პროგრამული კოდი 43 00) საქართველოში ბაზრის ლიბერალიზაციის, თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის ხელშეწყობის, ეკონომიკური აგენტების საქმიანობაში თანასწორუფლებიანობის პრინციპების დაცვის მიზნით, მოკვლევების ფარგლებში არაკეთილსინდისიერი კონკურენციის ფაქტების გამოვლენა; დომინირებული მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებისა კონკურენციის შემზღუდველი შეთანხმების გამოვლენა და აღკვეთა; და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანობის მხრიდან კონკურენციის შემზღუდველი ქმედებების გამოვლენა და მათი გამოსწორების გზების დასახვა; ადგილობრივი ინდუსტრიის დაცვა დემპინგური იმპორტისგან მიყენებული ზიანისაგან ან/და შესაძლო ზიანის მიყენებისაგან; საქართველოს ბაზარზე მომხმარებლის უფლებების დარღვევის პრევენციის, დაცვისა და უსამართლო სავაჭრო პრაქტიკის აღმოფხვრის ხელშეწყობა; სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განმხილველ ორგანოებთან და გასაჩივრების მექანიზმთან დაკავშირებით საქართველოს მიერ აღებული საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულება. საქართველოს მიერ ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულება სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განმხილველ ორგანოებთან და გასაჩივრების მექანიზმთან დაკავშირებით. 5.13 სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური (პროგრამული კოდი 38 00) საქართველოში უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის, ტერორიზმის დაფინანსების და მათთან დაკავშირებული სხვა დანაშაულებრივი ფაქტების გამოვლენა და პრევენცია; საქართველოს კანონმდებლობის საერთაშორისო – ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (FATF) – სტანდარტებთან და ევროკავშირის შესაბამის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების პრევენციის სფეროში ადგილობრივი და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავება. 5.14 საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა (პროგრამული კოდი 49 00) მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერა და ექსპორტ-იმპორტის ხელშეწყობა მათი რეგიონალურ და საერთაშორისო ბაზრებში 110 ინტეგრაციისთვის; სხვადასხვა ქვეყნის სავაჭრო-სამრეწველო პალატებთან და ბიზნესგაერთიანებებთან პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება და მჭიდრო თანამშრომლობა; ბიზნესფორუმების, კონფერენციების, გამოფენებისა და ორმხრივი შეხვედრების ორგანიზება ქართული და უცხოური ბიზნესწრეების წარმომადგენელთა მონაწილეობით - მათ შორის ელექტრონულ ფორმატში, აგრეთვე ქართული კომპანიების საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის ხელშეწყობა და „როუდშოუების“ ორგანიზება; ქართულ და უცხოურ კომპანიებს შორის ბიზნესკავშირების დამყარების ხელშეწყობა, პარტნიორების მოძიება და საქართველოს სავაჭროსამრეწველო პალატის საერთაშორისო ბიზნესგაერთიანებებში ინტეგრაცია რეგიონალური/საერთაშორისო ფინანსური, ადამიანური და ბუნებრივი რესურსების ხელმისაწვდომობისთვის; საქართველოში მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობისა და შრომის ბაზრის გაუმჯობესების მიზნით საერთაშორისო პროექტებში მონაწილეობა; მეწარმე სუბიექტების ინტერესების გათვალისწინებით, არსებული სერვისების გაუმჯობესება, ახალი სერვისების შემუშავება და საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ვებგვერდის მეშვეობით ელექტრონული სერვისების დანერგვა; საქართველოს ბიზნესსუბიექტების ინტერესების დაცვისა და მეწარმე სუბიექტების ხელშეწყობის მიზნით სამთავრობო კომისიების, ინვესტორთა საბჭოს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს და სამინისტროებთან არსებული საკონსულტაციო საბჭოების, მათ შორის, საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სტრუქტურაში პროფესიული განათლების მიმართულებით არსებული სხვადასხვა კომისიისა და საბჭოს, საქმიანობაში მონაწილეობა; კერძო სექტორის ადვოკატირება; საგადასახადო-საბაჟო კომიტეტის ჩამოყალიბება, რომლის მთავარი მიზანი იქნება კერძო სექტორის საჭიროებებზე რეაგირება; ერთი ფანჯრის პრინციპზე დაფუძნებული DCFTA-ს საინფორმაციო ცენტრების ფუნქციონირების გაგრძელების ხელშეწყობა, რომელთა მიზანია ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) გათვალისწინებულ მთავარ საკითხებზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება, ევროკავშირში საქართველოს ეკონომიკური ინტეგრაციისა და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების ხელშეწყობა, აგრეთვე კერძო სექტორთან მჭიდრო თანამშრომლობა და საკანონმდებლო ცვლილებებთან ადაპტაციის ხელშეწყობა; საქართველოს რეგიონების ბიზნესკომპანიებთან შეხვედრების, ტრენინგების, სემინარების, ფორუმებისა და პრეზენტაციების გამართვა მათ შორის ელექტრონული ფორმით, აგრეთვე კონსულტაციების გაწევა მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობისა და პრობლემური საკითხების 111 გაცნობის მიზნით; საერთაშორისო კომერციული და საინვესტიციო დავების განსახილველად საქართველოს საერთაშორისო საარბიტრაჟო ცენტრის განვითარება; პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ასევე, უნარების სააგენტოს ფუნქციონირების ხელშეწყობა, როგორც დამფუძნებელთა კრების და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრობით, ასევე სამეთვალყურეო საბჭოს სამდივნოს სახით; კომპანიების თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამისობაში ხელშეწყობა, მათ შორის დიგიტალიზაციის მიმართულებით; მოყვანის პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; ქვეყნის გარეთ ქართული კულტურის პოპულარიზაციის ხელშეწყობა; სხვადასხვა კულტურულ ღონისძიებაზე საქართველოს კულტურული ფასეულობების წარდგენა და მათში ხელოვანთა მონაწილეობის ხელშეწყობა; იმ ღონისძიებათა განხორციელება, რომლებიც ხელს შეუწყობს ქართული ხელოვნებისა და კულტურის საერთაშორისო ცნობადობის ამაღლებას; ქართული კულტურის მოღვაწეთა და ქართული კულტურის განვითარებისთვის უცხო ქვეყნის კულტურის თვალსაჩინო მოღვაწეთა დამსახურებების სხვადასხვა ფორმით აღნიშვნა და წახალისება; კულტურასა გამყარება; და ბიზნესს შორის პარტნიორული ურთიერთობების ხელოვნების დარგების წარმომადგენელთა მიერ კავშირების დამყარება ინსტიტუციურ და კერძო ინვესტორებთან, ბიზნესმენებთან, რომლებიც დაინტერესებული არიან კულტურის სფეროში საინვესტიციო პროექტებით; სხვადასხვა ქვეყნის კულტურის პალატებთან და შოუბიზნესის წარმომადგენლებთან პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება და მჭიდრო თანამშრომლობა. 5.15 მოსახლეობისა და საცხოვრისების საყოველთაო აღწერა (პროგრამული კოდი 47 03) მოსახლეობის რიცხოვნობის, მათი დემოგრაფიული, სქესობრივასაკობრივი შემადგენლობის და სოციალურ ეკონომიკური მდგომარეობის დადგენა; შინამეურნეობების, დაკავებული საცხოვრისების, მოსახლეობის საბინაო პირობების და სასოფლო-სამეურნეო აქტივობების დადგენა; ქვეყნის აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების, ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოების და საზოგადოების ინფორმირება; არსებული სიტუაციის შესწავლის, შეფასებისა და პროგნოზირების 112 საფუძველზე ქვეყნის უახლესი ათწლეულის სოციალურ-ეკონომიკური და დემოგრაფიული სტრატეგიის შემუშავება. 5.16 ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა (პროგრამული კოდი 23 06) აუდიტისადმი დაქვემდებარებული სუბიექტების ფინანსური ანგარიშგების სანდოობის ამაღლებისთვის აუდიტის ზედამხედველობის ეფექტიანი სისტემის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს აუდიტორული მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან, აუდიტორების პროფესიული განათლების საერთაშორისო სტანდარტებთან, ეთიკის ნორმებთან და N43 ევროდირექტივასთან შესაბამისობას; ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების პორტალის შექმნა „გარკვეული კატეგორიის საწარმოების წლიური ფინანსური ანგარიშგების, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისა და დაკავშირებული ანგარიშგებების შესახებ“ 2013 წლის 26 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013/34/EU დირექტივაბთან დაახლოების მიზნით და ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა. 5.17 სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება (პროგრამული კოდი 24 03) საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტების და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს მომსახურების სფეროს და დიაპაზონის გაფართოება: საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სააგენტოს სტანდარტების დეპარტამენტში სტანდარტის − ISO 9001-ის შესაბამისად ხარისხის მენეჯმენტის სისტემის ზოგადი პრინციპების დანერგვა, ქვეყნის ეკონომიკური პრიორიტეტების შესაბამისად სტანდარტიზაციის სფეროში ტექნიკური კომიტეტების ჩამოყალიბება, საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების საქართველოს სტანდარტებად მიღება; მეტროლოგიის სფეროში საერთაშორისო შენარჩუნება/გაფართოვება და დამკვეთებისათვის, რეიონალურ დონეზე სერვისების შეთავაზება; აღიარების მათ შორის მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის სფეროში საერთაშორისო აღიარების მისაღწევად ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის (DCFTA) და ტექნიკური ბარიერები ვაჭრობაში (TBT) მოთხოვნების შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. 5.18 საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი (პროგრამული კოდი 03 00) საქართველოს ტერიტორიაზე პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებული უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვის ხელშეწყობა. 5.19 ნავთობისა და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა (პროგრამული კოდი 24 09) ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიის მოსაპოვებლად შავი ზღვის შელფზე (შავი ზღვის პროექტი) და ხმელეთის თავისუფალ ბლოკებზე ღია საერთაშორისო ტენდერის ჩატარება; ნავთობისა და გაზის სფეროში მონაცემებისა და ცენტრალური საინფორმაციო ბანკის შექმნა და მართვა; ინფორმაციის 113 მიწისქვეშა გაზსაცავის ზედამხედველობა და კონტროლი; ნავთობის გადამუშავების, ბუნებრივი გაზის დამუშავების, ნავთობის ტრანსპორტირების ან ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიის (საქმიანობის ლიცენზია) გაცემა; ნავთობისა და გაზის სფეროში სტანდარტების შემუშავება; „წევრი სახელმწიფოებისთვის ნედლი ნავთობის ან/და ნავთობპროდუქტების მინიმალური სარეზერვო მარაგების უზრუნველყოფის ვალდებულების დაკისრების შესახებ“ საბჭოს 2009 წლის 14 სექტემბრის 2009/119/EC დირექტივის შესრულება. 5.20 სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო (პროგრამული კოდი 53 00) შესაძლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტის იდენტიფიცირება და უფლებამოსილი ორგანოსთვის შეთავაზება, აგრეთვე უფლებამოსილი ორგანოსა და კერძო ინიციატორისთვის შესაძლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტის იდენტიფიცირებასა და შესაბამისი პროცედურების განხორციელებაში დახმარების გაწევა; უფლებამოსილი ორგანოს მიერ წარდგენილი პროექტის კონცეფციის ბარათების შეფასება, საჭიროების შემთხვევაში შენიშვნების მომზადება და რეკომენდაციების შემუშავება; ერთიანი და ყოვლისმომცველი საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების მონაცემთა ბაზის შექმნა და ანალიზი; ინსტიტუციური პოტენციალის განვითარების მიზნით საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სფეროში უფლებამოსილი ორგანოს ცოდნის დონის ამაღლების ხელშეწყობისათვის შესაბამის ღონისძიებების განხორციელება; საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებული ინსტრუქციების და სახელმძღვანელოების შემუშავება, მათ შორის, პროექტის იდენტიფიცირებისა და მომზადების, კერძო პარტნიორის შერჩევის, პროექტის განხორციელების, მონიტორინგისა და შემდგომი შეფასების ეფექტიანობის ხელშესაწყობად; საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საფინანსო ინსტიტუტებთან თანამშრომლობა, საჯარო და კერძო თანამშრომლობის მიმართულებით საქართველოს შესაბამის სარეიტინგო მაჩვენებლების გაუმჯობესება. საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სფეროს მარეგულირებელი სამართლებრივი ჩარჩოს გაუმჯობესებისათვის სათანადო ცვლილებების შემუშავება და შესაბამის ორგანოებისთვის წარდგენა. 6 ინსტიტუციონალური განვითარება და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერა განხორციელდა საჯარო სამსახურის ფუნდამენტური რეფორმა, რის შედეგადაც ის გარდაიქმნა დამსახურების შესაბამისად კარიერულ წინსვლაზე, კეთილსინდისიერებაზე, პოლიტიკურ ნეიტრალიტეტზე, მიუკერძოებლობასა და ანგარიშვალდებულებაზე დაფუძნებულ, სტაბილურ, საჯარო სამსახურის ერთიან სისტემად. ღია მმართველობის პარტნიორობის საქართველოს სამოქმედო გეგმებით საქართველო უპასუხებს „ღია მმართველობის პარტნიორობის“ (OGP) ყველა 114 გამოწვევას: საჯარო სერვისების გაუმჯობესებას, საჯარო სექტორში კეთილსინდისიერების ამაღლებას, საჯარო რესურსების უკეთეს მართვას, უსაფრთხო გარემოს შექმნას და კორპორაციული პასუხისმგებლობის გაუმჯობესებას. ჩამოყალიბდება ევროპული სტანდარტების ადგილობრივი თვითმმართველობა; დასრულდება არადემოკრატიული, არაეფექტიანი დარგობრივ-ცენტრალიზებული მმართველობის დემოკრატიულ, ეფექტიან ტერიტორიულ მმართველობად გარდაქმნა. საჯარო მმართველობის ძირეული რეფორმის განხორციელების, პოლიტიკის დაგეგმვის ეფექტიანი და ეფექტური სისტემის ჩამოყალიბებისა და დახვეწის მიზნით: შეიქმნება მტკიცე საკანონმდებლო საფუძვლები ცენტრალურ და ადგილობრივ დონეებზე; საქართველოს კანონმდებლობით მკაფიოდ განისაზღვრება აღნიშნულ დონეებზე პოლიტიკის დაგეგმვის სავალდებულო დოკუმენტების ჩამონათვალი, იერარქია, ურთიერთმიმართება და თავსებადობა როგორც ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების, ისე მუნიციპალიტეტების პრიორიტეტების დოკუმენტებთან; გაუმჯობესდება პოლიტიკის დოკუმენტების ხარისხის კონტროლის მექანიზმები და, შესაბამისად, საჯარო მოხელეთა შესაძლებლობები; გაუმჯობესდება პოლიტიკის განხორციელების მონიტორინგის, ანგარიშგებისა და შეფასების ხარისხი; უზრუნველყოფილი იქნება მტკიცებულებებზე დაფუძნებული პოლიტიკის განხორციელების სისტემის ჩამოყალიბება. განხორციელდება საჯარო სამსახურის წარმატებული რეფორმის მხარდაჭერის ღონისძიებები რაციონალური, ეფექტიანი და ეფექტური, დეპოლიტიზებული, მაღალპროფესიული და დამსახურების შესაბამისად კარიერულ წინსვლაზე, კეთილსინდისიერებასა და უწყვეტ პროფესიულ განვითარებაზე დაფუძნებული საჯარო სამსახურის სისტემის ჩამოსაყალიბებლად. ამ მიზნით: ყველა საჯარო დაწესებულებაში გაძლიერდება საკადრო (ადამიანური რესურსების მართვის) სამსახური, დაიხვეწება ადამიანური რესურსების მართვის თანამედროვე, ავტომატიზებული სისტემების სტანდარტები და დასრულდება მათი დანერგვა; საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − საჯარო სამსახურის ბიურო ინსტიტუციურად გაძლიერდება; უზრუნველყოფილი იქნება მის მიერ კანონით განსაზღვრული ფუნქციების უკეთ შესრულება; უზრუნველყოფილი იქნება საჯარო დაწესებულებებში პროფესიული განვითარების ეფექტიანი სისტემების შექმნა, გამართული ფუნქციონირება და განვითარება; საჯარო დაწესებულებებში დაინერგება და დაიხვეწება სტრუქტურული ერთეულებისა და საჯარო მოხელეების შედეგზე ორიენტირებული საქმიანობის დაგეგმვისა და ანგარიშგების ეფექტიანი მექანიზმები და ინსტრუმენტები. ღია მმართველობის პრინციპების დანერგვა და სახელმწიფო სერვისების განვითარება კვლავ საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტი იქნება. ღია მმართველობის პრინციპების დანერგვის, სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადმინისტრაციული ორგანოების საქმიანობის ეფექტიანობისა და მათი ანგარიშვალდებულების გაძლიერების მიზნით განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: დაიხვეწება საქართველოს ადმინისტრაციული კანონმდებლობა, უპირველეს ყოვლისა, თანამედროვე გამოწვევების შესაბამისად გადამუშავდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი; საქართველოს კანონმდებლობით მოწესრიგდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირების შექმნასა და საქმიანობასთან დაკავშირებული საკითხები; 115 სახელმწიფო ხელისუფლებისა და მუნიციპალიტეტის ორგანოების მიერ კერძო სამართლის იურიდიული პირების დასაფუძნებლად საქართველოს კანონმდებლობით განისაზღვრება კონკრეტული მოთხოვნები კონკურენციის შეზღუდვისა და ინტერესთა კონფლიქტის შემთხვევების გამორიცხვის მიზნით; სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გაცემულ რეკომენდაციებზე რეაგირების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის დაინერგება ელექტრონული მონიტორინგის პრაქტიკა; დაიხვეწება საჯარო ფინანსების განაწილებისა და მართვის სისტემა; ანგარიშვალდებულებისა და პასუხისმგებლობის გაძლიერებისთვის დადგინდება წლის განმავლობაში განხორციელებული პროგრამებისა და პროექტების შესახებ ანგარიშგების, აგრეთვე ამ ანგარიშების გამოქვეყნებისა და საზოგადოებისთვის წარდგენის სტანდარტები. გაუმჯობესდება სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისები. ამ მიზნით: მომხმარებელთა საჭიროებების გასათვალისწინებლად შემუშავდება მომხმარებლის ჩართულობის პრინციპზე დაფუძნებული სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების შექმნის ერთიანი სტანდარტი; გაიზრდება სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების ხელმისაწვდომობა; შეიქმნება სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების ხარისხის მონიტორინგის სისტემა, რისთვისაც დაინერგება ერთიანი სტანდარტი; ჩამოყალიბდება სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების ფასწარმოქმნის სამართლიანი და ეფექტიანი მიდგომები; გაუმჯობესდება სახელმწიფო და მუნიციპალური, აგრეთვე კერძო სექტორის ელექტრონული სერვისების ხელმისაწვდომობა; გაუმჯობესდება საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის ხარისხი; გაძლიერდება კრიტიკული ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოება. ადამიანის უფლებების დაცვა, შესაბამისი ინსტიტუციური მექანიზმების დახვეწა და განვითარება, ადამიანის უფლებებზე დაფუძნებული მიდგომის ინტეგრირება სახელმწიფო პოლიტიკის ჩამოყალიბებისა და კანონშემოქმედების პროცესში ძირითადი პრიორიტეტებია. ამ მიზნით: დამტკიცდება და განხორციელდება საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვის ახალი ეროვნული სტრატეგია, რომლის უმთავრესი მიზანი იქნება აღნიშნული პრიორიტეტების ყოველდღიურ პრაქტიკაში ასახვა და ინსტიტუციური დემოკრატიის კონსოლიდაცია; კვლავ განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის სახელმწიფო პოლიტიკას; დამტკიცდება და განხორციელდება სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის ახალი სახელმწიფო სტრატეგია (2021−2025 წლებისთვის); უზრუნველყოფილი იქნება საკუთრების უფლების განუხრელი დაცვა, უპირველეს ყოვლისა, ქონების რეგისტრაციის სანდო და უსაფრთხო პროცედურების განხორციელებით, მათ შორის, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვით; მიწის რეგისტრაციის წარმატებული რეფორმა ხელს შეუწყობს უფლებათა პირველადი რეგისტრაციის პროცესის მოკლე ვადაში დასრულებას; გაგრძელდება ქმედითი ღონისძიებების განხორციელება თანასწორობის უფლების რეალიზებისთვის, ადამიანების ნებისმიერი ნიშნით დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად და აღსაკვეთად; განხორციელდება ღონისძიებები საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში გენდერული თანასწორობის დასაცავად; უზრუნველყოფილი იქნება გენდერული უთანასწორობისა და გენდერული ნიშნით ჩადენილი ძალადობის თითოეულ ფაქტზე სწრაფი და ქმედითი რეაგირება; საქართველო აქტიურად გააგრძელებს გაეროს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების კონვენციის აღსრულებას და შშმ პირთა ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით სულ უფრო მეტად შეუწყობს ხელს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში მათ 116 სრულფასოვან ინტეგრაციას საქართველოს პარლამენტის მიერ 2020 წელს მიღებული „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად; დაცული იქნება შშმ პირთა უფლებები გონივრული მისადაგების პრინციპის საფუძველზე, მათი საჭიროებების გათვალისწინებით; საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაში შშმ პირთა სრულყოფილი მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად სახელმწიფო ხელს შეუწყობს მათ დასაქმებას, აგრეთვე ინფრასტრუქტურის ადაპტირებას შშმ პირთა საჭიროებების გათვალისწინებით; განხორციელდება ღონისძიებები „სოციალური მუშაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის სრულყოფილად აღსრულებისთვის; მათ შორის, გამოიყოფა დამატებითი რესურსები სოციალური მუშაკების საკმარისი რაოდენობის, მათი კვალიფიკაციის ამაღლებისა და შესაბამისი ანაზღაურების უზრუნველსაყოფად; სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის სახელმწიფო პოლიტიკის პრიორიტეტული მიზანი იქნება ის, რომ თითოეულ მოქალაქეს, განურჩევლად ეთნიკური წარმომავლობისა, ჰქონდეს შესაძლებლობა, სრულფასოვნად ჩაერთოს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში, ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში, პოლიტიკურ და სამოქალაქო პროცესებში; გაგრძელდება სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის შესაბამისი სახელმწიფო სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის ეფექტიანი განხორციელება; პრიორიტეტული იქნება სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლება; გაძლიერდება და მოსახლეობის ყველა სეგმენტის საჭიროებების გათვალისწინებით უფრო მრავალფეროვანი გახდება სახელმწიფო ენის სწავლების პროგრამები; ეთნიკური უმცირესობებით კომპაქტურად დასახლებულ რეგიონებში გაუმჯობესდება მათი წარმომადგენლებისთვის საზოგადოებრივი მომსახურების ხელმისაწვდომობა; გაგრძელდება ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი ახალგაზრდების გაძლიერებასა და ჩართულობაზე ორიენტირებული პროგრამების განხორციელება; ხელი შეეწყობა ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნებასა და დაცვას; განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ერთიან საინფორმაციო სივრცეში მათ ჩართვას; გაგრძელდება მუშაობა შრომითი უფლებებისა და შრომის უსაფრთხოების სფეროს საკანონმდებლო ბაზის დახვეწისა და პრაქტიკაში სრულყოფილად დანერგვისთვის; პრიორიტეტული იქნება შრომის უსაფრთხოების მარეგულირებული ნორმების ეფექტიანი აღსრულება და საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − შრომის ინსპექციის სამსახურის მანდატის ქმედითი რეალიზაცია; სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენელთა მიერ ადამიანის უფლებების დარღვევის თითოეული სავარაუდო ფაქტის ეფექტიანი და დამოუკიდებელი გამოძიების უზრუნველსაყოფად ხელი შეეწყობა სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურში შექმნილი დამოუკიდებელი საგამოძიებო მექანიზმის დახვეწასა და გაძლიერებას; საერთაშორისო სტანდარტების გათვალისწინებით გადამუშავდება საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი; ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების წარმოება უკეთ უპასუხებს ადამიანის უფლებათა დაცვასთან დაკავშირებულ თანამედროვე გამოწვევებს. 6.1 საკანონმდებლო საქმიანობა (პროგრამული კოდი 01 01) საქართველოს საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება; ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრა; 117 საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში საქართველოს მთავრობის საქმიანობის კონტროლი და სხვა უფლებამოსილებების განხორციელება; ევროკავშირის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; კონსტიტუციური პრინციპების შესაბამისად, პოლიტიკური სისტემის სტაბილურობა, მის პოლიტიკური ძალების ფართოდ წარმოდგენა; ქვეყნის სრული მართვა-გამგეობაში მოქალაქეთა მდგომარეობის გაუმჯობესების, ქვეყნის მდგრადი განვითარების და ცხოვრების ხარისხის ამაღლების ხელშეწყობა; საპარლამენტო საქმიანობის ღიაობა, ინფორმაციის გამჭვირვალობა და ხელმისაწვდომობა; მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდის ხელშეწყობა, ანგარიშვალდებულება; თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა; საჯარო ინფორმაციის მიწოდების უზრუნველყოფა; გენდერულ საკითხებზე სისტემური და კოორდინირებული მუშაობის უზრუნველყოფა, გენდერული თანასწორობის შესახებ ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა და ქალთა გაძლიერების მხარდამჭერი ღონისძიებების განხორციელება. 6.1.1 საკანონმდებლო, წარმომადგენლობითი და საზედამხედველო საქმიანობა (პროგრამული კოდი 01 01 01) საქართველოს მოსახლეობის მიერ საქართველოს პარლამენტისათვის მინდობილი ინტერესების დაცვის უზრუნველყოფა; კანონშემოქმედებითი საქმიანობის უზრუნველყოფა; ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრა; საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების ე. წ. დამოუკიდებლობის არაღიარების პოლიტიკით და საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობით ქვეყნის დეოკუპაციის მისაღწევად შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში საქართველოს მთავრობის საქმიანობის კონტროლი და სხვა უფლებამოსილებების განხორციელება; საერთაშორისო შეერთება; ხელშეკრულებების რატიფიცირება და მათთან საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონის მიღება და მისი შესრულების საპარლამენტო კონტროლი; საქართველოს პარლამენტის წინაშე ანგარიშვალდებული ორგანოების 118 ყოველწლიური ანგარიშების მოსმენა და შესაბამისი რეკომენდაციების მომზადება; საერთაშორისო საპარლამენტთაშორისო ორგანიზაციებთან და სხვა სახელმწიფოთა პარლამენტების წევრებთან აქტიური თანამშრომლობა; საქართველოს ევროკავშირსა და ნატოში გაწევრებისათვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, ევროკავშირსა და ნატოსთან ინტეგრაციის პროცესების გაღრმავება და მათ დირექტივებთან ჰარმონიზაცია. 6.1.2 საპარლამენტო ფრაქციების და მაჟორიტარი პარლამენტის წევრების ბიუროების საქმიანობა (პროგრამული კოდი 01 01 02) საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, საქართველოს პარლამენტის ფრაქციებისა და მაჟორიტარი პარლამენტის წევრების ბიუროების საქმიანობის ხელშეწყობისათვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, აგრეთვე მათი ხელშეწყობა საქართველოს პარლამენტისა და მისი ორგანოების საქმიანობაში მონაწილეობის მისაღებად, კანონშემოქმედებითი და მაკონტროლებელი (საზედამხედველო) საქმიანობის განსახორციელებლად; საქართველოს პარლამენტის დროებითი კომისიების საქმიანობის უზრუნველყოფა. 6.1.3 საკანონმდებლო საქმიანობის ადმინისტრაციული მხარდაჭერა (პროგრამული კოდი 01 01 03) საქართველოს პარლამენტის ბიუროს, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარისა და მისი მოადგილეების, საქართველოს პარლამენტის წევრების, კომიტეტების, ფრაქციების, უმრავლესობისა და უმცირესობის, საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიების საქმიანობის ორგანიზაციული, სამართლებრივი, დოკუმენტური, საინფორმაციო, საფინანსო, მატერიალურ-ტექნიკური და სოციალურსაყოფაცხოვრებო მომსახურების უზრუნველყოფა; საქართველოს პარლამენტის პლენარული სხდომების მომზადება, კანონპროექტებით უზრუნველყოფა და საკითხების განხილვისას გამოთქმული წინადადებებისა და შენიშვნების აღრიცხვა; საქართველოს პარლამენტის წევრების განხორციელების ხელშეწყობა; მიერ უფლებამოსილების საქართველოს პარლამენტის საქმიანობის მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით გაშუქება და დოკუმენტების გამოქვეყნება; საქართველოს პარლამენტისა და მისი აპარატის საქმიანობის თანამედროვე ინფორმაციული ინფრასტრუქტურის შექმნის, გამართული მუშაობისა და განვითარების უზრუნველყოფა; საქართველოს პარლამენტის ვებგვერდის მართვა, განვითარება და ტექნიკური უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით საქართველოს პარლამენტის გამგებლობისთვის მიკუთვნებული სხვა საკითხების გადაწყვეტის 119 ხელშეწყობა. 6.1.3.1 საკანონმდებლო საქმიანობის ადმინისტრირება (პროგრამული კოდი 01 01 03 01) საქართველოს პარლამენტის ბიუროს, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარისა და მისი მოადგილეების, საქართველოს პარლამენტის წევრების, კომიტეტების, ფრაქციების, უმრავლესობისა და უმცირესობის, საგამოძიებო და სხვა დროებითი კომისიების საქმიანობის ორგანიზაციული, სამართლებრივი, დოკუმენტური, საინფორმაციო, საფინანსო, მატერიალურტექნიკური და სოციალურ-საყოფაცხოვრებო მომსახურების უზრუნველყოფა; საქართველოს პარლამენტის პლენარული სხდომების მომზადება, კანონპროექტებით უზრუნველყოფა და საკითხების განხილვისას გამოთქმული წინადადებებისა და შენიშვნების აღრიცხვა; საქართველოს პარლამენტის წევრების მიერ უფლებამოსილების განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს პარლამენტის საქმიანობის მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით გაშუქება და დოკუმენტების გამოქვეყნება; საქართველოს პარლამენტისა და მისი აპარატის საქმიანობის თანამედროვე ინფორმაციული ინფრასტრუქტურის შექმნის, გამართული მუშაობისა და განვითარების უზრუნველყოფა; საქართველოს პარლამენტის ვებგვერდის მართვა, განვითარება და ტექნიკური უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით საქართველოს პარლამენტის გამგებლობისთვის მიკუთვნებული სხვა საკითხების გადაწყვეტის ხელშეწყობა. 6.1.3.2 პერსონალის პროფესიული განვითარება (პროგრამული კოდი 01 01 03 02) საქართველოს პარლამენტში სამიზნე ჯგუფებისთვის უწყვეტი სწავლების ეფექტიანი სისტემის შექმნა და განვითარება; ევროკავშირთან ჰარმონიზაციის პოლიტიკის ელ. შეწყობა სასწავლო პროგრამების განხორციელებით. 6.2 სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება (პროგრამული კოდი 26 01) ეფექტიანი სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის განხორციელება; საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოება; ეროვნულ, საერთაშორისო და უცხო ქვეყნების სასამართლოებსა და არბიტრაჟებში სახელმწიფო წარმომადგენლობა; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო ხასიათის (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების სამართლებრივი ექსპერტიზა, ინსტიტუციური განვითარება და ეფექტიანი უწყებათაშორისი კოორდინაცია; 120 სამართლის ცალკეული დარგების განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სხვადასხვა პრიორიტეტული სფეროს განვითარებისთვის საკანონმდებლო ინიციატივების, საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და გაანალიზება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის დადებული ასოცირების შეთანხმების შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება, ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრულ ევროკავშირის რეგულაციებთან, გადაწყვეტილებებსა და დირექტივებთან საქართველოს კანონმდებლობის დაახლოების/ჰარმონიზაციის მიზნით, სამინისტროს კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებზე სხვადასხვა უწყების მიერ შემუშავებული ნორმატიული აქტების პროექტების და თანმდევი დოკუმენტების სამართლებრივი ექსპერტიზა; არბიტრაჟებსა და უცხო ქვეყნების სასამართლოებში კომერციულ და საინვესტიციო დავებზე, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოსა და გაეროს სახელშეკრულებო ორგანოებში სახელმწიფოთაშორის ან/და ინდივიდუალურ დავებზე სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთან თანამშრომლობა და მასთან სხვა სახელმწიფო ორგანოების თანამშრომლობის კოორდინირება; ეროვნულ სასამართლოში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წინააღმდეგ შეტანილ სარჩელებზე სამინისტროს ინტერესების დაცვა, ხოლო ხელისუფლების დაწესებულებების წინააღმდეგ დავებში მონაწილეობა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენციის გათვალისწინებით; სახელმწიფოს და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების პროექტების სამართლებრივი შეფასება/ექსპერტიზა მათი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით და სათანადო დასკვნის პროექტის მომზადება; ხელშეკრულების პროექტის სამართლებრივი შეფასება მასში არსებული სამართლებრივი რისკების კუთხით და შესაბამისი დასკვნის პროექტის მომზადება; მართლმსაჯულების სექტორის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების, პენიტენციური, პრობაციისა და დანაშაულის პრევენციის სისტემების, ანტიკორუფციული და „კარგი მმართველობის“ მიმართულებებით განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სხვა სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და ანალიზი და შედარებითი სამართლებრივი კვლევების მომზადება; სტრატეგიული მნიშვნელობის საკანონმდებლო აქტების მომზადება და რეფორმების განხორციელება; საერთაშორისო ორგანიზაციებში წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განმახორციელებელი უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს და კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს (ანტიკორუფციული საბჭოს) საქმიანობის ადმინისტრირება, ორგანიზაციული და ანალიტიკური მხარდაჭერა, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის სექტორული სტრატეგიებისა და სამოქმედო გეგმების ყოველწლიური 121 განახლება, წლიური პროგრესის შესახებ ანგარიშების მომზადება; ანტიკორუფციული საბჭოს სტრატეგიის განახლება და ახალი სამოქმედო გეგმის შემუშავება, წლიური მონიტორინგისა და შეფასების ანგარიშების მომზადება; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის კომენტარების მომზადება და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; მართლმსაჯულების სექტორის რეფორმის საბიუჯეტო დახმარების პროგრამის ფინანსური შეთანხმების პირობების შესრულების შესახებ ანგარიშის მომზადება და ევროკავშირის დელეგაციისთვის წარდგენა; ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ კანონის პროექტის შემუშავება; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის აღსრულების ხელშეწყობა; საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში და სისხლის მართლმსაჯულების კანონმდებლობაში განსახორციელებელი სხვა ცვლილებების პროექტების შემუშავება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის პოლიტიკის გაძლიერებაზე ზრუნვა; გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფის, ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის აღმოფხვრის, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დანერგვის ხელშეწყობა; ადამიანის წამების, არაჰუმანური, სასტიკი ან პატივისა და ღირსების შემლახავი მოპყრობის ან დასჯის წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლის პოლიტიკის შემუშავება, მისი განხორციელების ხელშეწყობა და მონიტორინგი; ადამიანის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული დაბალანსებული ნარკოპოლიტიკის შემუშავება. 6.3 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური (პროგრამული კოდი 05 00) საქართველოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამედროვე, დამოუკიდებელ, უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოდ ჩამოყალიბება, რომელიც თავის საქმიანობას საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად წარმართავს და საზოგადოების მაღალი ნდობით სარგებლობს; უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების თანამედროვე, პრაქტიკის გაცნობა და აუდიტორული ცოდნითა და აუდიტორთა პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდა; სანიმუშო უნარებით გარე აუდიტის გაძლიერება; მანდატის შესაძლებლობებისა და საკანონმდებლო სახელმწიფო სახსრების და სახელმწიფოს სხვა მატერიალური ფასეულობების ხარჯვისა და გამოყენების კანონიერების, მიზნობრიობის დაცვისა და ეფექტიანობის ხელშეწყობა; აუდიტორული საქმიანობით მოტანილი სარგებლის ზრდა; გაცემული რეკომენდაციების შედეგად საინფორმაციო ტექნოლოგიების (IT) აუდიტის გაძლიერება; სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოსამსახურეთა ანალიტიკური შესაძლებლობების გაუმჯობესება, მათ შორის, დიდ მონაცემთა ანალიზის შესაძლებლობების გაძლიერება; საქართველოს პარლამენტთან თანამშრომლობის გაღრმავება; შიდა კონტროლის გაუმჯობესება; სისტემისა და ინფორმაციული უსაფრთხოების 122 საერთაშორისო და დონორ პარტნიორ ორგანიზაციებთან პროფესიული თანამშრომლობის გაზრდა; წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმის განსაზღვრისას მოქალაქეთა ჩართულობის გაძლიერება; სექტორის აუდიტორთა სერტიფიცირების სისტემის სრულყოფა, კვალიფიკაციის ასამაღლებელი (მათ შორის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოსამსახურეთა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი) სასწავლო პროგრამების შემუშავება და განხორციელება. 6.4 საარჩევნო გარემოს განვითარება (პროგრამული კოდი 06 01) მიუკერძოებელი, გამჭვირვალე და მაღალ პროფესიულ დონეზე ადმინისტრირებული არჩევნების საქართველოს კანონმდებლობის დაცვით ჩატარება და ყველა პირობის შექმნა, ამომრჩევლებისა და საარჩევნო პროცესებში ჩართული სხვა მხარეების მიერ საარჩევნო უფლების თავისუფლად განსახორციელებლად; ინსტიტუციური გაძლიერება: საარჩევნო ადმინისტრაციის დამოუკიდებლობის, პროფესიონალიზმისა და სანდოობის განმტკიცება, ეფექტიანი საბიუჯეტო პოლიტიკის და უწყვეტ ორგანიზაციულ და პროფესიულ განვითარებაზე ორიენტირებული სისტემის დამკვიდრება, დემოკრატიული პროცესების განვითარებაში წვლილის შეტანა; სამოქალაქო და ამომრჩევლის განათლება: საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელებით საარჩევნო პროცესებში მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდა, ამომრჩეველთა აქტივობის ზრდის და ინფორმირებული არჩევანის გაკეთების ხელშეწყობა; საარჩევნო პროცესებში ჩართული მხარეების აქტიური მონაწილეობით მაქსიმალურად ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს შექმნა, საქართველოს კანონმდებლობის დახვეწის პროცესის ხელშეწყობა; საარჩევნო პროცესების დაგეგმვა, ყველა ტიპის არჩევნების ორგანიზაციული, სამართლებრივი და ტექნიკური უზრუნველყოფა. 6.5 მიწის ბაზრის განვითარება (WB) (პროგრამული კოდი 26 09) მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური რეგისტრაცია; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემის განახლება და განვითარება; სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემის (უძრავი ქონების რეგისტრაციის, დოკუმენტბრუნვის ელექტრონული და სტატისტიკისა და მონიტორინგის სისტემები) განახლება; ბიზნესპროცესის ანალიზის (BPA) და (GAP) ანალიზის დოკუმენტების მომზადება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო-ტექნოლოგიური (IT) შესაძლებლობების გაზრდა და სერვერული მეხსიერების შეძენა; მსოფლიო ბანკთან შეთანხმებული პროექტის IT განვითარების გეგმის შესაბამისად, საჯარო რეესტრის IT In-house ჯგუფის მიერ სისტემური რეგისტრაციის ოპტიმიზაცია; საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი სამუშაოების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის იმ ამზომველთა სწავლება და სერტიფიცირება, რომელთა ხელსაწყოები ჩართულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ადმინისტრირებულ CORS-ის სისტემაში. 123 6.6 პოლიტიკური პარტიების დაფინანსება (პროგრამული კოდი 06 03) „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად პოლიტიკური პარტიებისა და ჯანსაღი, კონკურენტუნარიანი პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბების ხელშეწყობა. 6.7 სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური (პროგრამული კოდი 51 00) სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის მიერ პერსონალურ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების კონტროლი, ფარული საგამოძიებო მოქმედებებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლი და შესაბამის დანაშაულთა მიუკერძოებელი და ეფექტიანი გამოძიება; სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის ქვემდებარე სისხლის სამართლის დანაშაულთა გამოძიება, მათ შორის, სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლის, მოხელის ან მასთან გათანაბრებული პირის მიერ ჩადენილი დანაშაულების (წამება, დამამცირებელი ან არაადამიანური მოპყრობა, სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება ან სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, ჩადენილი ძალადობით ან იარაღის გამოყენებით, ან დაზარალებულის პირადი ღირსების შეურაცხყოფით, და სხვა) გამოძიება; ფარული საგამოძიებო მოქმედებებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლი, მონაცემთა დამმუშავებლის/უფლებამოსილი პირის მიერ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების შემოწმებით (ინსპექტირებით); დაინტერესებული პირებისთვის პერსონალურ მონაცემთა დამუშავებასა და დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებზე კონსულტაციის გაწევა; პერსონალურ მონაცემთა დაცვასთან დაკავშირებული განცხადებების განხილვა; პერსონალურ მონაცემთა (ინსპექტირება); დამუშავების კანონიერების შემოწმება საქართველოში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობისა და მასთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი მოვლენების შესახებ ინფორმაციის საზოგადოებისთვის მიწოდება. 6.8 საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი (პროგრამული კოდი 41 00) საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე თავისუფლების შეზღუდვის ადგილებში ადამიანის უფლებების დაცვის თვალსაზრისით, გეგმიური და არაგეგმიური მონიტორინგის განხორციელება; თავისუფლების შეზღუდვის ადგილებსა და პენიტენციურ დაწესებულებებში მოთავსებულ პირთა უფლებების დარღვევის შესახებ განცხადება/საჩივრების განხილვა და მათზე რეაგირება; თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის მონიტორინგი. არასრულწლოვანთა პენიტენციური დაწესებულებების მონიტორინგის 124 გაძლიერება; წამებისა და სხვა სასტიკი, არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან სასჯელის პრევენციისათვის რეკომენდაციების შემუშავება; მონიტორინგის ანგარიშების მომზადება და წარდგენა; საქართველოს სახალხო დამცველის რეგიონული ოფისების მუშაობის მხარდაჭერა და გაძლიერება; სამოქალაქო განათლებისა და ცნობიერების ამაღლების მიზნით, საინფორმაციო ბიულეტენების, სოციალური რეკლამის დამზადება და მედიასაშუალებებში განთავსება, საქართველოს სახალხო დამცველის ანგარიშების გამოცემა, თარგმნა და სხვადასხვა დონეზე წარდგენა; ადამიანის უფლებათა თემებზე პუბლიკაციის გამოცემა და გავრცელება; შესაბამისი სამიზნე ჯგუფებისთვის ტრენინგების ორგანიზება; საქართველოს მოქალაქეთა, უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა, აგრეთვე, კერძო სამართლის იურიდიულ პირთა, პოლიტიკურ და რელიგიურ გაერთიანებათა განცხადებებისა და საჩივრების მიღება, რეგისტრაცია, სტრუქტურულ ერთეულებზე გადანაწილება, შემდგომი განხილვა და შესაბამისი რეაგირება; საქართველოს ნებისმიერი კუთხიდან, 24 საათის განმავლობაში, ადამიანის უფლებების დარღვევის შესახებ ინფორმაციის მიღების მიზნით, მრავალარხიანი საკომუნიკაციო სისტემის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; ,,დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის იმპლემენტაცია; უმრავლესობისა და უმცირესობის ჯგუფებს შორის მრავალმხრივი დიალოგის ხელშეწყობა; ეროვნული და რელიგიური უმცირესობების ინტეგრაციის პროცესის ხელშეწყობა; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების დაცვის გაეროს 2006 წლის კონვენციის იმპლემენტაციაზე მონიტორინგის განხორციელება; ბავშვთა უფლებრივი მდგომარეობის ზედამხედველობა ცენტრსა და რეგიონებში; სკოლამდელი დაწესებულებების და სკოლების მონიტორინგი; 24-საათიანი სახელმწიფო ზრუნვის ქვეშ მყოფი არასრულწლოვნების სამზრუნველო დაწესებულებიდან გასვლისთვის მომზადების ზედამხედველობა; საქართველოში გენდერული თანასწორობის დაცვის სფეროში არსებული ეროვნული და საერთაშორისო აქტების შესრულების მონიტორინგი, საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში შემოსული, გენდერული თანასწორობის დარღვევასთან დაკავშირებული განცხადებების/საჩივრების შესწავლა და შესაბამისი დასკვნების/რეკომენდაციების/წინადადებების პროექტების მომზადება; საქართველოში და მისი ფარგლების გარეთ გენდერული თანასწორობის სფეროში მოქმედი სახელმწიფო და არასახელმწიფო ორგანოებისა და 125 ორგანიზაციების საქმიანობისა და გამოცდილების განზოგადება და საქართველოში დანერგვის ორგანიზება; საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და დიპლომატიური კორპუსის წარმომადგენლებისთვის საქართველოში ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მიწოდება; საქართველოში ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დაცვის მდგომარეობის შესახებ ყოველწლიური ანგარიშის საქართველოს პარლამენტისთვის წარდგენა, სპეციალური და საქმიანობის ანგარიშების მომზადება და გავრცელება; რეკომენდაციების, წინანადებების, ზოგადი წინადადებებისა დასკვნების შემუშავება და ადრესატებისთვის წარდგენა. და ე. წ. გამყოფი ხაზის მიმდებარე სოფლებში ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის შესწავლა და მონიტორინგი; კონსტიტუციური სარჩელისა და სასამართლოს მეგობრის მოსაზრების მომზადება და სასამართლოში წარდგენა. 6.9 სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური (პროგრამული კოდი 36 00) საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე სოციალურად დაუცველი პირებისათვის, არასრულწლოვანთათვის და კანონით გათვალისწინებული სხვა პირებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში, მათ შორის, სამოქალაქო სამართლისა და ადმინისტრაციული სამართლის გარკვეულ საქმეებზე, იურიდიული დახმარების გაწევა; მომსახურების ხელმისაწვდომობის გაზრდისათვის ინფრასტრუქტურის, საინფორმაციო ტექნოლოგიების და საერთაშორისო ურთიერთობების განვითარება; იურიდიული დახმარების სამსახურის მანდატის გაფართოების და საკანონმდებლო ცვლილებების გათვალისწინებით, სამსახურში დასაქმებული ადვოკატების სათანადო პროფესიული გადამზადების უზრუნველყოფა; იურიდიული დახმარების სისტემის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება. 6.10 მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა განვითარება/ხელმისაწვდომობა (პროგრამული კოდი 26 08) მიწის ნაკვეთის (1.2 მილიონი ჰექტარი) სისტემური რეგისტრაცია; უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისა და სამისამართო რეესტრების, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების (პარტიების) რეესტრისა და მუნიციპალიტეტების რეესტრის შექმნა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ქონების და ბიზნესის რეგისტრაციის სისტემის, სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის განვითარება და საზოგადოების სწრაფი, ხელმისაწვდომი და ინოვაციური სერვისებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური 126 გეგმურ-სიმაღლური საფუძვლის შექმნა და განახლება, საქართველოს ტერიტორიის აქტუალური რეგიონების ციფრული აეროგადაღება და ციფრული ორთოფოტო გეგმების მომზადება; ეროვნული სამისამართო და სანავიგაციო მონაცემთა ბაზის შექმნა/განახლება, რომელიც დააკმაყოფილებს სანავიგაციო მონაცემების მიმართ შიდა და გარე მომხმარებლების არსებულ მოთხოვნებს და გლობალურ სანავიგაციო მონაცემებთან თავსებადი იქნება; მომხმარებლებისთვის ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირების გაადვილება, დანიშნულების ადგილამდე მისასვლელი ოპტიმალური მარშრუტის შერჩევაში დახმარების გაწევა მინიმალური დროის ან მინიმალური მანძილის კრიტერიუმის გათვალისწინებით; ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის (NSDI) შექმნა და განვითარება; სივრცითი მონაცემების გახსნილი, დეცენტრალიზებული და კოორდინირებული მართვა, რომელიც ორიენტირებულია მათ მრავალფუნქციურ მოხმარებასა და გაზიარებაზე; მაღალი ხარისხის, ჰარმონიზებული სივრცითი მონაცემების წარმოება და ვებპორტალის (გეოპორტალის) მეშვეობით მათი სახელმწიფო უწყებებისთვის, ბიზნესსექტორისთვის, აკადემიური წრეებისა და მოქალაქეებისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური (გეგმურ-სიმაღლური) საფუძველის (ქსელის) შექმნა და განახლება, რომელიც წარმოადგენს ყველა მასშტაბის ტოპოგრაფიული აგეგმვების მთავარ გეოდეზიურ საფუძველს და ქმნის ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიაზე კოორდინატებისა და სიმაღლეების განვრცობის ერთიან სისტემას; აეროგადაღების სამოქმედო გეგმის მიხედვით საქართველოს ტერიტორიის ურბანული არეალების (სადაც აქტიურად მიმდინარეობს ცვლილებები), ახალი აეროგადაღების მასალებით დაფარვა და მათი დამუშავების შედეგად ზუსტი ორთოფოტოგეგმების შექმნა; ახალი ციფრული, კარტოგრაფიული მასალების შექმნა, ძველის განახლება და შემდგომში ამ მონაცემების გამოყენება სხვადასხვა დარგობრივი მოთხოვნებიდან გამომდინარე; IT ინფრასტრუქტურის სრულყოფა, რაც უზრუნველყოფს არსებული ელექტრონული სერვისების უწყვეტად და სწრაფად მიწოდებას, ასევე, სამომავლო მზარდი დატვირთვებისთვის ინფრასტრუქტურის გაფართოებას. 6.11 იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა (პროგრამული კოდი 26 07) სახელმწიფო სერვისების მიწოდების მაღალი სტანდარტის შენარჩუნება და შემდგომი გაუმჯობესება, ახალი პროდუქტების/სერვისების დანერგვა და დაინტერესებული პირებისათვის მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობა და ადმინისტრაციული პროცედურებისთვის საჭირო დროის შემცირება; დამატებით რამდენიმე სახელმწიფო და კერძო სერვისის (სსიპ − სოციალური მომსახურების სააგენტოს, ენერგეტიკისა და წყლის კომპანიების, სსიპ − საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს და კერძო სექტორის სერვისები) ინტეგრაცია; იუსტიციის სახლის სერვისების 127 პოპულარიზაცია, ცნობადობის ამაღლება და იუსტიციის კონცეფციის ექსპორტი დაინტერესებულ ქვეყნებში; სახლის არსებული სერვისების ოპტიმიზაცია და რედიზაინი, სერვისის მიწოდების პროცესის აღმწერი დოკუმენტების შექმნა, ორგანიზაციის პროცესების ურთიერთქმედების რუკის შემუშავება, საოპერაციო პროცედურების განახლება; იუსტიციის სახლებისა და საზოგადოებრივი ცენტრების მეშვეობით სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თითოეული მოქალაქისთვის დიდ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ერთეულებში, აგრეთვე მრავალმოსახლიან და მუნიციპალიტეტების ცენტრებიდან მოშორებულ სოფლებში, სადაც მოსახლეობას საშუალება ექნება, სოფლიდან გაუსვლელად ისარგებლოს საჯარო და კერძო სექტორის სერვისებით; იუსტიციის სახლის ფილიალებისა და საზოგადოებრივი ცენტრის გახსნა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში. 6.12 ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 26 03) ეროვნული საარქივო ფონდის შევსება მატერიალური ან/და ელექტრონულ მატარებელზე გადატანილი დოკუმენტებით, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ბაზის ფორმირება და მისი მუდმივი განახლება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღწერა და ცენტრალიზებული აღრიცხვა, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვისა და შენახვის სათანადო პირობების უზრუნველყოფა; საარქივო დოკუმენტების ელექტრონულ მატარებლებზე გადაყვანა, რაც უზრუნველყოფს დოკუმენტების დედნების დაუზიანებლად შენარჩუნებასა და ეროვნული მეხსიერების დაცულობას, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ასლების ხელმისაწვდომობას. ადგილობრივ არქივებში დაცული დოკუმენტების გადატანა/განთავსება რეგიონული არქივების რეაბილიტირებულ ან ახალ შენობებში, სადაც საარქივო დოკუმენტების დაცვის და შენახვის სათანადო პირობებია შექმნილი; მოქალაქეზე ორიენტირებული მომსახურების დანერგვისა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით მოქალაქეთა მომსახურების ელექტრონული და ეროვნული საარქივო ფონდის მკვლევართა აღრიცხვისა და მართვის სისტემების, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების (ტექსტური, კინოფოტოფონოდოკუმენტები,) ელექტრონული კატალოგების შექმნა და განვითარება; ერთიანი ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნისა და ელექტრონული დოკუმენტაციის მაქსიმალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით, ეროვნული არქივის დაკომპლექტების წყარო ორგანიზაციებიდან და ეროვნული საარქივო ფონდისადმი მიკუთვნებული დოკუმენტების მფლობელი სხვა პირებიდან ელექტრონული დოკუმენტების აღწერის, აღრიცხვის და არქივირების ავტომატიზებული სისტემის შექმნა. 6.13 ელექტრონული მმართველობის განვითარება (პროგრამული კოდი 26 05) სახელმწიფოს საქმიანობაში თანამედროვე საინფორმაციო-საკომუნიკაციო 128 ტექნოლოგიების დანერგვა, მათზე გაწეული დანახარჯების შემცირება, ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და კომუნიკაციების საშუალებით სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირების ხელშეწყობა; სახელმწიფო უწყებების მომსახურება IT სერვისების სრული სპექტრით, რაც მოიცავს ქსელურ უზრუნველყოფას, ინტერნეტის მიწოდებას, ელფოსტის სერვისს, ონლაინკომუნიკაციის საშუალებებს, ტელევიდეოკონფერენციას, დროისა და დავალებების მართვის პროგრამულ უზრუნველყოფას, უსაფრთხოების ერთიანი პოლიტიკის გატარებას, არასასურველი და მავნე ელექტრონული ფოსტის პროგრამებისა და ვირუსებისგან დაცვას, სახელმწიფო სტრუქტურებისათვის ერთიანი IT მხარდაჭერის ქოლცენტრის შექმნასა და ინციდენტების მართვას, ციფრული ტელეფონიის სერვისს, სახელმწიფო ორგანიზაციებში დასაქმებულთა კომპიუტერული ტექნიკის ადგილზე მომსახურებას და სხვ; სახელმწიფო ორგანიზაციებში პროცესების ავტომატიზებისა და ელექტრონულ მმართველობაზე გადასვლის მიზნით შესაბამისი კვლევების ჩატარება და კონკრეტული ინოვაციური ბიზნესგადაწყვეტილებების შემუშავება, რომლებიც მორგებული იქნება დამკვეთის ბიზნესპროცესებზე. ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა და არსებულის გაუმჯობესება; დანერგილი ქლაუდტექნოლოგიის (ღრუბლოვანი ტექნოლოგია) მიმართულებით ტექნოლოგიის განვითარება როგორც პროგრამული, ისე გამოთვლითი სიმძლავრეებისა და მასშტაბების კუთხით. ქლაუდინფრასტრუქტურით (IaaS) სარგებლობის უზრუნველყოფა დაინტერესებული ორგანიზაციებისთვის; სახელმწიფო თუ არასამთავრობო ორგანიზაციებისათვის, კერძო სექტორისა და მოქალაქეებისათვის ელექტრონული სერვისების მიწოდების და მონაცემთა გაცვლის ეფექტიანად და უსაფრთხოდ უზრუნველყოფა ერთი ფანჯრის პრინციპით; ინფორმაციული უსაფრთხოების აუდიტის განხორციელება; ინფორმაციული უსაფრთხოების შეღწევადობის (მდგრადობის) ტესტირება; კომპიუტერული ინციდენტების აღმოჩენისთვის გამიზნული ქსელური სენსორის დაყენება და მართვა; კიბერუსაფრთხოების საკითხების რეგულირება; ინციდენტებზე დახმარების ეროვნული ჯგუფის მიერ კომპიუტერული ინციდენტების პრევენცია, გამოვლენა და შედეგების მართვა; მონაცემთა გაცვლის ინფრასტრუქტურის გამოყენება, რომლის კომპონენტებია 3 სახის აპარატურულ-პროგრამული მიმართულება/ინსტრუმენტი: „საქართველოს სამთავრობო კარიბჭე“ ელექტრონული სერვისების მეშვეობით, უსაფრთხო გარემოში სხვადასხვა ინფორმაციის გაცვლა; „მოქალაქის პორტალი“ - სახელმწიფო და ბიზნესსექტორის მიერ რეალიზებული სხვადასხვა სახის ელექტრონული სერვისის ყველა დაინტერესებული პირისათვის უსაფრთხო ხელმისაწვდომობა ერთი ფანჯრის პრინციპით; „საერთაშორისო ვაჭრობის მხარდამჭერი სისტემა“ - ამ ეტაპზე ინტეგრირებულია საკონტეინერო გადაზიდვები, ხოლო სახმელეთო და საჰაერო გადაზიდვები ეტაპობრივად დაემატება (სისტემა ინტეგრირებულია მსგავსი პროფილის საერთაშორისო სისტემებთან). 129 6.14 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო (პროგრამული კოდი 35 00) საჯარო სამსახურის რეფორმის იმპლემენტაციის ხელშეწყობა; საჯარო სამსახურში მმართველობის ახალი გზების დანერგვის ხელშეწყობა; ცნობიერების ამაღლება საჯარო სამსახურში მართვისა და ლიდერობის, ეთიკისა და კორუფციის პრევენციის საკითხებზე; „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება ადამიანური რესურსების მართვის, საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარების, მოხელის მიერ შესრულებული სამუშაოს შეფასების სისტემის და ანტიკორუფციული პოლიტიკის მხარდაჭერის მიზნით; მოხელეთა საბაზისო ტრენინგ-პროგრამების აკრედიტაცია; ადამიანური რესურსების მართვის საკითხებზე ტრენინგ-მოდულის შექმნა; საჯარო სამსახურის ბიუროში გენდერული თანასწორობის მხარდამჭერი მიზნებისა და საქმიანობების განსაზღვრა; ადამიანური რესურსების განვითარება გენდერული თანასწორობის მიზნების მისაღწევად; საჯარო სამსახურში შესრულებული სამუშაოს გამოწვევების იდენტიფიცირება და ანალიზი; შეფასების სისტემის ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული პროგრამების (e-HRMS) დახვეწა; ეთიკის ელექტრონული სასწავლო მოდულის საპილოტედ დანერგვა; სტაჟირების სისტემის დახვეწა; საჯარო სამსახურში პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; სამართლებრივი აქტების და პრაქტიკის გაანალიზება, განზოგადება და ერთგვაროვანი მიდგომების დანერგვის ხელშეწყობა; თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების მონიტორინგის სისტემის გაძლიერება; თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების კანონით გათვალისწინებული სავალდებულო რაოდენობის მონიტორინგი; საჯარო სამსახურში კეთილსინდისიერებისა და კორუფციის პრევენციის მექანიზმების პრაქტიკის გაუმჯობესება; 6.15 საარჩევნო ინსტიტუციის განვითარების და სამოქალაქო განათლების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 06 02) არჩევნებში ჩართული მხარეებისთვის საგანმანათლებლო პროგრამების შემუშავება და განხორციელება; ადგილობრივ და თანამშრომლობა; საერთაშორისო ორგანიზაციებთან მჭიდრო საარჩევნო ადმინისტრაციის მოხელეთა სერტიფიცირების ჩატარება. 6.16 საქართველოს პარლამენტის ანალიტიკური და კვლევითი საქმიანობის გაძლიერება (პროგრამული კოდი 01 04) 130 საქართველოს საპარლამენტო სუბიექტებისა და პარლამენტის აპარატის მიმართვებზე/შეკითხვებზე პასუხებისა და მათთან დაკავშირებული საინფორმაციო-ანალიტიკური მასალების მომზადება; პროაქტიული საქმიანობის განხორციელება; პოლიტიკის კვლევის დოკუმენტის შექმნა; ინტეგრირებული, ინტერდისციპლინური კვლევის წარმოებისა და განხილვის პროცესში მყოფ საკითხებზე პოლიტიკის კვლევის დოკუმენტის შექმნის უზრუნველყოფა; მიმდინარე აქტუალურ თემებზე, რომლებიც შეეხება საჯარო პოლიტიკის საკითხებს, ანალიტიკური მიმოხილვების მომზადება. 6.17 სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციები (პროგრამული კოდები 11 00–19 00) სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციების მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებთან კოორდინაციით მუნიციპალიტეტების განვითარების სტრატეგიებისა და პრიორიტეტების დოკუმენტების შემუშავება; ადგილობრივი ინფრასტრუქტურის განვითარებისა და ტურისტული პოტენციალის წარმოჩენის მიზნით წინადადებების მომზადება; მოქალაქეების სამხედრო სავალდებულო სამსახურში გაწვევის პროცესისა და მუნიციპალიტეტის ორგანოების საქმიანობის მონიტორინგი. 6.18 სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი (პროგრამული კოდი 52 00) სახელმწიფო ენის კონსტიტუციური სტატუსის დაცვა; ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების დადგენა და დამკვიდრება; სახელმწიფო ენის ფლობის დონის ამაღლების ხელშეწყობა; ქართველური ენების ენობრივი მრავალფეროვნების დაცვა, შენახვა, სისტემური კვლევა და განვითარება; საქართველოში და საერთაშორისო ასპარეზზე ქართული ენის, როგორც უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობის, დაცვა და წარმოჩენა; აფხაზური ენის სწავლების დისტანციური კურსის შექმნა, აგრეთვე ოკუპირებული, საზღვრისპირა და სხვა რეგიონების ტოპონიმების დადგენა; ოფიციალურ დოკუმენტებში გვარ-სახელების მართლწერისა და ტრანსლიტერაციის საკითხებთან დაკავშირებული პრობლემების გადაჭრის ხელშეწყობა; გაეროს და ევროკავშირის ოფიციალური და სამუშაო ენების ქართულ ენაზე ტრანსლიტერაცია-ტრანსკრიფციის წესების დადგენა და დამტკიცება. 7 იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა სახელმწიფო მხარდაჭერა და რეინტეგრაციის ხელშეწყობა 131 საქართველოს მთავრობა გააგრძელებს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ დევნილთა საცხოვრებელი ფართობებით უზრუნველყოფის ეფექტიან პოლიტიკას. არსებული განსახლების კრიტერიუმებისა და პროცედურების ხარვეზების იდენტიფიცირებით და მათი დახვეწით განხორციელდება დევნილთა საჭიროებებზე მორგებული განსახლების ახალი პროექტები; გაგრძელდება ნგრევადი ობიექტების იდენტიფიცირება და მათში მცხოვრებ დევნილთა უსაფრთხო ადგილებში განსახლება; ასევე გაგრძელდება დევნილებისთვის საარსებო წყაროების ხელმისაწვდომობის, დევნილთა მცირე სამეწარმეო საქმიანობისა და კოოპერაციის მხარდაჭერა; ხელი შეეწყობა სოფლის მეურნეობის პროექტებისა და თვითდასაქმების სოციალური პროექტების განხორციელებას; განსახლების პროგრამების მეშვეობით მომდევნო 4 წელიწადში დამატებით 13 000 დევნილ ოჯახს ექნება ღირსეული საცხოვრებელი; 2024 წლამდე გაუმჯობესდება დამატებით 1200 ეკომიგრანტი ოჯახის საცხოვრებელი პირობები მათი ახალ, უსაფრთხო გარემოში გადაყვანით. ხელისუფლება გააგრძელებს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების თანამიმდევრული, მტკიცე პოლიტიკის განხორციელებას, რომელიც, ერთი მხრივ, დეოკუპაციას და, მეორე მხრივ, ნდობის აღდგენასა და შერიგებას ეფუძნება. ამისთვის სრულად იქნება გამოყენებული ყველა არსებული სამშვიდობო ფორმატი და ბერკეტი. ამასთანავე, გაგრძელდება ოკუპაციის გამო წნეხის პირობებში მყოფ მოსახლეობაზე ზრუნვა; ხელი შეეწყობა დაშორიშორებული საზოგადოებების ყველა რგოლს შორის დიალოგს ახალი შესაძლებლობების შექმნით. 7.1 იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 27 06) საქართველოში დაბრუნებულ მიგრანტთა სარეინტეგრაციო დახმარებით უზრუნველყოფა; ეკომიგრანტების საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა გრძელვადიანი განსახლება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა სოციალური და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება; საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, თავშესაფრის მაძიებლებისა და საქართველოში სტატუსის მქონე, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად სხვადასხვა სერვისის შექმნა და განვითარება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა და ეკომიგრანტთა საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა. 7.1.1 სარეინტეგრაციო დახმარება საქართველოში დაბრუნებული მიგრანტებისათვის (პროგრამული კოდი 27 06 01) საქართველოში ევროკავშირის ქვეყნებიდან და სხვა გეოგრაფიული არეალებიდან დაბრუნებული მიგრანტების სოციალურ-ეკონომიკური რეინტეგრაციის ხელშეწყობა, მათ შორის, მათთვის სხვადასხვა სარეინტეგრაციო მომსახურების გაწევა: სამედიცინო მომსახურებისა 132 და მედიკამენტების დაფინანსება, ფსიქოსოციალური რეაბილიტაცია; შემოსავლის წყაროს გაჩენისა და თვითდასაქმების ხელშეწყობის მიზნით სოციალური პროექტების დაფინანსება; პროფესიული მომზადების, ამაღლების ხელშეწყობა; გადამზადებისა და კვალიფიკაციის დროებითი საცხოვრებლით უზრუნველყოფა. 7.1.2 ეკომიგრანტთა მიგრაციის მართვა (პროგრამული კოდი 27 06 02) ეკომიგრანტთათვის საცხოვრებელი სახლების შეძენა; ეკომიგრანტთა დროებითი განსახლება. 7.1.3 იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლების სოციალური და საცხოვრებელი პირობების შექმნა (პროგრამული კოდი 27 06 03) ქართველი მენაშენეებისგან ბინების (კორპუსების) შესყიდვა ქვეყნის მასშტაბით (გრძელვადიანი განსახლება); სახლების შესყიდვა და დევნილი ოჯახებისთვის სულადობის მიხედვით საკუთრებაში გადაცემა (გრძელვადიანი განსახლება); ობიექტების (მოხდება კოლექტიური ცენტრების იდენტიფიცირება, რომლებიც კერძო საკუთრებაშია, მაგრამ მისაღებია დევნილთა გრძელვადიანი განსახლებისთვის) გამოსყიდვა კერძო მესაკუთრეებისგან და დევნილებისთვის საკუთრებაში გადაცემა (გრძელვადიანი განსახლება); სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, დევნილთა მართლზომიერ სარგებლობაში მყოფი საცხოვრებელი ობიექტების კერძო საკუთრებაში გადაცემა/დაკანონება (გრძელვადიანი განსახლება); საცხოვრებელი ფართობების დაქირავების მიზნით ოჯახებისთვის ყოველთვიურად სოციალური და დახმარებების გაწევა (ფულადი დახმარება); დევნილი ფულადი დევნილთა საკუთრებაში მყოფ ობიექტებში ჩასატარებელი სამუშაოების ღირებულების თანადაფინანსება და მათ მიერ შექმნილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობების განვითარების ხელშეწყობა (ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობები); სავალალო მდგომარეობაში მყოფი დევნილთა ყოფილი კომპაქტურად განსახლების ობიექტების შესწავლა და რეაბილიტაცია (რეაბილიტაცია); დევნილთა ყოფილი ორგანიზებულად განსახლების ობიექტების ადმინისტრაციული ხარჯის დაფინანსება (ადმინისტრაციული ხარჯი). 7.1.4 საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა ინტეგრაციის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 27 06 04) საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, თავშესაფრის მაძიებლებისა და საქართველოში სტატუსის მქონე, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად ისეთი სერვისების შექმნა და 133 განვითარება, რომლებიც აღნიშნული ჯგუფების წარმომადგენლებს საზოგადოებაში ინტეგრაციის პროცესთან დაკავშირებული სირთულეების დაძლევაში დაეხმარება, კერძოდ: ქართული ენის უზრუნველყოფა; შემსწავლელი კურსების ხელმისაწვდომობის საქართველოს ისტორიისა და კულტურის შესახებ საინფორმაციო კურსების ორგანიზება; საკუთარი უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ საინფორმაციო კურსების ორგანიზება; საქართველოს კანონმდებლობის იმ მიმართულებების შესახებ საინფორმაციო კურსის ორგანიზება, რომლებიც დაეხმარება მათ ყოველდღიურ ცხოვრებაში, ეკონომიკური საქმიანობის ორგანიზებაში, განათლების მიღებაში და სხვა; საკონსულტაციო მომსახურების გაწევა. 7.1.5 საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფის პროგრამა (პროგრამული კოდი 27 06 05) საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა და ეკომიგრანტთა სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებისა და ინტეგრაციისთვის მიზნობრივი პროექტებისა და პროგრამების შემუშავება და განხორციელება. 7.2 იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა (პროგრამული კოდი 25 06) იძულებით გადაადგილებულ პირთათვის დევნილთათვის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისა და მათი გრძელვადიანი განსახლების მიზნით, მრავალბინიანი საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობა. 7.3 შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი (პროგრამული კოდი 22 00) კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის, მათ შორის, შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის, განხორციელება და კოორდინაცია, ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის − ჩართულობა თანამშრომლობის გზით, აგრეთვე ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელება, სამშვიდობო ინიციატივის − „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ განხორციელების კოორდინაცია, ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელების მიზნით სამთავრობო კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და საკოორდინაციო მექანიზმის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების გასწვრივ ვაჭრობის წახალისება სამშვიდობო ინიციატივით გათვალისწინებული სტატუსნეიტრალური ინსტრუმენტებისა და ფინანსური მექანიზმების გამოყენებით; გაყოფილ საზოგადოებებს შორის ეკონომიკური კავშირების ხელშეწყობა, მათ შორის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის „მშვიდობის 134 ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ და საგრანტო პროგრამის „აწარმოე უკეთესი მომავლისთვის“ საშუალებით; გამყოფი ხაზების გასწვრივ ეკონომიკური სივრცის შექმნა, არსებული სერვისებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ახალი სერვისების დანერგვა და ამოქმედება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მასალისა და ტექნიკის, მცენარეთა მოვლის საშუალებების მიწოდების და სხვადასხვა პარაზიტთან/მწერთან ბრძოლაში დახმარების გაწევის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გარემოს დაცვის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიაზე განათლების ყველა საფეხურისა და ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა; მათთვის სასწავლო პროცესის სხვადასხვა (მათ შორის, დისტანციური) ფორმით შეთავაზების მხარდაჭერა; მათი პროფესიული განათლების სისტემაში ჩართვის ხელშეწყობა; აფხაზური ენის დაცვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების მიერ განათლების მშობლიურ ენაზე მიღებისა და საერთაშორისო საგანმანათლებლო პროგრამებში მონაწილეობის ხელშეწყობა; მათ მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მიღებული განათლების აღიარების უზრუნველყოფა სტატუსნეიტრალური მექანიზმის გამოყენებით; მათი სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვის გამარტივება და სამეცნიერო თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სახელმწიფო პროგრამებისა და სერვისების ხელმისაწვდომობის გამარტივება და გაუმჯობესება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ოკუპირებული ტერიტორიებისთვის სხვადასხვა მედიკამენტისა და სამედიცინო ტექნიკის მიწოდება; ევროინტეგრაციის საკითხებზე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ცნობიერების ამაღლება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან, მათ შორის, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებიდან, და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის უვიზო მიმოსვლიდან გამომდინარე ყველა სარგებლისა და შესაძლებლობის შეთავაზება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მოქალაქის პასპორტის ხელმისაწვდომობის და სამოქალაქო აქტების გაცემის გამარტივების ხელშეწყობა; საერთაშორისო ორგანიზაციების ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჩართულობისა და საქმიანობის ხელშეწყობა; ნდობის აღდგენის პროექტების განხორციელება; დიალოგის სხვადასხვა ფორმატისა და ორმხრივი შეხვედრების მხარდაჭერა; საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან შეხვედრების ორგანიზება; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების მეორე სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელობა; გალსა და ერგნეთში გამართულ ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის (IPRM) შეხვედრებში მონაწილეობა; 135 საქართველოში და საზღვარგარეთ გამართულ ღონისძიებებში, საერთაშორისო ფორუმებსა და ფორმატებში მონაწილეობა, პარტნიორებთან მჭიდრო თანამშრომლობა;შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის საერთაშორისო მხარდაჭერის უზრუნველყოფა; ფინანსური დახმარების მობილიზება; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირების დროებითი სამთავრობო კომისიის თანათავმჯდომარეობა; გამყოფი ხაზების სიახლოვეს მდებარე რეგიონების განვითარების ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა, ზამთრის პერიოდში მისი გათბობით უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სტუდენტებისა და მოსწავლეებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; დაზარალებულ სოფლებში ინფრასტრუქტურული ღონისძიებების განხორციელება; მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის რაიონში ოჯახების დაბრუნების პროცესის ხელშეწყობა, ნებაყოფლობით დაბრუნებული მოსახლეობის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მისი საოჯახო მეურნეობების განვითარების მიზნით მატერიალური დახმარების გაცემა; სამშვიდობო პროცესში ქალების ჩართულობის ხელშეწყობა; ქალებზე, მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების შესრულების მხარდაჭერა; ქალთა და ქალთა საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციების შეხვედრების ორგანიზება; ქვეყანაში მცხოვრები ეთნიკური უმცირესობების თანასწორობისა და ინტეგრაციის პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების ხელშეწყობა: სამოქალაქო და პოლიტიკურ ცხოვრებაში მათი თანაბარი და სრულფასოვანი მონაწილეობა − პოლიტიკური ჩართულობის გაზრდა, სამოქალაქო მონაწილეობის გაუმჯობესება, მათთვის მედიისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის გაზრდა; სახელმწიფო სერვისებისა და პროგრამების, ადამიანის უფლებების შესახებ მათი ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა; მცირერიცხოვანი და მოწყვლადი ეთნიკური უმცირესობების მხარდაჭერა; გენდერული თანასწორობის საკითხებზე ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ცნობიერების ამაღლება; ადგილობრივ დონეზე მათი ჩართულობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; პოლიტიკურ და გადაწყვეტილების მიღების პროცესებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა მონაწილეობის წახალისება; საჯარო სამსახურში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა მონაწილეობის გაზრდის ხელშეწყობა; მათთვის თანაბარი სოციალური და ეკონომიკური პირობების შექმნის ხელშეწყობა: ინფრასტრუქტურის 136 განვითარების მხარდაჭერა, დასაქმების ხელშეწყობა, სახელმწიფო სოციალური პროგრამების შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; არაქართულენოვანი მედიასაშუალებების, კერძოდ, სომხურენოვანი გაზეთის − შპს „ვრასტანის“ და აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთის − შპს „გურჯისტანის“ მხარდაჭერა; ეთნიკური უმცირესობებისთვის ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა, სკოლამდელი, ზოგადი და უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა; ზრდასრულებისთვის სახელმწიფო ენის სწავლების და მათი ცოდნის დონის ამაღლების ხელშეწყობა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა თვითმყოფადობის დაცვა/პოპულარიზაცია; მრავალფეროვნების წახალისება; კულტურული კულტურული შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად და მის შემდგომ პერიოდში უგზოუკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის დადგენა; შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლებში უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძებნისა და გადმოსვენების ღონისძიებების ორგანიზება; 1992-1993 წლების შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად და მის შემდგომ პერიოდში გაუჩინარებული ადამიანების ბედისა და ადგილსამყოფლის დადგენის მიზნით წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის ეგიდით ჩამოყალიბებულ ორმხრივ საკოორდინაციო მექანიზმსა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის მუშაობაში მონაწილეობა; ორმხრივი საკოორდინაციო მექანიზმისა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის შეხვედრებისთვის ინფორმაციის მომზადება, ქართული მხარის მიერ აღებული ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფა; შეიარაღებული კონფლიქტების შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების მოძიებისა და გადმოსვენების უწყებათაშორისი კომისიის საქმიანობის ორგანიზაციულ-ტექნიკური უზრუნველყოფა; უგზოუკვლოდ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებულ საკითხებზე საინფორმაციო სესიებში, საკოორდინაციო და სამუშაო შეხვედრებში მონაწილეობა; მათი იდენტიფიკაციის მიზნით ადგილობრივი შესაძლებლობების გაძლიერების უზრუნველყოფაში მონაწილეობა; პირთა უგზო-უკვლოდ დაკარგვის თემაზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებებში მონაწილეობა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ოჯახებთან შეხვედრა და კომპეტენციის ფარგლებში მათი საჭიროებების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; პოტენციური სამარხების მდებარეობის განსაზღვრა და სამარხების გახსნის დაგეგმვა; ნეშტების ექსჰუმირება და იდენტიფიცირება; ოჯახის წევრების ინფორმირება დაკარგული პირების ბედის შესახებ, ხოლო მათი გარდაცვალების დადასტურების შემთხვევაში − ნეშტების ადგილსამყოფლის თაობაზე; ოჯახის წევრებისთვის მათი ნეშტების გადაცემა, ამოცნობილი ნეშტების დაკრძალვის ორგანიზება და 137 ხარჯების დაფარვის კოორდინაცია. გენეტიკური საექსპერტო მომსახურების გაწევა/ბიოლოგიური ნიმუშების გენეტიკური გამოკვლევაპროფილირება. 8 კულტურა, რელიგია, ახალგაზრდობის ხელშეწყობა და სპორტი გაგრძელდება და გაფართოვდება კულტურის სფეროს განვითარების ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამები და ღონისძიებები „კულტურის სტრატეგია 2025-ის“ მიზნებისა და ამოცანების მისაღწევად. კულტურის სფეროს მხარდაჭერისთვის განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: გაიზრდება ფართო საზოგადოებისთვის კულტურის ხელმისაწვდომობა; უზრუნველყოფილი იქნება კულტურული თვითგამოხატვის მრავალფეროვნება; დაიხვეწება კულტურის სფეროს, მათ შორის, კულტურული (მატერიალური, არამატერიალური, ბუნებრივი) მემკვიდრეობის სფეროს, მარეგულირებელი კანონმდებლობა; შეიქმნება კულტურის მართვის მოქნილი, ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოებული მოდელი და დაფინანსების ეფექტიანი მექანიზმი; შემუშავდება სახელოვნებო განათლების განვითარების სტრატეგია და სამოქმედო გეგმა; განხორციელდება ქმედითი ღონისძიებები სახელოვნებო განათლების, მათ შორის, ნაკლებად მოთხოვნადი სპეციალობების, ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად და ხარისხის გასაუმჯობესებლად; შემუშავდება დაფინანსების მექანიზმები; მოსახლეობის ფართო ფენებისთვის, მათ შორის, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების მოსწავლეებისთვის, განხორციელდება ღონისძიებები კულტურის პოპულარიზაციის მიზნით; ხელი შეეწყობა საქართველოში, მის რეგიონებში კულტურული ცხოვრების გააქტიურებას, ადგილობრივი სახელოვნებო ინსტიტუტებისა და კოლექტივების ქვეყნის ერთიან კულტურულ სივრცეში ჩართულობას; ხელი შეეწყობა ხელოვნების დარგების პროფესიული დონის ამაღლებას, ხელოვნებაში ახალი სახეების, ფორმებისა და გამომსახველობითი საშუალებების წარმოჩენას; სახელოვნებო ინსტიტუტებისა და კოლექტივების საქმიანობა გაფართოვდება და ახალი შემოქმედებითი პროდუქტებით შეივსება; კულტურული მემკვიდრეობის სფეროს განვითარებისთვის მოხდება მისი მართვის მოდერნიზაცია, ახალი კადრების მოზიდვა და რესურსების მობილიზება პრიორიტეტული მიმართულებების განსახორციელებლად, დაინერგება ახალი ინიციატივები და თანამედროვე ტექნოლოგიები, ეტაპობრივად მოწესრიგდება მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ინფრასტრუქტურა; კულტურის რესურსი აქტიურად იქნება გამოყენებული ტურიზმის მდგრადი განვითარებისა და შემოქმედებითი მეწარმეობის განვითარებისთვის; შემუშავდება და განხორციელდება სპეციალური პროგრამები კულტურის რესურსის მნიშვნელობისა და გამოყენების შესაძლებლობების, შემოქმედებითი ეკონომიკისა და საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილების ადგილობრივ პრაქტიკაში გამოყენების შესახებ; განმტკიცდება საერთაშორისო კულტურული ურთიერთობები ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში; გაგრძელდება ევროინტეგრაციის პროცესი; განხორციელდება ღონისძიებები საქართველოს და მისი კულტურის შესახებ საერთაშორისო საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობისთვის; გაუმჯობესდება საერთაშორისო პროგრამებსა და ღონისძიებებში მონაწილეობის მაჩვენებელი; განხორციელდება ინფრასტრუქტურული პროექტები კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სფეროში მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად; განვითარდება და ეფექტიანად იქნება გამოყენებული ახალი 138 ტექნოლოგიები, მოხდება კულტურის ციფრულ სივრცეში ინტეგრაცია. გაგრძელდება სპორტის სფეროს ხელშეწყობა. ამ მიზნით განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: სახელმწიფო გააგრძელებს მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის დაფინანსებას; მასობრივი სპორტის ხელმისაწვდომობისა და განვითარების სტრატეგიის შესაბამისად, განხორციელდება ღონისძიებები მასობრივი სპორტისა და ჯანსაღი ცხოვრების წესის ხელშეწყობისთვის; პროფესიული სპორტის განვითარებისთვის გაგრძელდება საქართველოს ნაკრები გუნდების მზადება და საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში მონაწილეობა, სასწავლო-საწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება, სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა; ხელისუფლების მიერ ქმედითი პოლიტიკის განხორციელების შედეგად გაიზრდება პროფესიულ და მასობრივ სპორტში ჩაბმულ პირთა, მათ შორის, ბავშვებისა და მოზარდების, რაოდენობა; გაგრძელდება სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო ჩემპიონატების/ტურნირების საქართველოში მასპინძლობის აქტიური მხარდაჭერა; ხელი შეეწყობა უმაღლესი, აკადემიური და პროფესიული სასპორტო განათლების განვითარებას, გაიზრდება მისი ხელმისაწვდომობა; გაგრძელდება დამსახურებული სპორტის მოღვაწეებისა და ვეტერანი სპორტსმენების, მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელების სოციალური მხარდაჭერის პროგრამების, ოლიმპიური ჩემპიონების, პერსპექტიული და საერთაშორისო ასპარეზზე გამარჯვებული სპორტსმენების მხარდაჭერის ღონისძიებების განხორციელება; შეიქმნება სპორტული დავების განხილვის ქმედითი სისტემა; დაინერგება სპორტსმენთა უფლებების დაცვისა და მათი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესში ჩართვის მოდელი; სპორტული ინფრასტრუქტურის განვითარებისა და მართვის სახელმწიფო სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შესაბამისად, შეიქმნება სპორტული ინფრასტრუქტურის მართვის ქმედითი მოდელი, რომელიც საჯარო და კერძო სექტორების ეფექტიან თანამშრომლობაზე იქნება დაფუძნებული; აშენდება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სპორტული მოედნები, დარბაზები და სპორტის სასახლეები, მასობრივი სპორტული ობიექტები. ახალგაზრდული პოლიტიკის მიმართულებით: დასრულდება 2019 წელს დაწყებული ახალგაზრდული სფეროს რეფორმა; გაგრძელდება და გაძლიერდება ახალგაზრდული საქმიანობის სახელმწიფო მხარდაჭერა; განვითარდება ახალგაზრდული საქმიანობის ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმები; განხორციელდება ღონისძიებები ახალგაზრდული მუშაკის პროფესიის აღიარებისა და პროფესიული სტანდარტის შემუშავებისთვის; ხელი შეეწყობა ახალგაზრდული მუშაკების განათლებისა და დასაქმების შესაძლებლობების განვითარებას; დაიხვეწება ჰობი-განათლების სისტემა და ხელი შეეწყობა რეკრეაციული ახალგაზრდული საქმიანობის პროგრამების განხორციელებას; გაიზრდება მუნიციპალიტეტების როლი ახალგაზრდული პოლიტიკისა და ახალგაზრდული საქმიანობის მიმართულებით; ხელი შეეწყობა მუნიციპალური ახალგაზრდული პოლიტიკის განვითარებას; დაიხვეწება ახალგაზრდული პოლიტიკის დაგეგმვის, განხორციელების, მონიტორინგისა და შეფასების პროცესში ახალგაზრდების ჩართულობის მექანიზმები და პლატფორმები; შემუშავდება არაფორმალური საგანმანათლებლო პროგრამები, რაც ხელს 139 შეუწყობს ახალგაზრდული სივრცეების განვითარებას, ახალგაზრდების ინფორმირების მექანიზმების ჩამოყალიბებას და ახალგაზრდებში სამეწარმეო და მოხალისეობრივი კულტურის, სხვადასხვა საკვანძო კომპეტენციის განვითარებას; გაფართოვდება საერთაშორისო თანამშრომლობა ახალგაზრდული პოლიტიკისა და ახალგაზრდული საქმიანობის მიმართულებით; გაგრძელდება ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე (შშმ) ახალგაზრდების შესაძლებლობების გაძლიერებასა და ჩართულობაზე ორიენტირებული პროგრამების განხორციელება. 8.1 მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია (პროგრამული კოდი 33 07) საქართველოში სპორტის განვითარებისათვის საქართველოს ნაკრები გუნდების მომზადება და საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში (მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატები, პირველობები, საერთაშორისო ტურნირები და სხვა) მონაწილეობა; მათი მომზადების ეტაპზე სასწავლოსაწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება; სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა; მასობრივი სპორტისა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის დანერგვა; მოძრაობის „სპორტი ყველასათვის“ განვითარება; მასობრივ სპორტული ღონისძიებების გამართვა; ოლიმპიური, პარალიმპიური, სურდლიმპიური, სპეციალური ოლიმპიური და სხვა მოძრაობების განვითარების ხელშეწყობა. სპორტულ ორგანიზაციებში „კარგი მმართველობის“ დასანერგად დაგეგმვის ეტაპზე მონაწილეობა და ორგანიზაციების საქმიანობის მონიტორინგი; პრინციპების სპორტული სპორტული ფედერაციებისა და რეგიონული სპორტული ორგანიზაციებისთვის გადასაცემად სპორტული ინვენტარის და ეკიპირების შეძენა. საქართველოში სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო შეჯიბრებების მასპინძლობა და მასობრივი სპორტული ღონისძიებების მაღალ დონეზე ორგანიზება; საერთაშორისო მასშტაბით ქვეყნის ცნობადობის გაზრდა და იმიჯის ამაღლება, სპორტული ტურიზმის განვითარება; საქართველოში ფეხბურთის განვითარებისათვის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საბაზისო დაფინანსება და ფინანსური სტიმულირება; საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საპრიზო და საპრემიო ფონდის განკარგვა; მასობრივი საფეხბურთო ღონისძიებებისა და საფეხბურთო განათლების ხელშემწყობი პროგრამების განხორციელება. 8.2 მაუწყებლობის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 42 00) საზოგადოების ინტერესების გათვალისწინებით გადაცემების, მათ შორის, საზოგადოებრივ-პოლიტიკური გადაცემების, ფილმებისა და სპორტული ღონისძიებების მომზადება და მათი გაშუქების უზრუნველყოფა. 140 8.3 კულტურის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 33 05) ხელოვნების დარგების განვითარების, სახელოვნებო ტრადიციების შენარჩუნების, ხელოვნებაში უახლესი ტექნოლოგიების, შემოქმედებითი ინდუსტრიების განვითარების, ინოვაციური პროექტების მხარდაჭერა; საქართველოში კულტურული ცხოვრების გააქტიურება, მასში საზოგადოებისა და ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მონაწილეობის მხარდაჭერა; ევროპისა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით კულტურული პროგრამების განხორციელება და კულტურათაშორისი დიალოგის გაღრმავება როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ; კულტურისა და შემოქმედებითი ინდუსტრიების „კულტურის სტრატეგია 2025“-ის შესაბამისად განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული კულტურისა და ხელოვნების ცნობადობის გაზრდა და მათი საერთაშორისო სახელოვნებო სივრცეში ინტეგრაცია; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − სახელოვნებო ორგანიზაციების პროგრამების მხარდაჭერა; მოქალაქეთათვის ქვეყნის კულტურული ცხოვრების შეუზღუდავი, თანაბარი ხელმისაწვდომობისა და მასში ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს დედაქალაქსა და რეგიონებში კულტურული პროგრამებისა და პროექტების მხარდაჭერით ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში წვლილის შეტანა; ადგილობრივი კულტურული მარშრუტების განვითარება, ახალი თემატური კულტურული მარშრუტების ინიცირება და მათი ევროპის საბჭოს კულტურული მარშრუტების პროგრამაში ინტეგრაციის ხელშეწყობა; ეროვნული კულტურის პოპულარიზაციისა და საერთაშორისო ცნობადობის ამაღლების მიზნით, საქართველოს მონაწილეობის ხელშეწყობა ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ დაგეგმილ ღონისძიებებში. 8.4 ინფრასტრუქტურის განვითარება (პროგრამული კოდი 33 03) საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება; საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სპორტული მოედნების, დარბაზებისა და სპორტის სასახლეების, აგრეთვე მასობრივი სპორტული ობიექტების (გარე სავარჯიშო ტრენაჟორები, მინიმოედნები, სარბენი ბილიკები და ველობილიკები) მშენებლობა; სპორტული ინფრასტრუქტურის მართვის ქმედითი მოდელის დანერგვის ხელშეწყობა. 8.5 კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა (პროგრამული კოდი 33 06) 141 საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების სრულყოფილი ფუნქციონირებისათვის შესაბამისი პირობების შექმნა, სამუზეუმო ფასეულობათა დაცვისათვის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება, მუზეუმების/მუზეუმნაკრძალების პოპულარიზაცია და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, საერთაშორისო კონვენციებით აღებული ვალდებულებების შესრულება, ეროვნულ უმცირესობათა კულტურის წარმოჩენა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში ინტეგრაცია; საქართველოს არქიტექტურული კომპლექსების, კულტურული მემკვიდრეობის ცალკეული ნიმუშების დაცვა, საერთაშორისო და ორმხრივი ურთიერთობების წარმართვა და განვითარება კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის, გამოცდილების გაზიარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით; იუნესკოს წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება; მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების მენეჯმენტის გეგმის მომზადება; არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების/ძეგლების ინვენტარიზაცია, მათი დაცვისა და სისტემატიზაციის მექანიზმების შექმნა; საქართველოს კანონმდებლობის იუნესკოს „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციასთან ჰარმონიზაციისათვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის/სივრცის შესაქმნელად კულტურული მემკვიდრეობის მონაცემთა ერთიანი ბაზის შევსება; ქვეყნის მასშტაბით მუზეუმების საერთაშორისო დღის კვირეულის, ევროპის მემკვიდრეობის დღეების, საერთაშორისო კულტურულ ფესტივალში ევროპალია, კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების აქტიური ჩართულობა; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე უნებართვო სამუშაოების აღკვეთა; კულტურული ტურიზმის განვითარებისა და მისთვის მიმზიდველი გარემოს შექმნის ხელშეწყობა; ლევილის მამულის რეაბილიტაციის გაგრძელება. 8.6 კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 33 08) საქართველოში მცხოვრები ოლიმპიური და პარალიმპიური თამაშების ჩემპიონებისა და პრიზიორებისთვის და საჭადრაკო ოლიმპიადების გამარჯვებულთათვის, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონებისთვის, საქართველოს ეროვნული, ოლიმპიური და ასაკობრივი ნაკრებების წევრებისთვის, მწვრთნელებისთვის, ადმინისტრაციული და საექიმო პერსონალისთვის და პერსპექტიული სპორტსმენებისთვის ყოველთვიური სტიპენდიის გაცემა; 142 ვეტერანი სპორტსმენებისა და სპორტის მუშაკებისთვის ყოველთვიური სოციალური დახმარებების გაცემა; მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელებისთვის ყოველთვიური ფინანსური დახმარების გაცემა; სახალხო არტისტების, სახალხო მხატვრების, რუსთაველის პრემიის ლაურეატებისა და ხელოვნების მუშაკთა სოციალური დაცვა. 8.7 საქართველოს საპატრიარქო (პროგრამული კოდი 45 00) ახალგაზრდების ქრისტიანული ღირებულებებით აღზრდისათვის საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში (მათ შორის, მაღალმთიან რეგიონებში) საქართველოს საპატრიარქოს 70-ზე მეტი საგანმანათლებლოკულტურული და საქველმოქმედო ორგანიზაციის (სასულიერო აკადემიები და სემინარიები, უნივერსიტეტი, სკოლა-გიმნაზიები, დედათა და ბავშვთა სახლები, ობოლ და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონები, სმენადაქვეითებულ ბავშვთა რეაბილიტაციისა და ადაპტაციის ცენტრი, პროფესიული კოლეჯი და სახელობო სასწავლებლები) დაფინანსება. 8.8 კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა (პროგრამული კოდი 33 01) საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულების და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; კულტურის, სპორტისა და განვითარების ხელშეწყობა. ახალგაზრდობის მართვის სისტემების ევროკავშირის წევრ და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან ურთიერთანამშრომლობის გზით საერთაშორისო ურთიერთობების გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში სფეროების პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ეფექტური პოლიტიკის გატარება, სფეროს განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა. 8.9 სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო (პროგრამული კოდი 50 00) საქართველოში რელიგიის სფეროში არსებული მდგომარეობის კვლევა და შესაბამისი ინფორმაციის საქართველოს მთავრობისათვის წარდგენა; რელიგიური გაერთიანებების პრობლემებისა და რელიგიის სფეროში განათლების შესახებ რეკომენდაციებისა და წინადადებების შემუშავება; საქართველოში არსებული რელიგიური გაერთიანებებისათვის საბჭოთა, ტოტალიტარული რეჟიმის დროს მიყენებული ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურების უზრუნველყოფა. 8.10 ახალგაზრდობის ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 33 09) ეროვნულ და მუნიციპალურ დონეზე, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული, 143 ახალგაზრდების საჭიროებებზე მიმართული მონაწილეობრივი ახალგაზრდული პოლიტიკის დაგეგმვის, განხორციელების და კოორდინაციის ხელშეწყობა; ახალგაზრდების სრულფასოვანი განვითარებისათვის შესაბამისი გარემოს შექმნისთვის აუცილებელია, ევროპული მოდელის ახალგაზრდული სფეროს ეკოსისტემის შექმნა, სადაც უზრუნველყოფილია ახალგაზრდების როგორც საზოგადოების სრულფასოვანი წევრების მონაწილეობა და ღირსეული დასაქმება, დაცულია ახალგაზრდების ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა და თანაბრად ხელმისაწვდომია ინფორმაცია, რესურსები და განვითარების შესაძლებლობები. ახალგაზრდული საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა. ახალგაზრდული გაძლიერება. 9 მიმართულებით საერთაშორისო თანამშრომლობის საერთაშორისო ურთიერთობები და ევროატლანტიკურ სივრცეში ინტეგრაცია ქვეყნის უსაფრთხოების, ინსტიტუციური დემოკრატიის განვითარებისა და კეთილდღეობის უზრუნველსაყოფად საქართველოს მთავრობა ურყევად გააგრძელებს პრაგმატულ, მტკიცე, ქვეყნის ეროვნული ინტერესების შესაბამის, შედეგებზე ორიენტირებულ საგარეო-პოლიტიკურ კურსს. საქართველოსთვის უმნიშვნელოვანეს საგარეო-პოლიტიკურ პრიორიტეტად რჩება მისი სუვერენიტეტის განმტკიცება და ტერიტორიული მთლიანობის მშვიდობიანი გზით აღდგენა. საქართველოს და ევროკავშირის თანამშრომლობის არსებული ინსტრუმენტებისა და მექანიზმების მაქსიმალურად გამოყენებასთან ერთად, მთელი ძალისხმევა იქნება მიმართული აგრეთვე ახალი შესაძლებლობების შექმნისკენ, საქართველოს ევროკავშირში გაწევრებით ქვეყნისა და მისი მოსახლეობისთვის უფრო ხელშესახები და პრაქტიკული შედეგების მოსატანად. ნატოში გაწევრება საქართველოს ერთ-ერთი უმთავრესი საგარეოპოლიტიკური პრიორიტეტია. საქართველო, როგორც ასპირანტი ქვეყანა, გააგრძელებს მის ხელთ არსებული ყველა პოლიტიკური და პრაქტიკული მექანიზმის და ორმხრივი თანამშრომლობის შესაძლებლობების მაქსიმალურად ეფექტიან გამოყენებას ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებისა და ნატოს წევრობის პერსპექტივის კიდევ უფრო მოახლოებისთვის. გაგრძელდება ინტენსიური მუშაობა საქართველოს მთავარ სტრატეგიულ პარტნიორთან − ამერიკის შეერთებულ შტატებთან სტრატეგიული პარტნიორობის გაღრმავების უზრუნველსაყოფად, მათ შორის, შემდეგი პრიორიტეტული მიმართულებებით: ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერება და ევროატლანტიკური ინტეგრაცია, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების არაღიარების პოლიტიკის განმტკიცება და დეოკუპაცია, სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავება, ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ საქართველოს შემდგომი მხარდაჭერა ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების კონსოლიდაციისთვის. საქართველოსთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ორმხრივი ურთიერთობების გამყარება, არსებული ფორმატების თვისებრივად ახალ 144 საფეხურზე აყვანა და თანამშრომლობის ახალი სფეროების მოძიება. გააქტიურდება ძალისხმევა რეგიონში დაბალანსებული და ურთიერთსასარგებლო, პარტნიორულ თანამშრომლობაზე დამყარებული პოლიტიკის განსახორციელებლად. მსოფლიოში სწრაფად ცვალებადი გეოპოლიტიკური გამოწვევების ფონზე საქართველოსთვის, როგორც პატარა ქვეყნისთვის, სხვა ფაქტორებთან ერთად, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მრავალმხრივ ფორმატებში საერთაშორისო და რეგიონალურ ორგანიზაციებში აქტიური ჩართულობა. საზღვარგარეთ საქართველოს პოპულარიზაცია მნიშვნელოვანი საშუალებაა ქვეყნის ცნობადობის ამაღლებისა და მის მიერ უფრო მეტი მეგობრისა და გულშემატკივრის შეძენისთვის. განსაკუთრებულ ყურადღებასა და ხელშეწყობას საჭიროებს საზღვარგარეთ ქართული დიასპორა. ამისთვის მნიშვნელოვანია დიასპორასთან ურთიერთობებში სისტემური მიდგომის დანერგვისა და დიასპორული ინიციატივების წახალისების მიზნით სხვადასხვა საგრანტო პროგრამისა და პროექტის განხორციელება და ყურადღების გამახვილება საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკურ განვითარებაში დიასპორის ჩართულობისა და უცხოეთში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების სამშობლოში ღირსეულად დაბრუნების ხელშეწყობის საკითხებზე. მნიშვნელოვან პრიორიტეტად რჩება საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეებზე ზრუნვა, კერძოდ: საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეთა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების ეფექტიანი დაცვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეთათვის შესაბამისი სერვისების მიწოდების არეალის გაზრდა, მათ შორის, თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენების გაფართოებით; საქართველოს მოქალაქეთათვის საზღვარგარეთ უვიზო მიმოსვლის არეალის გაფართოება; საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს, საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების გაძლიერება შესაძლო კრიზისულ სიტუაციებში სამოქმედოდ. 9.1 საგარეო პოლიტიკის განხორციელება (პროგრამული კოდი 28 01) საქართველოს სუვერენიტეტის განმტკიცება და მისი ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის ხელშეწყობა როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატებში; საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობით კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის განხორციელება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოების, ჰუმანიტარული და ადამიანის უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესება და რუსეთის მიერ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების სრულად შესრულების საკითხის საერთაშორისო თანამეგობრობის ყურადღების ცენტრში გააქტიურება; საქართველოს ევროკავშირში სრულფასოვანი ინტეგრაციის მიზნით ევროკავშირთან თანამშრომლობის ყველა არსებული მექანიზმის და ფორმატის გამოყენება და მათი გაღრმავება. ევროკავშირთან პოლიტიკური დიალოგის გარღმავება; საქართველოს მიერ საბოლოო მიზნის − ნატოში გაწევრების მისაღწევად ინტეგრაციული მექანიზმების (ნატო - საქართველოს კომისია, წლიური ეროვნული პროგრამა და ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი) ეფექტიანი გამოყენება; ნატო-სთან შავი ზღვის უსაფრთხოების კუთხით 145 არსებული თანამშრომლობის გაღრმავება; ქვეყნის ინტერესების განხორციელების მიზნით ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, ევროპის, აზიისა და ოკეანეთის, ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის, ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის ინტენსიფიკაცია და ახალ საფეხურზე აყვანა; რეგიონალური სტაბილურობის ხელშეწყობის, ასევე რეგიონის მიმზიდველობის გაზრდის მიზნით ქმედითი და დაბალანსებული რეგიონული პოლიტიკის გაგრძელება; მრავალმხრივ ფორმატებში თანამშრომლობის ინტენსიფიკაცია, საერთაშორისო ორგანიზაციებში აქტიური ჩართულობა და ქვეყნის ეროვნული ინტერესების შესაბამისი პოლიტიკის განხორციელება/პოზიციონირება; აქტიური ეკონომიკური დიპლომატიის განხორციელება; საზღვარგარეთ საქართველოს პოზიტიური იმიჯის პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ქართული კულტურისა და ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენის ხელშეწყობა; დიასპორის ერთიანობის, სიძლიერისა კავშირის განვითარების უზრუნველყოფა; და სამშობლოსთან მჭიდრო საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეთა ეფექტიანი მომსახურება, კრიზისულ სიტუაციებში მათთვის შესაბამისი დახმარების გაწევა, მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაცვის გაუმჯობესება. 9.1.1 საგარეო პოლიტიკის დაგეგმვა და მართვა (პროგრამული კოდი 28 01 01) საერთაშორისო საზოგადოების ძალისხმევის მობილიზება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების დეოკუპაციის, ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაბრუნებისა და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოებისა და ადამიანის უფლებების დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით. რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტთან, რუსეთის მიერ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების შესრულების აუცილებლობასთან, ანექსიისკენ გადადგმულ ნაბიჯებთან, ადგილზე არსებულ უსაფრთხოების, ადამიანის უფლებებისა და ჰუმანიტარულ მდგომარეობასთან დაკავშირებით საერთაშორისო თანამეგობრობის მუდმივი ინფორმირება; საკითხების განხილვა შესაბამის ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში და სხვადასხვა ორმხრივ თუ მრავალმხრივ ფორმატში პოლიტიკური თუ სამართლებრივი ხასიათის გადაწყვეტილებების, რეზოლუციების, დეკლარაციების, განცხადებების, ანგარიშებისა თუ რეკომენდაციების მიღების ხელშეწყობა. ოთხოზორია-ტატუნაშვილის სიაში შემავალ პირებზე პარტნიორების მიერ შემზღუდავი ზომების დაწესებისთვის მხარდაჭერის მოპოვებაზე მუშაობა; როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატში, რუსეთსაქართველოს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების აუცილებლობის საკითხის გააქტიურება; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებებში კონსტრუქციული მონაწილეობა დღის წესრიგით გათვალისწინებულ საკითხებზე, მათ 146 შორის ძალის არ გამოყენების, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოების საერთაშორისო მექანიზმების შექმნის, ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაბრუნების თემებზე, წინსვლის მიზნით; არაღიარების პოლიტიკის მიმართულებით არსებული რისკების პრევენცია და ცალკეულ შემთხვევებზე რეაგირება. საოკუპაციო ხაზებით გაყოფილ საზოგადოებებს შორის შერიგებისა და ნდობის აღდგენის პროცესებში პარტნიორი ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების ეფექტიანი ჩართულობის უზრუნველყოფა; არაღიარების პოლიტიკის მიმართულებით არსებული პრევენცია და ცალკეულ შემთხვევებზე რეაგირება; რისკების საოკუპაციო ხაზებით გაყოფილ საზოგადოებებს შორის შერიგებისა და ნდობის აღდგენის პროცესებში პარტნიორი ქვეყნებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების ეფექტიანი ჩართულობის უზრუნველყოფა. „დეოკუპაციისა და კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარებისთვის სახელმწიფო სრტატეგიის“ შემუშავებისა და განხორციელების მიზნით სამთავრობო კომისიის ეფქტიანი მუშაობის უზრუნველყოფა და ხელშეწყობა; კონსულტაციები გაეროს დარჩენილ წევრ ქვეყნებთან დიპლომატიური ურთიერთობების დასამყარებლად, არსებული საელჩოებიდან დიპლომატიური გადაფარვის გაგრძელება და გაფართოება; საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის საგზაო რუკის (Roadmap2EU) განხორციელება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმების და ასოცირების დღის წესრიგის ეფექტიანი განხორციელება; ევროკავშირთან სავიზო რეჟიმის ლიბერალიზაციის სამოქმედო გეგმით გათვალისწინებული ვალდებულებების შემდგომი შესრულება და აღნიშნულ საკითხზე აქტიური თანამშრომლობა ევროკომისიასთან და ევროკავშირის წევრ ქვეყნებთან; საქართველო-ევროკავშირის პოლიტიკური დიალოგის ეფექტიანი წარმართვა და გაღრმავება, მათ შორის ასოცირების ინსტიტუციების სხდომების, უსაფრთხოების საკითხებზე სტრატეგიული დიალოგისა და სექტორული ინტეგრაციის საკითხებზე საქართველოს მთავრობისა და ევროკომისიის უმაღლესი დონის შეხვედრების გამართვა; ევროკავშირის ერთიან ბაზარზე ეტაპობრივი ინტეგრაციის, ასევე სექტორული ინტეგრაციის კუთხით წინადადებების მომზადება, რომელშიც განსაზღვრული იქნება შესაძლო კონკრეტული მიმართულები და პრიორიტეტული სფეროები ევროკავშირთან შემდგომი დაახლოების მიზნით; საქართველოევროკავშირის დაკავშირებადობის მაღალი დონის დიალოგის ინიცირება; ასოცირებულ ქვეყნებს შორის თანამშრომლობის გაძლიერება ევროინტეგრაციის საკითხებზე, მათ შორის აღმოსავლეთ პარტნიორობის კონტექსტში; ევროპაში სხვადასხვა რეგიონულ გაერთიანებებსა თუ თანამშრომლობის ფორმატებში მონაწილეობის შესაძლებლობების შესწავლა; ევროკავშირის დახმარების პროგრამების ეფექტიანი დაგეგმვა და განხორციელება; ევროკავშირის პროგრამებში საქართველოს მონაწილეობის ეფექტიანობის გაზრდა და ახალ პროგრამებში ჩართვა; ევროკავშირის სპეციალიზირებულ სააგენტოებთან მაქსიმალური ინტეგრაცია; ,,აღმოსავლეთ 147 პარტნიორობის’’ ფარგლებში თანამშრომლობის განვითარება, როგორც ორმხრივი, ასევე მრავალმხრივი თანამშრომლობის ფორმატებში; ნატო-საქართველოს კომისიის ფარგლებში ალიანსსა და საქართველოს შორის პოლიტიკური დიალოგის და პრაქტიკული თანამშრომლობის პოზიტიური დინამიკის შენარჩუნება და გაძლიერება გაწევრიანების პროცესში პროგრესის მიღწევის მიზნით; გამართული კონსულტაციების შედეგად ალიანსში შესაბამისი პოლიტიკური გადაწყვეტილების მომწიფების ხელშეწყობა; წლიური ეროვნული პროგრამის წარმატებით განხორციელება, ალიანსის მხრიდან წლიური ეროვნული პროგრამის განხორციელების პოზიტიური შეფასების მიღება და ნატოში გაწევრიანების პროცესის ხელშეწყობა; ნატოსაქართველოს არსებითი პაკეტით გათვალისწინებული უკვე არსებული პროექტების სისრულეში მოყვანა/წარმატებული განხორციელება და მისი ელემენტების ეფექტური გამოყენება; განახლებული არსებითი პაკეტის შედეგად შეთანხმებული ახალი ინიციატივების ეფექტური განხორციელება; ნატო-ს ოპერაციებში მონაწილეობის შედეგად საქართველოს თავდაცვითი შესაძლებლობებისა და მდგრადობის გაძლიერება და ნატო-სთან თავსებადობის ამაღლება; ალიანსთან შავი ზღვის უსაფრთხოების განმტკიცების კუთხით არსებული თანამშრომლობის კიდევ უფრო გაღრმავება ბრიუსელის სამიტის, ვაშინგტონისა და ბრიუსელის საგარეო საქმეთა მინისტერიალების გადაწყვეტილების შესაბამისად, რაც მოიცავს საქართველოს შავი ზღვის პორტებში მეტ საპორტო ვიზიტსა დასწავლებას, საქართველოს სანაპირო დაცვის წვრთნას და თავსებადობის ამაღლებას ნატო-ს სტანდარტებთან და ინფორმაციის გაზიარებას; ორმხრივი და მრავალმხრივი კონსულტაციების შედეგად ალიანსის წევრ ქვეყნებში საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანების საკითხზე მოკავშირეების მხრიდან საქართველოს ნატო-ში ინტეგრაციასთან დაკავშირებულ საკითხებზე პოზიტიური გადაწყვეტილებების მომწიფების ხელშეწყობა; ნატო-ს 2022 წლის სამიტის შედეგად მიღებულ შესაბამის ოფიციალურ დოკუმენტებში საქართველოს საკითხის ჯეროვანი ასახვა. განიარაღებისა და შეიარაღებაზე კონტროლის, გაუვრცელებლობის, ნდობისა და უსაფრთხოების განმტკიცების მექანიზმებთან დაკავშირებული რეჟიმებით, საქართველოს მიერ საერთაშორისო ორგანიზაციების ფარგლებში ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ხელშეწყობა; ზემოხსენებულ საკითხებზე შესაბამის საერთაშორისო და რეგიონულ ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობის უზრუნველყოფა და საერთაშორისო ფორუმებში აქტიური ჩართულობა; მრავალმხრივი ინიციატივების ფარგლებში არსებული კიბერუსაფრთხოების, კონტრტერორიზმის და სხვა ჰიბრიდულ საფრთხეებთან დაკავშირებულ თემატურ ჯგუფებში თანამშრომლობა; ამერიკის შეერთებულ შტატებთან მაღალი და უმაღლესი დონის პოლიტიკური დიალოგის შემდგომი გაძლიერება; აშშ-თან ურთიერთობების გაღრმავება საქართველო-აშშ-ის სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიის კომისიით გათვალისწინებული ყველა მიმართულებით, მათ შორის, ოთხი სამუშაო ჯგუფისა (თავდაცვისა და უსაფრთხოების; ეკონომიკის, ენერგეტიკისა და ვაჭრობის; დემოკრატიისა და მმართველობის; ხალხთაშორისი ურთიერთობებისა და კულტურული გაცვლების) და ყოველწლიური შემაჯამებელი/ომნიბუს შეხვედრის ფარგლებში; 148 აშშ-ის როლის განმტკიცება საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის განმტკიცების, ოკუპირებული რეგიონების არაღიარების, დეოკუპაციის, ქვეყნის ევროატლანტიკური ინტეგრაციისა და ქვეყანაში მიმდინარე დემოკრატიული და ეკონომიკური რეფორმების მხარდაჭერის საქმეში. ორ ქვეყანას შორის მრავალმხრივ ფორმატებში არსებული წარმატებული თანამშრომლობის შემდგომი განმტკიცება. აშშ-ის კონგრესში არსებული საქართველოს ძლიერი ორპარტიული მხარდაჭერის შემდგომი გაძლიერება, მათ შორის, საქართველოს თაობაზე მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების, საკანონმდებლო აქტების, რეზოლუციების, განცხადებების მიღების გზით. თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში ორმხრივი პარტნიორობისა და თანამშრომლობის გაძლიერება საქართველოს თავდაცვისუნარიანობისა და მდგრადობის, მოკავშირეებთან თავსებადობის ამაღლების მიზნით, მათ შორის, ორმხრივი და მრავალმხრივი წარმატებული სამხედრო წვრთნების გზით.. ქვეყნებს შორის სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავების მიზნით, მუშაობის გაგრძელება აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენლის ოფისთან, აღმასრულებელ და საკანონმდებლო ხელისუფლებასთან, ორმხრივი სავაჭრო და საინვესტიციო ურთიერთობების გაღრმავების, მათ შორის, თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების გაფორმების შესაძლებლობის განხილვის კუთხით. მცირე და საშუალო ზომის, ასევე, მსხვილი ამერიკული კომპანიების დაინტერესება საქართველოს ბაზრითა და მზარდი შესაძლებლობებით. აშშ-ის პოლიტიკურ დღის წესრიგში საქართველოს საკითხის აქტუალობის შენარჩუნებისა და აშშ-ის საზოგადოებაში ქვეყნის შესახებ ცნობადობის ამაღლების მიზნით, აშშ-ის წამყვან აკადემიურ და ბიზნეს-წრეებთან, არასამთავრობო და კვლევით ორგანიზაციებთან, მედიასთან, საქართველოს მხარდამჭერ ჯგუფებთან, აშშ-ში ქართულ დიასპორასა და ახალგაზრდულ გაერთიანებებთან აქტიური თანამშრომლობა. უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების გაცვლა; საქართველოსა და კანადას შორის ურთიერთობების გაღრმავება პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებში, მათ შორის, ერთობლივი წვრთნებისა და სამხედრო განათლების კუთხით. საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და ოკუპირებული რეგიონების არაღიარების, ასევე საქართველოს ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პროცესისადმი კანადის მხარდაჭერის შენარჩუნება და განმტკიცება. უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების გაცვლის გააქტიურება, მათ შორის, საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების რეგულარულად წარმოება; ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების, სავაჭრო და საინვესტიციო ურთიერთობების გაღრმავება; უცხოური ინვესტიციების დაცვის თაობაზე შეთანხმებაზე მოლაპარაკებების გაგრძელება და ტავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებაზე მუშაობის დასაწყებად ნიადაგის მომზადება. საქართველოს შესახებ პოზიტიური იმიჯის განმტკიცება/ცნობადობის ამაღლება; ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვრცობა; ევროპის ქვეყნებთან როგორც ორმხრივი, ისე მრავალმხრივი თანამშრომლობის შემდგომი განვითარება და ახალ საფეხურზე აყვანა; ევროპის ქვეყნებთან არსებული ურთიერთობების გაღრმავება პოლიტიკურ, სავაჭრო- ეკონომიკურ, ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, 149 განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის სფეროებში; უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების განხორციელება; სტრატეგიული თანამშრომლობის არსებული ფორმატების ეფექტური გამოყენება და ფართო სპექტრის თანამშრომლობის მქონე ქვეყნებთან დიალოგის ახალი პლატფორმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა; საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების რეგულარულად წარმოება; პანდემიის პირობებში, ინტერაქციის ვირტუალური პლატფორმების ათვისება. პარტნიორი ქვეყნების მხარდაჭერის შემგომი კონსოლიდაცია საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიების დეოკუპაციასა და არაღიარების პოლიტიკის კონტექსტში. ევროპის სკეპტიკოსი ქვეყნების მხარდაჭერის მოპოვება საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციასთან დაკავშირებით. სახელშეკრულებო ბაზის განვითარება; რეგიონში მშვიდობისა და სტაბილურობის ხელშეწყობის, ასევე რეგიონის მიმზიდველობის გაზრდის მიზნით ქმედითი და დაბალანსებული რეგიონული პოლიტიკის გაგრძელება, რომელიც მოიცავს პარტნიორული ორმხრივი და მრავალმხრივი ურთიერთობების გაძლიერებას და ხელსაყრელი საინვესტიციო გარემოს შექმნას. სახელშეკრულებო ბაზის განვითარება. საქართველო გააღრმავებს სტრატეგიულ და კეთილმეზობლურ ურთიერთობებს თურქეთთან და აზერბაიჯანთან, რის პარალელურად შენარჩუნებულ იქნება მეგობრული ურთიერთობები სომხეთთან, ; საქართველოს ძალისხმევა მიმართული იქნება სამმხრივი ფორმატის (საქართველოაზერბაიჯანი-სომხეთის) გაძლიერებისაკენ და ზოგადად რეგიონში დასავლეთის ჩართულობის ზრდისკენ. ყურადღება მიექცევა უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების განხორციელებას, რეგიონული და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროექტებში რეგიონის ქვეყნების ჩართულობის უზრუნველყოფას; საქართველოაზერბაიჯანის და საქართველო-სომხეთის სახელმწიფო საზღვრის დელიმიტაციის საკითხზე აქტიური მოლაპარაკებების განახლება/გაგრძელება; რუსეთის ფედერაციიდან მომდინარე საფრთხეებზე დროული რეაგირება და შესაძლებლობების ფარგლებში პრევენცია; აზიისა და ოკეანეთის ქვეყნებთან აქტიური თანამშრომლობა ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში. ტრადიციულ პარტნიორებთან არსებული ურთიერთობების განმტკიცება, სხვადასხვა სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავებისა და გაფართოების ხელშეწყობა; თანამშრომლობის განვითარება და წახალისება აზიის და ოკეანეთის იმ ქვეყნებთან, რომლებთანაც საქართველოს შედარებით დაბალი ინტენსივობის ურთიერთობა გააჩნია; სახელშეკრულებო ბაზის განვითარება. საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის რეგულარული ურთიერთობების წარმართვა, მაღალი და უმაღლესი დონის ვიზიტების სიხშირის ზრდა; არაღიარების პოლიტიკის გატარება და ოკუპირებული ტერიტორიების ე.წ. აღიარების უკან გაწვევის მიმართულებით მუშაობა პარტნიორებთან ერთად; კუნძულოვანი სახელმწიფოების სპეციფიკისა და მათი საჭიროებების გათვალისწინებით, მათთან თანამშრომლობისა და დახმარების არეალის გაფართოვება; საპატიო კონსულების დანიშვნა; პოლიტიკური კონსულტაციების ორგანიზება; თანამშრომლობა სატრანსპორტო და სატრანზიტო პროექტებში; არსებული რეგიონული მნიშვნელობის პროექტების მაქსიმალური გამოყენების ხელშეწყობა; 150 საქართველოს შესახებ ცნობადობის ამაღლება, წარმატებული რეფორმების გაზიარება და პოპულარიზაცია და შედეგზე ორიენტირებული სამომავლო თანამშრომლობის კონკრეტული მიმართულებების დაგეგმვა; სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ერების ასოციაციასთან (ASEAN) საქართველოს თანამშრომლობის ინსტიტუციურ დონეზე გადაყვანა; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის შემდგომი განვითარება, როგორც ახლო აღმოსავლეთის რეგიონის და აფრიკის კონტინენტის სახელმწიფოებთან, ასევე რეგიონულ ორგანიზაციებთან, მათ შორის აფრიკის კავშირთან, ყურის თანამშრომლობის საბჭოსთან და არაბული სახელმწიფოების ლიგასთან; არსებული ურთიერთობების გაღრმავება პოლიტიკურ, სავაჭრო-ეკონომიკურ, ენერგეტიკის, ტრანსპორტის, განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და ჰუმანიტარულ სფეროებში; უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების ხელშეწყობა და განხორციელება; საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების რეგულარულად ჩატარება; წარმატებული რეფორმების გაზიარება და პოპულარიზაცია ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის ქვეყნებში საქართველოს შესახებ ცნობადობის ამაღლების მიზნით; ახლო აღმოსავლეთის და აფრიკის ქვეყნების მხარდაჭერის მოპოვება საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ, ასევე მუშაობის გაგრძელება არაღიარების პოლიტიკის მიმართულებით. მუშაობის გაგრძელება საერთაშორისო ფორმატებში საქართველოსათვის მნიშნელოვან საკითხებზე, მათ შორის საქართველოს მიერ ინიცირებულ საკითხებზე მხარდაჭერის უზრუნველყოფის მიზნით ; მუშაობის გააქტიურება სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციებისა და ვიზიტორთა მოზიდვის მიმართულებით; ორმხრივ, რეგიონულ და მრავალმხრივ ფორმატებში ლათინური ამერიკისა და კარიბეთის რეგიონის ქვეყნებთან ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობის გაძლიერება. რეგიონის ქვეყნების მხრიდან საქართველოს მიმართ პოლიტიკური მხარდაჭერის გაძლიერება და არაღიარების პოლიტიკის წარმოება; რეგიონულ ორგანიზაციებთან კარიბეთის ქვეყნების გაერთიანებასა (CARICOM) და წყნარი ოკეანეთის ალიანსთან (Pacific Alliance), ცენტრალური ამერიკის ინტეგრაციის სისტემასთან (SICA) თანამშრომლობის გაღრმავება და არსებული ფორმატების ეფექტიანი გამოყენება და "წყნარი ოკეანის კუნძულოვანი ქვეყნების ფორუმის" (PIF) ყოველწლიურ სამიტში მონაწილეობის მიღება; უწყებათაშორისი თანამშრომლობისა და კულტურული და საგანმანათლებლო გაცვლითი პროგრამების კუთხით თანამშრომლობის გაძლიერება; სახელშეკრულებო ბაზის განვითარება. საქართველოს შესახებ ცნობადობის ამაღლება, წარმატებული რეფორმების გაზიარება; უმაღლესი და მაღალი დონის ვიზიტების გაცვლა და ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების წარმოება; თანამშრომლობის არსებული ფორმატების ეფექტურ გამოყენებასთან ერთად, დიალოგის ახალი პლატფორმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა; თანამშრომლობა საპარლამენტთაშორისო ურთიერთობების გაძლიერების მიმართულებით; საქართველოს მიმზიდველი ბიზნეს გარემოს წარმოჩენა ბიზნეს-ფორუმებისა და სავაჭრო მისიების ორგანიზების საშუალებით, ტურისტული გაცვლების ხელშეწყობა, მათ შორის, რეგიონის ქვეყნებთან უვიზო მიმოსვლის შესახებ შეთანხმებების 151 გაფორმებისა და საქართველოს ტურისტული შესაძლებლობების წარმოჩენის გზით; საერთაშორისო ორგანიზაციების (გაერო-ს, ეუთო-ს, ევროპის საბჭოს) მუშაობაში აქტიური ჩართულობა და საქართველოს ეროვნული ინტერესების დასაცავად შესაბამისი პოლიტიკის გატარება/პოზიციონირება. საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში საქართველოსთვის მნიშვნელოვანი საკითხების (მათ შორის, უპირველეს ყოვლისა რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტთან დაკავშირებული თემატიკის) დაყენება და მხარდაჭერის მობილიზება, მათ შორის, საქართველოს მხარდამჭერი დოკუმენტების (გადაწყვეტილებების, რეზოლუციების, განცხადებების, ანგარიშებისა და სხვ.) მიღების, გაკეთების/მომზადების უზრუნველყოფა. საერთაშორისო ორგანიზაციების დღის წესრიგში არსებული და სხვა მნიშვნელოვანი, აქტუალური საკითხების განხილვებში საქართველოს ჩართულობისა და ამ მხრივ, შესაბამის პროცესებში (მაგ. სამუშაო და მეგობართა ჯგუფებში, სხვადასხვა სამთვრობათშორისო მოლაპარაკებებში, მათ შორის, მათი ფასილიტაციის გზით, და სხვ.) მონაწილეობის უზრუნველყოფა. საერთაშორისო ორგანიზაციების არჩევით და მმართველ სტრუქტურებში საქართველოს წარმომადგენლობითობის გაზრდის ხელშეწყობა; მრავალმხრივი საერთაშორისო ხელშეკრულებების საქართველოს მიერ სავალდებულოდ აღიარების პროცესის კოორდინაცია; გაეროს ადამიანის უფლებათა დაცვის მექანიზმების წინაშე წარსადგენი საქართველოს პერიოდული ანგარიშების მომზადების კოორდინაცია; სხვადასხვა რეგიონულ ორგანიზაციებთან მუდმივი კავშირების და ურთიერთობების შენარჩუნება; ორმხრივი მაღალი და უმაღლესი დონის ვიზიტების გაცვლა; საქართველოში საერთაშორისო ორგანიზაციების ადამიანური რესურსების დეპარტამენტების წარმომადგენელთა ვიზიტების დაგეგმვა და ორგანიზება; პარტნიორ სახელმწიფოებთან და შესაბამის საერთაშორისო და რეგიონულ ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობა; საერთაშორისო ფორუმებში აქტიური ჩართულობა; თანამედროვე საერთაშორისო ეკონომიკურ ურთიერთობებში საქართველოს სრულფასოვანი ჩაბმა, მათ შორის სახელშეკრულებო ბაზის გაღრმავების გზით და ამ პროცესებში დიპლომატიური ურთიერთობების აქტიური გამოყენება; ენერგომომარაგების ალტერნატიული წყაროების განვითარების, ასევე ენერგორესურსების იმპორტის დივერსიფიცირების უზრუნველყოფის და ენერგომატარებლების სატრანზიტო ქვეყნის სტატუსის განმტკიცების ხელშეწყობა; ერთობლივ რეგიონულ და რეგიონთაშორის სატრანსპორტო პროექტებზე მუშაობა; ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გააქტიურება აზიისა და ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებთან; სამთავრობათაშორისო ეკონომიკური კომისიების გამართვა; საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირების და ექსპორტის ზრდის ხელშეწყობა, მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების და ინოვაციური ტექნოლოგიების მოზიდვა ქვეყანაში; ტურიზმის, მათ შორის კონვენციური ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა და სტიმულირება. ქართული სტარტაპების და ინოვაციური სექტორის ხელშეწყობა, საქართველოს რეგიონებსა და უცხო ქვეყნის რეგიონებს 152 შორის თანამშრომლობის განვითარების ხელშეწყობა, შესაძლებლობების ფარგლებში უცხოეთში ქართული ბიზნესის ინტერესების დაცვა და ქართული პროდუქციის ფალსიფიკაციისგან დაცვის ხელშეწყობა. პროფესიული განათლების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა. საერთაშორისო საფინანსო და ეკონომიკურ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის ხელშეწყობა, გააქტიურება და ახალი შესაძლებლობების გამოვლენა. საერთაშორისო ორგანიზაციებში ყოველწლიურად არსებული ფინანსური ვალდებულებების მონიტორინგი და შესრულება; კულტურული დიპლომატიის აქტიური გამოყენება საგარეო ურთიერთობებში; საქართველოს, როგორც სტაბილური, უსაფრთხო, ევროპული კულტურული იდენტობის მქონე, დემოკრატიული და წარმატებული ქვეყნის წარმოჩენა; საქართველოში გატარებული რეფორმებისა და მიღწევების საზღვარგარეთ აქტიური პოპულარიზაცია და ამ მხრივ საზღვარგარეთის სხვადასხვა ქვეყნებისთვის შესაბამისი გამოცდილების გაზიარება ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში; საზღვარგარეთ ქართული კულტურისა და ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენის ხელშეწყობა; აქტიური თანამშრომლობა გაერთიანებული ერების განათლების, კულტურის და მეცნიერების ორგანიზაციასთან (UNESCO) და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებთან; საქართველოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაცია და ახალი ძეგლების ნომინირების პროცესის ხელშეწყობა; საქართველოს შესახებ საზღვარგარეთ ცნობადობის ამაღლების მიზნით, გაგრძელდება თემატური საინფორმაციო კამპანიების განხორციელება, მათ შორის, ქვეყნის დემოკრატიული და ეკონომიკური განვითარების, ნატოსა და ევროკავშირში ინტეგრაციის პროცესში მიღწეული პროგრესის, ასევე, ამ კუთხით ქვეყნის წინაშე არსებული გამოწვევების თაობაზე. აქტიურად გაგრძელდება თანამშრომლობა მედია საშუალებებთან, ჟურნალისტებთან, არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, აკადემიურ და ანალიტიკურ ცენტრებთან. განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილდება საინფორმაციო გარემოს აქტიურ მონიტორინგსა და ანალიზზე, შესაძლო დეზინფორმაციის ფაქტების გამოვლენასა და შესაბამისი საპასუხო ღონისძიებების დაგეგმვაზე როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე ქვეყნის ფარგლებს გარეთ; საქართველოს საკონსულო დაწესებულებების დაფარვის არეალის გაფართოება; საკონსულო საქმიანობაში თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენების შემდგომი განვითარება; საქართველოს მოქალაქეებისათვის უვიზო მიმოსვლის შესაძლებლობების გაზრდა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების უფლებების უკეთ რეალიზებისთვის სამართლებრივი ბაზის შექმნის მიზნით უცხო ქვეყნებთან საკონსულო ურთიერთობების გაღრმავება; საკონსულო თანამდებობის პირების პროფესიული შესაძლებლობებისა და უნარების გაუმჯობესება; საზღვარგარეთ შესაძლო კრიზისულ სიტუაციებში სამოქმედოდ საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების მზადყოფნის გაუმჯობესება; ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის 153 სამინისტროსთან კოორდინაციით, ცირკულარული მიგრაციის შესახებ ხელშეკრულებების გაფორმების მიზნით პოტენციური ქვეყნებთან მოლაპარაკებების წარმოება; უნებართვოდ მცხოვრებ პირთა რეადმისიის შესახებ შეთანხმებების ეფექტიანი იმპლემენტაციის ხელშეწყობა. 9.1.2 საერთაშორისო ორგანიზაციებში არსებული ფინანსური ვალდებულებების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 28 01 02) საერთაშორისო ორგანიზაციებში ყოველწლიურად არსებული ფინანსური ვალდებულებების შესრულების განხორციელება, მრავალმხრივი დიპლომატიის მიზნებისა და ამოცანების უზრუნველყოფის მიზნით. 9.1.3 საერთაშორისო ხელშეკრულებების და სხვა დოკუმენტების თარგმნა და დამოწმება (პროგრამული კოდი 28 01 03) საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა ოფიციალური დოკუმენტების თარგმნა/დამოწმება; და სხვა სათარგმნი მასალის, სხვადასხვა ოფიციალური შეხვედრის სინქრონული თარგმნით მომსახურების და გასაფორმებელი კონტრაქტების რაოდენობების გაზრდა; თარჯიმანთა კვალიფიკაციისა და გამოცდილების დონის ამაღლება; თარგმნის პროცესში წარმოქმნილი კონკრეტული უზუსტობებისა და სიძნელეების გასარკვევად მთარგმნელებისთვის პერიოდულად პრაქტიკული სემინარების, ტრენინგებისა და კონსულტაციების ჩატარების მიზნით უცხოური ენის მცოდნე, სხვადასხვა სფეროში მომუშავე სპეციალისტების მოწვევა, აგრეთვე დიპლომატიური თანამშრომლების მოწვევა, რომლებიც მუშაობენ უცხო ქვეყნების საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში; უცხო ქვეყნებში საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობების მეშვეობით თანამედროვე განმარტებითი და ტექნიკური ლექსიკონების, საცნობარო და მეთოდური ლიტერატურის, აგრეთვე თანამედროვე ელექტრონული ლექსიკონების შეძენა; საქართველოს სამინისტროებისა და სხვა სახელმწიფო უწყებებისგან, აგრეთვე საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს სტრუქტურული ქვედანაყოფებისგან ინფორმაციის მიღება იმ ხელშეკრულებების შესახებ, რომლებიც შესაძლოა/უნდა იქნეს დადებული, აგრეთვე კონვენციებთან და სხვა საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან შეერთების თაობაზე, სავარაუდო დროისა და მოცულობის მითითებით, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებათა თარგმნის ბიუროს მუშაობის კოორდინაციისა და ძალების უკეთ განაწილების მიზნით; 9.1.4 დიასპორული პოლიტიკა (პროგრამული კოდი 28 01 04) საზღვარგარეთ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობისა და კავშირების ინტენსიფიკაცია, სისტემატიზაცია და არსებული პრობლემების ერთიანი ძალისხმევით მოგვარება; საზღვარგარეთ მცხოვრებ თანამემამულეებში ეროვნული იდენტობისა და 154 კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნების ხელშეწყობა, დიასპორის ჩართულობის უზრუნველყოფა ქვეყნის განვითარების პროცესში, ასევე, საქართველოს პოპულარიზაციისა და მისი პოზიტიური იმიჯის განმტკიცების საკითხში. 9.1.5 ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციის თაობაზე საზოგადოების ინფორმირება (პროგრამული კოდი 28 01 05) საქართველოს ევროკავშირსა და ნატოში გაწევრების უპირატესობის, სარგებლისა და შესაძლებლობის წარმოჩენა ქვეყნის მოსახლეობისთვის მარტივად გასაგები, ობიექტური ინფორმაციის რეგულარული მიწოდებით და მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფით; საერთო დასავლური ღირებულებების შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოს სახელმწიფოს მიერ მოსახლეობისთვის ევროპულ და ევროატლანტიკურ სივრცეში ინტეგრაციის პროცესში განხორციელებული, მიმდინარე და დაგეგმილი რეფორმების შესახებ ობიექტური და ამომწურავი ინფორმაციის მიწოდება; მოსახლეობაზე ანტიდასავლური პროპაგანდის ზეგავლენის თავიდან აცილებისა და შემცირებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საზოგადოებაში საქართველოს ევროკავშირსა და გაწევრებასთან დაკავშირებული მოლოდინის მართვა; ნატოში დასახული მიზნების განხორციელებისთვის სხვადასხვა სამთავრობო უწყებასთან და არასამთავრობო ორგანიზაციასთან, დიპლომატიურ კორპუსთან და მედიასთან აქტიური თანამშრომლობა; ინფორმაციის გამავრცელებელ ჯგუფებთან, მოსწავლეებთან/სტუდენტებთან, მასწავლებლებთან, საჯარო მოხელეებთან/ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან, სასულიერო პირებთან, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან, ეთნიკურ უმცირესობებთან, გამყოფ ხაზებთან ახლოს მდებარე სოფლების მოსახლეობასთან, სამხედრო მოსამსახურეებთან, ფერმერებთან/მეწარმეებთან და სხვა პირებთან აქტიური კომუნიკაციის გაგრძელება საჯარო დისკუსიების, სემინარების, სამუშაო შეხვედრების, საზაფხულო სკოლების, სასწავლო ვიზიტების და საინფორმაციო კამპანიების მეშვეობით. 10 სოფლის მეურნეობა სოფლის მეურნეობის სფეროს გასაძლიერებლად საქართველოს მთავრობა განახორციელებს შემდეგ ღონისძიებებს: სოფლის მეურნეობის სფეროში განსახორციელებელი პროგრამები ორიენტირებული იქნება ადგილობრივი პროდუქციის ხარისხისა და რაოდენობრის გაზრდაზე; 155 ფინანსური ინსტრუმენტების ხელმისაწვდომობის გაზრდის, აგრეთვე სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვარეალიზაციის საწარმოო პროცესების ხელშეწყობის მიზნით გაგრძელდება ფიზიკური და იურიდიული პირების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; გაგრძელდება და უფრო მასშტაბური გახდება: ერთწლიანი და მრავალწლიანი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების პირველადი წარმოების ხელშეწყობა; გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების თანადაფინანსების პროექტი; სათბურების თანადაფინანსების ღონისძიებები; მოსავლის ამღები სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსების პროგრამა; მეცხოველეობის განვითარების მიმართულებით არსებული პროგრამები; საქართველოს საზღვაო და შიდა წყლებში აკვაკულტურის მდგრადი განვითარების ხელშეწყობა; ინფრასტრუქტურისა და მომსახურების ხელმისაწვდომობა; უზრუნველყოფილი იქნება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების მაღალი ხარისხი და ხელმისაწვდომობა; სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულ პირთა კონკურენტუნარიანობის გაზრდისთვის გაგრძელდება სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარებისა და ხელშეწყობის პროგრამების განხორციელება; სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირებისთვის რისკების შესამცირებლად გაგრძელდება და დაიხვეწება აგროდაზღვევის პროგრამა; არახელსაყრელი ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენისგან, კერძოდ, სეტყვისგან დასაცავად შიდა ქართლი, კახეთის მსგავსად, უზრუნველყოფილი იქნება სეტყვისგან დამცავი სისტემებით; ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის ხარისხის ამაღლებისა და მოსავლიანობის გაზრდისთვის გაგრძელდება სოფლის მეურნეობის სფეროში მავნე ორგანიზმებისა და ბუნებრივი კატასტროფების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების ეფექტიანი სისტემების სრულყოფა; ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე არსებული სიტუაციის შესაბამისად დაიგეგმება სასოფლო-სამეურნეო კულტურების რეალიზაციის ხელშეწყობის პროგრამები; აქტიურად გაგრძელდება მუშაობა ახალი ბაზრების ათვისებისთვის და არსებულ ბაზრებზე პოზიციების გაუმჯობესება; სოფლად ახალგაზრდა ფერმერებისა და მეწარმეების სტიმულირებისთვის შემუშავდება სპეციალური პროგრამები; განხორციელდება ღონისძიებები ქალ ფერმერთა და მეწარმეთა განვითარებისთვის; 2020−2024 წლებში გაგრძელდება ფერმერთა და მეწარმეთა ცოდნის დონის ამაღლების/ინფორმირებულობის გაზრდის უზრუნველყოფა თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისად; მომდევნო 3 წლის განმავლობაში განხორციელდება 1.2 მილიონი ჰექტარი მიწის სისტემური რეგისტრაცია; განხორციელდება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლოსამეურნეო დანიშნულების მიწების პრივატიზაცია; 10 ჰექტარამდე იჯარით აღებული მიწის გადაცემა მოხდება პირდაპირი მიყიდვის წესით; შედგება საქართველოს მიწის ბალანსი, აღირიცხება სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსები და შეიქმნება მიწის ფონდის შესახებ მონაცემთა ერთიანი ბაზა; გაგრძელდება სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა და ფიტოსანიტარიის სფეროების კანონმდებლობის ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) გათვალისწინებულ ევროკავშირის შესაბამის კანონმდებლობასთან დაახლოება; 156 ადგილობრივ და საექსპორტო ბაზრებზე ფალსიფიცირებული და უხარისხო ღვინოპროდუქციის აღკვეთისთვის გააქტიურდება ლაბორატორიული კვლევები; მიწის ფართობების წყლით უზრუნველსაყოფად მომდევნო წლებში განხორციელდება 220 მილიონ ლარზე მეტის ინვესტიცია, რაც დამატებით 40000 ჰექტარამდე ფართობის გასარწყავებას უზრუნველყოფს და 1000 ჰექტარამდე ფართობის დაშრობას გამოიწვევს; აქცენტი გაკეთდება გარემოსთან ადაპტირებული, კლიმატგონივრული სასოფლო-სამეურნეო პრაქტიკის გავრცელებასა და ბიოწარმოების განვითარების ხელშეწყობაზე. 10.1 ერთიანი აგროპროექტი (პროგრამული კოდი 31 05) სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვარეალიზაციის განმახორციელებელი საწარმოების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის განვითარება, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ხელშეწყობა, კონკურენტუნარიანობის გაზრდა, ფერმერებისთვის შემოსავლების შენარჩუნების და რისკების შემცირების ხელშეწყობა; სანერგე მეურნეობების მოწყობის ბაღების გაშენების ხელშეწყობა; და მრავალწლიანი კულტურების საქართველოში არსებული ჩაის პლანტაციების პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება, ჩაის წარმოების სექტორში ეფექტიანი კოოპერაციის ჩამოყალიბება/ხელშეწყობა და მაღალი ხარისხის ჩაის წარმოების ხელშეწყობა; იმპორტის ჩამანაცვლებელი პროდუქციის წარმოებისა და ადგილობრივი სანედლეულო ბაზის განვითარებისთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ახალი გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების (ინფრასტრუქტურის) შექმნა და თანამედროვე საწარმოო ხაზით/ტექნოლოგიებით აღჭურვა; ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ერთიანი სისტემის მოსაწესრიგებლად სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნა; მოსავლის ამღები ტექნიკის თანადაფინანსება; პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერა; სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებში მევენახეობის განვითარების ხელშეწყობა, რძის მწარმოებელი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების ხელშეწყობა; იმერეთის აგროზონის ტერიტორიის კომუნიკაციებით უზრუნველყოფა; რძის მწარმოებელი მცირე შინამეურნეობებისა და ფერმერების, მერძევეობის სექტორისთვის მომსახურების მიმწოდებლების, რძის შემგროვებელი ცენტრების (პუნქტების) და რძის გადამამუშავებლების ხელშეწყობა; 157 საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება, ინფრასტრუქტურისა და საკვები ბაზების მოწესრიგება, საძოვრების მართვის ეფექტიანი სისტემის შექმნა/განვითარება; 10.1.1 სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვა (პროგრამული კოდი 31 05 01) სოფლის მეურნეობის დარგში დაგეგმილი და მიმდინარე პროექტების მართვა და ეფექტური განხორციელება. 10.1.2 შეღავათიანი აგროკრედიტები (პროგრამული კოდი 31 05 02) სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვა-რეალიზაციის განმახორციელებელი საწარმოების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; ბენეფიციარებზე სესხები (ან ლიზინგი) გაიცემა პროექტში მონაწილე საფინანსო ინსტიტუტებიდან, ხოლო არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი − სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს ამ სესხების (ლიზინგის) საპროცენტო სარგებლის თანადაფინანსებას და ზოგიერთ შემთხვევაში მონაწილეობას მიიღებს როგორც სესხების უზრუნველყოფაში, ისე უზრუნველყოფის სახით წარდგენილი მიწის ნაკვეთების გამოსყიდვაში. სესხების (ლიზინგის) მიზანია სოფლის მეურნეობის პირველადი და გადამამუშავებელი წარმოების ძირითადი საშუალებების დაფინანსება საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად. 10.1.3 აგროდაზღვევა (პროგრამული კოდი 31 05 03) აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის განვითარება, სასოფლოსამეურნეო საქმიანობის ხელშეწყობა, კონკურენტუნარიანობის გაზრდა, ფერმერებისთვის შემოსავლების შენარჩუნება და რისკების შემცირება; სასოფლო-სამეურნეო კულტურების დაზღვევას ახორციელებენ სადაზღვევო კომპანიები, ხოლო არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი − სოფლის განვითარების სააგენტო განახორციელებს სადაზღვევო პრემიების თანადაფინანსებას საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად. 10.1.4 დანერგე მომავალი (პროგრამული კოდი 31 05 04) სანერგე მეურნეობების განვითარების და ბაღების ინტენსიური გაშენების ხელშეწყობა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად; მრავალწლიანი კულტურების ბაღების გაშენების მსურველი ფიზიკური/იურიდიული პირებისთვის ტექნიკური და ფინანსური დახმარების გაწევა; სანერგე მეურნეობების შექმნის სტიმულირება ფინანსური დახმარების საშუალებით; პროექტში მონაწილე ბენეფიციართათვის ტრენინგების ჩატარების უზრუნველყოფა; მრავალწლიანი კენკროვნების ბაღის გასაშენებლად ფიზიკური პირებისა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებისთვის ტექნიკური და ფინანსური დახმარების გაწევა; 158 საქართველოში არსებული აუთვისებელი მიწის ფართობების ათვისება, გავრცელებული დაბალშემოსავლიანი ერთწლიანი კულტურების მაღალშემოსავლიანი მრავალწლიანი კენკროვანი კულტურებით ჩანაცვლება და ადგილობრივი მოსახლეობის ფინანსური კეთილდღეობის ზრდის ხელშეწყობა. 10.1.5 ქართული ჩაი (პროგრამული კოდი 31 05 05) საქართველოში არსებული ჩაის პლანტაციების პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება, ჩაის წარმოების სექტორში ეფექტიანი კოოპერაციის ჩამოყალიბება/ხელშეწყობა, მაღალი ხარისხის ჩაის (მათ შორის, ბიოჩაის) წარმოების ხელშეწყობა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად; როგორც კერძო, ისე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჩაის პლანტაციების რეაბილიტაციის ხარჯის თანადაფინანსება კომპანიებისა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებისთვის; სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჩაის პლანტაციების ეფექტიანი გამოყენების ხელშეწყობა მათი ბიზნესოპერატორებისთვის იჯარით გადაცემით; სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებისთვის ჩაის გადამამუშავებელი დანადგარების დაფინანსება. 10.1.6 გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების თანადაფინანსების პროექტი (პროგრამული კოდი 31 05 06) იმპორტის ჩამანაცვლებელი პროდუქციის წარმოებისა და ადგილობრივი სანედლეულო ბაზის განვითარებისთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ახალი გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების (ინფრასტრუქტურის) შექმნა და თანამედროვე საწარმოო ხაზით/ტექნოლოგიებით აღჭურვა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად. 10.1.7 ფერმათა/ფერმერთა რეგისტრაციის პროექტი (პროგრამული კოდი 31 05 07) ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ერთიანი სისტემის მოსაწესრიგებლად სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნა, რის შედეგადაც სახელმწიფოს ექნება სტატისტიკური ინფორმაცია სამიზნე ჯგუფების სწორად შესარჩევად და მათთვის სხვადასხვა მასტიმულირებელი პროექტის/პროგრამის საჭიროებისამებრ დასაგეგმად და განსახორციელებლად. 10.1.8 პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერის პროგრამა (პროგრამული კოდი 31 05 08) მარკეტინგული სერვისების ხელმისაწვდომობისთვის ბრენდინგსა და შეფუთვის დიზაინში დახმარების გაწევა; გადამამუშავებელი პერსონალისა და ხელშეწყობა; და შემნახველი მენეჯმენტისთვის საწარმოების საკვანძო ტრენინგების ჩატარების სურსათის უვნებლობის საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის ხელშეწყობა; დარგის უცხოელი ექსპერტების სისტემებისა გრძელვადიანი და ვიზიტების 159 დაფინანსება; რეგიონებში/მუნიციპალიტეტებში არსებული საკონსულტაციო სამსახურების თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება და პროფესიული უნარ-ჩვევების განვითარება. 10.1.9 სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ინფრასტრუქტურული განვითარება (პროგრამული კოდი 31 05 09) რძის მწარმოებელი და მევენახეობის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ხელშეწყობა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად. 10.1.10 მოსავლის ამღები ტექნიკის თანადაფინანსების პროექტი (პროგრამული კოდი 31 05 10) ქვეყანაში სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკაზე ხელმისაწვდომობის გაზრდა მოსავლის ამღები სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შესყიდვის საგრანტო თანადაფინანსების გზით, საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი პირობების შესაბამისად. 10.1.11 აგროსექტორის განვითარების ხელშეწყობა (პროგრამული კოდი 31 05 11) რძის ხარისხის გაუმჯობესება, ინოვაციური სადემონსტრაციო/სამოდელო ფერმების შექმნა და დანადგარებით აღჭურვა, გრანტების გაცემა ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამისი რძის წარმოების, რძის შემგროვებელი პუნქტებისა და რძის გადამამუშავებელი საწარმოების შესაქმნელად; შერჩეული ბენეფიციარების სწავლება რძის წარმოების, შეგროვებისა და გადამუშავების ტექნოლოგიებში, სურსათის უვნებლობის საკითხებში, HACCAP-ის სტანდარტებში, ფერმერთა მიერ რძის ხარისხის ევრორეგულაციების შესაბამისად გაუმჯობესების, თანამედროვე საკვები ბაზისა და დაავადებების მართვის საკითხებში; მერძევეობის სექტორში არსებული ინსტიტუციური და საკანონმდებლო საკითხების იდენტიფიცირება და მათი გადაწყვეტის ხელშეწყობა; საძოვრებთან დაკავშირებული და დარგისთვის საჭირო საკანონმდებლო ბაზის შექმნა. 10.1.11.1 მერძევეობის დარგის მოდერნიზაციის და ბაზარზე წვდომის პროგრამა (DiMMA) (პროგრამული კოდი 31 05 11 01) რძის ხარისხის გაუმჯობესება, ინოვაციური სადემონსტრაციო/სამოდელო ფერმების შექმნა და დანადგარებით აღჭურვა, გრანტების გაცემა ევროკავშირის სტანდარტების შესაბამისი რძის წარმოების, რძის შემგროვებელი პუნქტებისა და რძის გადამამუშავებელი საწარმოების შესაქმნელად; შერჩეული ბენეფიციარების სწავლება რძის წარმოების, შეგროვებისა და გადამუშავების ტექნოლოგიებში, სურსათის უვნებლობის საკითხებში, HACCAP-ის სტანდარტებში, ფერმერთა მიერ რძის ხარისხის ევრორეგულაციების შესაბამისად გაუმჯობესების, თანამედროვე საკვები ბაზისა და დაავადებების მართვის საკითხებში; მერძევეობის სექტორში არსებული ინსტიტუციური და საკანონმდებლო საკითხების იდენტიფიცირება და მათი გადაწყვეტის ხელშეწყობა; საძოვრებთან დაკავშირებული და დარგისთვის საჭირო საკანონმდებლო ბაზის შექმნა. 160 პროგრამა განხორციელდება ექვს რეგიონში: იმერეთში, სამეგრელოზემო სვანეთში და სამცხეჯავახეთში, კახეთი, ქვემო ქართლი, რაჭალეჩხუმი და ქვემო სვანეთი. 10.1.12 სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის თანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამა (პროგრამული კოდი 31 05 12) სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკაზე, ხელმისაწვდომობის გაზრდა სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის (სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ტრაქტორი, ხელის ტრაქტორი (მოტობლოკი), ტრაქტორზე მისაბმელი (იმპლემენტი)) და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის სარეაბილიტაციო სამუშაოებისათვის განკუთვნილი თვითმავალი ტექნიკის 30-35%-იანი თანადაფინანსება. 10.1.13 იმერეთის აგროზონა (პროგრამული კოდი 31 05 13) იმერეთის რეგიონში, 220 ჰა მიწის ნაკვეთზე იგეგმება სასათბურე მეურნეობების კლასტერის შექმნა. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი დაიყო დაბალ, საშუალო და მაღალ ტექნოლოგიურ ზონებად, სადაც შესაბამისი ტექნოლოგიის სათბურები აშენდება. სათბურების ჯამური ფართი დაახლოებით 160 ჰა-ს შეადგენს. პროექტის კონცეფციის თანახმად მოიაზრება, რომ აღნიშნულ ტერიტორიაზე, ძირითად ინფრასტრუქტურას განავითარებას სახელმწიფო, ხოლო კერძო ინვესტორები შეიძენენ ან გრძელვადიანი იჯარით აიღებენ მიწის ნაკვეთებს, სასთბურე მეურნეობების და სხვა დამხმარე ბიზნესების განსავითარებლად. ძირითად ინფრასტრუქტურაში მოიაზრება: გარე და შიდა გზები, ბუნებრივი აირის და ელექტრო ენერგიის მიწოდების ქსელი, სადრენაჟო და საირიგაციო სისტემა, საკანალიზაციო სისტემა, ტერიტორიის შემოღობვა და მოსწორება და სხვა. პროექტის ფარგლებში შეიქმნება მებაღეობის სასწავლო და სადემონსტრაციო ცენტრი, სადაც მოხდება კვალიფიციური მუშახელის, აგრონომების და სხვა, სასათბურე მეურნეობებისთვის საჭირო, კადრების მომზადება. ასევე, იმერეთის აგრო ზონის ტერიტორიაზე შეიქმნება ლოგისტიკის და გაყიდვების ცენტრი, რომელიც მოემსახურება რეგიონში არსებულ სათბურებს. პროექტის მიზანია, ხელი შეუწყოს სასათბურე მეურნეობების და მასთან დაკავშირებული სხვა დამხმარე ბიზნესების შექმნას, რომ წარმოებული პროდუქციით მოხდეს იმპორტირებული ბოსტნეულის და სხვა კულტურების მაქსიმალური ჩანაცვლება და საექსპორტო პოტენციალის განვითარება. 10.2 სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია (პროგრამული კოდი 31 06) წყალსაცავების, სარწყავი და დამშრობი სისტემების რეაბილიტაცია; სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის ტექნიკური ექსპლუატაცია სამელიორაციო დანიშნულების ტექნიკით უზრუნველყოფა; და სადემონსტრაციო ნაკვეთების მოწყობა და ფერმერების სწავლება; მიწის აღდგენის სამუშაოების განხორციელება; სამელიორაციო სისტემების ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა. 10.2.1 სამელიორაციო სისტემების რეაბილიტაცია და ტექნიკის შეძენა (პროგრამული კოდი 31 06 01) საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში წყალსაცავების, სარწყავი და 161 დამშრობი სისტემების რეაბილიტაცია; შესაბამისი საინჟინრო კვლევების, დაპროექტების, ზედამხედველობისა და ექსპერტიზის განხორციელება; სპეციალური ტექნიკის, სატრანსპორტო საშუალებების, მანქანა-მექანიზმების, მოწყობილობებისა და დამხმარე საშუალებების შეძენა სამელიორაციო ობიექტებზე საექსპლუატაციო და სარეაბილიტაციო სამუშაოების ჩასატარებლად 10.2.2 სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მიმდინარე ტექნიკური ექსპლუატაცია (პროგრამული კოდი 31 06 02) შპს „საქართველოს მელიორაციის“ სუბსიდირება სარწყავი და დამშრობი სისტემების ინფრასტრუქტურის ტექნიკური ექსპლუატაციის ღონისძიებების, მექანიკური სატუმბი სადგურების ფუნქციონირებისათვის მოსახმარი ელექტროენერგიის, სამელიორაციო დანიშნულების ტექნიკის, სატრანსპორტო საშუალებებისა და სხვა მანქანა-მექანიზმების მოვლა-შენახვის ღონისძიებების დაფინანსება. 10.2.3 ირიგაციისა და დრენაჟის სისტემების გაუმჯობესება (WB) (პროგრამული კოდი 31 06 03) ზედა რუს მაგისტრალური არხისა და ქვემო სამგორის მარჯვენა მაგისტრალური არხის სრული რეაბილიტაცია (სათავე ნაგებობების, მაგისტრალური არხების, პირველი რიგის და მეორე რიგის გამანაწილებელი არხებისა და შიდა სამეურნეო ქსელების აღდგენარეაბილიტაცია); შპს „საქართველოს მელიორაციის“ ინსტიტუციური გაძლიერება და თანამედროვე ტექნიკით აღჭურვა; შერჩეულ გეოგრაფიულ არეალში საირიგაციო სერვისების მიწოდების გაუმჯობესება, რაც თავის მხრივ ზემოქმედებას იქონიებს სასოფლოსამეურნეო პროდუქტიულობის ამაღლებაზე და ხელს შეუწყობს სოფლად დასაქმების ზრდას. 10.3 მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება (პროგრამული კოდი 31 03) ქართული ღვინოპროდუქციის საერთაშორისო და ადგილობრივი დეგუსტაციების, კონკურსების, გამოფენებისა და პრესტურების მოწყობა; სპეციალიზებული უცხოური მევენახეობა-მეღვინეობის შესახებ გამოქვეყნება; ჟურნალებისთვის საქართველოს სტატიების მომზადება და მათი სარეკლამო რგოლების დამზადება და ქართული ღვინის პოპულარიზაციისთვის საჭირო სხვა ღონისძიებების განხორციელება; ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული ღვინისა და კულინარიის შესახებ საგანმანათლებლო ღონისძიებების მოწყობა; ალკოჰოლიანი სასმელების სასერტიფიკაციო ნიმუშების ან/და სერტიფიცირებული პარტიებიდან აღებული ნიმუშების შედარების უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფო კონტროლისა და სახელმწიფო ზედამხედველობის ფარგლებში ღვინისა და ყურძნისეული წარმოშიბის სხვა ალკოჰოლიანი სასმელების ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება; მევენახეობის კადასტრის დანერგვა; 162 ვენახების ფართობების აღრიცხვა; საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი მოლეკულური გენეტიკის ამპელოგრაფიის ხელშეწყობა; წიპწებისა და მერქნის მეთოდებით შესწავლის მევენახეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირების მიერ მიღებული ყურძნის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული ღვინის ადგილწარმოშობის დასახელებების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა და ქართულ ღვინოსთან დაკავშირებული აღნიშვნების დაცვის ღონისძიებების განხორციელება. 10.4 სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა (პროგრამული კოდი 31 02) სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლი; ცხოველთა დაავადებების საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური, იძულებითი ღონისძიებებისა და ლაბორატორიული კვლევების განხორციელება; ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია; სახელმწიფო ვეტერინარული ვეტერინარულ პრეპარატებსა ვეტპრეპარატებისა და სხვა გამოსავლენად; კონტროლი მიმოქცევაში მყოფ და ცხოველებში არსებული დამაბინძურებლების ნარჩენების საკარანტინო და განსაკუთრებით საშიში მავნე ორგანიზმების გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება; პესტიციდების/აგროქიმიკატების ხარისხის კონტროლი ვეტერინარული აფთიაქებისა და სამკურნალოების მონიტორინგი; და სურსათის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების, ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში დაავადებების, მცენარეთა საკარანტინო და სხვა მავნე ორგანიზმების და სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა; ქვეყნის ტერიტორიის მონიტორინგის (მავნებლის გამოჩენის და მისი რიცხოვნობის დაფიქსირება ფერომონიანი ხაფანგების საშუალებით) საფუძველზე, თანამედროვე, სპეციფიკური შესასხურებელი ტექნიკის გამოყენებით, აზიური ფაროსანას პოპულაციის რიცხოვნობის შემცირებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, კერების ლოკალიზაცია/ლიკვიდაცია. 10.5 სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი ღონისძიებების განხორციელება (პროგრამული კოდი 31 04) თანამედროვე აგროტექნოლოგიების გამოყენების შესახებ სფეროში დასაქმებულ პირთა ცნობიერების ამაღლება; აგრარულ საქართველოში გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების, ფრინველების, თევზებისა და სამეურნეო სასარგებლო მწერების ადგილობრივი ჯიშებისა და პოპულაციების მიკროსასელექციო გუნდების შექმნა; 163 ერთწლიანი და მრავალწლიანი კულტურების გენოფონდის მოძიება, აღდგენა, კონსერვაცია, საკოლექციო და სადედე ნარგაობების შექმნა; ერთწლიანი კულტურების პირველადი მეთესლეობის განვითარება; საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სერტიფიცირების სისტემის მხარდაჭერა; სარგავი მასალის ბიოაგროწარმოების დანერგვის ხელშეწყობა; სურსათის უვნებლობის სფეროში რისკის შეფასება; ხილისა და ბოსტნეულის შენახვისუნარიანობისა და ნედლად შენახვის მეთოდების კვლევა და შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება; ნიადაგების ნაყოფიერების აღდგენა-გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის ნიადაგების მდგომარეობის შესწავლა და სათანადო ღონისძიებების განხორციელება; მეღვინეობის მშენებლობა. 10.6 თანამედროვე საექსპერიმენტო-საკვლევი საწარმოს კვების პროდუქტების, ცხოველთა და მცენარეთა დაავადებების დიაგნოსტიკა (პროგრამული კოდი 31 14) სტანდარტების - ISO 17025:2017/2018- ისა მოთხოვნების შესაბამისად: და ISO 9001-2015 - ის ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; მცენარეთა საკარანტინო და სხვა ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; საშიში, მავნე ორგანიზმების სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა ქვეყნის მასშტაბით; სურსათის/ცხოველის საკვების და სასმელი წყლის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების ლაბორატორიული კვლევა და ამ პროდუქტებში არსებული მიკრობიოლოგიური, ქიმიური და რადიაციული დაბინძურების გამოვლენა; სურსათის მიმართულებით კვლევების გაძლიერება; 10.7 ინსტრუმენტული ლაბორატორიული მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა (პროგრამული კოდი 31 15) სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსების რაციონალური გამოყენების, მდგრადი მართვისა და დაცვის ღონისძიებების უზრუნველყოფა, მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა; მიწის ბალანსის შედგენა, მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმის შემუშავება და მისი ელექტრონული მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა; კერძო საკუთრებაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის 164 ნაკვეთებთან დაკავშირებით საინვესტიციო განცხადებების მიღება, დამუშავება და საქართველოს მთავრობისთვის წინადადებების წარდგენა; სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საძოვრების შესახებ მონაცემების სრულყოფა და პირუტყვის გადასარეკი ტრასების მართვის ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლების ინვენტარიზაციის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება. 11 სასამართლო სისტემა გაგრძელდება სასამართლო სისტემის გაძლიერება, განმტკიცდება მისი დამოუკიდებლობა და ყველაფერი გაკეთდება სასამართლოსადმი მოსახლეობის მაღალი ნდობის მოსაპოვებლად. ამ მიზნით: განხორციელდება სასამართლოების საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდასთან დაკავშირებული შემდეგი ღონისძიებები: გაიზრდება მოსამართლეთა და სასამართლოთა აპარატების მოხელეთა რაოდენობა; გაუმჯობესდება სასამართლოების ინფრასტრუქტურა; დაიხვეწება ელექტრონული საქმისწარმოების სისტემა და სხვა; შემუშავდება და დაინერგება დისციპლინური სამართალწარმოების ელექტრონული პროგრამა; შეიქმნება სასამართლოთა გადაწყვეტილებების სრულყოფილი ელექტრონული ბაზა; დაიხვეწება საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საქმიანობა მისი გადაწყვეტილებების დასაბუთების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის. გაიზრდება სამართალდამცავ სისტემაში პროკურატურის როლი და ეფექტიანობა; კვლავ პრიორიტეტული იქნება გამოძიების მიმდინარეობისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების პროცესში ადამიანის უფლებების დაცვა. ამ მიზნით: ოჯახში ძალადობის, წამების, არასათანადო მოპყრობის, უმცირესობათა უფლებების დარღვევის ფაქტებზე განხორციელდება უფრო ეფექტიანი და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი გამოძიება და სისხლისსამართლებრივი დევნა; დაიხვეწება სისხლის სამართლის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემა; დაინერგება პროკურორთა დატვირთვის ელექტრონული მოდული; დაიხვეწება ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული პროგრამები; მოხდება პროკურორთა შეფასების სისტემის სრულყოფა და ამ სისტემის ფარგლებში განხორციელდება პროკურორების მიერ შედგენილი საპროცესო დოკუმენტების ხარისხისა და მათი სასამართლო უნარ-ჩვევების მონიტორინგი; გაიზრდება პროკურატურის საქმიანობის გამჭვირვალობა და საზოგადოების წინაშე ანგარიშვალდებულება; დაიხვეწება მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის ინსტიტუტი; მოხდება არასრულწლოვანთა სისხლის სამართლის საქმეებზე პროკურორთა გადამზადება და არასრულწლოვანებთან დაკავშირებული სტატისტიკური მონაცემების სრულყოფა, შეიქმნება არასრულწლოვანზე ორიენტირებული გარემო; მოხდება პროკურატურის თანამშრომელთა პროფესიული მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების სისტემის სრულყოფა. სისხლის სამართლის პოლიტიკის ლიბერალიზაციის, დანაშაულთან ბრძოლის ეფექტიანობის უზრუნველყოფისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინსტიტუციური გარდაქმნის მიზნით: გაგრძელდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის დახვეწა, რაც უზრუნველყოფს მის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობას და გაზრდის დანაშაულთან ბრძოლის ეფექტიანობას ადამიანის უფლებათა 165 ხელყოფის გარეშე. საკანონმდებლო ცვლილებები შეეხება ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლას, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობასა და ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების მარეგულირებელ კანონმდებლობას, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ხარისხის გაუმჯობესებას, ქალთა მიმართ ძალადობასთან ან/და ოჯახში ძალადობასთან და დისკრიმინაციული ნიშნით, შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილ დანაშაულთან ბრძოლის ეფექტიანი მექანიზმების დანერგვას, ცივი იარაღის ბრუნვის ეფექტიან რეგულირებას და სხვა; გაიზრდება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ დანაშაულთან ბრძოლის ეფექტიანობა. ამასთანავე, უზრუნველყოფილი იქნება ადამიანის უფლებების დაცვის პრიორიტეტულობა; ქვეყანაში უსაფრთხო გარემოს შექმნისა და მართლწესრიგის დაცვის უზრუნველყოფისთვის რეალურ მონაცემებზე დაყრდნობით განხორციელდება ანალიზზე დაფუძნებული სისხლის სამართლის პოლიტიკა და უზრუნველყოფილი იქნება სასჯელის გარდაუვალობა, ასევე უზრუნველყოფილი იქნება მართლმსაჯულების ერთიანი სისტემის ყველა მონაწილის ეფექტიანი მუშაობა და შესაბამისი პასუხისმგებლობის გაზიარება; საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვის ეფექტიანი სისტემის უზრუნველსაყოფად საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განვითარება გაგრძელდება „სისტემური განახლების“ კონცეფციის შესაბამისად, რომელიც მოიცავს როგორც სტრუქტურულ რეფორმებს, ისე შინაარსობრივ ცვლილებებსა და საკანონმდებლო ინიციატივებს. 11.1 სასამართლო სისტემა (პროგრამული კოდები 07 00−10 00) სასამართლოთა შენობების სამშენებლო და სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარება; ნაფიცი მსაჯულებისა და მსაჯულობის კანდიდატებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ყველა ხარჯის ანაზღაურების უზრუნველყოფა, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მიერ საკუთარი მოვალეობის შესრულებასთან; მოსამართლეთა ჯანმრთელობის დაზღვევით უზრუნველყოფა; საქართველოს უზენაესი და საკონსტიტუციო სასამართლოების გამჭვირვალობისა და საჯაროობის პროცესის გაგრძელება. 11.2 სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო (პროგრამული კოდი 46 00) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, კვალიფიციური ექსპერტების მეშვეობით განსაზღვრული ექსპერტიზისა და გამოკვლევების ჩატარება, შესაბამისი დასკვნის შედგენა და გაცემა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე; საერთაშორისო დონეზე აღიარებული სამედიცინო კვლევის მეთოდების გამოყენება და ხარისხის უზრუნველყოფის პროგრამის განხორციელება; ექსპერტიზის ახალი მეთოდოლოგიების დანერგვა და აკრედიტაციის სფეროს გაფართოება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ მიწოდებული სერვისების სანდოობის მაღალი ხარისხის შენარჩუნება; რეგიონალური სამსახურების ინფრასტრუქტურის განვითარება; 166 კადრების კვალიფიკაციის ამაღლება, გადამზადება და საერთაშორისო პროფესიულ და ლაბISO17025 აკრედიტაციის შენარჩუნება. მომსახურების სფეროს მუდმივი განვითარება. კადრების კვალიფიკაციის ამაღლება. ექსპერტიზების შედეგების სიზუსტე და კვლევების მაღალი ხარისხი, რომელიც მიღწეულია ISO17025-ის სტანდარტის მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის გზით.ორატორიათშორის ტესტირებებში რეგულარული მონაწილეობა. 12 გარემოს დაცვა და ბუნებრივი რესურსების მართვა ქვეყანაში გარემოს მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად საქართველოს მთავრობა გააგრძელებს შემდეგი რეფორმების განხორციელებას: გარემოსდაცვითი სტანდარტები თვისებრივად დაუახლოვდება ევროპულ მოთხოვნებს; კლიმატის მწვანე ფონდის პროექტის ფარგლებში მნიშვნელოვნად გაფართოვდება ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების ქსელი; 2020−2024 წლებში მოხდება მეტეოროლოგიურ და ჰიდროლოგიურ პარამეტრებზე დაკვირვების 150-მდე ავტომატური სადგურის/საგუშაგოს შეძენა და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში დამონტაჟება/გამართვა; გაგრძელდება ატმოსფერული ჰაერისა და წყლის ხარისხის მონიტორინგისა და შეფასების სისტემების გაფართოება; ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით გაგრძელდება მერქნულ რესურსზე მოსახლეობის მოთხოვნილების დაკმაყოფილება; განვითარდება ტყით მრავალმიზნობრივი სარგებლობა, რაც შექმნის დამატებით ეკოლოგიურ, ეკონომიკურ და სოციალურ სარგებელს; 2020−2024 წლებში დაცული ტერიტორიების გაფართოებისა და დაცვის მიზნით დაარსდება ახალი დაცული ტერიტორიები და გაფართოვდება ზოგიერთი არსებული დაცული ტერიტორია (სულ − დაახლოებით 185 000 ჰექტარი); შეიქმნება ახალი ეკოტურისტული ინფრასტრუქტურა; გაგრძელდება გარემოსდაცვითი განათლების ხელშეწყობისა და გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებების განხორციელება; მოხდება ზოგადი და უმაღლესი განათლების სისტემაში გარემოსდაცვითი განათლების საკითხების ინტეგრირება; ტყის რესურსების ონლაინკონტროლისა და ადგილობრივი კონტროლის გაძლიერებისთვის დაინერგება ფოტოხაფანგების, უპილოტო საფრენი აპარატების, სამეთვალყურეო და სხვა მოწყობილობების გამოყენებით ეფექტიანი კონტროლის სისტემა; ქვეყნის მასშტაბით ეტაპობრივად დაინერგება ნარჩენების სეპარირებული შეგროვების სისტემა და ხელი შეეწყობა ნარჩენების ხელახალ გადამუშავებას; გაუმჯობესდება ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სისტემა და მოეწყობა რადიაციული ნარჩენების მართვის ახალი, ევროპული სტანდარტების შესაბამისი ინფრასტრუქტურა. 12.1 დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა (პროგრამული კოდი 31 08) დაცული ტერიტორიების ქსელის განვითარება − დაცული ტერიტორიების განვითარება და გაფართოება, ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ცოცხალი ორგანიზმების დაცვა, მოვლა და აღდგენა; დაცული ტერიტორიების სისტემის მართვა, დაცვა და მონიტორინგი − დაცული ტერიტორიების მოვლა-პატრონობა, მეთვალყურეობა, არსებული 167 ინფრასტრუქტურული ელემენტებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა, მოვლა და შენარჩუნება; დაცული ტერიტორიების ტყეების სანიტარიული მდგომარეობის გაუმჯობესება − დაზიანებული ფართობების აღდგენა და შესაბამისი მეთოდებით მავნებლებთან ბრძოლა; დაცული ტერიტორიების დაცვა, ხანძრის პრევენცია − საჭირო აღჭურვილობის გამოყენება და ხანძრის გავრცელების საშიშროების აღკვეთა, საზოგადოებისთვის დაცულ ტერიტორიებზე გადაადგილებისა და ქცევის წესების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება; ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მართვა − ტყეების ინვენტარიზაცია და მათი მართვის გეგმების შემუშავება; დაცული ტერიტორიების პოპულარიზაცია, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება; ეკოტურიზმის განვითარება − ეკოტურისტული სერვისების დანერგვა და განვითარება, ვიზიტორების მოზიდვა და დაინტერესება. 12.2 გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა (პროგრამული კოდი 31 07) გარემოს დაბინძურებისა და ბუნებრივი რესურსებით უკანონო სარგებლობის პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა, მათ შორის, ხეტყის კონტროლის გაუმჯობესება, ხეტყის უკანონო მოპოვების, ტრანსპორტირებისა და გადამუშავების ფაქტების პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; გარემოსდაცვითი სახელმწიფო კონტროლის სისტემის სრულყოფა, რომელიც უზრუნველყოფს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ჯეროვან შესრულებას; კანონდარღვევათა შემაკავებელი ეფექტიანი პირობების შექმნა და რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის ნებაყოფლობით შესრულების სათანადო დონის მიღწევა; რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსთვის ზიანის მიყენების თავიდან ასაცილებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი; გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ევროპულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით შემუშავებული კრიტერიუმების მიხედვით შეფასება; გარემოს პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენის ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი. 12.3 ან სანაცვლო გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა (პროგრამული კოდი 31 01) ქვეყნის აგრარულ და გარემოს დაცვის სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და რეფორმების განხორციელება; აგრარული და გარემოს დაცვის სექტორის განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და შესაბამისი პროგრამების შემუშავება; 168 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება; საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მესამე ეროვნული პროგრამის (2017−2021 წწ.) განხორციელების შეფასება და საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა ეროვნული პროგრამის (2022−2026 წწ.) შემუშავება; ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატის, ტერიტორიული ორგანოებისა და სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მონაცემთა ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 და 15.5 ამოცანების შესაბამისად, ბიომრავალფეროვნების მონიტორინგის ფარგლებში განხორციელებული მცენარეთა და ცხოველთა (მათ შორის, საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი სახეობების) აღრიცხვისა და მათი მდგომარეობის შეფასების საფუძველზე მონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს „წითელი ნუსხის“ მიღმა დარჩენილი ცხოველთა სახეობების მდგომარეობის შეფასება, მათი სანადირო სახეობებად განსაზღვრა და ზოგიერთ შემთხვევაში დაცვის უფრო ქმედითი ზომების დანერგვა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესაბამისად, ნაციონალიზაციის პროცესში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პრიორიტეტული ამოცანების განსაზღვრა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. 12.3.1 გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა (პროგრამული კოდი 31 01 01) აგრარული და გარემოს დაცვის სექტორის განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და შესაბამისი პროგრამების შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მესამე ეროვნული პროგრამის (2017−2021 წწ.) განხორციელების შეფასება და საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა ეროვნული პროგრამის (2022−2026 წწ.) შემუშავება; საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და სოფლის განვითარების სტრატეგიისა და შესაბამისი სამოქმედო გეგმის შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების/ასოცირების დღის წესრიგის ფარგლებში აღებული ვალდებულებების შესრულება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესაბამისად, 169 ნაციონალიზაციის პროცესში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პრიორიტეტული ამოცანების განსაზღვრა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. 12.3.2 გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 31 01 02) საქმიანობების შედეგად გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობაზე მოსალოდნელი ზემოქმედების პრევენცია, შემცირება ან/და შერბილება; სტრატეგიულ დოკუმენტებში გარემოსა და ადამიანის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ასპექტების ინტეგრირება. 12.3.3 ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია (პროგრამული კოდი 31 01 03) საქართველოს სამინისტროს მონაწილეობა; გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის ხელშეწყობით საერთაშორისო ღონისძიებებში საქართველოში და საზღვარგარეთ საქართველოს საელჩოების მიერ ორგანიზებული, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღისადმი მიძღვნილი მიღებები, ყველისა და კულინარიის ფესტივალი, ჩაისა და თაფლის ფესტივალი, თევზისა და ზღვის პროდუქტების, სოფლის მეურნეობის, კვების მრეწველობის, გადამამუშავებელი და შემფუთველი ტექნოლოგიების გამოფენები. 12.3.4 ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დაცვის ღონისძიებები (პროგრამული კოდი 31 01 04) ზურმუხტის ქსელის ტერიტორიების მართვის გეგმების მომზადება; საერთაშორისო ვაჭრობისთვის მნიშვნელოვან მცენარეთა სახეობების ბუნებრივი რესურსების შეფასება; 12.3.5 ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და ელექტრონული სისტემების ფუნქციონირების უზრუნველყოფა (პროგრამული კოდი 31 01 05) სამინისტროს აპარატის, მისი ტერიტორიული ორგანოების და სისტემაში შემავალი უწყებების ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და მონაცემთა ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფა 12.4 სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა (პროგრამული კოდი 31 09) ტყის მართვის ქმედითი სისტემის ჩამოყალიბებისთვის საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფციით გათვალისწინებული ქმედებების ეტაპობრივი განხორციელება; მდგრადი ტყითსარგებლობის განხორციელება; ხეტყის დამზადებისთვის შესაბამისი ფართობების გამოვლენა და სატყეოსამეურნეო ღონისძიებების განხორციელება (მათ შორის, სატყეოსამეურნეო გზების მოწყობა, მერქნულ რესურსზე (მათ შორის, სათბობ შეშაზე) მოსახლეობისა და საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოთხოვნილების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა); ტყის მოვლის (მათ შორის, ხანძარსაწინააღმდეგო პრევენციული) და აღდგენის ღონისძიებების განხორციელება; ტყის აღრიცხვის ღონისძიებების განხორციელება, ტყის მართვის გეგმების 170 შემუშავება, ტყეების მდგომარეობის შესახებ მონაცემების მიღების, ანალიზისა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების დაგეგმვის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა; მერქნული რესურსების მართვის ელექტრონული სისტემის მართვისა და განვითარების უზრუნველყოფა. 12.5 გარემოს დაცვის სფეროში პროგნოზირება, შეფასება, პრევენცია და მონიტორინგი (პროგრამული კოდი 31 13) საქართველოს ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების წარმოება, დაკვირვების სტაციონარული ქსელის გაფართოება; მონაცემთა ბაზების სრულყოფა; მონაცემთა სტატისტიკური დამუშავება; გამზომი საშუალებების საკალიბრაციო უზრუნველყოფა; ამინდის და ჰიდროლოგიური პროგნოზების ხარისხის გაუმჯობესება, მოსალოდნელი სტიქიური ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების შესახებ დროული და ეფექტიანი გაფრთხილებების მომზადება და გავრცელება; გეოლოგიური მონიტორინგი და სტიქიური გეოლოგიური პროცესების შეფასება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკის შედგენა და მონიტორინგი; მიწისქვეშა მტკნარი სასმელი წყლების მონიტორინგი; სახელმწიფო გეოლოგიური რუკების შედგენა; გარემოს დაბინძურების დონის შეფასებისთვის ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის მონიტორინგის სისტემის გაუმჯობესება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 11.6 ამოცანის შესაბამისად, ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების მონიტორინგის თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი, ახალი ავტომატური სადგურების შეძენა და დამონტაჟება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს შავი ზღვის ტერიტორიული წყლების, განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისა და შიდა წყალსატევების სარეწაო ობიექტების პოპულაციათა მარაგების შეფასება, სარეწაო პროგნოზირება და კვოტების განსაზღვრა; საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე და შიდა წყალსატევებში თევზჭერის სტატისტიკური ანალიზის, ბიოლოგიური კვლევისა და მონიტორინგის განხორციელება და მათი გარემოსდაცვითი სტატუსის განსაზღვრა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, თევზებისა და სხვა ჰიდრობიონტების კონსერვაციული სტატუსის შეფასება; აკვაკულტურის, მარიკულტურისა და მდგრადი მეთევზეობის დანერგვის ხელშეწყობა. 12.6 ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა (პროგრამული კოდი 31 10) 171 საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს საქმიანობის მართვის უზრუნველყოფა, მისი ძირითადი სფეროების უწყვეტი და შეუფერხებელი განვითარება; ველური ბუნების სახეობათა კვლევისა და მონიტორინგის ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს ფაუნის ადგილობრივი იშვიათი სახეობების (პირველ ეტაპზე − მსხვილი და საშუალო სახეობების), მათ შორის, გადაშენების პირას მყოფი სახეობების, მდგომარეობის შეფასება; სამონადირეო და სათევზაო მეურნეობებისთვის ხელსაყრელი ტერიტორიების შერჩევა, პერსპექტიული ადგილების დაგეგმვა და ეროვნული მნიშვნელობის მქონე, სახელმწიფოსთვის პრიორიტეტული მოსაშენებელი სახეობების განსაზღვრა; ქათმისებრთა ოჯახის ენდემური (ადგილობრივი) იშვიათი სახეობების რაოდენობის ყოველწლიური ზრდის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; იქთიოფაუნის ერთ-ერთი იშვიათი წარმომადგენლის − ნაკადულის კალმახის ბუნებრივ პირობებში გაშვების მიზნით მისი თანამედროვე სტანდარტებით მოწყობილ საკალმახეში გამრავლება; საქართველოს ფლორისა და ფაუნის 56 იშვიათი სახეობის შენარჩუნებისა და გამრავლების ღონისძიებების განხორციელება. 12.7 გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის და "განათლება მდგრადი განვითარებისთვის" ხელშეწყობის პროგრამა (პროგრამული კოდი 31 11) მოსახლეობის გარემოსდაცვითი და აგრარული განათლების ხელშეწყობა და ცნობიერების ამაღლება, მის მიერ მდგრადი განვითარებისა და ბუნებასთან ჰარმონიული ცხოვრების წესის შესახებ ინფორმაციისა და ცოდნის მიღების უზრუნველყოფა; გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის ხელშეწყობა და მისთვის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; 12.8 ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა (პროგრამული კოდი 31 12) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შესაბამისად საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ სახელმწიფო რეგულირებისა და კონტროლის განხორციელება; რადიოაქტიური მასალების, მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების, რადიოაქტიური ნარჩენების, მათი მფლობელი ორგანიზაციების და პროფესიული დოზების უწყებრივი რეესტრის განახლება და წარმოება; რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა; საქართველოში გარემოს რადიაციული მდგომარეობის მონიტორინგი და კონტროლი; ბირთვული და რადიაციული ავარიებისა და ინციდენტების, ბირთვული 172 და რადიოაქტიური ნივთიერებების არალეგალური მიმოქცევის, აგრეთვე სასაზღვრო გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო და სატრანსპორტო ტერმინალებზე რადიაციული განგაშის შემთხვევებზე რეაგირება; ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობისთვის წარსადგენი ყოველწლიური ანგარიშის მომზადება; ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია; ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის სახელმწიფო კონტროლი ინსპექტირების განხორციელებით. 173 თავი VI საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებები მუხლი 16. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებები განისაზღვროს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებები საბიუჯეტო კლასიფიკაციის მიხედვით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 16,174,636.1 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები კოდი 00 00 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 19,498,746.8 18,443,276.0 16,491,936.0 47,570.0 1,903,770.0 112,214.0 112,605.0 112,712.0 112,712.0 0.0 0.0 12,533,887.8 13,898,912.9 13,815,318.9 13,570,458.9 36,760.0 208,100.0 1,543,096.8 1,636,871.1 1,653,986.8 1,653,356.8 630.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,319,013.5 2,546,443.9 2,931,999.1 1,684,519.1 10,810.0 1,236,670.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 377,686.4 316,830.0 459,000.0 0.0 0.0 459,000.0 ვალდებულებების კლება 944,048.3 2,736,560.0 1,236,958.0 1,236,958.0 0.0 0.0 53,983.0 64,736.0 64,736.0 64,736.0 0.0 0.0 სულ ჯამი შრომის ანაზღაურება 01 00 საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,131.0 1,181.0 1,182.0 1,182.0 0.0 0.0 ხარჯები 50,874.6 59,433.7 59,820.4 59,820.4 0.0 0.0 30,245.1 32,794.0 32,998.8 32,998.8 0.0 0.0 3,108.4 5,302.3 4,915.6 4,915.6 0.0 0.0 საკანონმდებლო საქმიანობა 43,886.4 53,696.0 53,696.0 53,696.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 658.0 708.0 708.0 708.0 0.0 0.0 ხარჯები 42,092.8 49,899.4 49,899.4 49,899.4 0.0 0.0 23,287.5 25,683.0 25,683.0 25,683.0 0.0 0.0 1,793.6 3,796.6 3,796.6 3,796.6 0.0 0.0 15,902.1 19,665.2 19,665.2 19,665.2 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 01 01 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 01 01 01 საკანონმდებლო, წარმომადგენლობითი და საზედამხედველო საქმიანობა მომუშავეთა რიცხოვნობა 387.0 434.0 438.0 438.0 0.0 0.0 ხარჯები 15,902.1 19,665.2 19,665.2 19,665.2 0.0 0.0 14,441.0 16,253.0 16,253.0 16,253.0 0.0 0.0 6,349.2 6,680.5 6,680.5 6,680.5 0.0 0.0 6,349.2 6,680.5 6,680.5 6,680.5 0.0 0.0 21,635.2 27,350.3 27,350.3 27,350.3 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 271.0 274.0 270.0 270.0 0.0 0.0 ხარჯები 19,841.5 23,553.7 23,553.7 23,553.7 0.0 0.0 8,846.4 9,430.0 9,430.0 9,430.0 0.0 0.0 1,793.6 3,796.6 3,796.6 3,796.6 0.0 0.0 21,594.7 27,260.3 27,260.3 27,260.3 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 01 01 02 საპარლამენტო ფრაქციების და მაჟორიტარი პარლამენტის წევრების ბიუროების საქმიანობა 01 01 03 საკანონმდებლო საქმიანობის ადმინისტრაციული მხარდაჭერა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 01 01 03 01 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები საკანონმდებლო საქმიანობის ადმინისტრირება მომუშავეთა რიცხოვნობა 271.0 274.0 270.0 270.0 0.0 0.0 ხარჯები 19,801.0 23,463.7 23,463.7 23,463.7 0.0 0.0 8,846.4 9,430.0 9,430.0 9,430.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 174 კოდი დასახელება არაფინანსური აქტივების ზრდა 01 01 03 02 პერსონალის პროფესიული განვითარება ხარჯები 01 02 საბიბლიოთეკო საქმიანობა 3,796.6 3,796.6 0.0 0.0 40.5 90.0 90.0 90.0 0.0 0.0 40.5 90.0 90.0 90.0 0.0 0.0 8,967.8 9,590.0 9,590.0 9,590.0 0.0 0.0 445.0 445.0 0.0 0.0 8,490.0 8,490.0 0.0 0.0 6,147.4 6,250.0 6,400.0 6,400.0 0.0 0.0 1,311.7 1,485.0 1,100.0 1,100.0 0.0 0.0 393.1 450.0 450.0 450.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 15.0 15.0 15.0 15.0 0.0 0.0 ხარჯები 393.1 445.0 445.0 445.0 0.0 0.0 261.2 286.0 286.0 286.0 0.0 0.0 0.0 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 735.7 1,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 13.0 13.0 14.0 14.0 0.0 0.0 ხარჯები 732.6 984.3 986.0 986.0 0.0 0.0 549.1 575.0 629.8 629.8 0.0 0.0 ჰერალდიკური საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირება საქართველოს პარლამენტის ანალიტიკური და კვლევითი საქმიანობის გაძლიერება 3.1 15.7 14.0 14.0 0.0 0.0 4,717.7 6,250.0 8,500.0 8,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 61.0 61.0 69.0 69.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,467.8 6,150.0 8,300.0 8,300.0 0.0 0.0 2,228.4 2,500.0 2,924.1 2,924.1 0.0 0.0 249.8 100.0 200.0 200.0 0.0 0.0 577.9 700.0 700.0 700.0 0.0 0.0 საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი მომუშავეთა რიცხოვნობა 13.0 13.0 13.0 13.0 0.0 0.0 ხარჯები 577.9 698.0 695.0 695.0 0.0 0.0 455.6 505.0 529.0 529.0 0.0 0.0 0.0 2.0 5.0 5.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია 18,432.1 16,000.0 16,500.0 16,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 227.0 227.0 227.0 227.0 0.0 0.0 ხარჯები 17,773.3 15,900.0 16,000.0 16,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 7,279.8 7,200.0 7,200.0 7,200.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 658.8 100.0 500.0 500.0 0.0 0.0 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 13,547.2 16,811.0 17,129.0 17,129.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 351.0 354.0 351.0 351.0 0.0 0.0 ხარჯები 12,378.1 16,760.0 16,796.0 16,796.0 0.0 0.0 9,970.7 13,623.0 13,623.0 13,623.0 0.0 0.0 1,169.0 51.0 333.0 333.0 0.0 0.0 77,511.4 74,455.8 30,428.0 30,428.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 06 00 3,796.6 445.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 05 00 კრედიტი 8,105.0 შრომის ანაზღაურება 04 00 გრანტი 445.0 შრომის ანაზღაურება 03 00 სულ 7,656.1 არაფინანსური აქტივების ზრდა 02 00 1,793.6 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 01 04 2021 წლის გეგმა მომუშავეთა რიცხოვნობა შრომის ანაზღაურება 01 03 2020 წლის ფაქტი საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია მომუშავეთა რიცხოვნობა 531.0 528.0 529.0 529.0 0.0 0.0 ხარჯები 76,490.0 73,441.8 30,121.0 30,121.0 0.0 0.0 29,485.8 31,727.6 10,611.0 10,611.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 175 კოდი დასახელება არაფინანსური აქტივების ზრდა 06 01 საარჩევნო გარემოს განვითარება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 1,021.4 11,691.9 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 1,014.0 307.0 307.0 0.0 0.0 13,844.3 15,245.0 15,245.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 506.0 503.0 507.0 507.0 0.0 0.0 ხარჯები 11,663.3 12,830.3 14,938.0 14,938.0 0.0 0.0 8,985.8 9,291.3 9,901.0 9,901.0 0.0 0.0 28.6 1,014.0 307.0 307.0 0.0 0.0 975.9 1,270.7 1,346.0 1,346.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 25.0 25.0 22.0 22.0 0.0 0.0 ხარჯები 972.8 1,270.7 1,346.0 1,346.0 0.0 0.0 653.4 678.0 710.0 710.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 06 03 პოლიტიკური პარტიების დაფინანსება 14,307.3 14,308.8 13,837.0 13,837.0 0.0 0.0 14,307.3 14,308.8 13,837.0 13,837.0 0.0 0.0 06 04 არჩევნების ჩატარების ღონისძიებები 50,536.3 45,032.0 0.0 0.0 0.0 0.0 49,546.6 45,032.0 0.0 0.0 0.0 0.0 19,846.5 21,758.3 0.0 0.0 0.0 0.0 989.7 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 3,469.4 4,250.0 4,250.0 4,250.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 73.0 73.0 73.0 73.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,457.4 4,150.0 4,150.0 4,150.0 0.0 0.0 2,588.0 2,762.0 2,762.0 2,762.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 12.0 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 საქართველოს უზენაესი სასამართლო 9,716.5 12,500.0 13,000.0 13,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 06 02 საარჩევნო ინსტიტუციის განვითარების და სამოქალაქო განათლების ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება ხარჯები ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 07 00 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო შრომის ანაზღაურება 08 00 მომუშავეთა რიცხოვნობა 225.0 225.0 225.0 225.0 0.0 0.0 ხარჯები 9,335.7 12,050.0 12,230.0 12,230.0 0.0 0.0 6,555.0 8,950.0 8,970.0 8,970.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 09 00 380.8 450.0 770.0 770.0 0.0 0.0 65,015.6 86,000.0 92,039.0 92,039.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,865.0 1,865.0 1,944.0 1,944.0 0.0 0.0 ხარჯები 60,294.6 69,622.0 75,979.0 75,979.0 0.0 0.0 44,089.3 51,561.0 56,770.0 56,770.0 0.0 0.0 4,721.0 16,378.0 16,060.0 16,060.0 0.0 0.0 63,642.6 84,130.0 90,040.0 90,040.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,827.0 1,827.0 1,906.0 1,906.0 0.0 0.0 ხარჯები 58,921.7 67,802.0 74,020.0 74,020.0 0.0 0.0 43,491.7 50,850.0 55,900.0 55,900.0 0.0 0.0 4,720.9 16,328.0 16,020.0 16,020.0 0.0 0.0 1,372.9 1,870.0 1,999.0 1,999.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 38.0 38.0 38.0 38.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,372.9 1,820.0 1,959.0 1,959.0 0.0 0.0 597.6 711.0 870.0 870.0 0.0 0.0 0.1 50.0 40.0 40.0 0.0 0.0 საერთო სასამართლოები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 09 01 საერთო სასამართლოების სისტემის განვითარება და ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 09 02 მოსამართლეებისა და სასამართლოს თანამშრომლების მომზადება-გადამზადება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 176 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 4,531.6 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები კოდი 10 00 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 6,500.0 6,500.0 6,500.0 0.0 0.0 93.0 93.0 93.0 93.0 0.0 0.0 4,447.6 5,140.0 5,755.0 5,755.0 0.0 0.0 2,501.4 2,900.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 84.0 1,360.0 745.0 745.0 0.0 0.0 806.0 890.0 890.0 890.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 30.0 30.0 30.0 30.0 0.0 0.0 ხარჯები 802.5 885.0 885.0 885.0 0.0 0.0 537.1 600.0 625.0 625.0 0.0 0.0 3.6 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 608.5 680.0 680.0 680.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 27.0 27.0 27.0 27.0 0.0 0.0 ხარჯები 602.7 675.0 675.0 675.0 0.0 0.0 411.6 450.0 450.0 450.0 0.0 0.0 5.9 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 743.9 790.0 790.0 790.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 31.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 ხარჯები 738.6 780.0 780.0 780.0 0.0 0.0 502.8 545.0 545.0 545.0 0.0 0.0 5.2 10.0 10.0 10.0 0.0 0.0 642.8 760.0 760.0 760.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 24.0 24.0 24.0 24.0 0.0 0.0 ხარჯები 638.1 755.0 755.0 755.0 0.0 0.0 444.8 500.0 505.0 505.0 0.0 0.0 4.7 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 575.8 650.0 650.0 650.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 31.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 ხარჯები 572.7 644.0 648.5 648.5 0.0 0.0 382.4 442.0 443.9 443.9 0.0 0.0 3.2 6.0 1.5 1.5 0.0 0.0 536.8 640.0 640.0 640.0 0.0 0.0 31.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 11 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 12 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 13 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 14 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 15 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 16 00 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში მომუშავეთა რიცხოვნობა 177 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 635.0 635.0 635.0 0.0 0.0 396.6 460.0 460.0 460.0 0.0 0.0 4.9 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 615.1 650.0 650.0 650.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 25.0 25.0 25.0 25.0 0.0 0.0 ხარჯები 612.1 646.0 646.0 646.0 0.0 0.0 443.1 447.0 448.0 448.0 0.0 0.0 2.9 4.0 4.0 4.0 0.0 0.0 803.7 880.0 900.0 900.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 30.0 30.0 30.0 30.0 0.0 0.0 ხარჯები 799.2 875.0 898.2 898.2 0.0 0.0 523.7 559.0 590.0 590.0 0.0 0.0 4.6 5.0 1.8 1.8 0.0 0.0 610.1 660.0 660.0 660.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 29.0 29.0 29.0 29.0 0.0 0.0 ხარჯები 605.4 655.0 657.0 657.0 0.0 0.0 425.2 465.0 465.0 465.0 0.0 0.0 4.7 5.0 3.0 3.0 0.0 0.0 136,343.5 137,500.0 140,000.0 140,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 19 00 სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 20 00 საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,850.0 3,850.0 3,850.0 3,850.0 0.0 0.0 ხარჯები 121,984.6 126,659.0 130,183.0 130,183.0 0.0 0.0 82,439.6 87,000.0 87,000.0 87,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 20 01 14,358.9 10,841.0 9,817.0 9,817.0 0.0 0.0 111,770.9 118,000.0 117,600.0 117,600.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,452.0 3,421.0 3,421.0 3,421.0 0.0 0.0 ხარჯები 105,923.5 108,335.0 109,890.0 109,890.0 0.0 0.0 სახელმწიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება 20 02 74,412.3 78,100.0 77,210.0 77,210.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 5,847.4 9,665.0 7,710.0 7,710.0 0.0 0.0 ოპერატიულ-ტექნიკური საქმიანობის უზრუნველყოფა 24,527.7 18,500.0 20,500.0 20,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 398.0 398.0 398.0 398.0 0.0 0.0 ხარჯები 16,016.2 17,359.0 18,500.0 18,500.0 0.0 0.0 7,990.0 8,300.0 9,000.0 9,000.0 0.0 0.0 8,511.5 1,141.0 2,000.0 2,000.0 0.0 0.0 44.9 1,000.0 1,900.0 1,900.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 0.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 ხარჯები 44.9 965.0 1,793.0 1,793.0 0.0 0.0 37.3 600.0 790.0 790.0 0.0 0.0 0.0 35.0 107.0 107.0 0.0 0.0 37,962.2 41,400.0 45,270.0 45,270.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 20 03 უსაფრთხოების კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 21 00 531.9 2022 წლის პროექტი სულ შრომის ანაზღაურება 18 00 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები 17 00 2020 წლის ფაქტი საქართველოს პროკურატურა 178 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა მომუშავეთა რიცხოვნობა 874.0 ხარჯები კოდი დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 874.0 874.0 874.0 0.0 0.0 34,997.9 38,380.0 41,870.0 41,870.0 0.0 0.0 25,870.2 28,910.0 30,918.0 30,918.0 0.0 0.0 2,964.3 3,020.0 3,400.0 3,400.0 0.0 0.0 2,189.1 2,550.0 3,000.0 3,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 46.0 46.0 46.0 46.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,180.1 2,540.0 2,980.0 2,980.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 22 00 შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი შრომის ანაზღაურება 23 00 1,087.8 1,125.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 9.1 10.0 20.0 20.0 0.0 0.0 საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 77,228.5 88,900.0 93,000.0 93,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 5,168.0 5,168.0 5,168.0 5,168.0 0.0 0.0 ხარჯები 66,250.0 81,878.0 83,640.0 83,640.0 0.0 0.0 48,713.5 46,605.0 46,600.0 46,600.0 0.0 0.0 10,978.5 7,022.0 9,360.0 9,360.0 0.0 0.0 სახელმწიფო ფინანსების მართვა 17,096.7 18,715.0 21,690.0 21,690.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 337.0 337.0 337.0 337.0 0.0 0.0 ხარჯები 16,264.6 17,465.0 19,550.0 19,550.0 0.0 0.0 7,714.6 8,000.0 9,020.0 9,020.0 0.0 0.0 832.1 1,250.0 2,140.0 2,140.0 0.0 0.0 31,789.4 40,000.0 39,000.0 39,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 23 01 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 23 02 შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება მომუშავეთა რიცხოვნობა 4,013.0 4,013.0 4,013.0 4,013.0 0.0 0.0 ხარჯები 23,083.0 35,600.0 34,000.0 34,000.0 0.0 0.0 20,199.8 16,500.0 14,380.0 14,380.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 8,706.3 4,400.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია შრომის ანაზღაურება 23 03 19,810.1 21,485.0 21,985.0 21,985.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 681.0 681.0 681.0 681.0 0.0 0.0 ხარჯები 19,810.1 21,485.0 21,985.0 21,985.0 0.0 0.0 16,686.0 18,000.0 18,500.0 18,500.0 0.0 0.0 6,664.0 6,750.0 8,150.0 8,150.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 87.0 87.0 87.0 87.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,223.9 5,388.0 5,950.0 5,950.0 0.0 0.0 2,948.3 2,800.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,440.1 1,362.0 2,200.0 2,200.0 0.0 0.0 საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება 955.9 850.0 985.0 985.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 22.0 22.0 22.0 22.0 0.0 0.0 ხარჯები 955.9 840.0 965.0 965.0 0.0 0.0 389.6 375.0 500.0 500.0 0.0 0.0 0.0 10.0 20.0 20.0 0.0 0.0 912.3 1,100.0 1,190.0 1,190.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 28.0 28.0 28.0 28.0 0.0 0.0 ხარჯები 912.3 1,100.0 1,190.0 1,190.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 23 04 ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება 23 05 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 23 06 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა 179 კოდი დასახელება შრომის ანაზღაურება 24 00 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 759,363.9 642,815.0 741,000.0 578,000.0 11,000.0 152,000.0 740.0 540.0 524.0 524.0 0.0 0.0 689,545.5 538,712.0 640,769.0 572,169.0 11,000.0 57,600.0 13,222.0 0.0 0.0 32,106.0 2,106.0 0.0 30,000.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 67,003.8 73,300.0 64,400.0 0.0 0.0 64,400.0 0.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 0.0 0.0 11,511.2 13,500.0 13,450.0 13,450.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 220.0 218.0 218.0 218.0 0.0 0.0 ხარჯები 11,414.3 13,400.0 13,300.0 13,300.0 0.0 0.0 5,309.7 5,650.0 6,350.0 6,350.0 0.0 0.0 96.9 100.0 150.0 150.0 0.0 0.0 1,370.2 1,540.0 1,640.0 1,640.0 0.0 0.0 ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება მომუშავეთა რიცხოვნობა 45.0 45.0 45.0 45.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,367.1 1,443.0 1,534.0 1,534.0 0.0 0.0 1,000.4 1,040.0 1,080.0 1,080.0 0.0 0.0 3.2 97.0 106.0 106.0 0.0 0.0 957.8 980.0 980.0 980.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 70.0 70.0 70.0 70.0 0.0 0.0 ხარჯები 814.4 820.0 820.0 820.0 0.0 0.0 655.0 655.0 655.0 655.0 0.0 0.0 143.4 160.0 160.0 160.0 0.0 0.0 487.8 900.0 1,100.0 1,100.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 35.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 ხარჯები 477.2 865.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 305.0 600.0 800.0 800.0 0.0 0.0 სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება არაფინანსური აქტივების ზრდა ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხორციელების ღონისძიებები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 10.7 35.0 100.0 100.0 0.0 0.0 ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა 8,242.2 17,680.0 22,695.0 22,695.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 63.0 63.0 63.0 63.0 0.0 0.0 ხარჯები 7,669.3 16,304.0 21,165.0 21,165.0 0.0 0.0 1,503.4 1,600.0 1,615.0 1,615.0 0.0 0.0 572.9 1,376.0 1,530.0 1,530.0 0.0 0.0 76,777.1 60,130.0 209,130.0 209,130.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 07 930.0 13,222.0 შრომის ანაზღაურება 24 06 კრედიტი 27,078.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 05 გრანტი 12,315.0 შრომის ანაზღაურება 24 04 სულ 2,814.6 შრომის ანაზღაურება 24 03 775.1 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები 14,003.7 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 02 2021 წლის გეგმა არაფინანსური აქტივების ზრდა ვალდებულებების კლება 24 01 2020 წლის ფაქტი სახელმწიფო ქონების მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 198.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 76,777.1 60,130.0 209,130.0 209,130.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 2,760.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 მეწარმეობის განვითარება 426,857.0 357,160.0 273,310.0 228,310.0 0.0 45,000.0 54.0 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 426,547.2 357,140.0 273,290.0 228,290.0 0.0 45,000.0 1,596.9 1,760.0 1,760.0 1,760.0 0.0 0.0 309.8 20.0 20.0 20.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 180 კოდი 24 07 01 დასახელება მეწარმეობის განვითარების ადმინისტრირება კრედიტი 3,310.0 3,310.0 0.0 0.0 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 3,140.0 3,290.0 3,290.0 0.0 0.0 1,596.9 1,760.0 1,760.0 1,760.0 0.0 0.0 19.1 20.0 20.0 20.0 0.0 0.0 145,214.4 189,000.0 270,000.0 225,000.0 0.0 45,000.0 144,923.7 189,000.0 270,000.0 225,000.0 0.0 45,000.0 290.7 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 278,756.4 165,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 278,756.4 165,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 3,752.7 28,680.0 37,650.0 6,670.0 0.0 30,980.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 10.0 10.0 10.0 10.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,714.1 3,560.0 7,620.0 6,640.0 0.0 980.0 273.5 300.0 300.0 300.0 0.0 0.0 38.6 25,120.0 30,030.0 30.0 0.0 30,000.0 549.5 580.0 600.0 600.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 29.0 29.0 29.0 29.0 0.0 0.0 ხარჯები 549.5 580.0 600.0 600.0 0.0 0.0 489.9 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 4,367.8 3,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 4,367.8 3,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 8,948.7 8,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 8,948.7 8,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 18,921.1 17,600.0 11,620.0 0.0 0.0 11,620.0 ხარჯები 17,360.5 17,430.0 11,620.0 0.0 0.0 11,620.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,560.6 170.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 5,500.0 500.0 5,000.0 0.0 0.0 0.0 5,500.0 500.0 5,000.0 0.0 30,062.5 51,500.0 80,150.0 9,750.0 6,000.0 64,400.0 მეწარმეობის განვითარების ხელშეწყობა ახალი კორონავირუსის გავრცელებიდან გამომდინარე, ეკონომიკის ხელშეწყობის ღონისძიებები ხარჯები საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა ნავთობისა და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა შრომის ანაზღაურება 24 10 ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება 24 11 ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება 24 12 საქართველოს ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტი (IBRD) ხარჯები ხარჯები 24 13 ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (KfW) 24 14 სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება ხარჯები 24 14 01 გრანტი 54.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 09 3,160.0 სულ 2,867.0 ხარჯები 24 08 2,886.2 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 07 03 2021 წლის გეგმა მომუშავეთა რიცხოვნობა შრომის ანაზღაურება 24 07 02 2020 წლის ფაქტი ხარჯები 2,500.0 8,200.0 15,750.0 9,750.0 6,000.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 27,562.5 43,300.0 64,400.0 0.0 0.0 64,400.0 5,672.7 7,200.0 5,100.0 4,800.0 0.0 300.0 ხარჯები 1,500.0 1,200.0 4,800.0 4,800.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 4,172.7 6,000.0 300.0 0.0 0.0 300.0 ელექტროგადამცემი ქსელის გაძლიერების პროექტი 181 კოდი 24 14 02 დასახელება საქართველოს ელექტროგადამცემი ქსელის გაფართოების ღია პროგრამა ხარჯები 24 14 03 02 24 14 03 03 24 14 03 06 24 15 24 17 450.0 0.0 5,600.0 450.0 0.0 0.0 0.0 0.0 5,600.0 1,362.5 4,800.0 5,300.0 300.0 0.0 5,000.0 0.0 1,000.0 300.0 300.0 0.0 0.0 1,362.5 3,800.0 5,000.0 0.0 0.0 5,000.0 1,653.8 1,800.0 750.0 150.0 0.0 600.0 0.0 0.0 150.0 150.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 1,653.8 1,800.0 600.0 0.0 0.0 600.0 რეგიონალური ელექტროგადაცემის გაუმჯობესების პროექტი 21,373.4 37,700.0 69,000.0 4,500.0 6,000.0 58,500.0 ხარჯები 1,000.0 6,000.0 10,500.0 4,500.0 6,000.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 20,373.4 31,700.0 58,500.0 0.0 0.0 58,500.0 100.0 9,400.0 20,000.0 1,000.0 6,000.0 13,000.0 ხარჯები 100.0 2,700.0 7,000.0 1,000.0 6,000.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 6,700.0 13,000.0 0.0 0.0 13,000.0 0.0 6,500.0 5,000.0 500.0 0.0 4,500.0 ხარჯები 0.0 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 6,000.0 4,500.0 0.0 0.0 4,500.0 500 კვ ეგხ ჯვარი-წყალტუბო (WB) 20,373.4 8,500.0 20,500.0 500.0 0.0 20,000.0 500 კვ ეგხ-ის "ქსანი-სტეფანწმინდა" მშენებლობა (EBRD, EU, KfW) ელექტროგადამცემი ხაზი "ჯვარი ხორგა" (EBRD, EU, KfW) 500 კვ ეგხ "წყალტუბო-ახალციხე-თორთუმი" (KfW) ჩრდილოეთის რგოლი (EBRD), ნამახვანი წყალტუბო - ლაჯანური (EBRD, KfW) 0.0 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 20,373.4 8,000.0 20,000.0 0.0 0.0 20,000.0 500.0 7,000.0 8,000.0 1,500.0 0.0 6,500.0 ხარჯები 500.0 1,000.0 1,500.0 1,500.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 6,000.0 6,500.0 0.0 0.0 6,500.0 0.0 6,000.0 10,500.0 500.0 0.0 10,000.0 ხარჯები 0.0 1,000.0 500.0 500.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 5,000.0 10,000.0 0.0 0.0 10,000.0 ხელედულა-ლაჯანური-ონი (KfW) 400.0 300.0 5,000.0 500.0 0.0 4,500.0 ხარჯები 400.0 300.0 500.0 500.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 0.0 4,500.0 0.0 0.0 4,500.0 63,336.5 22,800.0 53,550.0 53,550.0 0.0 0.0 63,336.5 22,800.0 53,550.0 53,550.0 0.0 0.0 538.3 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 ხარჯები 460.2 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 78.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარება 0.0 1,500.0 1,500.0 1,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 0.0 8.0 8.0 8.0 0.0 0.0 ხარჯები 0.0 1,500.0 1,490.0 1,490.0 0.0 0.0 გურიის ელგადაცემის ხაზების ინფრასტრუქტურის გაძლიერება (KfW) კახეთის ინფრასტრუქტურის გაძლიერება (KfW) მოსახლეობის ელექტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება ხარჯები 24 16 6,050.0 450.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 24 14 03 05 კრედიტი 5,600.0 ხარჯები 24 14 03 04 გრანტი 5,600.0 ხარჯები 24 14 03 01 6,600.0 სულ 1,000.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 24 14 03 3,016.3 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები 0.0 ხარჯები 24 14 02 02 2021 წლის გეგმა 3,016.3 ფინანსური აქტივების ზრდა 24 14 02 01 2020 წლის ფაქტი საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა 182 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 100.0 162.0 162.0 0.0 0.0 0.0 0.0 10.0 10.0 0.0 0.0 0.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 0.0 0.0 0.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 0.0 0.0 39,441.3 32,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 39,441.3 30,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 62,913.1 21,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 62,912.6 21,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 189.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 189.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 140.0 140.0 0.0 0.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 16.0 16.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 140.0 140.0 0.0 0.0 0.0 0.0 110.0 110.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,202,373.3 2,456,630.0 2,843,970.0 1,502,430.0 22,870.0 1,318,670.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 18 24 19 ვარდნილისა და ენგურის ჰიდროელექტროსადგურების რეაბილიტაციის პროექტი (EBRD, EIB, EU) ვალდებულებების კლება ხარჯები ფინანსური აქტივების ზრდა ახალ კორონავირუსთან დაკავშირებული კარანტინისა და სხვა ღონისძიებების განხორციელება ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 24 21 ბაქო - თბილისი - ყარსის სარკინიგზო მაგისტრალის მშენებლობისათვის მარაბდა ახალქალაქი - კარწახის მონაკვეთზე კერძო საკუთრებაში არსებული მიწების გამოსყიდვაკომპენსაცია 24 22 აკრედიტაციის პროცესის მართვა და განვითარება ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა 339.0 324.0 318.0 318.0 0.0 0.0 295,636.5 486,200.0 472,050.0 440,530.0 16,120.0 15,400.0 8,726.7 8,980.0 10,550.0 10,550.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,769,700.8 1,888,700.0 2,231,320.0 1,061,900.0 6,750.0 1,162,670.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 137,035.9 81,730.0 140,600.0 0.0 0.0 140,600.0 6,381.9 5,700.0 6,800.0 6,800.0 0.0 0.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება 25 01 რეგიონებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 150.0 135.0 129.0 129.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,319.4 5,650.0 6,750.0 6,750.0 0.0 0.0 3,590.7 3,550.0 4,550.0 4,550.0 0.0 0.0 62.5 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 1,493,864.9 1,538,930.0 1,862,320.0 915,770.0 0.0 946,550.0 189.0 189.0 189.0 189.0 0.0 0.0 119,032.0 161,480.0 138,570.0 133,120.0 0.0 5,450.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 25 02 საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 5,136.0 5,430.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 1,374,832.9 1,377,450.0 1,723,750.0 782,650.0 0.0 941,100.0 6,965.7 7,530.0 8,220.0 8,220.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 189.0 189.0 189.0 189.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,931.6 7,430.0 8,120.0 8,120.0 0.0 0.0 5,136.0 5,430.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 25 02 01 0.0 2022 წლის პროექტი სულ ორმხრივი ხელშეკრულებების ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები 25 00 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები შრომის ანაზღაურება 24 20 2020 წლის ფაქტი საავტომობილო გზების პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება 183 კოდი დასახელება 25 02 03 25 03 25 04 34.1 2022 წლის პროექტი სულ გრანტი კრედიტი 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 566,573.7 641,400.0 617,100.0 543,125.0 0.0 73,975.0 ხარჯები 98,074.6 138,500.0 116,400.0 115,500.0 0.0 900.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 468,499.1 502,900.0 500,700.0 427,625.0 0.0 73,075.0 920,325.5 890,000.0 1,237,000.0 364,425.0 0.0 872,575.0 ხარჯები 14,025.8 15,550.0 14,050.0 9,500.0 0.0 4,550.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 906,299.7 874,450.0 1,222,950.0 354,925.0 0.0 868,025.0 რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია 279,302.5 334,350.0 463,850.0 263,030.0 500.0 200,320.0 ხარჯები 9,390.9 13,450.0 36,780.0 27,330.0 500.0 8,950.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 269,911.6 320,900.0 427,070.0 235,700.0 0.0 191,370.0 245,315.0 348,600.0 379,850.0 248,800.0 11,850.0 119,200.0 103,593.3 270,020.0 260,650.0 248,800.0 11,850.0 0.0 საავტომობილო გზების მშენებლობა და მოვლაშენახვა ჩქაროსნული ავტომაგისტრალების მშენებლობა წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენარეაბილიტაცია ხარჯები 25 05 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები არაფინანსური აქტივების ზრდა 25 02 02 2020 წლის ფაქტი არაფინანსური აქტივების ზრდა 6,562.2 1,150.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 135,159.5 77,430.0 119,200.0 0.0 0.0 119,200.0 20,655.3 33,650.0 49,450.0 24,280.0 3,770.0 21,400.0 ხარჯები 18,778.8 29,350.0 28,050.0 24,280.0 3,770.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა 1,876.4 4,300.0 21,400.0 0.0 0.0 21,400.0 25 06 იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა 21,000.0 31,300.0 6,700.0 6,700.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 21,000.0 31,300.0 6,700.0 6,700.0 0.0 0.0 25 07 ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია 135,853.8 164,100.0 75,000.0 37,050.0 6,750.0 31,200.0 26 00 ხარჯები 38,522.1 6,250.0 1,250.0 250.0 0.0 1,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 97,331.7 157,850.0 73,750.0 36,800.0 6,750.0 30,200.0 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 238,813.3 296,500.0 268,400.0 253,400.0 0.0 15,000.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 5,079.0 5,069.0 5,091.0 5,091.0 0.0 0.0 ხარჯები 207,649.4 260,240.0 227,288.0 222,288.0 0.0 5,000.0 71,051.2 79,984.0 84,923.0 84,923.0 0.0 0.0 31,163.8 36,260.0 41,112.0 31,112.0 0.0 10,000.0 48,226.4 85,700.0 48,900.0 48,900.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 198.0 189.0 188.0 188.0 0.0 0.0 ხარჯები 48,144.7 85,330.0 48,700.0 48,700.0 0.0 0.0 3,760.1 3,900.0 5,160.0 5,160.0 0.0 0.0 81.7 370.0 200.0 200.0 0.0 0.0 147,712.0 156,520.0 171,500.0 171,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 4,070.0 4,070.0 4,070.0 4,070.0 0.0 0.0 ხარჯები 127,515.6 136,520.0 141,500.0 141,500.0 0.0 0.0 56,584.4 64,605.0 67,300.0 67,300.0 0.0 0.0 20,196.4 20,000.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 01 სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 02 საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 184 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 119,517.9 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები კოდი 26 02 01 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 129,520.0 134,500.0 134,500.0 0.0 0.0 4,070.0 4,070.0 4,070.0 4,070.0 0.0 0.0 119,517.9 129,520.0 134,500.0 134,500.0 0.0 0.0 56,584.4 64,605.0 67,300.0 67,300.0 0.0 0.0 7,997.7 7,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 7,997.7 7,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 20,196.4 20,000.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 20,196.4 20,000.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 5,822.3 5,900.0 6,240.0 6,240.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 385.0 384.0 385.0 385.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,578.6 5,900.0 6,235.0 6,235.0 0.0 0.0 4,244.4 4,245.0 4,585.0 4,585.0 0.0 0.0 243.8 0.0 5.0 5.0 0.0 0.0 1,838.8 2,495.0 2,755.0 2,755.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 76.0 76.0 76.0 76.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,837.7 2,475.0 2,688.0 2,688.0 0.0 0.0 908.9 1,082.0 1,460.0 1,460.0 0.0 0.0 1.1 20.0 67.0 67.0 0.0 0.0 2,867.5 2,500.0 2,435.0 2,435.0 0.0 0.0 პენიტენციური სისტემის მართვა და ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა ყოფითი პირობების გაუმჯობესება შრომის ანაზღაურება 26 02 02 ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა ეკვივალენტური სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა ხარჯები 26 02 03 პენიტენციური სისტემის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება 26 03 ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა არაფინანსური აქტივების ზრდა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 04 საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 05 ელექტრონული მმართველობის განვითარება მომუშავეთა რიცხოვნობა 43.0 43.0 43.0 43.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,851.6 2,500.0 2,435.0 2,435.0 0.0 0.0 999.9 1,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 15.9 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 7,504.7 6,500.0 7,730.0 7,730.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 307.0 307.0 329.0 329.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,979.8 6,500.0 7,230.0 7,230.0 0.0 0.0 3,723.5 5,152.0 5,418.0 5,418.0 0.0 0.0 1,524.9 0.0 500.0 500.0 0.0 0.0 7,874.0 16,485.0 6,340.0 6,340.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,841.2 4,115.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3,032.8 12,370.0 340.0 340.0 0.0 0.0 7,324.9 5,000.0 7,500.0 7,500.0 0.0 0.0 2,678.7 3,000.0 7,500.0 7,500.0 0.0 0.0 830.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,646.2 2,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 06 დანაშაულის პრევენცია, პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 26 07 26 08 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა განვითარება/ხელმისაწვდომობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 185 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2,129.7 ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა კოდი დასახელება 26 09 მიწის ბაზრის განვითარება (WB) 26 10 27 00 სულ გრანტი კრედიტი 15,400.0 15,000.0 0.0 0.0 15,000.0 2,114.4 13,900.0 5,000.0 0.0 0.0 5,000.0 15.2 1,500.0 10,000.0 0.0 0.0 10,000.0 7,513.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,107.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,405.9 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 5,631,137.3 6,092,964.0 5,941,829.0 5,891,829.0 0.0 50,000.0 2,439.0 2,877.0 2,877.0 2,877.0 0.0 0.0 5,509,531.1 5,986,591.0 5,833,860.0 5,783,860.0 0.0 50,000.0 სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 36,100.1 41,099.0 43,818.0 43,818.0 0.0 0.0 121,606.2 106,373.0 107,969.0 107,969.0 0.0 0.0 66,687.7 63,853.0 67,220.0 67,220.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 2,439.0 2,701.0 2,710.0 2,710.0 0.0 0.0 ხარჯები 64,469.3 62,422.0 65,824.0 65,824.0 0.0 0.0 35,941.3 36,749.0 39,468.0 39,468.0 0.0 0.0 2,218.3 1,431.0 1,396.0 1,396.0 0.0 0.0 12,409.3 11,016.0 10,400.0 10,400.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 200.0 200.0 190.0 190.0 0.0 0.0 ხარჯები 11,080.6 10,316.0 10,300.0 10,300.0 0.0 0.0 3,795.2 5,000.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 1,328.7 700.0 100.0 100.0 0.0 0.0 4,235.8 5,672.0 5,700.0 5,700.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 148.0 148.0 148.0 148.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,220.7 5,652.0 5,670.0 5,670.0 0.0 0.0 2,731.4 3,058.0 3,058.0 3,058.0 0.0 0.0 15.0 20.0 30.0 30.0 0.0 0.0 21,012.0 11,300.0 11,450.0 11,450.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 01 ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სფეროში პოლიტიკის შემუშავება და მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 02 სამედიცინო საქმიანობის რეგულირების პროგრამა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 03 დაავადებათა კონტროლისა და ეპიდემიოლოგიური უსაფრთხოების პროგრამის მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 302.0 301.0 299.0 299.0 0.0 0.0 ხარჯები 20,529.8 11,210.0 11,250.0 11,250.0 0.0 0.0 8,399.6 3,560.0 3,550.0 3,550.0 0.0 0.0 482.1 90.0 200.0 200.0 0.0 0.0 14,652.8 13,480.0 14,640.0 14,640.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,066.0 1,043.0 1,021.0 1,021.0 0.0 0.0 ხარჯები 14,456.9 13,230.0 14,360.0 14,360.0 0.0 0.0 10,590.5 8,520.0 9,700.0 9,700.0 0.0 0.0 196.0 250.0 280.0 280.0 0.0 0.0 4,881.1 6,927.0 7,870.0 7,870.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 04 სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 05 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები სახელმწიფო ზრუნვის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების მართვა 186 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა მომუშავეთა რიცხოვნობა 370.0 ხარჯები კოდი დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 431.0 437.0 437.0 0.0 0.0 4,827.3 6,771.0 7,569.0 7,569.0 0.0 0.0 3,972.4 5,900.0 6,500.0 6,500.0 0.0 0.0 53.7 156.0 301.0 301.0 0.0 0.0 3,964.9 4,255.0 4,405.0 4,405.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 124.0 122.0 121.0 121.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,912.2 4,190.0 4,325.0 4,325.0 0.0 0.0 2,579.2 2,900.0 2,916.0 2,916.0 0.0 0.0 52.6 65.0 80.0 80.0 0.0 0.0 4,230.7 5,510.0 5,560.0 5,560.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 178.0 178.0 178.0 178.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,203.3 5,460.0 5,410.0 5,410.0 0.0 0.0 2,711.2 3,450.0 3,450.0 3,450.0 0.0 0.0 27.4 50.0 150.0 150.0 0.0 0.0 363.5 1,213.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 51.0 51.0 52.0 52.0 0.0 0.0 ხარჯები 300.7 1,113.0 1,250.0 1,250.0 0.0 0.0 258.8 850.0 890.0 890.0 0.0 0.0 62.7 100.0 50.0 50.0 0.0 0.0 937.7 4,480.0 4,180.0 4,180.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 0.0 227.0 216.0 216.0 0.0 0.0 ხარჯები 937.7 4,480.0 4,175.0 4,175.0 0.0 0.0 903.0 3,511.0 3,369.0 3,369.0 0.0 0.0 0.0 0.0 5.0 5.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,715.0 1,715.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 0.0 0.0 48.0 48.0 0.0 0.0 ხარჯები 0.0 0.0 1,515.0 1,515.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,035.0 1,035.0 0.0 0.0 0.0 0.0 200.0 200.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 06 საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 07 დევნილთა, ეკომიგრანტთა და საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 08 დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 09 ჯანმრთელობის დაცვის პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 01 10 ინფორმაციული ტექნოლოგიების სისტემების განვითარება და მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 02 მოსახლეობის სოციალური დაცვა ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 02 01 მოსახლეობის საპენსიო უზრუნველყოფა 27 02 02 მოსახლეობის მიზნობრივი ჯგუფების სოციალური დახმარება ხარჯები ხარჯები 27 02 03 სოციალური რეაბილიტაცია და ბავშვზე ზრუნვა ხარჯები 27 02 04 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები სოციალური შეღავათები მაღალმთიან დასახლებაში ხარჯები 3,848,765.2 3,854,900.0 3,998,710.0 3,998,710.0 0.0 0.0 3,848,564.7 3,854,800.0 3,998,565.0 3,998,565.0 0.0 0.0 200.6 100.0 145.0 145.0 0.0 0.0 2,247,137.9 2,600,000.0 2,885,000.0 2,885,000.0 0.0 0.0 2,247,137.9 2,600,000.0 2,885,000.0 2,885,000.0 0.0 0.0 794,687.2 891,000.0 982,600.0 982,600.0 0.0 0.0 794,687.2 891,000.0 982,600.0 982,600.0 0.0 0.0 32,487.4 40,000.0 48,110.0 48,110.0 0.0 0.0 32,487.4 40,000.0 48,110.0 48,110.0 0.0 0.0 59,285.4 66,300.0 75,000.0 75,000.0 0.0 0.0 59,285.4 66,300.0 75,000.0 75,000.0 0.0 0.0 187 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 7,094.6 ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა კოდი 27 02 05 დასახელება სახელმწიფო ზრუნვის, ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების უზრუნველყოფა 27 02 06 ახალი კორონავირუსით გამოწვეული სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესების გამო მოსახლეობის სოციალური დახმარება 27 03 მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა ხარჯები 0.0 6,894.1 7,500.0 7,855.0 7,855.0 0.0 0.0 200.6 100.0 145.0 145.0 0.0 0.0 708,072.8 250,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 50,000.0 1,560,877.5 2,009,991.0 1,722,554.0 1,672,554.0 0.0 50,000.0 158.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 10,437.9 525.0 11,350.0 11,350.0 0.0 0.0 964,278.1 800,000.0 820,000.0 820,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 961,711.9 800,000.0 810,000.0 810,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,566.2 0.0 10,000.0 10,000.0 0.0 0.0 100,680.7 113,654.0 122,645.0 122,645.0 0.0 0.0 99,454.4 113,524.0 122,295.0 122,295.0 0.0 0.0 158.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,226.4 130.0 350.0 350.0 0.0 0.0 2,970.3 2,800.0 2,900.0 2,900.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,970.3 2,800.0 2,900.0 2,900.0 0.0 0.0 იმუნიზაცია 24,130.7 43,388.0 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 24,130.7 43,278.0 49,650.0 49,650.0 0.0 0.0 0.0 110.0 350.0 350.0 0.0 0.0 2,607.8 2,200.0 2,300.0 2,300.0 0.0 0.0 2,607.8 2,200.0 2,300.0 2,300.0 0.0 0.0 4,108.8 4,000.0 6,085.0 6,085.0 0.0 0.0 4,108.8 4,000.0 6,085.0 6,085.0 0.0 0.0 229.1 260.0 260.0 260.0 0.0 0.0 229.1 260.0 260.0 260.0 0.0 0.0 18,939.0 17,159.0 17,200.0 17,200.0 0.0 0.0 18,427.7 17,159.0 17,200.0 17,200.0 0.0 0.0 59.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 511.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 22,699.2 14,060.0 14,100.0 14,100.0 0.0 0.0 21,984.1 14,060.0 14,100.0 14,100.0 0.0 0.0 99.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 715.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობა 6,924.7 8,000.0 8,200.0 8,200.0 0.0 0.0 მოსახლეობის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვა დაავადებათა ადრეული გამოვლენა და სკრინინგი ეპიდზედამხედველობა ხარჯები 27 03 02 04 უსაფრთხო სისხლი 27 03 02 05 საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, გარემოსა და პროფესიულ დაავადებათა ჯანმრთელობის სფეროში არსებული ვალდებულებების ხელშეწყობა ხარჯები ხარჯები ტუბერკულოზის მართვა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა აივ ინფექციის/შიდსის მართვა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 27 03 02 08 0.0 1,683,904.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 03 02 07 8,000.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 03 02 06 8,000.0 1,733,904.0 შრომის ანაზღაურება 27 03 02 03 7,600.0 250,000.0 ხარჯები 27 03 02 02 კრედიტი 2,010,516.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 03 02 01 გრანტი 708,072.8 შრომის ანაზღაურება 27 03 02 სულ 1,571,315.4 ხარჯები 27 03 01 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები 188 კოდი დასახელება 27 03 02 11 გრანტი კრედიტი 8,000.0 8,200.0 8,200.0 0.0 0.0 11,305.1 13,402.0 13,500.0 13,500.0 0.0 0.0 11,305.1 13,402.0 13,500.0 13,500.0 0.0 0.0 517.7 1,385.0 2,100.0 2,100.0 0.0 0.0 ხარჯები 517.7 1,365.0 2,100.0 2,100.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 20.0 0.0 0.0 0.0 0.0 6,248.4 7,000.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 6,248.4 7,000.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 503,351.5 1,096,362.0 790,759.0 740,759.0 0.0 50,000.0 ხარჯები 496,706.1 1,095,967.0 789,759.0 739,759.0 0.0 50,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 6,645.3 395.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 25,686.8 28,900.0 35,000.0 35,000.0 0.0 0.0 25,686.8 28,900.0 35,000.0 35,000.0 0.0 0.0 15,802.2 19,693.0 21,900.0 21,900.0 0.0 0.0 15,802.2 19,693.0 21,900.0 21,900.0 0.0 0.0 2,000.0 2,000.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 2,000.0 2,000.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 41,636.2 53,650.0 53,259.0 53,259.0 0.0 0.0 41,636.2 53,650.0 53,259.0 53,259.0 0.0 0.0 3,291.5 4,480.0 4,500.0 4,500.0 0.0 0.0 3,291.5 4,480.0 4,500.0 4,500.0 0.0 0.0 12,496.5 15,204.0 20,000.0 20,000.0 0.0 0.0 12,496.5 15,204.0 20,000.0 20,000.0 0.0 0.0 118,707.4 121,435.0 122,600.0 122,600.0 0.0 0.0 ხარჯები 117,464.9 121,040.0 121,600.0 121,600.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,242.5 395.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 32,144.5 40,000.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 32,144.5 40,000.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 396.1 1,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 396.1 1,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 251,190.2 810,000.0 500,000.0 450,000.0 0.0 50,000.0 ხარჯები 245,787.4 810,000.0 500,000.0 450,000.0 0.0 50,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 5,402.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 68.4 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 68.4 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 2,936.7 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ნარკომანიით დაავადებულ პაციენტთა მკურნალობა ჯანმრთელობის ხელშეწყობა C ჰეპატიტის მართვა ხარჯები 27 03 03 27 03 03 01 მოსახლეობისათვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდება პრიორიტეტულ სფეროებში ფსიქიკური ჯანმრთელობა ხარჯები 27 03 03 02 დიაბეტის მართვა ხარჯები 27 03 03 03 ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება ხარჯები 27 03 03 04 დიალიზი და თირკმლის ტრანსპლანტაცია 27 03 03 05 ინკურაბელურ პაციენტთა პალიატიური მზრუნველობა 27 03 03 06 იშვიათი დაავადებების მქონე და მუდმივ ჩანაცვლებით მკურნალობას დაქვემდებარებულ პაციენტთა მკურნალობა 27 03 03 07 პირველადი და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფა ხარჯები ხარჯები ხარჯები 27 03 03 08 რეფერალური მომსახურება ხარჯები 27 03 03 09 თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება 27 03 03 10 ახალი კორონავირუსული დაავადების - COVID 19ის მართვა ხარჯები 27 03 04 დიპლომისშემდგომი სამედიცინო განათლება ხარჯები 27 03 05 6,924.7 2022 წლის პროექტი სულ ხარჯები 27 03 02 10 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები 27 03 02 09 2020 წლის ფაქტი სახელმწიფო კლინიკების მართვა 189 კოდი დასახელება 27 04 სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა გრანტი კრედიტი 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 50,724.8 58,000.0 31,000.0 31,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,546.5 500.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 48,178.3 57,500.0 30,000.0 30,000.0 0.0 0.0 2,086.7 8,860.0 8,760.0 8,760.0 0.0 0.0 0.0 176.0 167.0 167.0 0.0 0.0 1,360.4 8,743.0 8,682.0 8,682.0 0.0 0.0 შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 0.0 4,350.0 4,350.0 4,350.0 0.0 0.0 726.3 117.0 78.0 78.0 0.0 0.0 91,557.4 96,835.0 102,235.0 102,235.0 0.0 0.0 ხარჯები 31,712.6 50,135.0 37,235.0 37,235.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 59,844.8 46,700.0 65,000.0 65,000.0 0.0 0.0 432.4 650.0 650.0 650.0 0.0 0.0 432.4 650.0 650.0 650.0 0.0 0.0 5,360.7 10,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 5,360.7 10,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 68,822.7 85,000.0 93,400.0 93,400.0 0.0 0.0 ხარჯები 21,035.4 38,300.0 28,400.0 28,400.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 47,787.3 46,700.0 65,000.0 65,000.0 0.0 0.0 119.0 85.0 85.0 85.0 0.0 0.0 119.0 85.0 85.0 85.0 0.0 0.0 772.5 1,100.0 1,100.0 1,100.0 0.0 0.0 772.5 1,100.0 1,100.0 1,100.0 0.0 0.0 16,050.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 3,992.7 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 27 06 01 იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა სარეინტეგრაციო დახმარება საქართველოში დაბრუნებული მიგრანტებისათვის ხარჯები 27 06 02 ეკომიგრანტთა მიგრაციის მართვა ხარჯები 27 06 03 27 06 04 იძულებით გადაადგილებულ პირთა განსახლების სოციალური და საცხოვრებელი პირობების შექმნა საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა ინტეგრაციის ხელშეწყობა ხარჯები 27 06 05 საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფის პროგრამა 27 06 06 ეკონომიკური მონაწილეობა, საცხოვრებლით უზრუნველყოფა და სოციალური ინფრასტრუქტურა იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მასპინძელი თემებისათვის (KfW) ხარჯები ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 28 00 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 28 01 12,057.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 156,573.3 170,700.0 175,500.0 175,500.0 0.0 0.0 784.0 784.0 784.0 784.0 0.0 0.0 153,871.6 169,690.0 174,490.0 174,490.0 0.0 0.0 9,084.6 9,415.0 10,959.0 10,959.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,701.7 1,010.0 1,010.0 1,010.0 0.0 0.0 საგარეო პოლიტიკის განხორციელება 155,868.2 169,850.0 174,634.0 174,634.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 28 01 01 2,936.7 2022 წლის პროექტი სულ მომუშავეთა რიცხოვნობა 27 06 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები 27 05 2020 წლის ფაქტი საგარეო პოლიტიკის დაგეგმვა და მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 779.0 779.0 779.0 779.0 0.0 0.0 153,171.4 168,845.0 173,629.0 173,629.0 0.0 0.0 8,964.6 9,295.0 10,823.0 10,823.0 0.0 0.0 2,696.9 1,005.0 1,005.0 1,005.0 0.0 0.0 145,713.0 161,370.0 165,083.0 165,083.0 0.0 0.0 759.0 759.0 759.0 759.0 0.0 0.0 190 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 160,370.0 164,083.0 164,083.0 0.0 0.0 8,628.2 8,900.0 10,410.0 10,410.0 0.0 0.0 922.6 1,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 6,300.0 6,300.0 7,300.0 7,300.0 0.0 0.0 6,300.0 6,300.0 7,300.0 7,300.0 0.0 0.0 124.9 125.0 125.0 125.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 2.0 2.0 2.0 2.0 0.0 0.0 ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 28 01 02 საერთაშორისო ორგანიზაციებში არსებული ფინანსური ვალდებულებების უზრუნველყოფა 28 01 03 საერთაშორისო ხელშეკრულებების და სხვა დოკუმენტების თარგმნა და დამოწმება ხარჯები 124.9 125.0 125.0 125.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 41.3 60.0 53.0 53.0 0.0 0.0 დიასპორული პოლიტიკა 2,515.1 1,200.0 1,200.0 1,200.0 0.0 0.0 ხარჯები 752.9 1,200.0 1,200.0 1,200.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,762.2 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,215.3 855.0 926.0 926.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 18.0 18.0 18.0 18.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,203.3 850.0 921.0 921.0 0.0 0.0 295.1 335.0 360.0 360.0 0.0 0.0 12.0 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 705.1 850.0 866.0 866.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 5.0 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 ხარჯები 700.2 845.0 861.0 861.0 0.0 0.0 ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციის თაობაზე საზოგადოების ინფორმირება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 28 02 მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში შრომის ანაზღაურება 29 00 120.0 120.0 136.0 136.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 4.8 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 842,378.8 930,000.0 918,000.0 900,000.0 0.0 18,000.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 40,646.0 40,646.0 40,646.0 40,646.0 0.0 0.0 ხარჯები 684,599.1 678,036.4 688,719.3 688,719.3 0.0 0.0 411,259.4 426,122.5 432,337.0 432,337.0 0.0 0.0 157,779.7 251,963.6 229,280.7 211,280.7 0.0 18,000.0 349,970.2 356,780.0 358,587.0 358,587.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 29 01 თავდაცვის მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 37,893.0 37,893.0 37,814.0 37,814.0 0.0 0.0 ხარჯები 349,561.2 356,780.0 358,487.0 358,487.0 0.0 0.0 324,407.1 335,000.0 336,500.0 336,500.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 29 02 არაფინანსური აქტივების ზრდა 409.0 0.0 100.0 100.0 0.0 0.0 პროფესიული სამხედრო განათლება 51,104.8 53,292.0 57,600.0 57,600.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,671.0 1,671.0 1,686.0 1,686.0 0.0 0.0 ხარჯები 50,640.6 52,846.0 57,075.2 57,075.2 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 29 03 144,790.3 2022 წლის პროექტი სულ შრომის ანაზღაურება 28 01 05 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები 28 01 04 2020 წლის ფაქტი 44,773.6 45,970.0 49,518.5 49,518.5 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 464.2 446.0 524.8 524.8 0.0 0.0 ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა 55,172.2 60,720.0 59,000.0 59,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 446.0 446.0 446.0 446.0 0.0 0.0 ხარჯები 54,877.5 58,792.0 58,346.0 58,346.0 0.0 0.0 191 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 4,000.0 4,500.0 4,500.0 0.0 0.0 294.7 1,928.0 654.0 654.0 0.0 0.0 7,372.5 7,800.0 6,800.0 6,800.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 31.0 31.0 38.0 38.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,272.2 4,046.6 4,906.9 4,906.9 0.0 0.0 850.4 1,121.4 1,133.4 1,133.4 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 4,100.4 3,753.4 1,893.1 1,893.1 0.0 0.0 ინფრასტრუქტურის განვითარება 69,135.3 80,000.0 80,000.0 80,000.0 0.0 0.0 მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები შრომის ანაზღაურება 29 06 ხარჯები 526.6 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 68,608.7 80,000.0 80,000.0 80,000.0 0.0 0.0 საერთაშორისო სამშვიდობო მისიები 45,009.8 33,000.0 2,000.0 2,000.0 0.0 0.0 45,009.8 33,000.0 2,000.0 2,000.0 0.0 0.0 562.8 500.0 0.0 0.0 0.0 0.0 32,944.1 33,530.0 32,790.0 32,790.0 0.0 0.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება 29 07 სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება მომუშავეთა რიცხოვნობა 605.0 605.0 662.0 662.0 0.0 0.0 ხარჯები 31,392.9 29,693.8 31,187.2 31,187.2 0.0 0.0 5,887.4 8,031.1 9,185.1 9,185.1 0.0 0.0 1,551.1 3,836.2 1,602.8 1,602.8 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 29 08 29 09 თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება 56,884.2 110,000.0 118,000.0 118,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,470.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 54,414.2 110,000.0 118,000.0 118,000.0 0.0 0.0 150,410.9 144,878.0 185,223.0 185,223.0 0.0 0.0 146,848.3 142,878.0 176,717.0 176,717.0 0.0 0.0 31,062.3 31,500.0 31,500.0 31,500.0 0.0 0.0 ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 29 10 30 00 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3,562.6 2,000.0 8,506.0 8,506.0 0.0 0.0 საქართველოს თავდაცვის ძალების შესაძლებლობის გაძლიერება (SG) 24,374.8 50,000.0 18,000.0 0.0 0.0 18,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 24,374.8 50,000.0 18,000.0 0.0 0.0 18,000.0 765,835.6 780,000.0 800,000.0 800,000.0 0.0 0.0 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა 30,418.0 30,500.0 30,500.0 30,500.0 0.0 0.0 ხარჯები 705,133.4 737,046.0 753,632.0 753,632.0 0.0 0.0 493,891.8 525,200.0 531,026.0 531,026.0 0.0 0.0 60,702.3 42,954.0 46,368.0 46,368.0 0.0 0.0 560,526.4 584,899.0 591,785.0 591,785.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 20,854.0 20,936.0 20,936.0 20,936.0 0.0 0.0 ხარჯები 511,824.5 547,950.0 551,776.0 551,776.0 0.0 0.0 361,261.9 387,309.0 393,135.0 393,135.0 0.0 0.0 48,701.9 36,949.0 40,009.0 40,009.0 0.0 0.0 სახელმწიფო საზღვრის დაცვა 101,490.3 97,097.0 102,311.0 102,311.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,657.0 3,657.0 3,657.0 3,657.0 0.0 0.0 ხარჯები 93,143.8 94,451.0 99,311.0 99,311.0 0.0 0.0 67,320.3 69,550.0 69,550.0 69,550.0 0.0 0.0 8,346.5 2,646.0 3,000.0 3,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 30 01 საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 30 02 3,715.9 2022 წლის პროექტი სულ არაფინანსური აქტივების ზრდა 29 05 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები შრომის ანაზღაურება 29 04 2020 წლის ფაქტი შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 192 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 30 03 ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), დიპლომატიური წარმომადგენლობების, ეროვნული საგანძურის დაცვის და უსაფრთხოების დონის ამაღლება 10,032.8 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები სულ გრანტი კრედიტი 11,648.0 11,648.0 11,648.0 0.0 0.0 1,178.0 1,178.0 1,178.0 1,178.0 0.0 0.0 10,022.6 11,598.0 11,598.0 11,598.0 0.0 0.0 8,675.1 9,683.0 9,683.0 9,683.0 0.0 0.0 10.2 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 6,079.7 6,875.0 6,875.0 6,875.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 121.0 121.0 121.0 121.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,501.4 6,575.0 6,575.0 6,575.0 0.0 0.0 2,562.8 2,875.0 2,875.0 2,875.0 0.0 0.0 578.4 300.0 300.0 300.0 0.0 0.0 5,621.3 4,180.0 4,180.0 4,180.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 35.0 35.0 35.0 35.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,615.8 4,177.0 4,177.0 4,177.0 0.0 0.0 719.8 783.0 783.0 783.0 0.0 0.0 5.5 3.0 3.0 3.0 0.0 0.0 82,085.1 75,301.0 83,201.0 83,201.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 4,573.0 4,573.0 4,573.0 4,573.0 0.0 0.0 ხარჯები 79,025.2 72,295.0 80,195.0 80,195.0 0.0 0.0 53,351.9 55,000.0 55,000.0 55,000.0 0.0 0.0 3,059.8 3,006.0 3,006.0 3,006.0 0.0 0.0 496,804.3 628,575.0 577,000.0 527,700.0 2,300.0 47,000.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 30 04 სამართალდამცავი სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 30 05 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 30 06 სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 00 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,539.0 3,574.0 3,627.0 3,627.0 0.0 0.0 ხარჯები 463,176.6 611,091.0 540,260.0 496,020.0 1,240.0 43,000.0 47,023.3 48,240.0 50,431.0 49,801.0 630.0 0.0 33,627.7 17,484.0 36,740.0 31,680.0 1,060.0 4,000.0 11,570.9 10,050.0 13,720.0 13,720.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 257.0 259.0 283.0 283.0 0.0 0.0 ხარჯები 9,862.8 9,950.0 11,720.0 11,720.0 0.0 0.0 5,388.8 6,070.0 7,353.0 7,353.0 0.0 0.0 1,708.1 100.0 2,000.0 2,000.0 0.0 0.0 9,192.5 8,220.0 9,490.0 9,490.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 225.0 227.0 251.0 251.0 0.0 0.0 ხარჯები 7,484.4 8,120.0 9,390.0 9,390.0 0.0 0.0 4,883.0 5,300.0 6,640.0 6,640.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 01 გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 01 01 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა შრომის ანაზღაურება 193 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 581.2 930.0 830.0 830.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 32.0 32.0 32.0 32.0 0.0 0.0 ხარჯები 581.2 930.0 830.0 830.0 0.0 0.0 505.8 770.0 713.0 713.0 0.0 0.0 521.1 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 521.1 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 1,276.0 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 1,276.0 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 ხარჯები 0.0 0.0 600.0 600.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 0.0 1,900.0 1,900.0 0.0 0.0 28,838.2 29,855.0 54,485.0 54,485.0 0.0 0.0 გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ღონისძიებები შრომის ანაზღაურება ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია 31 01 04 ბიოლოგიური მრავალფეროვნების დაცვის ღონისძიებები 31 01 05 ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და ელექტრონული სისტემების ფუნქციონირების უზრუნველყოფა ხარჯები ხარჯები სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა მომუშავეთა რიცხოვნობა 509.0 509.0 509.0 509.0 0.0 0.0 ხარჯები 27,990.0 29,003.0 46,480.0 46,480.0 0.0 0.0 6,264.0 7,155.0 7,154.0 7,154.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 848.3 852.0 8,005.0 8,005.0 0.0 0.0 მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება 94,946.1 152,800.0 84,610.0 84,610.0 0.0 0.0 50.0 50.0 50.0 50.0 0.0 0.0 94,913.4 152,630.0 84,280.0 84,280.0 0.0 0.0 1,104.0 1,200.0 1,200.0 1,200.0 0.0 0.0 32.7 170.0 330.0 330.0 0.0 0.0 7,089.1 5,850.0 5,200.0 5,200.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 31 03 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 04 სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიეროკვლევითი ღონისძიებების განხორციელება მომუშავეთა რიცხოვნობა 119.0 119.0 119.0 119.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,727.0 4,468.0 4,482.0 4,482.0 0.0 0.0 1,714.8 1,785.0 1,785.0 1,785.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 05 ერთიანი აგროპროექტი მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 1,382.0 718.0 718.0 0.0 0.0 280,680.0 257,700.0 240,700.0 0.0 17,000.0 368.0 366.0 366.0 366.0 0.0 0.0 214,149.2 280,030.0 255,200.0 240,200.0 0.0 15,000.0 7,212.2 7,500.0 7,250.0 7,250.0 0.0 0.0 650.0 2,500.0 500.0 0.0 2,000.0 10,681.4 10,140.0 10,200.0 10,200.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 368.0 366.0 366.0 366.0 0.0 0.0 ხარჯები 10,538.9 10,090.0 10,100.0 10,100.0 0.0 0.0 7,212.2 7,500.0 7,250.0 7,250.0 0.0 0.0 142.5 50.0 100.0 100.0 0.0 0.0 74,762.5 153,000.0 121,000.0 121,000.0 0.0 0.0 74,762.5 153,000.0 121,000.0 121,000.0 0.0 0.0 სოფლის მეურნეობის პროექტების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 05 02 2,362.1 228,325.4 14,176.2 არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 05 01 1,708.1 2022 წლის პროექტი სულ 31 01 03 31 02 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 01 02 2020 წლის ფაქტი შეღავათიანი აგროკრედიტები ხარჯები 194 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა აგროდაზღვევა 8,000.0 ხარჯები კოდი 31 05 03 31 05 04 დასახელება დანერგე მომავალი 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 11,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 8,000.0 11,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 21,180.0 40,000.0 27,000.0 27,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 21,180.0 40,000.0 27,000.0 27,000.0 0.0 0.0 31 05 05 ქართული ჩაი 23.1 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 ხარჯები 23.1 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 31 05 06 გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების თანადაფინანსების პროექტი 9,227.2 22,000.0 18,000.0 18,000.0 0.0 0.0 9,227.2 22,000.0 18,000.0 18,000.0 0.0 0.0 214.6 300.0 300.0 300.0 0.0 0.0 214.6 300.0 300.0 300.0 0.0 0.0 234.4 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 234.4 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 4,050.5 3,500.0 3,500.0 3,500.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,012.6 3,500.0 3,500.0 3,500.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 37.9 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 3,487.8 5,000.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 3,487.8 5,000.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 14,116.1 20,590.0 18,700.0 1,700.0 0.0 17,000.0 ხარჯები 13,619.1 19,990.0 16,300.0 1,300.0 0.0 15,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 497.0 600.0 2,400.0 400.0 0.0 2,000.0 3,670.8 20,000.0 18,700.0 1,700.0 0.0 17,000.0 ხარჯები 3,456.8 19,400.0 16,300.0 1,300.0 0.0 15,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 214.0 600.0 2,400.0 400.0 0.0 2,000.0 10,445.3 590.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 10,162.3 590.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 283.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 40,000.0 40,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 40,000.0 40,000.0 0.0 0.0 630.0 2,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 630.0 2,000.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 29,183.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 29,183.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 19,714.1 12,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,215.3 12,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 13,498.7 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 31 05 07 ფერმათა/ფერმერთა რეგისტრაციის პროექტი ხარჯები 31 05 08 პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერის პროგრამა 31 05 09 სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ინფრასტრუქტურული განვითარება ხარჯები 31 05 10 მოსავლის ამღები ტექნიკის თანადაფინანსების პროექტი ხარჯები 31 05 11 31 05 11 01 31 05 11 02 31 05 12 აგროსექტორის განვითარების ხელშეწყობა მერძევეობის დარგის მოდერნიზაციის და ბაზარზე წვდომის პროგრამა (DiMMA) სოფლის მეურნეობის მოდერნიზაციის, ბაზარზე წვდომისა და მდგრადობის პროექტი სასოფლო-სამეურნეო მექანიზაციის თანადაფინანსების სახელმწიფო პროგრამა ხარჯები 31 05 13 იმერეთის აგროზონა 31 05 14 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეთა ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამა 31 05 15 ახალი კორონავირუსიდან-COVID-19 - დან გამომდინარე სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერის ღონისძიებები ხარჯები ხარჯები 195 კოდი დასახელება 31 05 16 მეფუტკრეობის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების მხარდაჭერა 31 05 17 ყურძნის შესყიდვა-გადამუშავების ხელშეწყობის ღონისძიებები 31 05 18 არასტანდარტული ვაშლის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობის პროგრამა ხარჯები ხარჯები ხარჯები 31 05 19 აგროწარმოების ხელშეწყობის პროგრამა ხარჯები 31 06 31 06 01 სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია 31 07 150.0 0.0 0.0 0.0 0.0 107.0 150.0 0.0 0.0 0.0 0.0 18,492.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 18,492.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,997.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,997.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 9,224.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 9,224.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 92,000.0 62,000.0 0.0 30,000.0 90,000.0 62,000.0 0.0 28,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 404.0 1,500.0 2,000.0 0.0 0.0 2,000.0 20,300.0 50,000.0 40,000.0 40,000.0 0.0 0.0 20,300.0 50,000.0 40,000.0 40,000.0 0.0 0.0 24,700.0 20,675.0 22,000.0 22,000.0 0.0 0.0 24,700.0 20,675.0 22,000.0 22,000.0 0.0 0.0 17,172.7 20,000.0 30,000.0 0.0 0.0 30,000.0 ხარჯები 16,768.8 18,500.0 28,000.0 0.0 0.0 28,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 404.0 1,500.0 2,000.0 0.0 0.0 2,000.0 გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა 15,364.3 16,850.0 18,200.0 18,200.0 0.0 0.0 სამელიორაციო სისტემების რეაბილიტაცია და ტექნიკის შეძენა სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის მიმდინარე ტექნიკური ექსპლუატაცია ირიგაციისა და დრენაჟის სისტემების გაუმჯობესება (WB) მომუშავეთა რიცხოვნობა 870.0 870.0 870.0 870.0 0.0 0.0 ხარჯები 15,324.2 16,550.0 17,700.0 17,700.0 0.0 0.0 10,238.6 11,000.0 12,000.0 12,000.0 0.0 0.0 40.1 300.0 500.0 500.0 0.0 0.0 16,606.8 15,180.0 27,050.0 24,750.0 2,300.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 573.0 608.0 661.0 661.0 0.0 0.0 ხარჯები 12,904.6 11,600.0 11,960.0 10,720.0 1,240.0 0.0 7,697.7 5,630.0 6,130.0 5,500.0 630.0 0.0 3,702.2 3,580.0 15,090.0 14,030.0 1,060.0 0.0 12,574.3 7,950.0 9,780.0 9,780.0 0.0 0.0 დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა არაფინანსური აქტივების ზრდა სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა მომუშავეთა რიცხოვნობა 501.0 501.0 501.0 501.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,962.7 6,945.0 7,180.0 7,180.0 0.0 0.0 2,200.0 2,880.0 3,000.0 3,000.0 0.0 0.0 5,611.6 1,005.0 2,600.0 2,600.0 0.0 0.0 1,546.4 620.0 1,350.0 1,350.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 12.0 12.0 12.0 12.0 0.0 0.0 ხარჯები 686.1 620.0 1,350.0 1,350.0 0.0 0.0 150.0 150.0 150.0 150.0 0.0 0.0 860.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,129.2 4,890.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 11 კრედიტი 90,675.0 შრომის ანაზღაურება 31 10 გრანტი 89,175.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 09 სულ 62,172.7 შრომის ანაზღაურება 31 08 107.0 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები 61,768.8 ხარჯები 31 06 03 2021 წლის გეგმა ხარჯები ხარჯები 31 06 02 2020 წლის ფაქტი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის 196 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი და "განათლება მდგრადი განვითარებისთვის" ხელშეწყობის პროგრამა მომუშავეთა რიცხოვნობა 41.0 41.0 17.0 17.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,966.1 2,640.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 1,120.3 1,120.0 351.0 351.0 0.0 0.0 1,163.1 2,250.0 0.0 0.0 0.0 0.0 980.0 1,100.0 1,170.0 1,170.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 28.0 28.0 28.0 28.0 0.0 0.0 ხარჯები 974.0 1,060.0 1,158.0 1,158.0 0.0 0.0 560.2 630.0 638.0 638.0 0.0 0.0 6.0 40.0 12.0 12.0 0.0 0.0 4,171.9 5,325.0 3,000.0 3,000.0 0.0 0.0 1,566.1 0.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 793.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,605.9 5,325.0 2,000.0 2,000.0 0.0 0.0 7,501.6 4,650.0 4,500.0 4,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 141.0 141.0 141.0 141.0 0.0 0.0 ხარჯები 7,397.0 4,450.0 3,600.0 3,600.0 0.0 0.0 1,814.2 1,820.0 1,820.0 1,820.0 0.0 0.0 104.6 200.0 900.0 900.0 0.0 0.0 987.2 2,100.0 2,935.0 2,935.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 70.0 70.0 70.0 70.0 0.0 0.0 ხარჯები 984.6 1,970.0 2,850.0 2,850.0 0.0 0.0 765.1 1,300.0 1,600.0 1,600.0 0.0 0.0 2.5 130.0 85.0 85.0 0.0 0.0 1,302,561.3 1,524,765.0 1,637,495.0 1,593,395.0 3,000.0 41,100.0 1,497.0 1,497.0 1,520.0 1,520.0 0.0 0.0 1,227,143.0 1,429,155.5 1,526,315.0 1,497,215.0 0.0 29,100.0 24,139.1 26,087.0 24,926.0 24,926.0 0.0 0.0 75,418.4 95,609.5 111,180.0 96,180.0 3,000.0 12,000.0 33,145.9 42,415.0 38,810.0 38,810.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 616.0 616.0 616.0 616.0 0.0 0.0 ხარჯები 30,521.7 31,800.0 28,155.0 28,155.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 12 ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 13 გარემოს დაცვის სფეროში პროგნოზირება, შეფასება, პრევენცია და მონიტორინგი ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 14 კვების პროდუქტების, ცხოველთა და მცენარეთა დაავადებების დიაგნოსტიკა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 31 15 მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 00 საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 01 განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება 32 02 13,482.8 14,477.0 11,635.0 11,635.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,624.2 10,615.0 10,655.0 10,655.0 0.0 0.0 სკოლამდელი და ზოგადი განათლება 908,338.8 1,056,262.7 1,144,980.0 1,144,980.0 0.0 0.0 111.0 111.0 111.0 111.0 0.0 0.0 907,962.1 1,056,172.7 1,144,750.0 1,144,750.0 0.0 0.0 1,876.6 2,000.0 2,168.0 2,168.0 0.0 0.0 376.7 90.0 230.0 230.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 197 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 32 02 01 ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების დაფინანსება 794,996.8 32 02 02 მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა ხარჯები 975,000.0 0.0 0.0 794,996.8 895,568.0 975,000.0 975,000.0 0.0 0.0 9,710.3 10,282.0 10,170.0 10,170.0 0.0 0.0 25.0 25.0 25.0 0.0 0.0 10,150.0 10,150.0 0.0 0.0 508.2 550.0 650.0 650.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2.4 25.0 20.0 20.0 0.0 0.0 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფა 17,173.8 18,750.0 21,000.0 21,000.0 0.0 0.0 86.0 86.0 86.0 86.0 0.0 0.0 17,160.9 18,685.0 20,790.0 20,790.0 0.0 0.0 1,368.4 1,450.0 1,518.0 1,518.0 0.0 0.0 12.9 65.0 210.0 210.0 0.0 0.0 2,219.5 2,300.0 2,300.0 2,300.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 86.0 86.0 86.0 86.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,210.4 2,235.0 2,290.0 2,290.0 0.0 0.0 1,368.4 1,450.0 1,518.0 1,518.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 9.1 65.0 10.0 10.0 0.0 0.0 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფა 14,954.3 16,450.0 18,700.0 18,700.0 0.0 0.0 უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფის პროგრამის ადმინისტრირება შრომის ანაზღაურება ხარჯები 14,950.5 16,450.0 18,500.0 18,500.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 3.8 0.0 200.0 200.0 0.0 0.0 წარმატებულ მოსწავლეთა წახალისება 354.1 985.0 1,155.0 1,155.0 0.0 0.0 354.1 985.0 1,155.0 1,155.0 0.0 0.0 225.0 240.0 250.0 250.0 0.0 0.0 225.0 240.0 250.0 250.0 0.0 0.0 23,844.8 28,300.0 28,300.0 28,300.0 0.0 0.0 23,844.8 28,300.0 28,300.0 28,300.0 0.0 0.0 4,152.9 4,185.0 4,185.0 4,185.0 0.0 0.0 4,152.9 4,185.0 4,185.0 4,185.0 0.0 0.0 229.3 250.0 260.0 260.0 0.0 0.0 229.3 250.0 260.0 260.0 0.0 0.0 307.9 380.0 500.0 500.0 0.0 0.0 307.9 380.0 500.0 500.0 0.0 0.0 12,231.8 18,350.0 24,850.0 24,850.0 0.0 0.0 12,231.8 18,350.0 24,850.0 24,850.0 0.0 0.0 31,350.0 57,925.0 59,150.0 59,150.0 0.0 0.0 31,350.0 57,925.0 59,150.0 59,150.0 0.0 0.0 ხარჯები 32 02 05 განსაკუთრებით ნიჭიერ მოსწავლეთა საგანმანათლებლო და საცხოვრებელი პირობებით უზრუნველყოფა 32 02 06 მოსწავლეების სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფა ხარჯები ხარჯები 32 02 07 ოკუპირებული რეგიონების მასწავლებლებისა და ადმინისტრაციულ-ტექნიკური პერსონალის ფინანსური დახმარება 32 02 08 ბრალდებული და მსჯავრდებული პირებისათვის ზოგადი განათლების მიღების ხელმისაწვდომობა 32 02 09 ეროვნული სასწავლო გეგმის განვითარება და დანერგვის ხელშეწყობა ხარჯები ხარჯები ხარჯები საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა ხარჯები 32 02 11 975,000.0 10,257.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 02 10 895,568.0 25.0 შრომის ანაზღაურება 32 02 04 კრედიტი 9,707.9 ხარჯები 32 02 03 02 გრანტი ხარჯები მომუშავეთა რიცხოვნობა 32 02 03 01 სულ მომუშავეთა რიცხოვნობა შრომის ანაზღაურება 32 02 03 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები პროგრამა "ჩემი პირველი კომპიუტერი" ხარჯები 198 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 1,130.1 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 5,047.8 4,000.0 4,000.0 0.0 0.0 1,130.1 5,047.8 4,000.0 4,000.0 0.0 0.0 12,616.8 16,000.0 16,160.0 16,160.0 0.0 0.0 ხარჯები 12,255.3 16,000.0 16,160.0 16,160.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 361.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 32 02 14 დავისვენოთ და ვისწავლოთ ერთად 15.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 32 03 პროფესიული განათლება 32 02 12 ზოგადი განათლების ხელშეწყობა ხარჯები 32 02 13 ზოგადი განათლების რეფორმის ხელშეწყობა ხარჯები 15.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 44,278.3 62,500.0 68,700.0 68,700.0 0.0 0.0 11.0 11.0 50.0 50.0 0.0 0.0 42,884.5 61,980.0 68,405.0 68,405.0 0.0 0.0 400.9 270.0 1,775.0 1,775.0 0.0 0.0 1,393.8 520.0 295.0 295.0 0.0 0.0 42,143.2 60,000.0 57,000.0 57,000.0 0.0 0.0 40,769.3 59,500.0 56,800.0 56,800.0 0.0 0.0 161.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,374.0 500.0 200.0 200.0 0.0 0.0 პროფესიული უნარების განვითარება 0.0 0.0 9,100.0 9,100.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 0.0 0.0 39.0 39.0 0.0 0.0 ხარჯები 0.0 0.0 9,025.0 9,025.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,505.0 1,505.0 0.0 0.0 0.0 0.0 75.0 75.0 0.0 0.0 2,127.6 2,400.0 2,600.0 2,600.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 11.0 11.0 11.0 11.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,107.7 2,380.0 2,580.0 2,580.0 0.0 0.0 239.4 270.0 270.0 270.0 0.0 0.0 19.9 20.0 20.0 20.0 0.0 0.0 7.5 100.0 0.0 0.0 0.0 0.0 7.5 100.0 0.0 0.0 0.0 0.0 135,199.7 141,492.0 141,000.0 141,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 03 01 პროფესიული განათლების განვითარების ხელშეწყობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება 32 03 02 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 03 03 ეროვნული უმცირესობების პროფესიული გადამზადება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 03 04 მსჯავრდებული პირებისათვის და ყოფილი პატიმრებისათვის პროფესიული განათლების მიღების ხელმისაწვდომობა ხარჯები 32 04 უმაღლესი განათლება მომუშავეთა რიცხოვნობა 191.0 191.0 175.0 175.0 0.0 0.0 133,965.0 141,224.0 140,845.0 140,845.0 0.0 0.0 3,511.3 3,785.0 3,722.0 3,722.0 0.0 0.0 1,234.7 268.0 155.0 155.0 0.0 0.0 13,098.3 13,800.0 13,800.0 13,800.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 143.0 143.0 143.0 143.0 0.0 0.0 ხარჯები 12,859.2 13,547.0 13,660.0 13,660.0 0.0 0.0 3,181.5 3,200.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 239.1 253.0 140.0 140.0 0.0 0.0 106,640.6 117,200.0 118,700.0 118,700.0 0.0 0.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 04 01 გამოცდების ორგანიზება შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 04 02 სახელმწიფო სასწავლო, სამაგისტრო გრანტები და ახალგაზრდების ხელშეწყობა 199 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 117,200.0 118,700.0 118,700.0 0.0 0.0 167.9 200.0 200.0 200.0 0.0 0.0 167.9 200.0 200.0 200.0 0.0 0.0 4,715.5 7,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 11.0 11.0 11.0 11.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,708.8 6,985.0 6,985.0 6,985.0 0.0 0.0 245.3 381.0 381.0 381.0 0.0 0.0 6.7 15.0 15.0 15.0 0.0 0.0 10,577.4 3,292.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 უმაღლესი განათლების ხელშეწყობა საზღვარგარეთ განათლების მიღების ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 04 05 უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა მომუშავეთა რიცხოვნობა 37.0 37.0 21.0 21.0 0.0 0.0 ხარჯები 9,588.5 3,292.0 1,300.0 1,300.0 0.0 0.0 84.5 204.0 141.0 141.0 0.0 0.0 988.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 56,836.1 60,475.0 66,080.0 66,080.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 568.0 568.0 568.0 568.0 0.0 0.0 ხარჯები 54,645.3 57,400.0 60,735.0 60,735.0 0.0 0.0 4,867.5 5,555.0 5,626.0 5,626.0 0.0 0.0 2,190.8 3,075.0 5,345.0 5,345.0 0.0 0.0 30,100.3 28,065.0 33,620.0 33,620.0 0.0 0.0 35.0 35.0 35.0 35.0 0.0 0.0 28,099.3 28,045.0 31,350.0 31,350.0 0.0 0.0 650.4 685.0 753.0 753.0 0.0 0.0 2,001.0 20.0 2,270.0 2,270.0 0.0 0.0 5,581.6 5,900.0 5,910.0 5,910.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 05 მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 05 01 სამეცნიერო გრანტების გაცემისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 05 02 სამეცნიერო დაწესებულებების პროგრამები მომუშავეთა რიცხოვნობა 497.0 497.0 497.0 497.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,462.8 5,770.0 5,855.0 5,855.0 0.0 0.0 3,315.1 3,965.0 3,968.0 3,968.0 0.0 0.0 118.8 130.0 55.0 55.0 0.0 0.0 1,109.9 1,110.0 1,150.0 1,150.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 36.0 36.0 36.0 36.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,097.1 1,085.0 1,130.0 1,130.0 0.0 0.0 902.0 905.0 905.0 905.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 12.8 25.0 20.0 20.0 0.0 0.0 სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა 19,444.7 25,000.0 25,000.0 25,000.0 0.0 0.0 19,386.5 22,100.0 22,000.0 22,000.0 0.0 0.0 58.2 2,900.0 3,000.0 3,000.0 0.0 0.0 599.6 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 599.6 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 21,221.8 27,115.0 34,875.0 34,875.0 0.0 0.0 21,221.8 27,115.0 34,875.0 34,875.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 05 03 საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება 32 05 04 ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 05 05 მეცნიერების პოპულარიზაცია ხარჯები 32 06 106,640.6 2022 წლის პროექტი სულ ხარჯები 32 04 04 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ხარჯები 32 04 03 2020 წლის ფაქტი ინკლუზიური განათლება ხარჯები 200 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 32 07 ინფრასტრუქტურის განვითარება 96,184.7 ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა 32 07 01 32 07 02 32 07 03 32 07 04 32 07 05 32 08 32 09 32 10 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 96,105.3 95,050.0 95,050.0 0.0 0.0 28,664.9 39,587.8 17,750.0 17,750.0 0.0 0.0 67,519.8 56,517.5 77,300.0 77,300.0 0.0 0.0 56,236.0 44,269.3 59,050.0 59,050.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,008.9 13,851.8 9,050.0 9,050.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 50,227.0 30,417.5 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება 21,816.1 25,000.0 25,000.0 25,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 7,767.9 2,200.0 2,700.0 2,700.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 14,048.2 22,800.0 22,300.0 22,300.0 0.0 0.0 2,240.1 1,500.0 1,000.0 1,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 136.6 200.0 300.0 300.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 2,103.4 1,300.0 700.0 700.0 0.0 0.0 8,490.8 20,000.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 8,062.3 20,000.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 428.5 0.0 1,800.0 1,800.0 0.0 0.0 7,401.8 5,336.0 5,000.0 5,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,689.1 3,336.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 712.6 2,000.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 1,074.8 26,500.0 23,000.0 0.0 0.0 23,000.0 ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება საჯარო სკოლების ოპერირებისა და მოვლაპატრონობის სისტემის განვითარება ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) ხარჯები 996.5 9,976.0 23,000.0 0.0 0.0 23,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 78.3 16,524.0 0.0 0.0 0.0 0.0 პროფესიული განათლება I (KfW) 259.8 8,500.0 20,000.0 3,000.0 3,000.0 14,000.0 ხარჯები 259.8 500.0 4,000.0 1,000.0 0.0 3,000.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 8,000.0 16,000.0 2,000.0 3,000.0 11,000.0 0.0 0.0 5,000.0 900.0 0.0 4,100.0 ხარჯები 0.0 0.0 3,800.0 700.0 0.0 3,100.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 0.0 1,200.0 200.0 0.0 1,000.0 6,021.4 3,400.0 0.0 0.0 0.0 0.0 6,021.4 3,400.0 0.0 0.0 0.0 0.0 252,184.0 351,645.0 343,000.0 343,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 6,916.0 6,916.0 6,901.0 6,901.0 0.0 0.0 ხარჯები 236,860.3 326,391.0 303,926.0 303,926.0 0.0 0.0 თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის პროექტი (ADB) 32 11 გამოყენებითი კვლევების საგრანტო პროგრამა (IBRD) 33 00 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო ხარჯები 59,401.2 61,046.0 65,465.0 65,465.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა შრომის ანაზღაურება 13,243.6 22,454.0 35,874.0 35,874.0 0.0 0.0 ვალდებულებების კლება 2,080.1 2,800.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 201 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები კოდი 33 01 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 0.0 7,133.0 7,133.0 0.0 0.0 169.0 169.0 136.0 136.0 0.0 0.0 0.0 0.0 7,083.0 7,083.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,200.0 4,200.0 0.0 0.0 0.0 0.0 50.0 50.0 0.0 0.0 11,907.8 12,015.0 13,015.0 13,015.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,127.0 1,127.0 1,127.0 1,127.0 0.0 0.0 ხარჯები 11,766.8 11,840.0 12,910.0 12,910.0 0.0 0.0 9,052.4 9,251.0 9,251.0 9,251.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 141.0 175.0 105.0 105.0 0.0 0.0 ინფრასტრუქტურის განვითარება 32,417.0 55,685.0 44,000.0 44,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 26,163.9 47,685.0 22,000.0 22,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 6,253.1 8,000.0 22,000.0 22,000.0 0.0 0.0 6,247.8 6,782.0 7,108.0 7,108.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 802.0 802.0 820.0 820.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,169.8 6,747.0 7,061.0 7,061.0 0.0 0.0 4,345.6 4,414.0 4,630.0 4,630.0 0.0 0.0 კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 33 02 უმაღლესი განათლება შრომის ანაზღაურება 33 03 33 04 სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა შრომის ანაზღაურება 33 05 არაფინანსური აქტივების ზრდა 77.9 35.0 47.0 47.0 0.0 0.0 კულტურის განვითარების ხელშეწყობა 68,658.1 70,829.0 75,702.0 75,702.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,372.0 3,372.0 3,372.0 3,372.0 0.0 0.0 ხარჯები 65,202.8 65,950.0 70,536.0 70,536.0 0.0 0.0 34,609.1 35,227.0 35,230.0 35,230.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,375.1 2,079.0 1,966.0 1,966.0 0.0 0.0 ვალდებულებების კლება 2,080.1 2,800.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 24,861.1 33,612.0 37,610.0 37,610.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 1,397.0 1,397.0 1,397.0 1,397.0 0.0 0.0 ხარჯები 19,536.7 21,589.0 26,023.0 26,023.0 0.0 0.0 10,520.0 11,126.0 11,126.0 11,126.0 0.0 0.0 5,324.4 12,023.0 11,587.0 11,587.0 0.0 0.0 87,626.2 136,400.0 130,900.0 130,900.0 0.0 0.0 5.0 5.0 5.0 5.0 0.0 0.0 87,621.7 136,384.0 130,885.0 130,885.0 0.0 0.0 131.6 178.0 178.0 178.0 0.0 0.0 4.5 16.0 15.0 15.0 0.0 0.0 16,906.5 32,122.0 23,157.0 23,157.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 33 06 კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 33 07 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია მომუშავეთა რიცხოვნობა ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 33 08 კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები 16,906.5 32,122.0 23,157.0 23,157.0 0.0 0.0 33 09 ახალგაზრდობის ხელშეწყობა 3,559.6 4,200.0 4,375.0 4,375.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 44.0 44.0 44.0 44.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,492.0 4,074.0 4,271.0 4,271.0 0.0 0.0 742.5 850.0 850.0 850.0 0.0 0.0 67.5 126.0 104.0 104.0 0.0 0.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 202 კოდი 34 00 დასახელება საქართველოს დაზვერვის სამსახური ხარჯები 35 00 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო 14,500.0 0.0 0.0 13,500.0 13,800.0 14,500.0 14,500.0 0.0 0.0 1,600.0 0.0 0.0 36.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,586.6 1,390.0 1,440.0 1,440.0 0.0 0.0 924.9 1,015.0 1,050.0 1,050.0 0.0 0.0 26.5 10.0 160.0 160.0 0.0 0.0 6,326.2 7,300.0 7,680.0 7,680.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 225.0 225.0 225.0 225.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,207.6 7,200.0 7,635.0 7,635.0 0.0 0.0 4,010.7 4,725.0 4,905.0 4,905.0 0.0 0.0 118.6 100.0 45.0 45.0 0.0 0.0 7,224.9 7,900.0 8,300.0 8,300.0 0.0 0.0 სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური მომუშავეთა რიცხოვნობა 143.0 143.0 143.0 143.0 0.0 0.0 ხარჯები 7,135.4 7,679.5 8,186.5 8,186.5 0.0 0.0 1,937.8 2,030.0 2,040.0 2,040.0 0.0 0.0 89.5 220.5 113.5 113.5 0.0 0.0 1,987.2 2,150.0 2,150.0 2,150.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 31.0 31.0 31.0 31.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,969.2 1,995.0 2,100.0 2,100.0 0.0 0.0 1,233.3 1,420.0 1,420.0 1,420.0 0.0 0.0 18.0 155.0 50.0 50.0 0.0 0.0 244.6 260.0 260.0 260.0 0.0 0.0 სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური არაფინანსური აქტივების ზრდა ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი მომუშავეთა რიცხოვნობა 7.0 7.0 7.0 7.0 0.0 0.0 ხარჯები 244.6 260.0 260.0 260.0 0.0 0.0 178.0 186.0 186.0 186.0 0.0 0.0 56,685.2 60,400.0 61,000.0 61,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,634.0 3,634.0 3,634.0 3,634.0 0.0 0.0 ხარჯები 51,099.0 57,000.0 57,300.0 57,300.0 0.0 0.0 39,842.3 42,885.0 42,885.0 42,885.0 0.0 0.0 5,586.1 3,400.0 3,700.0 3,700.0 0.0 0.0 49,443.9 52,400.0 53,000.0 53,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 3,550.0 3,550.0 3,550.0 3,550.0 0.0 0.0 ხარჯები 45,328.3 49,400.0 49,700.0 49,700.0 0.0 0.0 38,724.4 41,500.0 41,500.0 41,500.0 0.0 0.0 4,115.6 3,000.0 3,300.0 3,300.0 0.0 0.0 7,198.3 8,000.0 8,000.0 8,000.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 84.0 84.0 84.0 84.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,767.1 7,600.0 7,600.0 7,600.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა დასაცავ პირთა და ობიექტთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა სახელმწიფო ობიექტების მოვლა-შენახვა შრომის ანაზღაურება 40 03 14,500.0 36.0 შრომის ანაზღაურება 40 02 13,800.0 1,600.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 40 01 კრედიტი 36.0 შრომის ანაზღაურება 40 00 გრანტი 1,400.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 39 00 სულ 36.0 შრომის ანაზღაურება 38 00 13,500.0 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები 1,613.1 არაფინანსური აქტივების ზრდა 37 00 2021 წლის გეგმა მომუშავეთა რიცხოვნობა შრომის ანაზღაურება 36 00 2020 წლის ფაქტი 1,117.9 1,385.0 1,385.0 1,385.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,431.2 400.0 400.0 400.0 0.0 0.0 სსიპ სახელისუფლებო სპეციალური კავშირგაბმულობის სააგენტო 43.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 203 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა ხარჯები 3.6 არაფინანსური აქტივების ზრდა კოდი 41 00 დასახელება საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 39.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 6,373.3 8,500.0 8,500.0 8,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 123.0 123.0 123.0 123.0 0.0 0.0 ხარჯები 6,243.1 6,282.0 6,132.0 6,132.0 0.0 0.0 3,137.4 3,690.0 3,690.0 3,690.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 130.2 2,218.0 2,368.0 2,368.0 0.0 0.0 42 00 სსიპ – საზოგადოებრივი მაუწყებელი 68,913.2 69,200.0 81,810.0 81,810.0 0.0 0.0 68,913.2 69,200.0 81,810.0 81,810.0 0.0 0.0 43 00 სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო 1,877.6 2,400.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 43.0 60.0 65.0 65.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,857.8 2,350.0 3,180.0 3,180.0 0.0 0.0 1,249.4 1,505.0 2,300.0 2,300.0 0.0 0.0 19.8 50.0 20.0 20.0 0.0 0.0 2,394.2 2,460.0 2,500.0 2,500.0 0.0 0.0 ხარჯები შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 44 00 ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია მომუშავეთა რიცხოვნობა 85.0 85.0 85.0 85.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,382.6 2,435.0 2,480.0 2,480.0 0.0 0.0 1,357.0 1,360.0 1,360.0 1,360.0 0.0 0.0 11.5 25.0 20.0 20.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 45 00 საქართველოს საპატრიარქო 24,997.7 25,000.0 25,000.0 25,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 24,019.6 24,130.0 24,124.0 24,124.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 929.1 835.0 843.0 843.0 0.0 0.0 ვალდებულებების კლება 45 01 49.0 35.0 33.0 33.0 0.0 0.0 14,715.7 14,738.0 14,790.0 14,790.0 0.0 0.0 ხარჯები 14,274.6 14,371.0 14,430.0 14,430.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 441.1 367.0 360.0 360.0 0.0 0.0 645.0 645.0 645.0 645.0 0.0 0.0 645.0 645.0 645.0 645.0 0.0 0.0 1,768.0 1,768.0 1,768.0 1,768.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,490.0 1,510.0 1,515.0 1,515.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 278.0 258.0 253.0 253.0 0.0 0.0 685.0 685.0 685.0 685.0 0.0 0.0 ხარჯები 615.0 615.0 615.0 615.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 70.0 70.0 70.0 70.0 0.0 0.0 261.0 261.0 261.0 261.0 0.0 0.0 ხარჯები 251.0 251.0 251.0 251.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 10.0 10.0 10.0 10.0 0.0 0.0 სასულიერო განათლების ხელშეწყობის გრანტი 45 02 ა(ა)იპ – საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა სვიმონ კანანელის სახელობის სასულიერო სწავლების ცენტრი 45 03 ა(ა)იპ – ბათუმისა და ლაზეთის ეპარქიის საგანმანათლებლო ცენტრისათვის გადასაცემი გრანტი ხარჯები 45 04 45 05 ა(ა)იპ – საქართველოს საპატრიარქოს ქ. ნინოწმინდის წმიდა ნინოს მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონი ა(ა)იპ – ბათუმის წმიდა მოწამე ეკატერინეს სახელობის სათნოების სავანისათვის გადასაცემი გრანტი 204 კოდი დასახელება 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 45 06 ა(ა)იპ – საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის სასულიერო სწავლების ცენტრი 870.0 45 07 ა(ა)იპ – წმინდა გიორგი მთაწმინდელის მონასტერთან არსებული სარეაბილიტაციო ცენტრისათვის გადასაცემი გრანტი 45 08 ა(ა)იპ – საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტისათვის გადასაცემი გრანტი 45 09 ა(ა)იპ – საქართველოს საპატრიარქოს წმიდა ტბელ აბუსერისძის სახელობის სასწავლო უნივერსიტეტისათვის გადასაცემი გრანტი სულ გრანტი კრედიტი 870.0 870.0 870.0 0.0 0.0 870.0 870.0 870.0 870.0 0.0 0.0 230.0 230.0 230.0 230.0 0.0 0.0 230.0 230.0 230.0 230.0 0.0 0.0 1,945.0 1,945.0 1,893.0 1,893.0 0.0 0.0 1,945.0 1,945.0 1,893.0 1,893.0 0.0 0.0 1,805.0 1,805.0 1,805.0 1,805.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,775.0 1,775.0 1,775.0 1,775.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 30.0 30.0 30.0 30.0 0.0 0.0 100.0 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 100.0 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 800.0 800.0 800.0 800.0 0.0 0.0 800.0 800.0 800.0 800.0 0.0 0.0 500.0 500.0 500.0 500.0 0.0 0.0 ხარჯები 351.0 365.0 347.0 347.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 100.0 100.0 120.0 120.0 0.0 0.0 ვალდებულებების კლება 49.0 35.0 33.0 33.0 0.0 0.0 673.0 653.0 653.0 653.0 0.0 0.0 673.0 653.0 653.0 653.0 0.0 0.0 6,967.1 7,000.0 7,000.0 7,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,149.8 5,000.0 5,500.0 5,500.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,817.3 2,000.0 1,500.0 1,500.0 0.0 0.0 9,867.6 10,120.0 12,500.0 12,500.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 214.0 213.0 213.0 213.0 0.0 0.0 ხარჯები 9,618.1 10,020.0 11,640.0 11,640.0 0.0 0.0 4,180.1 4,300.0 4,680.0 4,680.0 0.0 0.0 249.5 100.0 860.0 860.0 0.0 0.0 ხარჯები ხარჯები ხარჯები 45 10 ა(ა)იპ – სმენადაქვეითებულ ბავშვთა რეაბილიტაციის და ადაპტაციის ცენტრისათვის გადასაცემი გრანტი 45 11 საქართველოს საპატრიარქოს ტელევიზიის სუბსიდირების ღონისძიებები 45 12 ა(ა)იპ – ახალქალაქისა და კუმურდოს ეპარქიის სასწავლო ცენტრისთვის გადასაცემი გრანტი ხარჯები ხარჯები 45 13 ა(ა)იპ – ფოთის საგანმანათლებლო და კულტურულ-გამაჯანსაღებელი ცენტრი 46 00 სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო ხარჯები 47 00 სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 47 01 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები სტატისტიკური სამუშაოების დაგეგმვა და მართვა 5,395.4 5,570.0 6,220.0 6,220.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 214.0 213.0 213.0 213.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,145.9 5,470.0 6,120.0 6,120.0 0.0 0.0 4,180.1 4,300.0 4,680.0 4,680.0 0.0 0.0 249.5 100.0 100.0 100.0 0.0 0.0 4,472.2 4,250.0 4,940.0 4,940.0 0.0 0.0 4,472.2 4,250.0 4,940.0 4,940.0 0.0 0.0 0.0 300.0 1,340.0 1,340.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 47 02 სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამა 47 03 მოსახლეობისა და საცხოვრისების საყოველთაო აღწერა ხარჯები 205 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა ხარჯები 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა კოდი 48 00 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 300.0 580.0 580.0 0.0 0.0 0.0 0.0 760.0 760.0 0.0 0.0 4,082.1 4,250.0 4,250.0 4,250.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 167.0 167.0 167.0 167.0 0.0 0.0 ხარჯები 4,037.3 4,250.0 4,250.0 4,250.0 0.0 0.0 1,829.9 1,840.0 1,840.0 1,840.0 0.0 0.0 44.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 1,474.2 1,430.0 1,530.0 1,530.0 0.0 0.0 სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 49 00 საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა მომუშავეთა რიცხოვნობა 51.0 51.0 51.0 51.0 0.0 0.0 ხარჯები 1,450.1 1,423.0 1,523.0 1,523.0 0.0 0.0 711.4 720.0 720.0 720.0 0.0 0.0 24.1 7.0 7.0 7.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 50 00 სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო 5,255.7 5,330.0 5,330.0 5,330.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 22.0 22.0 22.0 22.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,250.1 5,320.0 5,320.0 5,320.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 51 00 553.6 588.0 588.0 588.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 5.6 10.0 10.0 10.0 0.0 0.0 სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური 6,100.1 9,000.0 10,700.0 10,700.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 125.0 125.0 150.0 150.0 0.0 0.0 ხარჯები 5,033.0 7,510.0 8,042.0 8,042.0 0.0 0.0 3,363.8 5,300.0 6,000.0 6,000.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა 1,067.0 1,490.0 2,658.0 2,658.0 0.0 0.0 სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი 434.5 450.0 500.0 500.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 52 00 მომუშავეთა რიცხოვნობა 14.0 14.0 14.0 14.0 0.0 0.0 ხარჯები 434.5 450.0 500.0 500.0 0.0 0.0 383.0 408.0 438.0 438.0 0.0 0.0 233.9 250.0 250.0 250.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 10.0 10.0 10.0 10.0 0.0 0.0 ხარჯები 229.0 248.0 248.0 248.0 0.0 0.0 147.6 200.0 190.0 190.0 0.0 0.0 4.9 2.0 2.0 2.0 0.0 0.0 2,351.2 2,700.0 3,200.0 3,200.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 53 00 სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 54 00 ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი მომუშავეთა რიცხოვნობა 46.0 46.0 46.0 46.0 0.0 0.0 ხარჯები 2,224.6 2,600.0 3,090.0 3,090.0 0.0 0.0 1,403.7 1,480.0 2,100.0 2,100.0 0.0 0.0 126.7 100.0 110.0 110.0 0.0 0.0 2,780,099.4 4,814,300.0 3,393,650.0 3,123,250.0 8,400.0 262,000.0 ხარჯები 1,664,533.5 1,922,500.0 1,909,650.0 1,893,250.0 8,400.0 8,000.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 173,646.7 161,800.0 254,000.0 0.0 0.0 254,000.0 ვალდებულებების კლება 941,919.1 2,730,000.0 1,230,000.0 1,230,000.0 0.0 0.0 1,238,414.7 3,028,000.0 1,440,000.0 1,440,000.0 0.0 0.0 336,495.6 338,000.0 250,000.0 250,000.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება არაფინანსური აქტივების ზრდა 55 00 55 01 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელები საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა ხარჯები 206 კოდი დასახელება გრანტი კრედიტი 2,690,000.0 1,190,000.0 1,190,000.0 0.0 0.0 467,168.1 570,000.0 565,000.0 565,000.0 0.0 0.0 ხარჯები 427,168.1 530,000.0 525,000.0 525,000.0 0.0 0.0 ვალდებულებების კლება 40,000.0 40,000.0 40,000.0 40,000.0 0.0 0.0 4,007.1 4,500.0 2,800.0 2,800.0 0.0 0.0 4,007.1 4,500.0 2,800.0 2,800.0 0.0 0.0 637,838.9 226,000.0 226,000.0 226,000.0 0.0 0.0 637,838.9 226,000.0 226,000.0 226,000.0 0.0 0.0 9,000.0 10,000.0 10,000.0 10,000.0 0.0 0.0 9,000.0 10,000.0 10,000.0 10,000.0 0.0 0.0 628,838.9 216,000.0 216,000.0 216,000.0 0.0 0.0 628,838.9 216,000.0 216,000.0 216,000.0 0.0 0.0 საშინაო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა 55 03 55 04 ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისთვის გადასაცემი ტრანსფერები 55 04 01 ავტონომიური რესპუბლიკებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები 55 04 02 მუნიციპალიტეტებისთვის გადასაცემი ტრანსფერები ხარჯები ხარჯები ხარჯები ხარჯები საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდი 0.0 40,000.0 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 0.0 40,000.0 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 3,426.4 45,000.0 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 3,426.4 45,000.0 50,000.0 50,000.0 0.0 0.0 0.0 410,000.0 300,000.0 300,000.0 0.0 0.0 0.0 410,000.0 300,000.0 300,000.0 0.0 0.0 0.0 15,000.0 20,000.0 20,000.0 0.0 0.0 0.0 15,000.0 20,000.0 20,000.0 0.0 0.0 17.4 200.0 200.0 200.0 0.0 0.0 17.4 200.0 200.0 200.0 0.0 0.0 713.3 700.0 750.0 750.0 0.0 0.0 713.3 700.0 750.0 750.0 0.0 0.0 211,000.0 220,000.0 250,000.0 250,000.0 0.0 0.0 211,000.0 220,000.0 250,000.0 250,000.0 0.0 0.0 0.0 5,000.0 10,000.0 10,000.0 0.0 0.0 0.0 5,000.0 10,000.0 10,000.0 0.0 0.0 213,223.0 219,900.0 318,900.0 48,500.0 8,400.0 262,000.0 ხარჯები 39,576.2 58,100.0 64,900.0 48,500.0 8,400.0 8,000.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 173,646.7 161,800.0 254,000.0 0.0 0.0 254,000.0 9,332.8 8,800.0 1,400.0 0.0 1,400.0 0.0 ხარჯები 3,972.0 6,800.0 1,400.0 0.0 1,400.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 5,360.8 2,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 55 06 წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი 55 07 საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდი ხარჯები ხარჯები 55 08 მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდი 55 09 საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებისათვის დაწესებული ერთდროული ფულადი პრემიების გაცემის ფინანსური უზრუნველყოფა ხარჯები ხარჯები 55 10 საერთაშორისო ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე საოპერაციო ხარჯებისა და სხვა ვალდებულებების თანადაფინანსება ხარჯები 55 11 დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება 55 12 საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობით მუნიციპალიტეტებში დაგეგმილი რეფორმების ფინანსური მხარდაჭერა ხარჯები ხარჯები 55 13 55 13 01 901,919.1 2022 წლის პროექტი სულ საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობიდან გამომდინარე ვალდებულებები 55 05 2021 წლის გეგმა საბიუჯეტო სახსრები ვალდებულებების კლება 55 02 2020 წლის ფაქტი დონორების მიერ დაფინანსებული საერთოსახელმწიფოებრივი გადასახდელები აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი (EBRD, SIDA) 207 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 11,152.0 8,800.0 ხარჯები 4,374.4 ფინანსური აქტივების ზრდა 6,777.6 კოდი 55 13 02 55 13 03 55 13 04 55 13 05 დასახელება სულ გრანტი კრედიტი 1,000.0 0.0 0.0 1,000.0 4,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,800.0 1,000.0 0.0 0.0 1,000.0 0.0 30,000.0 35,500.0 5,500.0 0.0 30,000.0 ხარჯები 0.0 5,000.0 5,500.0 5,500.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 0.0 25,000.0 30,000.0 0.0 0.0 30,000.0 7,819.0 12,300.0 35,000.0 5,000.0 7,000.0 23,000.0 ხარჯები 5,823.3 12,300.0 12,000.0 5,000.0 7,000.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 1,995.6 0.0 23,000.0 0.0 0.0 23,000.0 0.0 0.0 10,000.0 2,000.0 0.0 8,000.0 0.0 0.0 10,000.0 2,000.0 0.0 8,000.0 136,796.6 145,000.0 95,000.0 15,000.0 0.0 80,000.0 ხარჯები 20,000.0 25,000.0 15,000.0 15,000.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 116,796.6 120,000.0 80,000.0 0.0 0.0 80,000.0 თბილისის მეტროს პროექტი (EBRD) 1,906.9 0.0 141,000.0 21,000.0 0.0 120,000.0 ბათუმის ავტობუსების პროექტი (E5P, EBRD) თბილისის მყარი ნარჩენების მართვის პროექტი (EBRD) აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა, საქართველო (EU, KfW) საცხოვრებლად ვარგისი ქალაქების საინვესტიციო პროგრამა - ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის მერია (ADB) ხარჯები 55 13 06 55 13 07 თბილისის ავტობუსების პროექტი (ფაზა II) (EBRD) ხარჯები ფინანსური აქტივების ზრდა 55 13 08 55 13 09 55 14 ბათუმში კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია - IV ფაზა (KfW) 21,000.0 0.0 0.0 120,000.0 0.0 0.0 120,000.0 37,151.3 15,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,927.5 5,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 10,000.0 0.0 0.0 0.0 0.0 9,064.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 479.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა 8,585.5 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 4,290.4 30,000.0 160,000.0 160,000.0 0.0 0.0 4,290.4 30,000.0 160,000.0 160,000.0 0.0 0.0 2,120.9 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ბათუმში კომუნალური ინფრასტრუქტურის დაწესებულებათა რეაბილიტაცია - III ფაზა (EU, KfW) 2020-2022 წლების საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში შერჩეული პროექტების დაფინანსება მუნიციპალიტეტებში სსიპ - ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი 2,120.9 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 შრომის ანაზღაურება 1,543.8 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 სსიპ - საპენსიო სააგენტო 4,191.0 3,400.0 0.0 0.0 0.0 0.0 მომუშავეთა რიცხოვნობა 75.0 70.0 0.0 0.0 0.0 0.0 ხარჯები 3,961.0 3,365.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,850.7 2,100.0 0.0 0.0 0.0 0.0 230.0 35.0 0.0 0.0 0.0 0.0 არაფინანსური აქტივების ზრდა ა(ა)იპ - ათასწლეულის ფონდი ხარჯები 59 00 21,000.0 0.0 32,223.8 შრომის ანაზღაურება 58 00 0.0 ფინანსური აქტივების ზრდა ხარჯები 57 00 0.0 1,906.9 ხარჯები ხარჯები 56 00 2022 წლის პროექტი საბიუჯეტო სახსრები სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი - "საქპატენტი" 113.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 113.4 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 14.6 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 208 კოდი დასახელება ხარჯები 2020 წლის ფაქტი 2021 წლის გეგმა 14.6 0.0 2022 წლის პროექტი სულ საბიუჯეტო სახსრები გრანტი კრედიტი 0.0 0.0 0.0 0.0 209 თავი VII ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები მუხლი 17. ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები 1. ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები განისაზღვროს 226 000.0 ათასი ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით: ათას ლარებში ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების დასახელება სულ ტრანსფერი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტი აჟარის მუნიციპალიტეტი ახმეტის მუნიციპალიტეტი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი თელავის მუნიციპალიტეტი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი სიღნაღის მუნიციპალიტეტი ყვარლის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი ვანის მუნიციპალიტეტი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი საჩხერის მუნიციპალიტეტი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი ხონის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი აბაშის მუნიციპალიტეტი მარტვილის მუნიციპალიტეტი მესტიის მუნიციპალიტეტი სენაკის მუნიციპალიტეტი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი ხობის მუნიციპალიტეტი გორის მუნიციპალიტეტი ქურთის მუნიციპალიტეტი ერედვის მუნიციპალიტეტი კასპის მუნიციპალიტეტი ქარელის მუნიციპალიტეტი თიღვის მუნიციპალიტეტი ხაშურის მუნიციპალიტეტი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტი ბოლნისის მუნიციპალიტეტი 10 000,0 175 460,0 1 110,0 150,0 220,0 185,0 280,0 230,0 220,0 145,0 160,0 250,0 230,0 170,0 170,0 130,0 145,0 240,0 160,0 190,0 190,0 140,0 160,0 260,0 350,0 150,0 155,0 125,0 195,0 175,0 200,0 210,0 300,0 2 170,0 2 015,0 175,0 215,0 1 680,0 225,0 500,0 305,0 მიზნობრივი ტრანსფერი დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად* 0,0 460,0 30,0 150,0 220,0 185,0 280,0 230,0 220,0 145,0 160,0 250,0 230,0 170,0 170,0 130,0 145,0 240,0 160,0 190,0 190,0 140,0 160,0 260,0 350,0 150,0 155,0 125,0 195,0 175,0 200,0 210,0 300,0 90,0 45,0 175,0 215,0 30,0 225,0 500,0 305,0 სპეციალური ტრანსფერი 10 000,0 175 000,0 1 080,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 2 080,0 1 970,0 0,0 0,0 1 650,0 0,0 0,0 0,0 210 ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების დასახელება გარდაბნის მუნიციპალიტეტი დმანისის მუნიციპალიტეტი თეთრი წყაროს მუნიციპალიტეტი მარნეულის მუნიციპალიტეტი წალკის მუნიციპალიტეტი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი ადიგენის მუნიციპალიტეტი ასპინძის მუნიციპალიტეტი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი ახალციხის მუნიციპალიტეტი ბორჯომის მუნიციპალიტეტი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი ახალგორის მუნიციპალიტეტი დუშეთის მუნიციპალიტეტი თიანეთის მუნიციპალიტეტი მცხეთის მუნიციპალიტეტი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი ლენტეხის მუნიციპალიტეტი ონის მუნიციპალიტეტი ცაგერის მუნიციპალიტეტი სხვადასხვა მუნიციპალიტეტი სულ 260,0 130,0 215,0 250,0 110,0 220,0 250,0 185,0 140,0 130,0 215,0 270,0 200,0 180,0 2 660,0 110,0 135,0 365,0 85,0 135,0 105,0 105,0 155,0 19 650,0 მიზნობრივი ტრანსფერი დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად* 260,0 130,0 215,0 250,0 110,0 220,0 250,0 185,0 140,0 130,0 215,0 270,0 200,0 180,0 90,0 110,0 135,0 365,0 85,0 135,0 105,0 105,0 155,0 4 500,0 226 000,0 16 500,0 სულ ტრანსფერი სპეციალური ტრანსფერი 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 2 570,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 15 150,0 209 500,0 შენიშვნა: დელეგირებულ უფლებამოსილებებს განეკუთვნება „საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის შესახებ“, „სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“, „თავდაცვის ძალების რეზერვისა და სამხედრო სარეზერვო სამსახურის შესახებ“, „საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა შესახებ“, „სამშობლოს დაცვისას დაღუპულთა და ომის შემდეგ გარდაცვლილ მეომართა ხსოვნის უკვდავყოფის შესახებ“, „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონებით, ბავშვის უფლებათა კოდექსით და სხვა საქართველოს კანონებით განსაზღვრული უფლებამოსილებებით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა დაფინანსება. ამ მუხლით გათვალისწინებული დელეგირებული უფლებამოსილებების გარდა, 2022 წელს შესაძლებელია განხორციელდეს მუნიციპალიტეტებისათვის საჯარო სკოლების ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების მიზნით საქონლის, მომსახურებისა და სამუშაოების შესყიდვის (25 07 – ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია) და მოსწავლეთა ტრანსპორტით უზრუნველყოფის (32 02 10 – საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა) უფლებამოსილებების დელეგირება. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით სხვადასხვა მუნიციპალიტეტისათვის მიზნობრივი ტრანსფერის სახით განსაზღვრული 4 500.0 ათასი ლარის განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად. 3. სხვადასხვა მუნიციპალიტეტის ხელშეწყობის მიზნით ამ მუხლის პირველი პუნქტით სხვადასხვა მუნიციპალიტეტისათვის სპეციალური ტრანსფერის სახით განსაზღვრული 15 150.0 ათასი ლარის განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად. 211 მუხლი 18. მუნიციპალიტეტის კუთვნილი დამატებული ღირებულების გადასახადის განაწილების წესი 5 1. საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 114 მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, 2022 წელს დამატებული ღირებულების გადასახადის განაწილების შედეგად თითოეული მუნიციპალიტეტის მიერ მისაღები შემოსავლის საპროგნოზო მოცულობის წინა წელთან შედარებით ზრდის მაქსიმალური პროცენტული მაჩვენებელი განისაზღვროს 25%-ით. 5 2. საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის 71-ე და 114 მუხლების თანახმად თითოეული მუნიციპალიტეტის მიერ მისაღები დამატებული ღირებულების გადასახადის პროცენტული მაჩვენებელი განისაზღვროს შემდეგი ცხრილის შესაბამისად: მუნიციპალიტეტების დასახელება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტი ქობულეთის მუნიციპალიტეტი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი ქედის მუნიციპალიტეტი შუახევის მუნიციპალიტეტი ხულოს მუნიციპალიტეტი ახმეტის მუნიციპალიტეტი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი თელავის მუნიციპალიტეტი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი სიღნაღის მუნიციპალიტეტი ყვარელის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი ვანის მუნიციპალიტეტი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი საჩხერის მუნიციპალიტეტი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი ხონის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი აბაშის მუნიციპალიტეტი მარტვილის მუნიციპალიტეტი მესტიის მუნიციპალიტეტი სენაკის მუნიციპალიტეტი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი ხობის მუნიციპალიტეტი დამატებული ღირებულების გადასახადის პროცენტული განაწილება 43,20% 3,75% 1,35% 0,93% 0,88% 0,04% 0,31% 0,95% 1,25% 0,20% 1,42% 1,04% 1,14% 0,55% 0,59% 3,48% 1,09% 0,52% 1,14% 0,56% 0,58% 1,27% 0,81% 1,01% 1,21% 0,54% 0,56% 0,49% 2,42% 0,51% 0,81% 0,48% 0,92% 0,55% 0,63% 0,47% 212 მუნიციპალიტეტების დასახელება გორის მუნიციპალიტეტი კასპის მუნიციპალიტეტი ქარელის მუნიციპალიტეტი ხაშურის მუნიციპალიტეტი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტი ბოლნისის მუნიციპალიტეტი გარდაბნის მუნიციპალიტეტი დმანისის მუნიციპალიტეტი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი მარნეულის მუნიციპალიტეტი წალკის მუნიციპალიტეტი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი ადიგენის მუნიციპალიტეტი ასპინძის მუნიციპალიტეტი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი ახალციხის მუნიციპალიტეტი ბორჯომის მუნიციპალიტეტი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი დუშეთის მუნიციპალიტეტი თიანეთის მუნიციპალიტეტი მცხეთის მუნიციპალიტეტი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი ლენტეხის მუნიციპალიტეტი ონის მუნიციპალიტეტი ცაგერის მუნიციპალიტეტი დამატებული ღირებულების გადასახადის პროცენტული განაწილება 3,24% 0,82% 1,03% 1,33% 2,98% 0,13% 0,27% 0,72% 0,72% 1,68% 0,20% 0,74% 1,45% 0,44% 0,62% 0,10% 0,09% 1,25% 0,14% 0,40% 0,70% 0,58% 0,60% 0,01% 0,67% 0,38% 0,45% 0,61% 213 თავი VIII მარეგულირებელი ნორმები მუხლი 19. საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების განკარგვა 1. ამ კანონით დამტკიცებული საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების – „55 01 – საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა“, „55 02 – საშინაო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა“, „55 03 – საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობიდან გამომდინარე ვალდებულებები“, „55 04 – ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები“, „55 09 – საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებისათვის დაწესებული ერთდროული ფულადი პრემიების გაცემის ფინანსური უზრუნველყოფა“, „55 10 – საერთაშორისო ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე საოპერაციო ხარჯებისა და სხვა ვალდებულებების თანადაფინანსება“, „55 12 − საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობით მუნიციპალიტეტებში დაგეგმილი რეფორმების ფინანსური მხარდაჭერა“, „55 13 – დონორების მიერ დაფინანსებული საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელები“ და „55 14 – 2020−2022 წლების საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში შერჩეული პროექტების დაფინანსება მუნიციპალიტეტებში“ – საბიუჯეტო სახსრების განკარგვა განახორციელოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ. 2. ამ კანონით დამტკიცებული საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების − „55 12 − საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობით მუნიციპალიტეტებში დაგეგმილი რეფორმების ფინანსური მხარდაჭერა“ და „55 14 – 2020−2022 წლების საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში შერჩეული პროექტების დაფინანსება მუნიციპალიტეტებში“ − ფარგლებში გათვალისწინებული ასიგნებების განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების შესაბამისად. მუხლი 20. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ფონდები 1. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტით გაუთვალისწინებელი გადასახდელების დაფინანსების მიზნით საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში შეიქმნას საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდი 50 000.0 ათასი ლარის ოდენობით. 2. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში შეიქმნას საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდი 300 000.0 ათასი ლარის ოდენობით და მისი განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 3. საქართველოს მთავრობა საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდის ფარგლებში ამტკიცებს სოფლის მხარდაჭერის პროგრამას და მისი განკარგვის წესს. 4. საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული პროცედურებისა და კრიტერიუმების შესაბამისად შერჩეული მუნიციპალური და რეგიონული პროექტების დასაფინანსებლად საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან თანხა გამოიყოფა მხოლოდ მუნიციპალიტეტის მიერ თანადაფინანსების შემთხვევაში. 5. მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდი განისაზღვროს 20 000.0 ათასი ლარის ოდენობით და მისი განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 6. წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი განისაზღვროს 50 000.0 ათასი ლარის ოდენობით და მისი განკარგვა განხორციელდეს საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ ხაზინის ერთიანი ანგარიშიდან საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, იძულებით ჩამოჭრილი თანხები ასახოს წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდით გათვალისწინებულ ასიგნებებში. 214 მუხლი 21. დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება ამ კანონით დამტკიცებული საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელის – „55 11 – დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება“ – პროგრამული კოდით გათვალისწინებული ასიგნებების განკარგვა განხორციელდეს „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე, საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წესით. მუხლი 22. დავალიანებების დაფარვა წინა წლებში წარმოქმნილი ფაქტობრივი დავალიანებების დასაფარავად საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფმა საბიუჯეტო ორგანიზაციებმა შესაძლებელია გამოიყენონ 2022 წელს მათთვის გამოყოფილი ასიგნებები იმ პირობით, რომ არ დაიშვება ახალი დავალიანების დაგროვება, რისთვისაც მთელი პასუხისმგებლობა ეკისრებათ აღნიშნულ ორგანიზაციებს. მუხლი 23. სახელმწიფო ვალი 1. საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურებისა და დაფარვისათვის საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებულია 1 440 000.0 ათასი ლარი: ა) ძირითადი თანხის დაფარვისათვის – 1 190 000.0 ათასი ლარი, მათ შორის: ა.ა) ორმხრივი კრედიტებისათვის – 361 900.0 ათასი ლარი; ა.ბ) მრავალმხრივი კრედიტებისათვის – 828 100.0 ათასი ლარი. ბ) პროცენტის გადახდისათვის – 250 000.0 ათასი ლარი, მათ შორის: ბ.ა) ორმხრივი კრედიტებისათვის – 58 550.0 ათასი ლარი; ბ.ბ) მრავალმხრივი კრედიტებისათვის – 147 450.0 ათასი ლარი; ბ.გ) სახელმწიფოს მიერ საგარეო ფასიანი ქაღალდების მომსახურებისათვის – 44 000.0 ათასი ლარი. 2. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიეცეს უფლება, ამ კანონით საგარეო ვალის მომსახურებისა და დაფარვისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში, კრედიტორი ქვეყნის მთავრობის თანხმობის შემთხვევაში, საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული წესით განახორციელოს საქართველოს იურიდიული პირებისათვის აღნიშნული სახსრებიდან თანხების ანაზღაურება ან შესაბამისი პროგრამების დაფინანსება ამ იურიდიული პირების მიერ კრედიტორი ქვეყნისათვის საგარეო ვალის მომსახურებისა და დაფარვის ანგარიშში პროდუქციის რეალიზაციისათვის და მომსახურების გაწევისათვის. 3. „საქართველოს მთავრობის საქართველოს ეროვნული ბანკისადმი დავალიანების დაფარვის ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს მთავრობისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის 2006 წლის 20 მარტის შეთანხმებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ შეთანხმების შესაბამისად საქართველოს ეროვნული ბანკისათვის გადასახდელი პროცენტის მოცულობა განისაზღვროს 30 000.0 ათასი ლარით, ხოლო დასაფარავი ძირითადი თანხის მოცულობა – 40 000.0 ათასი ლარით. 4. „საქართველოს მთავრობის საქართველოს ეროვნული ბანკისადმი დავალიანების დაფარვის ღონისძიებების შესახებ“ საქართველოს მთავრობისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის 2006 წლის 20 მარტის შეთანხმებაში ცვლილებების შეტანის თაობაზე“ შეთანხმების შესაბამისად განხორციელდეს საქართველოს მთავრობის მიერ 2021 წლის 15 მარტს გამოშვებული 160 846.0 ათასი ლარის სახელმწიფო ობლიგაციების განახლება და 40 000.0 ათასი ლარის ფასიანი ქაღალდების გადაფორმება სახელმწიფო ობლიგაციებად ღია ბაზრის ოპერაციებისათვის. 5. სახაზინო ვალდებულებებისა და სახაზინო ობლიგაციების გამოშვებით საშინაო ვალდებულებების წმინდა ზრდის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვროს 1 300 000.0 ათასი ლარით. სახაზინო ვალდებულებებისა და სახაზინო ობლიგაციების გამოშვება განახორციელოს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ „სახელმწიფო ვალის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ სახაზინო ვალდებულებებისა და სახაზინო ობლიგაციების დაფარვის აღრიცხვა განახორციელოს ბიუჯეტის შემოსულობების შესაბამისი მუხლის შემცირებით. 215 6. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო უფლებამოსილია სახაზინო ვალდებულებებისა და სახაზინო ობლიგაციების გამოშვების ნაცვლად გამოიყენოს ხაზინის ერთიან ანგარიშზე არსებული თავისუფალი ნაშთი. ამასთანავე, სახაზინო ვალდებულებებისა და სახაზინო ობლიგაციების გამოშვებით მიღებული სახსრების წმინდა მოცულობა და მათი გამოშვების ნაცვლად ხაზინის ერთიან ანგარიშზე არსებული თავისუფალი ნაშთის გამოყენება ჯამურად არ უნდა აღემატებოდეს საშინაო ვალდებულებების ზრდის საპროგნოზო მაჩვენებელს. მუხლი 24. საჯარო დაწესებულებებში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურება 1. საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის განმკარგავ საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურება განისაზღვრება „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 2. 2022 წელს საჯარო დაწესებულებებში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურების განსაზღვრის მიზნით საბაზო თანამდებობრივი სარგო განისაზღვროს 1000 ლარის ოდენობით. 3. 2024 წლის 1 იანვრიდან, საბაზო თანამდებობრივი სარგოს ყოველწლიურად გადაანგარიშების მექანიზმის ამოქმედების მიზნით, დაევალოს საქართველოს მთავრობას, 2022 წლის 1 ივლისამდე დაამტკიცოს საბაზო თანამდებობრივი სარგოს გადაანგარიშების მექანიზმის შემუშავების ეტაპები და პრინციპები, რომელიც დაეფუძნება საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ ოფიციალურად გამოქვეყნებულ საშუალო თვიურ ნომინალური ხელფასის ოდენობას. 4. 2022 წლის განმავლობაში საქართველოს სახელმწიფო, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტების დაფინანსებაზე მყოფ საჯარო დაწესებულებებში დასაქმებულ პირებზე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ფულადი ჯილდო, დანამატი და სხვა ანაზღაურება გაიცეს მათთვის შესაბამისი ბიუჯეტებით დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში, ამ კანონის 26-ე მუხლის „დ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული შეზღუდვების გათვალისწინებით. 5. 2022 წლის განმავლობაში საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფი მხარჯავი დაწესებულებების მიერ, მათთვის ხარჯების ეკონომიკური კლასიფიკაციის „შრომის ანაზღაურების“ მუხლით დამტკიცებული ასიგნებების გაზრდა შესაძლებელია მხოლოდ საქართველოს მთავრობის თანხმობით, არაუმეტეს იმავე მუხლით დამტკიცებული ასიგნების 1/12-ისა. მუხლი 25. საჯარო დაწესებულებაში ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა და შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობის შეზღუდვა 1. საჯარო დაწესებულებაში ადმინისტრაციული ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა და საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე, დამხმარე ამოცანების შესასრულებლად შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობა განისაზღვრება „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობის შეზღუდვიდან გამონაკლისი საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის დაფინანსებაზე მყოფ საჯარო დაწესებულებებში დაიშვება საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით, მუნიციპალიტეტების (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა) შემთხვევაში – შესაბამისი მუნიციპალიტეტის საკრებულოსთან შეთანხმებით, ხოლო ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების საჯარო დაწესებულებებში – შესაბამის აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოსთან შეთანხმებით. 3. არამუდმივი ამოცანების შესასრულებლად შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობა საჭიროებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ შესაბამის ორგანოსთან შეთანხმებას, თუ საჯარო დაწესებულებაში 30 დღეზე მეტი ვადით გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობა აღემატება შტატით გათვალისწინებულ თანამდებობებზე ფაქტობრივად დასაქმებულ თანამშრომელთა რიცხოვნობის 1%-ს. იმ საჯარო დაწესებულებაში, სადაც საშტატო რიცხოვნობის 1% 5 216 ერთეულზე ნაკლებია, შეთანხმებას საჭიროებს შრომითი ხელშეკრულებით დასაქმებულ პირთა რიცხოვნობა, რომელიც 5 ერთეულზე მეტია. მუხლი 26. საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მაკროეკონომიკური პარამეტრების ზღვრების დაცვის მიზნით განსახორციელებელი ღონისძიებები და შეზღუდვები „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად, ამ კანონით დადგენილი მაკროეკონომიკური პარამეტრების ზღვრების დაცვის მიზნით, აგრეთვე საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ 155 საფუძველზე მინიჭებული უფლებამოსილების გათვალისწინებით: 1 მუხლის ა) საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია შეაჩეროს საქართველოს სამინისტროებისათვის საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებული თანხების ფარგლებში გადახდის განხორციელება საბიუჯეტო კლასიფიკაციის კოდებისა და მუხლების მიხედვით. აგრეთვე, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წინადადებების საფუძველზე, მიიღოს გადაწყვეტილება ამ კანონით მხარჯავი დაწესებულებებისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელებში გადატანის თაობაზე, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; ბ) საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია განსაზღვროს შესყიდვების ერთიანი ლექსიკონის (CPV) კოდების მიხედვით კლასიფიკატორის კოდები, რომელთა ფარგლებში შემსყიდველი ორგანიზაციების მიერ სახელმწიფო შესყიდვების განხორციელება საქართველოს მთავრობის წინასწარ თანხმობას საჭიროებს; გ) საქართველოს სამინისტროებმა ყოველი კვარტალის დასრულებიდან არაუგვიანეს 15 დღის ვადაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარუდგინონ ინფორმაცია მათ მიერ და მათი კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ ამ კანონით მათთვის გათვალისწინებული საბიუჯეტო სახსრებით, „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად განხორციელებული ტენდერების შედეგად წარმოქმნილი ეკონომიის შესახებ. საქართველოს სამინისტროების მიერ ტენდერიდან წარმოქმნილი ეკონომიის შემდგომი გამოყენების თაობაზე საკითხი საჭიროებს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან შეთანხმებას, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც წარმოქმნილი ეკონომიის გამოყენება ხორციელდება იმავე პროგრამული კოდის ფარგლებში, შესყიდვების ერთიანი ლექსიკონის იმავე (CPV) კოდით. დ) საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია საჭიროების შემთხვევაში შეზღუდოს საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულ პირებზე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ჯილდოს და დანამატის გაცემა, გარდა „საჯარო დაწესებულებაში შრომის ანაზღაურების შესახებ“ საქართველოს კანონის პირველი მუხლის მე-5 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაწესებული დანამატებისა; ე) ამ მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შეზღუდვის შესახებ წინადადებებს საქართველოს მთავრობას წარუდგენს საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; მუხლი 27. საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების შემოსულობათა ხარჯვა „საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს სისტემაში შემავალი ბიუჯეტის მხარჯავი ერთეულების მიერ მიღებული საკონსულო მოსაკრებლის, დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში საკონსულო თანამდებობის პირის მიერ გაწეული მომსახურების საფასურისა და ბიუჯეტის სხვა შემოსულობების აღრიცხვისა და გამოყენების წესის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2010 წლის 15 ოქტომბრის №835 ბრძანებულების შესაბამისად, საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიური წარმომადგენლობებისა და საკონსულო დაწესებულებების მიერ მიღებული საკონსულო მოსაკრებლის, დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში საკონსულო თანამდებობის პირის მიერ გაწეული მომსახურების საფასურისა და ბიუჯეტის სხვა შემოსულობების ხარჯვა განხორციელდეს ადგილზე, ამ 217 კანონით შესაბამისი წარმომადგენლობისა და დაწესებულებისათვის დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში. მუხლი 28. საქართველოს პარლამენტის მიერ ზოგიერთი ღონისძიების დაფინანსება საქართველოს პარლამენტს მიეცეს უფლება, პარლამენტის წევრის გარდაცვალების შემთხვევაში, ამ კანონით მისთვის დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში დააფინანსოს დაკრძალვასთან და სასაფლაოს მოწყობასთან დაკავშირებული ყველა ღონისძიება. მუხლი 29. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ ზოგიერთი ღონისძიების დაფინანსება 1. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიეცეს უფლება, 2021 წელს „ხარჯების“ და „არაფინანსური აქტივების ზრდის“ მუხლებით გათვალისწინებული ასიგნებებით შესრულებული სამუშაოების/საქონლის/მომსახურების დაფინანსება, რომელთა უწყვეტი განხორციელებაც აუცილებელია თავდაცვის ძალების აღმშენებლობისა და თავდაცვისუნარიანობის ამაღლების მიზნით სახელმწიფოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებლად, განახორციელოს ამ კანონით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსათვის „ხარჯების“ და „არაფინანსური აქტივების ზრდის“ მუხლებით დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში. 2. საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ შემთხვევაში და დაწესებული ლიმიტის ფარგლებში საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფების (ერთეულების) მიერ შესასყიდ საქონელზე, სამუშაოსა და მომსახურებაზე საქართველოს თავდაცვის მინისტრის იმავე აქტით განსაზღვრული სტრუქტურული ქვედანაყოფები (ერთეულები) ითვლებიან შემსყიდველ ორგანიზაციებად და აქვთ სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები და პასუხისმგებლობა. მუხლი 30. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები 1. ამ კანონით საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის დამტკიცებული ასიგნებების ფარგლებში საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემაში განსახორციელებელ ცალკეულ ღონისძიებებში გაგრძელდეს და, აუცილებლობის შემთხვევაში, შემოღებულ იქნეს ღონისძიებათა ნაწილის ანაზღაურება მოსახლეობის მიერ თანაგადახდის პრინციპით. თანაგადახდის წესს, ფორმასა და მოცულობას განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა. 2. ამ კანონით საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო პროგრამებისათვის − „მოსახლეობის სოციალური დაცვა“, „მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა“, „სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზა და კონტროლი“, „სამკურნალო საშუალებების ხარისხის სახელმწიფო კონტროლი“, „სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა“, „შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა“ − გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში განსახორციელებელ ღონისძიებათა დაფინანსების, თანადაფინანსების, ანგარიშსწორების წესებსა და ძირითად პრინციპებს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი. 3. „მოსახლეობის საპენსიო უზრუნველყოფის“ ფარგლებში გაიცეს სახელმწიფო პენსია და სახელმწიფო კომპენსაცია. 4. სახელმწიფო პენსიის ოდენობა 2022 წლის 1 იანვრიდან განისაზღვროს: ა) 70 წლამდე ასაკის პენსიონერისათვის − 260 ლარით; ბ) 70 წლის ან მეტი ასაკის პენსიონერისათვის − 300 ლარით. 5. „მოსახლეობის მიზნობრივი ჯგუფების სოციალური დახმარების“ ფარგლებში: 218 ა) გაიცეს სოციალური პაკეტი „სოციალური პაკეტის განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2012 წლის 23 ივლისის №279 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალური პაკეტის გაცემის წესისა და პირობების“ შესაბამისად; ბ) გაიცეს საყოფაცხოვრებო სუბსიდია „სოციალური შეღავათების მონეტიზაციის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 11 იანვრის №4 დადგენილების შესაბამისად; გ) გაგრძელდეს „სოციალური დახმარების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 28 ივლისის №145 დადგენილებით დამტკიცებული „სოციალური დახმარების პროგრამის განხორციელების ძირითადი პრინციპები, რეინტეგრაციის შემწეობის ოდენობა, მინდობით აღზრდის ანაზღაურების ოდენობა, სრულწლოვანზე ოჯახური მზრუნველობის ანაზღაურების ოდენობა, სოციალური დახმარების ოდენობის გაანგარიშების, ღონისძიებათა დაფინანსებისა და ანგარიშსწორების, აგრეთვე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა, ასევე ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირთა ყოველთვიური შემწეობის დაფინანსების წესი“; დ) გაგრძელდეს დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების გაცემა: ერთ დევნილზე, ლტოლვილის ან ჰუმანიტარული სტატუსის მქონე პირზე გასაცემი ყოველთვიური შემწეობის ოდენობა განისაზღვროს 45 ლარით; ე) გაგრძელდეს ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო და დროებითი შრომისუუნარობის გამო დახმარებების გაცემა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მიერ დადგენილი წესითა და პირობებით; ვ) დაფინანსდეს დახმარება შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისათვის „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილებით განსაზღვრული წესითა და პირობებით; ზ) დაფინანსდეს ამ პუნქტით გათვალისწინებული ღონისძიებების განხორციელებასთან დაკავშირებული ყველა საჭირო ღონისძიება; თ) დაფინანსდეს საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული სხვა ღონისძიებები. 6. საქართველოს მთავრობას მიეცეს უფლება, განსაზღვროს 2021 წლის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის ის სახელმწიფო პროგრამები/მათი ღონისძიებები/მოცულობები, რომელთა განხორციელებაც უწყვეტად გაგრძელდება 2022 წლის 1 იანვრიდან საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემაში განსახორციელებელი 2022 წლის სახელმწიფო პროგრამების დამტკიცებამდე და ამ პროგრამებით გათვალისწინებული მიმწოდებლების გამოვლენამდე „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად ან ვაუჩერის პირობების გათვალისწინებით. 7. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სისტემაში ამ კანონით გათვალისწინებული შესაბამისი ასიგნებების ფარგლებში განსახორციელებელი ღონისძიებებისა და მათი კომპონენტების დამტკიცებამდე ან/და „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნათა შესრულებამდე ან ვაუჩერის პირობების შესაბამისად შესაბამისი მიმწოდებლების გამოვლენამდე გაგრძელდეს 2021 წლის შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სახელმწიფო პროგრამებით განსაზღვრული ის ღონისძიებები, რომელთა უწყვეტი განხორციელებაც აუცილებელია სახელმწიფოს მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესასრულებლად, და ხელშეკრულებები გაფორმდეს იმავე მიმწოდებლებთან, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ იქნა განსაზღვრული. ამასთანავე, აღნიშნულის შესახებ ეცნობოთ საქართველოს პარლამენტის ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტს და საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს – სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს. 8. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო პროგრამების ფარგლებში 2021 წელს შესრულებული 219 სამუშაოები დაფინანსდეს ამ კანონით საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროსათვის დამტკიცებული ასიგნებებიდან. 9. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სახელმწიფო პროგრამების ფარგლებში 2021 წელს გაცემული ვაუჩერები (შესაბამისი ვაუჩერის პირობების გათვალისწინებით) და „რეფერალური მომსახურების“ სახელმწიფო პროგრამის „სტიქიური უბედურებების, კატასტროფების, საგანგებო სიტუაციების, კონფლიქტურ რეგიონებში დაზარალებულ მოქალაქეთა და საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული სხვა შემთხვევების დროს მოსახლეობის სამედიცინო დახმარების კომპონენტის“ ფარგლებში მიღებული გადაწყვეტილებები, რომლებიც ვერ დაფინანსდა 2021 წელს, დაფინანსდეს ამ კანონით შესაბამისი პროგრამებისათვის გათვალისწინებული ასიგნებებიდან. 10. ამ კანონით დამტკიცებული პროგრამული კოდის „27 03 02 02 − იმუნიზაცია“ ფარგლებში ვაქცინების, შპრიცების, მალარიის სამკურნალო მედიკამენტებისა და „ცივი ჯაჭვის“ აღჭურვილობების შესყიდვა განხორციელდეს გაეროს ბავშვთა ფონდის მეშვეობით, გამარტივებული შესყიდვით, ხოლო იმ ვაქცინების, შპრიცების, მალარიის სამკურნალო მედიკამენტებისა და „ცივი ჯაჭვის“ აღჭურვილობების შესყიდვა, რომელთა შესყიდვაც ვერ ხორციელდება გაეროს ბავშვთა ფონდის მეშვეობით, − „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 11. ამ კანონით დამტკიცებული პროგრამული კოდის „27 03 02 06 – ტუბერკულოზის მართვა“ ფარგლებში, მათ შორის, „საქართველოში ყველა ფორმის ტუბერკულოზის ხარისხიან დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაზე უნივერსალური ხელმისაწვდომობის მდგრადობის პროგრამის“ (GEO-T-NCDC) ღონისძიებებისათვის, და პროგრამული კოდის „27 03 02 07 – აივ ინფექციის/შიდსის მართვა“ ფარგლებში, მათ შორის, „საქართველოში აივ ინფექციის/შიდსის პრევენციის, მკურნალობისა და მოვლის ღონისძიებების გაძლიერებისა და მდგრადობის უზრუნველყოფის პროგრამის“ (GEO-H-NCDC) ღონისძიებებისათვის, ფარმაცევტული და სხვა სამედიცინო დანიშნულების საქონლის შესყიდვა, მათ შორის, აივ ინფექციის/შიდსის და ტუბერკულოზის სამკურნალო პირველი რიგის და მეორე რიგის მედიკამენტების შეძენა, ამ კანონით გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში განხორციელდეს აივ ინფექციის/შიდსის, ტუბერკულოზისა და მალარიის წინააღმდეგ ბრძოლის გლობალური ფონდის მიერ განსაზღვრული გაერთიანებული საერთაშორისო შესყიდვების მექანიზმისა და აგენტების, მათ შორის, შესყიდვის ელექტრონული პლატფორმის, გამოყენებით, ხოლო იმ ფარმაცევტული და სხვა სამედიცინო დანიშნულების საქონლის შესყიდვა, რომელთა შესყიდვაც ვერ ხორციელდება აივ ინფექციის/შიდსის, ტუბერკულოზისა და მალარიის წინააღმდეგ ბრძოლის გლობალური ფონდის მიერ განსაზღვრული გაერთიანებული საერთაშორისო შესყიდვის მექანიზმისა და აგენტების საშუალებით, – „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 12. ამ კანონით დამტკიცებული პროგრამული კოდის „27 03 02 06 – ტუბერკულოზის მართვა“ ფარგლებში საქართველოს მოქალაქეები ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო მკურნალობის რეჟიმის დაცვაში ხელშეწყობის მიზნით, ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო მკურნალობის რეჟიმის დაცვის შემთხვევაში, ამბულატორიული მკურნალობის მთელი კურსის განმავლობაში იღებენ სოციალურ დახმარებას საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად. 13. დევნილთა მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული საცხოვრებელი ფართობის (სადაც დევნილი სახელმწიფოს მიერ იქნა განსახლებული და რომელიც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მონაცემთა ბაზაში დაფიქსირებული იყო, როგორც დევნილთა კომპაქტურად (ორგანიზებულად) განსახლების ობიექტი, აგრეთვე სადაც სამინისტრო ახორციელებდა ადმინისტრაციის, საყოფაცხოვრებო და კომუნალური მომსახურების ხარჯების (მათ შორის, ობიექტებში განსახლებულ დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა მიერ მოხმარებული წყლის, ნარჩენების გატანის, ასენიზაციისა და დეზინფექცია-დერატიზაციის, განსახლების ობიექტებში მომსახურებისა და მიმდინარე შეკეთების სხვა ხარჯები) ანაზღაურებას) ადმინისტრაციული ხარჯის დაფინანსება ერთ დევნილზე განისაზღვროს თვეში 2 ლარით. აღნიშნული დაფინანსება განხორციელდეს სახელშეკრულებო 220 ვალდებულებების შესაბამისად. ხელშეკრულების პირობებს და მის გასაფორმებლად საჭირო დოკუმენტაციას ადგენს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო. 14. ეპიდემიოლოგიური მდგომარეობის გათვალისწინებით, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია საქართველოში შემოსვლის ან/და ყოფნის მიზნით შესაბამის უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა წრის მიმართ დაადგინოს ჯანმრთელობისა და უბედური შემთხვევის დაზღვევის პირობები და წესები. მუხლი 31. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურება 1. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში (სეთურნი, ზაქათკარი, ჯაღმიანი, ბედონი, ბენიან-ბეგონი, იუხო, მუდურუ, წკერე, ციხიანი, სვიანაროსტიანი და ქოროღო, აგრეთვე ის სოფლები, რომელთაც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი მიენიჭათ) მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობისათვის (აბონენტებისათვის) ბუნებრივი აირის მოხმარებაზე 2021 წლის 1 დეკემბრიდან 2022 წლის 15 მაისის ჩათვლით და 2022 წლის 15 ოქტომბრიდან 2022 წლის 30 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდებში განისაზღვროს 3 3 შეღავათი თითოეულ აბონენტზე თვეში 700 მ -ის (მაისსა და ოქტომბერში – 350 მ -ის) ოდენობით. ამასთანავე, აბონენტებს მიეცეთ შესაძლებლობა, აღნიშნული პერიოდების შესაბამის საანგარიშო თვეში გამოუყენებელი შეღავათით ისარგებლონ მომდევნო თვეში, კერძოდ, 2021 წლის 1 დეკემბრიდან გამოუყენებელი შეღავათი გამოყენებულ იქნეს 2022 წლის 15 მაისის ჩათვლით პერიოდში, ხოლო რიცხული შეღავათი გაუქმდეს 2022 წლის 16 მაისს, 2022 წლის 15 ოქტომბრიდან გამოუყენებელი შეღავათი გამოყენებულ იქნეს 2023 წლის 15 მაისის ჩათვლით პერიოდში, ხოლო რიცხული შეღავათი გაუქმდეს 2023 წლის 16 მაისს. 2. ბუნებრივი აირის გამანაწილებელი კომპანია ვალდებულია ამ მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად შეღავათით მოსარგებლე აბონენტების სააღრიცხვო ბარათებზე ყოველი თვის დასაწყისში ასახოს შეღავათის შესაბამისი ლიმიტი და შესაბამის საანგარიშო პერიოდში გამოუყენებელი შეღავათი. 3. ბუნებრივი აირის გამანაწილებელი კომპანიის მიერ წარმოდგენილი და მუნიციპალიტეტების გამგეობების მიერ სათანადოდ დამოწმებული შესაბამისი ანგარიშების მიხედვით საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ აანაზღაუროს 2021 წლის 1 დეკემბრიდან 2022 წლის 15 მაისის ჩათვლით და 2022 წლის 15 ოქტომბრიდან 2022 წლის 30 ნოემბრის ჩათვლით პერიოდებში ყაზბეგის მუნიციპალიტეტსა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში (სეთურნი, ზაქათკარი, ჯაღმიანი, ბედონი, ბენიან-ბეგონი, იუხო, მუდურუ, წკერე, ციხიანი, სვიანა-როსტიანი და ქოროღო, აგრეთვე ის სოფლები, რომელთაც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მაღალმთიანი დასახლების სტატუსი მიენიჭათ) მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობის (აბონენტების) მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ლიმიტის და შესაბამის საანგარიშო პერიოდში გამოუყენებელი შეღავათის ფარგლებში ფაქტობრივად მოხმარებული ბუნებრივი აირის ღირებულება. მუხლი 32. ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაციის – სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები 2022 წლის განმავლობაში ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაციის – სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი უფლებამოსილია ამ კანონით ადმინისტრაციისათვის დამტკიცებული ასიგნებებიდან თავისი გადაწყვეტილების საფუძველზე გასცეს ერთჯერადი დახმარებები. მუხლი 33. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები 221 1. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიეცეს უფლება, პროგრამული კოდის „26 02 02 – ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა ეკვივალენტური სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა“ ფარგლებში 2021 წელს მიღებული საქონლისა და მომსახურების დაფინანსება განახორციელოს ამ კანონით საქართველოს იუსტიციის სამინისტროსათვის დამტკიცებული ასიგნებებიდან. 2. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიეცეს უფლება, ამ კანონით მისთვის გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში უზრუნველყოს საერთაშორისო საარბიტრაჟო დავებსა და უცხო ქვეყნის სასამართლოებში მიმდინარე საქმეებთან დაკავშირებით სახელმწიფოს წარმომადგენლობის განხორციელების მიზნით იურიდიული კომპანიებისაგან იურიდიული მომსახურების შესყიდვის, შესაბამისი საარბიტრაჟო და სასამართლო ხარჯების, მოწმეებისა და უცხოელი ექსპერტების საარბიტრაჟო და სასამართლო პროცესებში მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში კომპლექსურ საქმეებზე დავების საწარმოებლად იურიდიული მომსახურების შესყიდვის, არასრულწლოვანი საქართველოს მოქალაქეების უცხო ქვეყანაში არამართლზომიერად გადაადგილებისა და დაკავების საქმეების უცხო ქვეყანაში წარმოებისა და ბავშვების საქართველოში დაბრუნების, საქართველოს მოქალაქეების ჰუმანიტარული საჭიროების უზრუნველყოფის მიზნით, აგრეთვე აღნიშნულ საქმეებთან დაკავშირებული სხვა, გაუთვალისწინებელი ხარჯებისა და საქართველოს კანონმდებლობით მათთან დაკავშირებული გადასახადების დაფინანსება, მათ შორის, ამ კანონის ამოქმედებამდე გაფორმებული ხელშეკრულებების ფარგლებში აღებული ვალდებულებების დაფინანსება. მუხლი 34. საქართველოს საერთო სასამართლოების ფუნქციონირებასთან დაკავშირებით განსახორციელებელი ღონისძიებები ამ კანონის მე-16 მუხლით საქართველოს საერთო სასამართლოებისათვის განსაზღვრული მომუშავეთა რიცხოვნობა არ ზღუდავს კანონით დადგენილი წესით საქართველოს საერთო სასამართლოების მოსამართლეების და მათთან დაკავშირებული თანამშრომლების (თანაშემწე, რეფერენტი და სხვა) დანიშვნას. მუხლი 35. ზოგიერთი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებები 1. „საჯარო სამართლის იურიდიული პირის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულმა საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა მის მიერ 2022 წელს მობილიზებული, საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართული (საკუთარი) შემოსავლების არანაკლებ 10% მიმართოს საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესრულების მიზნით შესაბამისმა უწყებამ საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში თანხების მიმართვა განახორციელოს ყოველი კვარტალის ბოლო სამუშაო დღეს, გადარიცხვის დღისათვის კვარტალში მიღებული შემოსავლის არანაკლებ 10%-ის ოდენობით. 3. ამ მუხლის დებულებები არ ვრცელდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის მიერ მიღებულ გრანტებზე; იმ შემოსავლებზე, რომლებსაც საჯარო სამართლის იურიდიული პირი იღებს მისი კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს სისტემაში შემავალი სხვა საჯარო სამართლის იურიდიული პირისაგან, აგრეთვე COVID-19-ის მართვასთან დაკავშირებული მომსახურების გაწევისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიღებულ სახსრებზე. 222 თავი IX დასკვნითი დებულებანი მუხლი 36. კანონის ამოქმედება 1. ეს კანონი ამოქმედდეს 2022 წლის 1 იანვრიდან. 2. ამ კანონის ამოქმედებისთანავე ძალადაკარგულად გამოცხადდეს საქართველოს 2020 წლის 29 დეკემბრის კანონი „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 30/12/2019, სარეგისტრაციო კოდი: 190020010.05.001.020220). საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი თბილისი, 223

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: კანონპროექტი მომზადებულია საქართველოს კონსტიტუციის 66-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად და განსაზღვრავს 2022 წლის განმავლობაში მისაღები შემოსულობებისა და გასაწევი გადასახდელების მაჩვენებლებს. ა.ა.ა) პრობლემა რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად სახელმწიფო ბიუჯეტი წარმოადგენს საქართველოს პარლამენტის მიერ დამტკიცებულ, საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესრულების მიზნით მისაღები შემოსულობების, გასაწევი გადასახდელებისა და ნაშთის ცვლილების ერთობლიობას. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: საქართველოს კონსტიტუციისა და საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის თანახმად სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ საქართველოს კანონის პროექტის საქართველოს მთავრობის მიერ მომზადება და საქართველოს პარლამენტის მიერ განხილვა და დამტკიცება ხორციელდება ყოველწლიურად. ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგი: „საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის“ 38-ე მუხლის შესაბამისად, 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობების, გადასახდელების და ნაშთის ცვლილების დამტკიცება. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: ძირითადი მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები 2020 წელს ახალი კორონავირუსის გავრცელებამ მნიშვნელოვანი რყევები გამოიწვია გლობალურ ეკონომიკაში. ბუნებრივია პანდემიამ ეკონომიკური რეცესია გამოიწვია საქართველოშიც, რის შედეგადაც მივიღეთ რეალური ეკონომიკური კლება 6,2%-ის ოდენობით. „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი დამტკიცდა გასული წლის დეკემბერში, რა დროსაც საქართველოში ახალი კორონავირუსის COVID19 გავრცელების მაჩვენებელი ყველაზე მაღალ ნიშნულზე იყო და შესაბამისად მნიშვნელოვანი შეზღუდვები მოქმედებდა, რაც დიდ გავლენას ახდენდა ეკონომიკის განვითარებაზე. 2020 წლის ბოლოსთვის არსებული ვითარების გათვალისწინებით ეკონომიკის მყისიერი აღდგენის მოლოდინები არ არსებობდა და 2021 წლის ბიუჯეტიც დაიგეგმა მეტწილად პანდემიის მართვისა და მისი გავრცელების შესაკავებლად დაწესებული შეზღუდვების ეფექტის ნაწილობრივ გასანეიტრალებლად. ბიუჯეტი, შეზღუდული ფისკალური რესურსის მიუხედავად, ითვალისწინებდა მოსახლეობის და ბიზნესის მხარდამჭერი პროგრამების და ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებების დაფინანსებას. 1 2021 წელი საკმაოდ მძიმე ეკონომიკური ტენდენციებით დაიწყო და იანვარში რეალური ეკონომიკის კლებამ 11,5%, ხოლო თებერვალში 5,1% შეადგინა. ეკონომიკური განვითარების ტენდენციებში დადებითი დინამიკა პირველად მარტში დაფიქსირდა, თუმცა ჯამურად, პირველ კვარტალში ეკონომიკური კლების მაჩვენებელმა 4,5% შეადგინა. ეკონომიკური პარამეტრები რადიკალურად შეიცვალა აპრილიდან, რა დროსაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპორტ-იმპორტის, დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვების, საფინანსო სექტორის ზრდის, წმინდა ფულადი გზავნილების და სხვა ეკონომიკური მაჩვენებლები. დადებითი ეკონომიკური ტენდენციების გათვალისწინებით, მიმდინარე წლის ივლისში განახლდა მაკროეკონომიკური პროგნოზები და განხორციელდა ცვლილებები 2021 წლის ბიუჯეტში. განახლებული პროგნოზების საბაზისო სცენარის მიხედვით:  ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 4,3%-დან გაიზარდა 7,7%-მდე;  მთლიანი შიდა პროდუქტის დეფლატორი 3,8%-ის ნაცვლად განისაზღვრა 7,5%-ის ოდენობით;  მთლიანი შიდა პროდუქტის ნომინალური მაჩვენებელი 53,4 მლრდ ლარიდან გაიზარდა 57,2 მლრდ ლარამდე;  ბიუჯეტის დეფიციტი 7,6%-დან შემცირდა 6,9%-მდე;  მთავრობის ვალის მაჩვენებელი 60,8%-დან შემცირდა 54,6%-მდე. საბიუჯეტო ცვლილებები და განახლებული პროგნოზები ეფუძნებოდა 5 თვის მონაცემებს, თუმცა პროგნოზირებულზე მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპები შენარჩუნდა ივნისი-აგვისტოს პერიოდშიც. მეორე კვარტლის ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელმა 29,9% შეადგინა, ივლისში 9,9%, ხოლო აგვისტოში 10,3%, შედეგად, 8 თვის წინასწარი მონაცემებით რეალური ეკონომიკური ზრდა 12,0%-ს შეადგენს. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კიდევ ერთხელ გაიზარდა 2021 წლის ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი და 9,5%-ს შეადგენს. ფაქტიური მონაცემებიდან გამომდინარე, ასევე გაიზარდა მთლიანი შიდა პროდუქტის დეფლატორის მაჩვენებელი, რომელიც განახლებული პროგნოზის მიხედვით 8,0%-ს შეადგენს. ეკონომიკური ზრდის და მშპ-ს დეფლატორის ზრდიდან გამომდინარე, გაიზარდა ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი და ნაცვლად ივლისში პროგნოზირებული 57,2 მლრდ ლარისა, 58,4 მლრდ ლარს შეადგენს. მთლიანი შიდა პროდუქტი ამ ეტაპისთვის არსებული პროგნოზების მიხედვით, 2022 წლისათვის მოსალოდნელია მშპის რეალური ზრდა 6.0%-ის ფარგლებში, ხოლო მომდევნო წლებშიც საშუალოდ 5.5%-ის ფარგლებში. მშპ-ის დეფლატორის პროგნოზი 2022 წელს პროგნოზირებულია 4,5%-ის ფარგლებში, ხოლო შემდგომ წლებში 3%-ის ფარგლებში. მაკროეკონომიკური მაჩვენებლებიდან გამომდინარე 2022 წლის ნომინალური მშპ-ს მოცულობა 64.7 მლრდ ლარს შეადგენს, ხოლო 2025 წლისთვის პროგნოზირებულია მისი გაზრდა 82,6 მლრდ ლარამდე. დეტალური ეკონომიკური ანალიზის გაცნობა შესაძლებელია ბიუჯეტზე თანდართულ მაკროეკონომიკური სცენარების ანალიზში. 2 ნაერთი ბიუჯეტის პარამეტრები საგადასახადო შემოსავლები 2022 წლის განახლებული პროგნოზით ნაერთი ბიუჯეტის საგადასახადო შემოსავლები ნომინალურ გამოხატულებაში 15 193,0 მლნ ლარს შეადგენს. 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით 2022 წლის საგადასახადო შემოსავლების პროგნოზი იზრდება 2 271,0 მლნ ლარით (17,6%-ით). მშპ-სთან მიმართებაში 2022 წელს საგადასახადო შემოსავლები 23,5%-ს შეადგენს და იგივე ნიშნულზეა შენარჩუნებული მომდევნო წლებშიც. 2022 წელს საგადასახადო შემოსავლების პროგნოზი გადასახადების სახეების მიხედვით შემდეგია:  საშემოსავლო გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 4 602.3 მლნ ლარით, მათ შორის სახელმწიფო ბიუჯეტის წილი შეადგენს 4 262,1 მლნ ლარს, ხოლო ავტონომიური რესპუბლიკების წილი 340,2 მლნ ლარს; 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით საშემოსავლო გადასახადი გაზრდილია 25,2%-ით (926,7 მლნ ლარით). აღნიშნული მოცულობით ზრდა გამოწვეულია მიმდინარე წელს, დაგეგმილზე მაღალი ეკონომიკური ზრდის შედეგად მოსალოდნელი გადაჭარბების, მომდევნო წელს ეკონომიკის ნომინალური ზრდის და მიმდინარე წელს არსებული საგადასახადო შეღავათის დასრულების ფისკალური ეფექტებით;  მოგების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 1 359.2 მლნ ლარით; 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით მოგების გადასახადი გაზრდილია 42,9%-ით (408,2 მლნ ლარით). აღნიშნული მოცულობით ზრდა გამოწვეულია საფინანსო სექტორის მიერ გადასახდელი გადასახადების მაღალი მოცულობით. მიმდინარე წელს საფინანსო სექტორის მიერ გადახდილი მოგების გადასახადი მინიმალურია, ვინაიდან 2020 წელს სექტორში მოგება მცირე იყო. მიმდინარე წელს აღნიშნულ სექტორში მოგების მაჩვენებელი საკმაოდ მაღალია, რაც იწვევს 2022 წელს გადასახდელი მოგების გადასახადის ზრდას.  დამატებული ღირებულების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 6 616.9 მლნ ლარით, მათ შორის სახელმწიფო ბიუჯეტის წილი შეადგენს 5 359.7 მლნ ლარს, ხოლო მუნიციპალიტეტების წილი - 1 257.2 მლნ ლარს (მუნიციპალიტეტების დღგ 2021 წელთან შედარებით იზრდება 143.8 მლნ ლარით); 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით დღგ გაზრდილია 12,9%-ით (756,9 მლნ ლარით). აღნიშნული მოცულობით ზრდა გამოწვეულია მიმდინარე წელს, დაგეგმილზე მაღალი ეკონომიკური ზრდის შედეგად მოსალოდნელი გადაჭარბების და მომდევნო წელს ეკონომიკის ნომინალური ზრდის ფისკალური ეფექტებით;  აქციზის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 1 876.9 მლნ ლარის ოდენობით, რაც 76,9 მლნ ლარით აღემატება 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელს;  იმპორტის გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 84.1 მლნ ლარით, რაც 4,1 მლნ ლარით მეტია 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელზე;  ქონების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 524.2 მლნ ლარს; 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით ქონების გადასახადი 10,4%-ით (49,2 მლნ ლარით) იზრდება. აღნიშნული ზრდა დაკავშირებულია მომდევნო წლიდან 3 ტურიზმის სექტორისთვის დადგენილი შეღავათის ვადის ამოწურვასთან და მიმდინარე წლის ფაქტიური შესრულების დინამიკასთან.  სხვა გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 129.4 მლნ ლარით, რაც 49,4 მლნ ლარით მეტია მიმდინარე წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით. მიმდინარე ხარჯები პანდემიის საპასუხო ღონისძიებების დაფინანსების შედეგად, 2020-2021 წლებში მნიშვნელოვნად გაიზრდა მიმდინარე ხარჯების მოცულობა და მშპ-სთან მიმართებაში 2020 წელს 26,2%, ხოლო 2021 წელს 24,7% შეადგინა. 2022 წელს მიმდინარე ხარჯების მოცულობა ჯამში დაგეგმილია 14,2 მლრდ ლარის ოდენობით, რაც მშპ-ს 22,0%-ს შეადგენს. იგივე ნიშნული შენარჩუნებულია 2023 წელსაც, ხოლო 2024-2025 წლებში კლებადი ტენდენცია აქვს და უბრუნდება პანდემიამდე არსებულ ნიშნულს. კაპიტალური ხარჯები პანდემიის მიუხედავად, 2020-2021 წლებში არ შემცირებულა კაპიტალური ხარჯების მოცულობა და მშპ-სთან მიმართებაში 2020 წელს 9,0%, ხოლო 2021 წელს 8,2% შეადგინა. 2022 წელს კაპიტალური ხარჯების ჯამში დაგეგმილია 5,5 მლრდ ლარის ოდენობით, რაც მშპ-ს 8,5%-ს შეადგენს. მომდევნო წლებში, ფისკალური კონსოლიდაციის შედეგად კაპიტალური ხარჯები მცირდება და მშპ-ს 7,0%-7,1%-ის ფარგლებშია, რაც საკმაოდ დიდი შემცირებაა და საჭირო იქნება დამატებითი არადეფიციტური რესურსების მოძიება საბიუჯეტო დეფიციტი და მთავრობის ვალი „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის მე7 პუნქტის გათვალისწინებით, იმავე მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ზღვრული პარამეტრების საპროგნოზო მაჩვენებლები განისაზღვრება შემდეგნაირად:  2022 წელს სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის უარყოფითი მთლიანი სალდო, „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი ზღვრის მიღმა − 2 750.7 მლნ ლარით, რაც პროგნოზირებული მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 4.3%-ს შეადგენს (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 3%);  2022 წლის ბოლოსთვის საქართველოს მთავრობის ვალის ზღვრული მოცულობა − მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 52.1%-ით, ხოლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების ფარგლებში აღებული ვალდებულებების მიმდინარე ღირებულების საორიენტაციო შეფასება (2020 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით) − მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 0.6%-ით − ჯამი: მშპ-ის 52.7% (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 60%). სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობები 4 წარმოდგენილი პროექტის მიხედვით საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობების ჯამური მაჩვენებელი წინა წლის მაჩვენებელთან შედარებით გაზრდილია 750.9 მლნ ლარით და განისაზღვრება 18 683.9 მლნ ლარის ოდენობით. მათ შორის:  შემოსავლები - 13 930.2 მლნ ლარი (2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 1 681.1 მლნ ლარით);  საგადასახადო შემოსავლები შეადგენს 13 071.4 მლნ ლარს, რაც დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 2 008.8 მლნ ლარით, მათ შორის:  საშემოსავლო გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი იზრდება 857.1 მლნ ლარით და განისაზღვრება 4 262.1 მლნ ლარით;  მოგების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი იზრდება 408.2 მლნ ლარით და განისაზღვრება 1 359.2 მლნ ლარის ოდენობით;  დამატებული ღირებულების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი იზრდება 613.1 მლნ ლარით და განისაზღვრება 5 359.7 მლნ ლარის ოდენობით;  აქციზის საპროგნოზო მაჩვენებელი იზრდება 76.9 მლნ ლარით და განისაზღვრება 1 876.9 მლნ ლარის ოდენობით;  იმპორტის გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 84.1 მლნ ლარით (იზრდება 4.1 მლნ ლარით);  სხვა გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრება 129.4 მლნ ლარის ოდენობით (იზრდება 49,4 მლნ ლარით).  სხვა შემოსავლების პროგნოზი 2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით მცირდება 130.0 მლნ ლარით და განისაზღვრება 670.0 მლნ ლარის ოდენობით. 2021 წლის გეგმიურ მაჩვენებელთან შედარებით შემცირება გამოწვეულია მიმდინარე წელს ერთჯერადი ხასიათის შემოსავლების შემცირებით, კერძოდ: მიმდინარე წლის დასაწყისში ბიუჯეტის ანგარიშებზე იყო 1,7 მლრდ ლარამდე ნაშთი, რომლის კომერციული ბანკების დეპოზიტებზე განთავსება ბიუჯეტს აძლევდა დამატებით შემოსავალს. აღნიშნული თანხების დიდი ნაწილის გამოყენება დაიგეგმა 2021 წელს, შესაბამისად შემცირდება საპროცენტო შემოსავლებიც. 2021 წელს გათვალისწინებულია დივიდენდის მიღება სახელმწიფო ელექტროსისტემიდან, ასევე მაღალი შემოსავლებია დაგეგმილი ბუნებრივი რესურსების ლიცენზიების გაცემიდან, რაც მომდევნო წელს აღარ არის გათვალისწინებული და შესაბამისად შემცირებულია ამ სახეებიდან მისაღები შემოსავლები;  გრანტების სახით დაგეგმილი მაჩვენებლები განისაზღვრება 188.8 მლნ ლარამდე, მათ შორის:  საბიუჯეტო გრანტების ფარგლებში მისაღები შემოსავლები შეადგენს 71.2 მლნ ლარამდე.  საინვესტიციო გრანტები შეადგენს 47.6 მლნ ლარამდე;  სსიპ-ების მიერ კანონის 35-ე მუხლის შესაბამისად გადმოსარიცხი თანხები შეადგენს 70.0 მლნ ლარამდე;  არაფინანსური აქტივების კლების (პრივატიზაცია) სახით მისაღები თანხების გეგმა შეადგენს 200.0 მლნ ლარს;  ფინანსური აქტივების კლების (სესხების დაბრუნება) მაჩვენებელი განისაზღვრება 150.0 მლნ ლარის ოდენობით; 5  ვალდებულებების ზრდის სახით მისაღები სახსრები განისაზღვრება 4 403.8 მლნ ლარის ოდენობით მათ შორის:  საშინაო ფასიანი ქაღალდების გამოშვებით მისაღები სახსრები შეადგენს 1 300.0 მლნ ლარს.  საინვესტიციო კრედიტების მაჩვენებელი შეადგენს 1 903.8 მლნ ლარს;  საბიუჯეტო დახმარების სახით მისაღები კრედიტების მაჩვენებელი შეადგენს 1 200.0 მლნ ლარს. ამავდროულად ბიუჯეტი ითვალისწინებს ვალის დაფარვას 1 230,0 მლნ ლარის ოდენობით, შესაბამისად ვალდებულებების წმინდა ზრდა 3 173,8 მლნ ლარს შეადგენს. სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელები (ასიგნებები) სახელწიფო ბიუჯეტის ასიგნებების მოცულობა შეადგენს 18 443.3 მლნ ლარს (2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით მცირდება 1 055.5 მლნ ლარით). აღნიშნული შემცირება გამოწვეულია 2 ძირითადი ფაქტორით, კერძოდ 2022 წელს მნიშვნელოვნად (850,0 მლნ ლარით) მცირდება პანდემიასთან დაკავშირებული ხარჯები, ასევე აღარ არის გათვალისწინებული ევრობონდების დაფარვასთან დაკავშირებული ასიგნებები (1 713,2 მლნ ლარი); 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილში ასახულია დამატებითი ხარჯები ისეთი მიმართულებებით, როგორიცაა სახელმწიფო პენსიის ინდექსაცია და მასწავლებელთა ხელფასების ზრდა კარიერული სქემის შესაბამისად. 2022 წლის ბიუჯეტის პროექტი ითვალისწინებს ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიასთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით ხარჯების დაფინანსებას 500.0 მლნ ლარის ოდენობით. სამინისტროების მიხედვით გათვალისწინებულია: საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ასიგნებები განისაზღვრა 5 941.8 მლნ ლარით, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით შემცირებულია 151.1 მლნ ლარით. შემცირება გამოწვეულია ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიასთან დაკავშირებული ხარჯების მოსალოდნელი პროგნოზების შემცირებით.  მოსახლეობის სოციალური დაცვა - 3 998.7 მლნ ლარი, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 143.8 მლნ ლარით. მათ შორის: o საპენსიო უზრუნველყოფა - 2 885.0 მლნ ლარი (გაზრდილია 285.0 მლნ ლარით), რაც გამოწვეულია მათ შორის საპენსიო ასაკის მოსახლეობისათვის „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სახელმწიფო პენსიის ზრდის ინდექსაციის წესის შესაბამისად, ეკონომიკურ პარამეტრებზე დაყრდნობით პენსიის გადაანგარიშებით. აღნიშნული კანონის მიხედვით 70 წლამდე პირთა პენსია უნდა გაიზარდოს ბოლო 12 თვის ინფლაციის საშულო მაჩვენებლის, მაგრამ არანაკლებ 20 ლარის ოდენობით. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ სექტემბერში გამოქვეყნებული მონაცემების მიხედვით ბოლო 12 თვის საშუალო ინფლაცია შეადგენს 6,4%-ს. იმის გათვალისწინებით რომ, აღნიშნული მაჩვენებლით პენსიის ზრდა (240*6,4%=15,4) ნაკლებია კანონით განსაზღვრულ მინიმალურ 20 ლარზე, ბიუჯეტში პენსიის ზრდა გათვალისწინებულია 20 ლარით და მისი მოცულობა 2022 წლის იანვრიდან განისაზღვრება 260 ლარის ოდენობით. 6 ამავე კანონის მიხედვით, 70 წლის და მეტი ასაკის პირთათვის პენსია უნდა გაიზარდოს ბოლო 12 თვის საშუალო ინფლაციის და ბოლო 6 კვარტლის მშპ-ს რეალური ზრდის მაჩვენებლის საშუალო არითმეტიკულის 80%-ის ჯამით. გასული წლის 4 კვარტალში და მიმდინარე წლის 2 კვარტალში მშპ-ს რეალური ზრდის მონაცემებია:  2020წ. I კვარტალი - 2,3%;  2020წ. II კვარტალი - (-13,2%);  2020წ. III კვარტალი - (-5,2%);  2020წ. IVკვარტალი - (-6,8%);  2021წ. I კვარტალი - (-4,5%);  2022წ. II კვარტალი - 29,9%; აღნიშნული მაჩვენებლების საშუალო არითმეტიკული შეადგენს 0,35%-ს, ხოლო მისი 80% - 0,28%-ს. შესაბამისად პენსიის მოცულობა უნდა გაიზარდის 6,4%+0,3%=6,7%-ით. იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული ფორმულით პენსიის ზრდა (275*6,7%=18,4) ნაკლებია კანონით განსაზღვრულ მინიმალურ 25 ლარზე, ბიუჯეტში პენსიის ზრდა გათვალისწინებულია 25 ლარით და მისი მოცულობა 2022 წლის იანვრიდან განისაზღვრება 300 ლარის ოდენობით. პენსიის ზრდის შესაბამისად იზრდება სახელმწიფო კომპენსაციების მიმღებ პირთა კომპენსაციები, რომელთა კომპენსაციის დაანგარიშება დაკავშირებულია სახელმწიფო პენსიის ოდენობაზე (და არ აჭარბებს კანონმდებლობით დადგენილ ზედა ზღვარს). o o მოსახლეობის მიზნობრივი ჯგუფების სოციალური დახმარება - 982.6 მლნ ლარი (გაზრდილია 91.6 მლნ ლარით); ზრდა დაკავშირებულია 2021 წლის 1 ივლისიდან სოციალურად დაუცველი ბავშვების დახმარების 50 ლარიდან 100 ლარამდე ზრდასთან; სოციალური შეღავათები მაღალმთიან დასახლებაში - 75.0 მლნ ლარი. პენსიის ზრდის შესაბამისად იზრდება საპენსიო დანამატის მოცულობაც და ჯამში მაღალმთიან დასახლებებში პენსიის მოცულობა 70 წლამდე ასაკის პირთათვის შეადგენს 312 ლარს, ხოლო 70 წლის და მეტი ასაკის პირთათვის - 360 ლარს.  მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა - 1 733.9 მლნ ლარი, რაც წინა წელთან შედარებით შემცირებულია 276.6 მლნ ლარით. შემცირება დაკავშირებულია COVID-19-ის პანდემიასთან დაკავშირებული ხარჯების საპროგნოზო მოცულობების შემცირებით. პროგრამის ფარგლებში გათვალისწინებულია: o o o o o o o o o o COVID-19-ის მართვასთან (სამედიცინო დაწესებულებების მობილიზება, მკურნალობის ხარჯები, ტესტირება და კვლევები, ვაქცინაცია და სხვა) დაკავშირებით ბიუჯეტი განსაზღვრულია 500.0 მლნ ლარით (2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით შემცირებულია 310.0 მლნ ლარით). მოსახლეობის საყოველთაო ჯანმრთელობის დაცვა - 820.0 მლნ ლარი (2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 20.0 მლნ ლარით); იმუნიზაცია - 50.0 მლნ ლარი; ტუბერკულოზის მართვა - 17.2 მლნ ლარამდე; აივ ინფექციის/შიდსის მართვა - 14.1 მლნ ლარამდე; C ჰეპატიტის მართვა - 6.0 მლნ ლარი; ფსიქიკური ჯანმრთელობა - 35.0 მლნ ლარი; დიალიზი და თირკმლის ტრანსპლანტაცია - 53.3 მლნ ლარი; პირველადი და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფა - 122.6 მლნ ლარი; რეფერალური მომსახურება - 30.0 მლნ ლარი; 7 o o ნარკომანიით დაავადებულ პაციენტთა მკურნალობა - 13.5 მლნ ლარი; დიაბეტის მართვა - 21.9 მლნ ლარი.  სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა - 31.0 მლნ ლარი;  შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა - 8.8 მლნ ლარამდე;  იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა - 102.2 მლნ ლარი; ამასთან, იძულებით გადაადგილებულ პირთა საცხოვრებელი სახლების მშენებლობისთვის საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ასიგნებებში გათვალისწინებულია 6.7 მლნ ლარი. სულ დევნილთა საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფისა და მიგრანტთა ხელშეწყობისათვის გამოყოფილია ჯამურად 108.9 მლნ ლარი. რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს დაფინანსება განისაზღვრა 2 844.0 მლნ ლარით, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ ასიგნებასთან შედარებით გაზრდილია 387.3 მლნ ლარით. მათ შორის, საბიუჯეტო სახსრების ნაწილში გათვალისწინებულია 1 502.4 მლნ ლარი, გრანტებში გათვალისწინებულია 22.9 მლნ ლარამდე, კრედიტებში გათვალისწინებულია 1 318.7 მლნ ლარამდე. ძირითადი პროგრამების მიხედვით ასიგნებები განისაზღვრა შემდეგი ოდენობით:  საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები - 1 862.3 მლნ ლარი, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 323.4 მლნ ლარით. მათ შორის თანხები ძირითადად მიიმართება შემდეგი საავტომობილო გზების მშენებლობარეკონსტრუქციაზე: o o o o o o o o o o o o o თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ჩუმათელეთი-ხევის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB, WB) – 80.0 მლნ ლარი; თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის ხევი უბისას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია - მშენებლობა (ADB) – 180.0 მლნ ლარი; თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის უბისა შორაპნის მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (EIB) – 230.0 მლნ ლარი; თბილისი-სენაკი-ლესელიძის საავტომობილო გზის შორაპანი არგვეთას მონაკვეთის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა (ADB) – 120.0 მლნ ლარი; აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული ავტომაგისტრალის დერეფნის გაუმჯობესების პროექტი (ზემო ოსიაური-რიკოთი) (EIB, WB) – 80.0 მლნ ლარი; სამტრედია-გრიგოლეთის საავტომობილო გზის კმ 0-კმ 50 მონაკვეთის მოდერნიზაცია-მშენებლობა (EIB, EU) – 80.0 მლნ ლარი; სენაკი-ფოთი-სარფის საავტომობილო გზის კმ48-კმ64 გრიგოლეთი-ჩოლოქის მონაკვეთის მშენებლობა (EIB) – 83.0 მლნ ლარი; ქ. ბათუმის ახალი შემოვლითი გზა (ADB, AIIB) – 55.0 მლნ ლარი; მცხეთა-სტეფანწმინდა-ლარსის საავტომობილო გზის ქვეშეთი-კობის მონაკვეთზე საავტომობილო გზის და გვირაბის მშენებლობა (ADB, EBRD) – 200.0 მლნ ლარი; თბილისი-ბაკურციხე-ლაგოდეხის საავტომობილო გზის ლოჭინი-საგარეჯოს მონაკვეთის მშენებლობა - 100 მლნ ლარი; ბაღდათი-აბასთუმნის საავტომობილო გზის რეკონსტრუქცია-რეაბილიტაცია - 80.0 მლნ ლარი; ბათუმი (ანგისა) - ახალციხის საავტომობილო გზის ხულო-ზარზმის მონაკვეთის რეაბილიტაცია-რეკონსტრუქცია (Kuwait Fund) – 40 მლნ ლარი; ზემო იმერეთი (საჩხერე) - რაჭის დამაკავშირებელი საავტომობილო გზის რეკონსტრუქცია-მშენებლობა - 10.0 მლნ ლარი. 8  რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია - 463.8 მლნ ლარზე მეტი, მათ შორის თანხები ძირითადად მიიმართება შემდეგი პროექტების განხორციელებაზე: o o o o o o o საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მიერ განსახორციელებელი ინფრასტრუქტურული პროექტები - 55.0 მლნ ლარი; განახლებული რეგიონების პროგრამა - 160 მლნ ლარი; რეგიონალური და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის განვითარების პროექტი II (WB, WB-TF) – 60.0 მლნ ლარი; საცხოვრებლად ვარგისი ქალაქების საინვესტიციო პროგრამა - 100.0 მლნ ლარი; რეგიონალური განვითარების პროექტი III (მცხეთა-მთიანეთი და სამცხე-ჯავახეთი) (WB) – 80.0 მლნ ლარი; საქართველოს ურბანული რეკონსტრუქციის და განვითარების პროექტი (EIB) – 1.5 მლნ ლარი; სივრცითი დაგეგმარება და ურბანული განვითარება - 5.0 მლნ ლარი;  წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია - 379.9 მლნ ლარით, მათ შორის: o o o o o o ურბანული მომსახურების გაუმჯობესების პროგრამა (წყალმომარაგებისა და წყალარინების სექტორი) (ADB) – 97.0 მლნ ლარი; რეგიონებში ინფრასტრუქტურული პროექტების მხარდაჭერის ღონისძიებები - 225.0 მლნ ლარი; მდგრადი წყალმომარაგებისა და სანიტარული სექტორის განვითარების პროგრამა (ADB) – 11.9 მლნ ლარამდე; იმერეთის და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში კომუნალური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება (KfW) – 15.0 მლნ ლარი; ქალაქ ხაშურის და მიმდებარე დასახლებების წყალმომარაგებისა და წყალარინების სისტემების გაუმჯობესება (AFD) – 25.0 მლნ ლარი; ქუთაისის წყალარინების პროექტი (EIB, EPTATF) – 6.0 მლნ ლარი.  მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა - 49.5 მლნ ლარამდე;  ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია - 75.0 მლნ ლარი;  იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა - 6.7 მლნ. განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დაფინანსება განისაზღვრა 1 637.5 მლნ ლარით, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ ასიგნებას აღემატება 112.7 მლნ ლარით. მათ შორის თანხები ძირითადად მიიმართება შემდეგი პროგრამების განხორციელებაზე:  სკოლამდელი და ზოგადი განათლება - 1 145.0 მლნ ლარამდე, რაც წინა წლის დამტკიცებულ ასიგნებასთან შედარებით გაზრდილია 88.7 მლნ ლარით; მათ შორის გათვალისწინებულია: o ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების დაფინანსება - 975.0 მლნ ლარი, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ ბიუჯეტთან შედარებით გაზრდილია 79.4 მლნ ლარით და გათვალისწინებულია სტატუსის მქონე მასწავლებელების სახელფასო დანამატის ზრდა 100 ლარით 2022 წლის იანვრიდან; o მასწავლებელთა პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა - 10.2 მლნ ლარამდე; o უსაფრთხო საგანმანათლებლო გარემოს უზრუნველყოფა - 21.0 მლნ ლარამდე; 9 o o o      წარმატებულ მოსწავლეთა წახალისება - 1,2 მლნ ლარამდე; მოსწავლეების სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფა - 28.3 მლნ ლარი; საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა - 24.9 მლნ ლარამდე; o პროგრამა "ჩემი პირველი კომპიუტერი" – 59.2 მლნ ლარი და სხვა; პროფესიული განათლება - 68.7 მლნ ლარი; უმაღლესი განათლება - 141.0 მლნ ლარი; მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა - 66.1 მლნ ლარი; ინკლუზიური განათლება - 34.9 მლნ ლარი; ინფრასტრუქტურის განვითარება - 115.1 მლნ ლარამდე. მათ შორის: o ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება 59.1 მლნ ლარამდე (საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ასიგნებებში გათვალისწინებულ ასიგნებებთან ერთად გათვალისწინებულია 134.0 მლნ ლარამდე); o პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება - 45.0 მლნ ლარი (მათ შორის, გათვალისწინებულია „პროფესიული განათლება I (KFW) პროგრამის ფარგლებში განსაზღვრული სახსრები); o უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება - 5.0 მლნ ლარი. კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს დაფინანსება განისაზღვრა 343.0 მლნ ლარით, მათ შორის თანხები ძირითადად მიიმართება შემდეგი პროგრამების განხორციელებაზე:  კულტურის სფეროში უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება -13.0 მლნ ლარი;  ინფრასტრუქტურის განვითარება - 44.0 მლნ ლარი;  სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა - 7.1 მლნ ლარი;  კულტურის განვითარების ხელშეწყობა - 75.7 მლნ ლარი;  კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა - 37.6 მლნ ლარი;  მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია - 130.9 მლნ ლარი;  კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვისა და ხელშეწყობის ღონისძიებები - 23.2 მლნ ლარი;  ახალგაზრდობის ხელშეწყობა - 4.4 მლნ ლარამდე. გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს დაფინანსება შეადგენს 577.0 მლნ ლარს. გამოყოფილი თანხის ფარგლებში გათვალისწინებულია:  სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა - 54.5 მლნ ლარი;  მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება - 84.6 მლნ ლარი.  ერთიანი აგროპროექტი - 257.7 მლნ ლარი. მათ შორის: o შეღავათიანი აგროკრედიტები - 121.0 მლნ ლარი; o აგროდაზღვევა - 12.0 მლნ ლარი; o დანერგე მომავალი - 27.0 მლნ ლარი; o აგროსექტორის განვითარების ხელშეწყობა - 18.7 მლნ ლარამდე;  სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია - 92.0 მლნ ლარი;  გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა - 18.2 მლნ ლარი;  დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა - 27.1 მლნ ლარამდე;  სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა - 9.8 მლნ ლარამდე; 10  მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა - 2.9 მლნ ლარზე მეტი. ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსათვის გათვალისწინებულია 741.0 მლნ ლარი, რაც 2021 წლის დამტკიცებულ გეგმასთან შედარებით გაზრდილია 98.2 მლნ ლარით. მათ შორის:  მოსახლეობის გაზიფიცირებისთვის - 50,0 მლნ ლარამდე;  მეწარმეობის განვითარება - 273.3 მლნ ლარი, რომელიც ითვალისწინებს 2021 წლის სექტემბრიდან მეწარმეობის ხელშეწყობის გაფართოებულ პროგრამებს. პროგრამა ნაწილობრივ ფინანსდება მსოფლიო ბანკის მიერ და 2022 წელს ბანკის რესურსი შეადგენს 45.0 მლნ ლარს;  მთის კურორტების განვითარება - 120.0 მლნ ლარი, თანხები გათვალისწინებულია 2023 წლის მსოფლიო ჩემპიონატისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის და ჰაწვალის ახალი საბაგიროს მშენებლობისთვის;  ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა - 22.7 მლნ ლარი;  საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება - 15,3 მლნ ლარამდე;  ინტერნეტიზაციის (Log-in Georgia (WB)) პროექტისთვის - 34,0 მლნ ლარამდე;  ელექტროგადამცემი ხაზების მშენებლობა-რეაბილიტაცია - 80,2 მლნ ლარი; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დაფინანსება შეადგენს 93.0 მლნ ლარს; იუსტიციის სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 268.4 მლნ ლარი, მათ შორის გათვალისწინებულია პენიტენციური სისტემის მართვისთვის (ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა ყოფითი პირობების გაუმჯობესება, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სხვა) 171.5 მლნ ლარი, მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობისთვის და მიწის ბაზრის განვითარებისთვის გათვალისწინებულია 22.5 მლნ ლარი, ხოლო იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობის პროგრამის დაფინანსებისათვის - 6.3 მლნ ლარი. საგარეო საქმეთა სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 175.5 მლნ ლარი; თავდაცვის სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 918.0 მლნ ლარი; შინაგან საქმეთა სამინისტროსთვის გათვალისწინებულია 800.0 მლნ ლარი; საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისთვის გათვალისწინებულია 140.0 მლნ ლარი; საქართველოს პროკურატურისთვის გათვალისწინებულია 45.3 მლნ ლარამდე; სამამართლო სისტემისთვის გათვალისწინებულია ჯამში 115,8 მლნ ლარი, მათ შორის:     საკონსტიტუციო სასამართლო - 4,3 მლნ ლარამდე; უზენაესი სასამართლო - 13,0 მლნ ლარი; საერთო სასამართლოები - 92,0 მლნ ლარზე მეტი; იუსტიციის უმაღლესი საბჭო - 6,5 მლნ ლარი; საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურისთვის გათვალისწინებულია 61.0 მლნ ლარი; სახალხო დამცველის აპარატისთვის გათვალისწინებულია 8.5 მლნ ლარი; იურიდიული დახმარების სამსახურისთვის გათვალისწინებულია 7.7 მლნ ლარამდე; სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურისთვის გათვალისწინებულია 10.7 მლნ ლარი; ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატის დაფინანსება შეადგენს 3.2 მლნ ლარს. 11 საქართველოს პარლამენტის დადგენილებების შესაბამისად:    საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციების დაფინანსება შეადგენს 64,7 მლნ ლარს; სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის გათვალისწინებულია 17,1 მლნ ლარზე მეტი; ცენტრალური საარჩევნო კომისიის დაფინანსება შეადგენს 30,4 მლნ ლარს; მთავრობის ადმინისტრაციის დაფინანსება შეადგენს 16,5 მლნ ლარს; პრეზიდენტის ადმინისტრაციისთვის გათვალისწინებულია 8,5 მლნ ლარი; სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციების დაფინანსება ჯამში შეადგენს 6,6 მლნ ლარს; საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელების მთლიანი მოცულობა შეადგენს 3 393.7 მლნ ლარამდე, მათ შორის:  საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა - 1 440.0 მლნ ლარი;  საშინაო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა - 565.0 მლნ ლარი;  საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდი - 50.0 მლნ ლარი;  წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი - 50.0 მლნ ლარი;  საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდი - 300.0 მლნ ლარი;  2020-2022 წლების საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში შერჩეული პროექტების დაფინანსება მუნიციპალიტეტებში (ევროკავშირის გრანტის ფარგლებში) – 160,0 მლნ ლარი;  მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდი - 20.0 მლნ ლარი;  დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება - 250.0 მლნ ლარი;  საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობით მუნიციპალიტეტებში დაგეგმილი რეფორმების ფინანსური მხარდაჭერა - 10.0 მლნ ლარი;  დონორების მიერ დაფინანსებული საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახდელებისთვის გათვალისწინებულია 318.9 მლნ ლარამდე. მათ შორის: o თბილისის მყარი ნარჩენების მართვის პროექტი (EBRD) – 35.5 მლნ ლარი; o თბილისის მეტროს პროექტი (EBRD) – 141.0 მლნ ლარი; o აჭარის სოფლების წყალმომარაგებისა და წყალარინების პროგრამა, საქართველო (EU, KfW) – 35.0 მლნ ლარი; o თბილისის ავტობუსების პროექტი (ფაზა II) (EBRD) – 95.0 მლნ ლარი; o აჭარის მყარი ნარჩენების პროექტი (EBRD, SIDA) – 1.4 მლნ ლარი; o ბათუმის ავტობუსების პროექტი (E5P, EBRD) – 1.0 მლნ ლარზე მეტი;  ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულებისათვის გადასაცემი ტრანსფერები - 226.0 მლნ ლარი, მათ შორის ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაპიტალური პროექტების დაფინანსება შეადგენს 175,0 მლნ ლარს. მუნიციპალიტეტების მიერ დღგ-ის სახით მისაღები შემოსავლები პროგნოზირებულია 1 257.2 მლნ ლარის (ჯამური დღგ-ის 19%) ოდენობით და ნაწილდება საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით დადგენილი წესით. დამატებული ღირებულების გადასახადის (დღგ) პროგნოზის მუნიციპალიტეტების მიერ მისაღები შემოსავლების განაწილება: მუნიციპალიტეტის დასახელება ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტი განაწილების შედეგად დამატებული ღირებულების გადასახადის განაწილება დღგ-ის 19%-ის დღგ-ის საორიენტაციო განაწილება მოცულობა 43,20% 543 097,1 12 მუნიციპალიტეტის დასახელება ქალაქ ბათუმის მუნიციპალიტეტი ქობულეთის მუნიციპალიტეტი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტი ქედის მუნიციპალიტეტი შუახევის მუნიციპალიტეტი ხულოს მუნიციპალიტეტი ახმეტის მუნიციპალიტეტი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტი თელავის მუნიციპალიტეტი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი სიღნაღის მუნიციპალიტეტი ყვარლის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი ვანის მუნიციპალიტეტი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი თერჯოლის მუნიციპალიტეტი სამტრედიის მუნიციპალიტეტი საჩხერის მუნიციპალიტეტი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი ხონის მუნიციპალიტეტი ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი აბაშის მუნიციპალიტეტი მარტვილის მუნიციპალიტეტი მესტიის მუნიციპალიტეტი სენაკის მუნიციპალიტეტი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი ხობის მუნიციპალიტეტი გორის მუნიციპალიტეტი კასპის მუნიციპალიტეტი ქარელის მუნიციპალიტეტი ხაშურის მუნიციპალიტეტი ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტი ბოლნისის მუნიციპალიტეტი გარდაბნის მუნიციპალიტეტი დმანისის მუნიციპალიტეტი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი მარნეულის მუნიციპალიტეტი წალკის მუნიციპალიტეტი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი ადიგენის მუნიციპალიტეტი ასპინძის მუნიციპალიტეტი დამატებული ღირებულების გადასახადის განაწილება დღგ-ის 19%-ის დღგ-ის საორიენტაციო განაწილება მოცულობა 3,75% 47 179,0 1,35% 16 936,2 0,93% 11 669,8 0,88% 11 122,6 0,04% 455,1 0,31% 3 950,1 0,95% 11 987,9 1,25% 15 671,3 0,20% 2 520,9 1,42% 17 829,3 1,04% 13 044,2 1,14% 14 299,7 0,55% 6 861,4 0,59% 7 456,5 3,48% 43 743,0 1,09% 13 641,6 0,52% 6 551,5 1,14% 14 346,3 0,56% 7 028,5 0,58% 7 229,7 1,27% 15 995,5 0,81% 10 157,8 1,01% 12 756,1 1,21% 15 254,4 0,54% 6 815,8 0,56% 7 029,2 0,49% 6 186,3 2,42% 30 398,9 0,51% 6 453,8 0,81% 10 128,4 0,48% 6 091,4 0,92% 11 546,6 0,55% 6 899,8 0,63% 7 957,9 0,47% 5 916,0 3,24% 40 692,4 0,82% 10 343,9 1,03% 12 967,5 1,33% 16 661,9 2,98% 37 440,0 0,13% 1 592,8 0,27% 3 413,1 0,72% 8 990,5 0,72% 9 089,3 1,68% 21 169,8 0,20% 2 556,6 0,74% 9 271,5 1,45% 18 269,5 0,44% 5 500,5 0,62% 7 828,5 0,10% 1 206,0 13 დამატებული ღირებულების გადასახადის განაწილება დღგ-ის 19%-ის დღგ-ის საორიენტაციო განაწილება მოცულობა 0,09% 1 183,2 1,25% 15 725,2 0,14% 1 774,8 0,40% 5 075,7 0,70% 8 780,5 0,58% 7 273,0 0,60% 7 520,2 0,01% 159,3 0,67% 8 420,4 0,38% 4 723,6 0,45% 5 654,4 0,61% 7 706,0 100% 1 257 200,0 მუნიციპალიტეტის დასახელება ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი ახალციხის მუნიციპალიტეტი ბორჯომის მუნიციპალიტეტი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი დუშეთის მუნიციპალიტეტი თიანეთის მუნიციპალიტეტი მცხეთის მუნიციპალიტეტი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი ლენტეხის მუნიციპალიტეტი ონის მუნიციპალიტეტი ცაგერის მუნიციპალიტეტი სულ ჯამი მხარჯავი დაწესებულებების მიხედვით სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებები შემდეგნაირად განისაზღვრება: პროგრამული კოდი 22 00 23 00 24 00 25 00 26 00 27 00 28 00 29 00 30 00 31 00 32 00 33 00 01 00 02 00 03 00 04 00 05 00 06 00 07 00 08 00 09 00 10 00 დასახელება სულ ჯამი სამინისტროები შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო სხვა უწყებები საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს უზენაესი სასამართლო საერთო სასამართლოები საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო /ათასი ლარი/ 2022 წლის პროექტი 18 443 276,0 14 342 194,0 3 000,0 93 000,0 741 000,0 2 843 970,0 268 400,0 5 941 829,0 175 500,0 918 000,0 800 000,0 577 000,0 1 637 495,0 343 000,0 4 101 082,0 64 736,0 8 500,0 700,0 16 500,0 17 129,0 30 428,0 4 250,0 13 000,0 92 039,0 6 500,0 14 პროგრამული კოდი 11 00 12 00 13 00 14 00 15 00 16 00 17 00 18 00 19 00 20 00 21 00 34 00 35 00 36 00 37 00 38 00 39 00 40 00 41 00 42 00 43 00 44 00 45 00 46 00 47 00 48 00 49 00 50 00 51 00 52 00 53 00 54 00 55 00 55 01 55 02 დასახელება სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური საქართველოს პროკურატურა საქართველოს დაზვერვის სამსახური სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი სსიპ – საზოგადოებრივი მაუწყებელი სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია - სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია საქართველოს საპატრიარქო სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელები საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა საშინაო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურება და დაფარვა 2022 წლის პროექტი 890,0 680,0 790,0 760,0 650,0 640,0 650,0 900,0 660,0 140 000,0 45 270,0 14 500,0 1 600,0 7 680,0 8 300,0 2 150,0 260,0 61 000,0 8 500,0 81 810,0 3 200,0 2 500,0 25 000,0 7 000,0 12 500,0 4 250,0 1 530,0 5 330,0 10 700,0 500,0 250,0 3 200,0 3 393 650,0 1 440 000,0 565 000,0 15 პროგრამული კოდი 55 03 55 04 55 05 55 06 55 07 55 08 55 09 55 10 55 11 55 12 55 13 55 14 დასახელება საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობიდან გამომდინარე ვალდებულებები ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტებისთვის გადასაცემი ტრანსფერები საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდი წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდი საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდი მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდი საქართველოს სახელმწიფო ჯილდოებისათვის დაწესებული ერთდროული ფულადი პრემიების გაცემის ფინანსური უზრუნველყოფა საერთაშორისო ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე საოპერაციო ხარჯებისა და სხვა ვალდებულებების თანადაფინანსება დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსება საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობით მუნიციპალიტეტებში დაგეგმილი რეფორმების ფინანსური მხარდაჭერა დონორების მიერ დაფინანსებული საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახდელები 2020-2022 წლების საპილოტე რეგიონების ინტეგრირებული განვითარების პროგრამის ფარგლებში შერჩეული პროექტების დაფინანსება მუნიციპალიტეტებში საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური ფუნქციონალურ ჭრილში  საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურება - 2 083.7 მლნ ლარი;  თავდაცვა - 965.0 მლნ ლარი;  საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება - 1 355.0 მლნ ლარი;  ეკონომიკური საქმიანობა - 3 578.6 მლნ ლარი;  გარემოს დაცვა - 116.5 მლნ ლარი;  საბინაო-კომუნალური მეურნეობა - 269.2 მლნ ლარი;  ჯანმრთელობის დაცვა - 1 803.8 მლნ ლარი;  დასვენება, კულტურა და რელიგია - 391.4 მლნ ლარი;  განათლება - 1 765.5 მლნ ლარი;  სოციალური დაცვა - 4 418.5 მლნ ლარი; 2022 წლის პროექტი 2 800,0 226 000,0 50 000,0 50 000,0 300 000,0 20 000,0 200,0 750,0 250 000,0 10 000,0 318 900,0 160 000,0 აქტივების ზრდა „საქართველოს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონის პროექტთან ერთად წარმოდგენილია: 1. ქვეყნის ძირითადი მონაცემებისა და მიმართულებების დოკუმენტი (2022-2025 წლები); 2. 2022-2025 წლების ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორები (საბაზო, ოპტიმიტური და პესიმისტური სცენარები); 3. მაკროეკონომიკური სცენარების ანალიზი; 4. ძირითადი ეკონომიკური და ფინანსური ინდიკატორების განახლებული საშუალოვადიანი პროგნოზების შედარება წინა პროგნოზებთან და ფისკალური პარამეტრების კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ზღვრებში დაბრუნების გეგმა; 5. ინფორმაცია 2021 წლის 8 თვის შესრულების შესახებ; 6. პროგრამული ბიუჯეტის დანართი; 7. კაპიტალური ბიუჯეტის დანართი; 8. ინფორმაცია ფისკალური რისკების შესახებ; 9. ინფორმაცია მთავრობის ვალის შესახებ; 16 10. მთავრობის ვალის მდგრადობის ანალიზი (2021-2030 წლები); 11. ინფორმაცია ცენტრალური ბიუჯეტის და პროგრამების განმკარგავი საბიუჯეტო ორგანიზაციების შესახებ; 12. ინფორმაცია ბიუჯეტით გათვალისწინებული „სხვა ხარჯები“-ს მუხლით დაგეგმილი ღონისძიებების შესახებ; ამასთან, ბიუჯეტის კანონპროექტთან ერთად წარმოდგენილია „საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსში ცვლილების შეტანის თაობაზე“ საქართველოს კანონის პროექტი, რომელიც ითვალისწინებს:  საჯარო სკოლებისა და ადრეული და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების ხაზინის ერთიან სისტემაში სრულყოფილად ინტეგრირებას 2024 წლის 1 იანვრიდან (გადავადდა 2 წლით, ვინაიდან ახალი კორონავირუსით გამოწვეულმა პანდემიამ შეაფერხა მოსამზადებელი სამუშაოების განხორციელება, მათ შორის, 2020-2021 წელს ვერ განხორციელდა საჯარო სკოლების და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებების თანამშრომლებისთვის ტრენინგების ჩატარება).  საკანონმდებლო საფუძვლის შექმნას საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის შემდეგი ეტაპისათვის, რომელიც გულისხმობს სახელმწიფო საწარმოების სექტორიზაციის შედეგად, სამთავრობო სექტორის სახელმწიფო საწარმოების ოპერაციების საჯარო ფინანსების მართვის სისტემაში მოქცევას 2023 წლის 1 იანვრიდან და ამ მიზნით შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტის მომზადებას. ამ ეტაპზე წარმოდგენილია 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის პროექტის პირველადი ვერსია. კანონპროექტის განხილვა გაგრძელდება საქართველოს პარლამენტის კომიტეტებში. საქართველოს სამინისტროების წარმომადგენლებთან შემდგომი მუშობის და განხილვების შედეგად საქართველოს პარლამენტის მიერ შემუშავებული რეკომენდაციების შესაბამისად მომზადდება კანონპროექტის განახლებული ვერსია, რომელიც წარედგინება საქართველოს პარლამენტს შემდგომი განხილვისთვის. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიცირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): კანონპროექტი შეესაბამება საქართველოს მთავრობის მიერ შემუშავებულ 2021-2024 წლების სამთავრობო პროგრამას. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში − აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: კანონპროექტის ამოქმედება გათვალისწინებულია კანონის გამოქვეყნებისთანავე. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): ასეთი არ არსებობს. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი სამი წელი): საშუალოვადიან პერიოდში ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: 17 კანონის პროექტი განსაზღვრავს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებებს მხარჯავი დაწესებულებებისა და მათ მიერ განსახორციელებელი პროგრამებისათვის. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალური ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: კანონის პროექტი განსაზღვრავს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაზუსტებული შემოსავლების საპროგნოზო მაჩვენებლებს. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო ან/და მუნიციპალური ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონის პროექტი განსაზღვრავს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის დაზუსტებულ ასიგნებებს მხარჯავი დაწესებულებებისა და მათ მიერ განსახორციელებელი პროგრამებისათვის; ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო ან საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონის პროექტი განსაზღვრავს 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზედაც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: კანონის პროექტი ვრცელდება 2022 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებული პროგრამების ბენეფიციარებზე. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებელის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონის პროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის დადგენას. ბ1) ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე კანონპროექტის ზეგავლენის შეფასება: წლიური ბიუჯეტის კანონის პროექტი არ ანიჭებს ან ზღუდავს ბავშვთა უფლებრივ მდგომარეობას და ასახავს არსებული პოლიტიკის ფარგლებში განსახორციელებელი ღონისძიებების დასაფინანსებლად საჭირო რესურსებს პასუხისმგებელი მხარჯავი დაწესებულებების შესაბამის პროგრამულ კოდებში. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს მიერ საერთაშორისო ორგანიზაციებში წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების 18 არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, - მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებს. აგერეთვე, კანონპროექტი არ უკავშირდება რომელიმე ხელშეკრულებას/შეთანხმებას. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერტაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: წარმოდგენილი კანონპროექტის მომზადებისათვის გამოყენებული ძირითადი მაკროეკონომიკური პარამეტრები შესაბამისობაშია საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტების პროგნოზებთან. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ არსებობს. ე) კანონპროექტის ავტორი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო ვ) კანონპროექტის ინიციატორი საქართველოს მთავრობა 19

საქართველოს მთავრობა ქვეყნის ძირითადი მონაცემები და მიმართულებები 2022-2025 წლებისათვის (გადამუშავებული ვარიანტი) თბილისი 2021 თავი I სამთავრობო პროგრამა 2021 − 2024 „ევროპული სახელმწიფოს მშენებლობისთვის“ ხედვა საქართველოს სახელმწიფოს მშენებლობა ეფუძნება მთავარ დემოკრატიულ პრინციპებსა და ღირებულებებს − თავისუფლებას, თანასწორობას, კანონის უზენაესობასა და ადამიანის უფლებების დაცვას და ემსახურება თითოეული მოქალაქის კეთილდღეობას, ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას დაა საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სივრცეში სრულფასოვან ინტეგრაციას. ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეულმა კრიზისმა ახალი გამოწვევების წინაშე დააყენა საქართველო, დანარჩენი მსოფლიოს მსგავსად. პანდემიამ გავლენა იქონია საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროზე. შესაბამისად, 2021 − 2024 წლების სამთავრობო პროგრამის − „ევროპული სახელმწიფოს მშენებლობისთვის“ ძირითადი მიზანია პანდემიით შექმნილი კრიზისის დაძლევა, ეკონომიკის სწრაფი აღდგენა და განვითარება, თითოეული მოქალაქისათვის სტაბილური და უსაფრთხო გარემოს შექმნა. პარალელურად, ქვეყანა გააგრძელებს დემოკრატიის კონსოლიდაციისკენ ნაბიჯების გადადგმას და საგარეო ასპარეზზე ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციისკენ სწრაფვას. შემდგომი წლების ძირითადი ამოცანა იქნება ქვეყნის ინსტიტუციური, ეკონომიკური და სოციალური მომზადება 2024 წელს ევროკავშირის სრულფასოვანი წევრობისთვის განაცხადის გაკეთებისთვის. ზემოაღნიშნული მიზნებიდან გამომდინარე, ქვეყნის ეკონომიკის სწრაფი აღდგენისა და განვითარების, ასევე ძლიერი, ერთიანი და დემოკრატიული სახელმწიფოს მშენებლობისთვის, 2021 − 2024 წლებში საქართველოს მთავრობის ძალისხმევა მიმართული იქნება შემდეგ ოთხ საკვანძო მიმართულებაზე:  საგარეო პოლიტიკა, უსაფრთხოება, კონფლიქტის მოგვარება და ადამიანის უფლებები − უსაფრთხოება ქვეყნის განვითარების საფუძველია. ქვეყნის ოკუპაციის, მზარდი საგარეო საფრთხეების პირობებში, მნიშვნელოვანია, ერთი მხრივ, ქვეყნის სტრატეგიულ პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაღრმავება, ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაცია, ხოლო, მეორე მხრივ, საერთაშორისო სტანდარტებთან თავსებადი თავდაცვისუნარიანობის სისტემის, შიდა უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვის სტრუქტურების ეფექტიანი ფუნქციონირება. ამავე დროს, მნიშვნელოვანია ადამიანის უფლებების მაღალი სტანდარტის განუხრელი დაცვა. ამასთან, ევროკავშირთან სრულფასოვანი ინტეგრაციის გზაზე, მნიშვნელოვანი ასპექტი იქნება ეკონომიკური, სავაჭრო, სატრანსპორტო, საკომუნიკაციო, ენერგეტიკული ურთიერთკავშირების გაღრმავება ევროკავშირთან.  ეკონომიკური განვითარება − მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა იქნება ეკონომიკური ზრდის ხელშემწყობი. ამოსავალი იქნება ბიზნესის პოსტკრიზისული სწრაფი აღდგენისა და განვითარების ხელშეწყობა, რამაც, თავის მხრივ, უნდა უზრუნველყოს სამუშაო ადგილების შექმნა და უკიდურესი სიღარიბის დაძლევა. ამასთან, სახელმწიფო, მის ხელთ არსებული ეკონომიკური პოლიტიკის ყველა ინსტრუმენტის გამოყენებით, ხელს შეუწყობს ეკონომიკური განვითარებისთვის დამატებითი სტიმულების შექმნას.  სოციალური პოლიტიკა და ადამიანური კაპიტალის განვითარება − სახელმწიფომ ხელი უნდა შეუწყოს ადამიანური კაპიტალის, როგორც ეკონომიკური განვითარების მნიშვნელოვანი ფაქტორის, გაძლიერებას, სოციალური უზრუნველყოფის ღირსეული სისტემის განვითარებას, ჯანდაცვის სისტემის შემდგომ განვითარებასა და ეფექტიან მართვას და, პანდემიის მიერ შექმნილი ბარიერების მიუხედავად, 2 ხარისხიანი, ხელმისაწვდომი და ტექნოლოგიურ მიდგომებზე დაფუძნებული განათლების სისტემის უზრუნველყოფას.  სახელმწიფო მმართველობა − ძლიერი სახელმწიფო ინსტიტუტები, კვალიფიციური და კეთილსინდისიერი მოხელეები ძლიერი სახელმწიფოს მშენებლობისთვის მნიშვნელოვანი რესურსია. კრიზისთან ბრძოლის ფარგლებში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება სახელმწიფო მმართველობის ეფექტიანობასა და შედეგზე ორიენტირებულ მუშაობას, რომელიც ხილული და ხელშესახები უნდა იყოს თითოეული მოქალაქისთვის. 3 საგარეო პოლიტიკა, უსაფრთხოება, კონფლიქტის მოგვარება და ადამიანის უფლებები საგარეო პოლიტიკა უსაფრთხოების არსებული გარემოს პირობებში, საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების განმტკიცებისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ ინტეგრაციას, სტრატეგიულ პარტნიორებთან თანამშრომლობის გაღრმავებასა და საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობით ქვეყნის სუვერენიტეტის განმტკიცებასა და ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენას ენიჭება. აღნიშნულ კონტექსტში საქართველოს ხელისუფლება განაგრძობს რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის განხორციელებას. ამასთან, რეგიონში ბოლო პერიოდში განვითარებულმა მოვლენებმა შექმნა ახალი გამოწვევები. ამ ვითარებაში, საქართველოსთვის, ახალი საფრთხეებისა და გამოწვევების საპასუხოდ, მნიშვნელოვანია იმ ინიციატივების მხარდაჭერა, რომლებიც ძლიერი დასავლური წარმომადგენლობით, შესაბამისი მოლაპარაკების ფორმატების ჩამოყალიბებას ემსახურება. საქართველოსთვის პირველი რიგის ამოცანა საერთაშორისო არენაზე, ისევე, როგორც პარტნიორების რუსეთთან ურთიერთობის დღის წესრიგში, რუსეთ-საქართველოს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების საკითხის მაღალ დონეზე შენარჩუნება და გაძლიერებაა. ამავდროულად, ქვეყანა განაგრძობს ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებებში პროაქტიურ და კონსტრუქციულ მონაწილეობას ფორმატის ეფექტიანი გამოყენებისთვის, რუსეთის ოკუპაციიდან მომდინარე უსაფრთხოებისა და ჰუმანიტარული გამოწვევების გადაჭრის მიზნით. პარტნიორების დღის წესრიგში მაღალ დონეზე აღნიშნული ფორმატის აქტუალიზაციისთვის მუშაობა ინტენსიურად გაგრძელდება, რაც აღნიშნულ ფორმატში საქართველოს სტრატეგიული პარტნიორების მაღალი დონის წარმომადგენლობის უზრუნველყოფასაც მოიცავს. კვლავაც აქტიურად გრძელდება მუშაობა დეოკუპაციის მიმართულებით კონკრეტული, ხელშესახები შედეგების მიღწევისთვის. აღნიშნული, ევროკავშირის შუამავლობით, 2008 წლის 12 აგვისტოს დადებული ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების სრულად შესრულების მიზნით, პრაქტიკული ნაბიჯების გადადგმის უზრუნველყოფას გულისხმობს. რუსეთის ფედერაციის მიერ ძალის არგამოყენების ვალდებულების დადასტურება და შესრულება ისევე, როგორც ოკუპირებული ტერიტორიებიდან რუსეთის ძალების გაყვანა, არსებითი მნიშვნელობისაა. აღნიშნულის პარალელურად, ადგილზე უსაფრთხოების საერთაშორისო მექანიზმების შექმნის უზრუნველყოფა და ამ პროცესში საერთაშორისო ჩართულობის გაზრდა მნიშვნელოვან სამოქმედო მიმართულებას წარმოადგენს. მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია, ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისიის მანდატის განხორციელების მიზნით, მისთვის საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უზრუნველყოფა. სრულად წვდომის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჰუმანიტარული მდგომარეობის გაუმჯობესებასა და ადამიანის უფლებათა დაცვის უზრუნველყოფას განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა. ამ მიმართულებით, საერთაშორისო ძალისხმევის კონსოლიდაცია და მოლაპარაკებების ფორმატების ეფექტიანი გამოყენება გაგრძელდება. პროაქტიურად წარიმართება მუშაობა ოთხოზორია-ტატუნაშვილის სიაში შემავალ პირებზე, სხვადასხვა ქვეყნისა და საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ შემზღუდავი ზომების დაწესებისთვის მხარდაჭერის მოპოვების მიზნით. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა უსაფრთხო და ღირსეული დაბრუნებისთვის ძალისხმევის გააქტიურება პრიორიტეტული სამოქმედო მიმართულებაა. 4 ასევე, ოკუპირებული ტერიტორიების არაღიარების პოლიტიკის კონსოლიდაცია, არსებული რისკების პრევენციისა და ცალკეულ შემთხვევებზე რეაგირების მიზნით, საერთაშორისო ძალისხმევის მობილიზება პრიორიტეტულ მიმართულებას წარმოადგენს. ქვეყნის მიზანია კონფლიქტის მშვიდობიანი დარეგულირება, რომლის ფარგლებში, განსაკუთრებული მნიშვნელობა შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკას ენიჭება. სახელმწიფო პოლიტიკის ქვაკუთხედი საქართველოს სტაბილური განვითარების უზრუნველყოფაა, რათა ქვეყანა საოკუპაციო ხაზის ორივე მხარეს მცხოვრები ადამიანებისთვის მიმზიდველი გახდეს. აღნიშნული ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებთათვის სახელმწიფოს დემოკრატიული და ეკონომიკური განვითარებისა და ევროპული ინტეგრაციის გზაზე მიღწეული სიკეთეებისა და სერვისების გაზიარებას გულისხმობს. პრიორიტეტული იქნება საქართველოს მთავრობის სამშვიდობო ინიციატივის − „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ − ეფექტიანი განხორციელება. კონფლიქტის სრულმასშტაბიან მოგვარებამდე, მთავრობის ერთ-ერთი ძირითადი ამოცანა იქნება და განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა გაყოფილ საზოგადოებებს შორის ნდობის აღდგენას და საერთო ინტერესებზე დაფუძნებული თანამშრომლობის გაშლასა და განვითარებას. გაგრძელდება აქტიური მუშაობა საერთაშორისო მხარდაჭერის შემდგომი მობილიზებისთვის. გაგრძელდება სახელმწიფო ინტერესების დაცვა სტრასბურგისა და ჰააგის სასამართლოებში, ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტსა და ადამიანის უფლებათა მმართველ კომიტეტში (CDDH). 2021 წელს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო გამოაქვეყნებს გადაწყვეტილებას 2008 წლის ომის საქმეზე და დაიწყება მისი აღსრულების პროცედურები. კიდევ უფრო აქტიურ ფაზაში გადავა ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს პროკურორის ოფისის გამოძიება და გაგრძელდება თანამშრომლობა საქართველოს სახელმწიფოსა და მოსახლეობის ინტერესების დასაცავად. საქართველოს ევროპული და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის გზაზე, ევროკავშირში სრულფასოვანი ინტეგრაციის კომპონენტს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება. ამ მიზნით, ქვეყანა კიდევ უფრო გაააქტიურებს ინტეგრაციის დღის წესრიგის ცალკეულ მიმართულებებს, რომლებიც ევროკავშირში ინტეგრაციის საგზაო რუკაშია მოცემული. უპირველეს ყოვლისა, აქტიურად გაგრძელდება ასოციირების შეთანხმების ეფექტიანი განხორციელება და მასთან დაკავშირებული შესაძლებლობების გამოყენება, ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის სივრცის კომპონენტის ჩათვლით. ამასთან ერთად, მოქალაქეებისათვის ხელშესახები შედეგის მიღების კუთხით, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იქნება ევროპის ერთიან ბაზარში ინტეგრაციის მიმართულებით მუშაობის გაგრძელება. ევროკავშირთან უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობა ისევე, როგორც სექტორული ინტეგრაცია, არსებითად გაღრმავდება. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ევროკავშირის პროგრამებში ჩართულობასა და სპეციალიზებულ სააგენტოებთან თანამშრომლობას. ევროკავშირთან ურთიერთობაში მნიშვნელოვანი აქცენტი გაკეთდება „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ (EaP) ფარგლებში ახალი შესაძლებლობების გამონახვასა და მათ ეფექტიან განხორციელებაზე. ამ კუთხით, აუცილებელი იქნება ასოცირებული პარტნიორების − საქართველოს, მოლდოვასა და უკრაინის − ე. წ. ასოციირების ტრიოს შემდგომი გაძლიერება ევროინტეგრაციის საკითხებზე ერთმანეთში მაქსიმალური კოორდინაციის უზრუნველყოფითა და ერთიანი პოზიციების შემუშავებით. მნიშვნელოვან სამოქმედო არეალს წარმოადგენს ევროკავშირთან მიმართებით საქართველოს სატრანზიტო ფუნქციის კიდევ უფრო გამყარება და იმ კომპონენტიდან ურთიერთსარგებლის მიღება, რომელიც ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების წევრობასა და ტრანს-ევროპულ სატრანსპორტო ქსელში ჩართულობას უკავშირდება. ყველა აღნიშნული აქტივობა ისევე, როგორც ინტეგრაციისთვის ახალი შესაძლებლობების ძიება, მთავარ ამბიციურ მიზანს − 2024 წლისათვის ევროკავშირში წევრობის ოფიციალური განაცხადის მომზადებასა და შემდგომში კავშირში გაწევრიანების უზრუნველყოფას ემსახურება. 5 ქვეყნის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საგარეო პოლიტიკურ ამოცანას ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსში გაწევრიანება წარმოადგენს. ამ მიზნით, მტკიცედ გაგრძელდება 2008 წლის ბუქარესტის სამიტის გადაწყვეტილებისა და საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება, ასევე საქართველო, როგორც ასპირანტი ქვეყანა, გააგრძელებს ალიანსში ინტეგრაციის ძირითადი ინსტრუმენტების (ნატო-საქართველოს განახლებული არსებითი პაკეტი (SNGP), წლიური ეროვნული პროგრამა და ნატო-საქართველოს კომისია) ეფექტიანად გამოყენებას. გაგრძელდება ნაბიჯების გადადგმა საქართველოში ნატოს მეტი წარმომადგენლობის უზრუნველსაყოფად (წვრთნები, სწავლებები და სხვ.). ნატო-საქართველოს თანამშრომლობის განსაკუთრებულ ასპექტს შავი ზღვის უსაფრთხოების განზომილება ქმნის. საქართველო პოზიციონირებს როგორც ალიანსის სანდო პარტნიორი მის აღმოსავლეთ ფლანგზე და მზად არის, ამ მიმართულებით საკუთარი წვლილი შეიტანოს. სწორედ აღნიშნული მიდგომის დასტურია ის გეგმა, რომელიც შავი ზღვის უსაფრთხოების კონტექსტში ქვეყნის სტრატეგიული ხედვის შემუშავებას გულისხმობს. შესაბამისად, განხორციელდება შავი ზღვის უსაფრთხოების სფეროში ეროვნული სტრატეგიის შემუშავების პროცესის ინიციირება. ქვეყნის მთავარ სტრატეგიულ პარტნიორთან − აშშ-სთან სტრატეგიული თანამშრომლობის შემდგომი გაღრმავების უზრუნველყოფის მიზნით, ინტენსიური მუშაობა გაგრძელდება. გააქტიურდება ისეთი პრიორიტეტული მიმართულებები, როგორიცაა: უსაფრთხოების სფეროში თანამშრომლობა, თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერება და ევროატლანტიკური ინტეგრაცია, ქვეყნის დეოკუპაცია და ოკუპირებული ტერიტორიების არაღიარების პოლიტიკის განმტკიცება, სავაჭრო-ეკონომიკური თანამშრომლობის გაღრმავება ისევე, როგორც აშშ-ის შემდგომი მხარდაჭერა ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისა და დემოკრატიული ინსტიტუტების კონსოლიდაციის მიმართულებით. ორ ქვეყანას შორის სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიით გათვალისწინებული ყველა ძირითადი მიმართულებით (ე. წ. „სექტორული თანამშრომლობის კომპონენტი“) ინტენსიური მუშაობა გაგრძელდება. მთავრობის მიზანია აშშ-სთან თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავებაგაფართოება და ამ მიზნით, შესაბამისი ახალი სამართლებრივი ჩარჩოინსტრუმენტის შეთანხმება. გააქტიურდება აშშ-სთან თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმების საკითხზე მუშაობა (დოკუმენტის საბოლოოდ მიღების მიზნით) ისევე, როგორც ძალისხმევა საქართველოში და ზოგადად შავი ზღვის რეგიონში, აშშ-ის მხრიდან ინვესტირების წახალისების მიზნით. განსაკუთრებულ სამოქმედო მიმართულებას აშშ-ის კონგრესის მხრიდან საქართველოს მიმართ მტკიცე მხარდაჭერის შენარჩუნებისა და გაძლიერების უზრუნველყოფა წარმოადგენს. არსებულ გარემოში საქართველოსთვის პარტნიორებთან ორმხრივი ურთიერთობების გამყარება, თანამშრომლობის არსებული ფორმატების თვისობრივად ახალ საფეხურზე აყვანა და ახალი სფეროების მოძიება განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. სახელმწიფო ევროპის ქვეყნებთან ორმხრივი პარტნიორობის სტრატეგიულ დონეზე აყვანასა და ტრადიციულად მოკავშირე ევროპულ ქვეყნებთან პარტნიორული ურთიერთობის გაგრძელებასა და შემდგომ გაღრმავებას უზრუნველყოფს. ქვეყნის განსაკუთრებულ ინტერესს, „ბრექსითის“ შემდგომ პერიოდში, გაერთიანებულ სამეფოსთან თანამშრომლობის გაღრმავება წარმოადგენს. რეგიონში დაბალანსებული და ურთიერთსასარგებლო პარტნიორულ თანამშრომლობაზე დამყარებული პოლიტიკის გატარებისკენ აქტიური ძალისხმევა იქნება მიმართული. ვინაიდან, საქართველო ფართო შავი ზღვის რეგიონის აქტორის სტატუსით პოზიციონირებს, შავი ზღვის აუზის შესაბამის სახელმწიფოებს შორის ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში რეგიონული თანამშრომლობის გააქტიურების მიმართულებას განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა. აღნიშნულ კონტექსტში, შესაბამის ქვეყნებთან სტრატეგიულპოლიტიკური კავშირები ისევე, როგორც სექტორული თანამშრომლობა, გაღრმავდება. უმნიშვნელოვანესი იქნება საზღვრების დელიმიტაცია-დემარკაციის პროცესის გაგრძელება ეროვნული ინტერესების შესაბამისად, სტრატეგიული პარტნიორობისა და კეთილმეზობლური ურთიერთობების საფუძველზე. 6 აზიის, ახლო აღმოსავლეთის, აფრიკისა და სამხრეთ ამერიკის რეგიონების მზარდი როლისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით, აღნიშნულ რეგიონებში ქვეყნის პოლიტიკური ხილვადობის კიდევ უფრო გაზრდა და საქართველოს ეკონომიკური კეთილდღეობის გაძლიერების ხელშეწყობა შემდგომი სამოქმედო მიმართულებაა. სწრაფად ცვალებადი გეოპოლიტიკური გამოწვევების ფონზე, საქართველოსთვის განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს, მრავალმხრივი ფორმატების ფარგლებში, გლობალურ და რეგიონულ საერთაშორისო ორგანიზაციებში აქტიური ჩართულობა. შესაბამისად, ქვეყნის საგარეო პოლიტიკის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება სწორედ საერთაშორისო ორგანიზაციებში აქტიური ჩართულობა და ქვეყნის ეროვნული ინტერესების შესაბამისი პოლიტიკის გატარება/პოზიციონირება იქნება. დღეს არსებული გამოწვევებისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით, განსაკუთრებულ ყურადღებასა და ხელშეწყობას საჭიროებს საზღვარგარეთ ქართული დიასპორა. ამისათვის მნიშვნელოვანი იქნება, დიასპორასთან ურთიერთობის სისტემური მიდგომის დანერგვისა და დიასპორული ინიციატივების წახალისების მიზნით, სხვადასხვა საგრანტო პროგრამისა და პროექტების გაგრძელება. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა უკვე დანერგილი პროექტების განხორციელებას, ასევე გაგრძელდება ძალისხმევა საზღვარგარეთ მცხოვრებ თანამემამულეთათვის ახალი კულტურული და საგანმანათლებლო კერების დაფუძნებისა და განვითარების მიზნით. მნიშვნელოვან პრიორიტეტად დარჩება საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეებზე ზრუნვა, მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების ეფექტიანი დაცვა. ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერება არსებული უსაფრთხოების გარემოდან და თანამედროვე გამოწვევებიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობისა და მდგრადობის გაძლიერება მაღალი საბრძოლო მზადყოფნის მქონე, თანამედროვე შესაძლებლობებით აღჭურვილი, მობილური და ნატოსთან თავსებადი თავდაცვის ძალების ინსტიტუციური განვითარებითა და უწყებათაშორისი თანამშრომლობის გაღრმავებით. გაგრძელდება ტოტალური თავდაცვის ელემენტების შემდგომი დანერგვა და მისი სამხედრო კომპონენტის განვითარება. თავდაცვის ძალების გაძლიერების პარალელურად, რომელიც, სხვა მიზნებსა და ამოცანებთან ერთად, ხუთ ძირითად პრიორიტეტს − საჰაერო თავდაცვითი, ჯავშანსაწინააღმდეგო, საარტილერიო, სადაზვერვო (ISTAR) და საინჟინრო შესაძლებლობების განვითარება − ეფუძნება, გაგრძელდება ალიანსის წევრ და პარტნიორ ქვეყნებთან ერთად საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში მონაწილეობა, მსოფლიო უსაფრთხოების განმტკიცების მიზნით. ამავდროულად, თავდაცვის ძალები მზად იქნება უზრუნველყოს ქვეყნის შიგნით სტიქიური და ტექნოგენური კრიზისების დროს სამოქალაქო ხელისუფლების მხარდაჭერა. ალიანსის მისიებსა და ოპერაციებში ქვეყნის ჩართულობა ისევე, როგორც თავდაცვის სამინისტროსთვის გამოყოფილი ხარჯების მინიმუმ მშპ-ის 2%-იან ნიშნულზე შენარჩუნება, შემდგომშიც უზრუნველყოფილი იქნება. გაგრძელდება აქტიური თანამშრომლობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან საქართველოს მდგრადი საბრძოლო მზადყოფნისა და ტერიტორიული თავდაცვითი შესაძლებლობების გაძლიერების კუთხით. თავდაცვის სფეროში აშშ-საქართველოს თანამშრომლობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ელემენტი საქართველოს თავდაცვის მზადყოფნის პროგრამაა (GDRP), რომელიც მოიცავს წვრთნისა და ინსტიტუციური განვითარების კომპონენტებს. GDRP-ი ხელს უწყობს ქვეითი ბატალიონების წვრთნისა და აღჭურვილობის საჭიროების გამოვლენას და უზრუნველყოფს საბრძოლო მზადყოფნის მუდმივად მაღალი დონის შენარჩუნებას. პარტნიორების დახმარებით, თავდაცვის სამინისტრო გააგრძელებს საბრძოლო მოდელირებისა და სიმულაციის შესაძლებლობების განვითარებას. 2024 წლისთვის აღნიშული შესაძლებლობები იქნება გაძლიერებული ერთობლივი წვრთნისა და შეფასების ცენტრის (JTEC) ფარგლებში. ასევე სამოქალაქო ოფისი და გენერალური შტაბი JTEC-სთან ითანამშრომლებენ მოდელირების სცენარების, უმაღლესი დონის 7 წვრთნებისა და ოპერატიული კონცეფციების შემუშავებაზე სტრატეგიულ, ოპერატიულ და ტაქტიკურ დონეებზე განხორციელებადი სახმელეთო, საჰაერო, საზღვაო და კიბეროპერაციებისათვის. JTEC ჩამოყალიბდება ნატოსთან აფილირებულ წვრთნისა და შეფასების ოპერატიულ ცენტრად და დაკომპლექტდება როგორც ქართველი, ასევე ნატოსა და მისი პარტნიორების შემადგენლობით, ხოლო მისი მიზანი იქნება პერსონალისა და ქვედანაყოფების გაწვრთნა ნატოს შესაბამისი უმაღლესი ხარისხის პროგრამებით. თავდაცვის სამინისტრო განახორციელებს საერთო საჯარისო ცენტრის რეფორმას, გვარეობების გამოცდილების გაზიარების მექანიზმის გაუმჯობესების მიზნით. ცენტრის ფარგლებში მოხდება საქართველოს თავდაცვის ძალების დაყოფა სახმელეთო, შეიარაღებული და მექანიზებული, ლოგისტიკის, სამედიცინო, ავიაციის, საჰაერო თავდაცვის, დაზვერვის, საინჟინრო, ასევე ბირთვული, ბიოლოგიური და ქიმიური, კავშირგაბმულობისა და არტილერიის ფოკუსირებულ სკოლებად. ასევე, თანამედროვე მოთხოვნების გათვალისწინებით, გაგრძელდება სამხედრო განათლების სფეროს − ოფიცერთა და სერჟანტთა მომზადების მნიშვნელოვანი სეგმენტების ინსტიტუციონალიზაცია და ალიანსის სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანა. თავდაცვის სტრატეგიული მიმოხილვის პროცესზე დაყრდნობით, შემდეგი ოთხი წლის განმავლობაში, დაბალანსებული და მდგრადი ძალების ჩამოყალიბებისთვის ყურადღება გამახვილდება საქართველოს თავდაცვის ძალების მართვისა და კონტროლის სისტემის შემდგომ განვითარებაზე, რომელიც მორგებული იქნება ამოცანით მართვის მოთხოვნებთან. ასევე მოხდება სპეციალური ოპერაციების ძალების სტრუქტურული და ფუნქციური რეფორმირება, ყურადღება გამახვილდება საჰაერო თავდაცვის, ჯავშანსაწინააღმდეგო და საინჟინრო შესაძლებლობების, ჰიბრიდული ხასიათის გამოწვევებთან გამკლავების ძირითადი ელემენტების, მათ შორის, დაზვერვისა და კიბერთავდაცვითი საშუალებების გაძლიერებაზე. ამასთან, მნიშვნელოვან პრიორიტეტად განისაზღვრება თავდაცვის ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და ლოგისტიკის მართვის სისტემის დეცენტრალიზაცია. გაგრძელდება როგორც სამხედრო-სამედიცინო შესაძლებლობების განვითარება, ისე თავდაცვის ძალების, თავდაცვის სამინისტროს მოსამსახურეთა, მათი ოჯახის წევრთა, დაღუპული სამხედრო მოსამსახურეების ოჯახის წევრთა და სამოქალაქო პირთა სამედიცინო მომსახურების/რეაბილიტაციის ეფექტიანობის ამაღლება და დაჭრილ/დაშავებულ სამხედრო მოსამსახურეთა საზოგადოებაში რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციის ღონისძიებები. მოსამსახურეებისთვის გაგრძელდება ბინათმშენებლობის თანადაფინანსება და სხვა სოციალური პროექტები. თავდაცვის სამინისტრო შეიმუშავებს რეზერვისა და მობილიზაციის გაუმჯობესებულ სისტემას, მისი ეფექტიანობისა და სანდოობის გაზრდის მიზნით. აღნიშნული ხედვა ეფუძნება საერთაშორისო გამოცდილებისა და რეზერვისა და მობილიზაციის სისტემაში არსებული გამოწვევების ანალიზს. მასზე დაყრდნობით, სამხედრო რეზერვის ძირითად სახეებად განისაზღვრება აქტიური და სამობილიზაციო რეზერვი. სამინისტროს საქმიანობის ერთ-ერთი სფერო იქნება სამხედრო და ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის შექმნა და სერიული წარმოება. გრძელვადიანი ხედვის გათვალისწინებით, გაგრძელდება სსიპ − სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკურ ცენტრ „დელტას“ შესაძლებლობების გაუმჯობესება და მისი როლის გაზრდა. წარმატებით გაგრძელდება ნატოსა და ევროკავშირის ქვეყნებსა და სხვა პარტნიორებთან თანამშრომლობა, მათ შორის, ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობისთვის სამართლებრივი საფუძვლების სრულყოფისა და განახლების კუთხით. განხორციელდება ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტით (SNGP) განსაზღვრული ინიციატივები. ალიანსისგან მიღებული ეფექტიანი მხარდაჭერით, SNGP-ის ფარგლებში, ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში, მიიღწევა ნატოსთან თავსებადობის მაღალი ხარისხი. 8 გააქტიურდება და გაღრმავდება ევროკავშირთან ურთიერთობა უსაფრთხოებისა და თავდაცვის სფეროში. მიმდინარე წლების განმავლობაში, ევროპულ თავდაცვის სააგენტოსთან (EDA) თანამშრომლობის დაწყების შესახებ ფორმალური განაცხადი გაკეთდება. ასევე თავდაცვის სამინისტრო მზად იქნება ევროკავშირის მუდმივი სტრუქტურირებული თანამშრომლობის (PESCO) კონკრეტულ პროექტებში მონაწილეობის მისაღებად. უსაფრთხოება და მართლწესრიგის დაცვა საზოგადოების უსაფრთხოება და მართლწესრიგი ეროვნული უსაფრთხოების სფეროში საკვანძო როლის მქონე სტრატეგიული დონის სათათბირო ორგანო, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭო (მისი აპარატი) ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის დაგეგმვისა და კოორდინაციის მიზნით, აქტიურ მუშაობას გააგრძელებს. გაგრძელდება/დასრულდება ეროვნული უსაფრთხოების სფეროში ორი ძირითადი, ფუძემდებლური კონცეპტუალური დოკუმენტის, ეროვნული უსაფრთხოების კონცეფციისა და საფრთხეების შეფასების დოკუმენტის განახლების პროცესი, რომელიც აქტიურ ფაზაშია. ქვეყნისთვის ერთ-ერთ პრიორიტეტულ მიმართულებას კიბერუსაფრთხოების სფერო წარმოადგენს. შესაბამისი კონცეპტუალურ-სამართლებრივი ბაზის მიღების შედეგად, მთავარ მიზანს სფეროში მყარი ინსტიტუციური არქიტექტურის შექმნა და უსაფრთხოების სტანდარტების განმტკიცება წარმოადგენს. სახელმწიფო განსაკურებულ ყურადღებას დაუთმობს „ჰიბრიდულ საფრთხეებთან“ ბრძოლას. ამ მიზნით, სფეროში არსებული ნაკლოვანებების აღმოფხვრა და ჰიბრიდული საფრთხეების წინააღმდეგ ბრძოლის ეროვნული სტრატეგიის შემუშავება დაიწყება. ქვეყანაში უსაფრთხო გარემოს უზრუნველყოფისა და მართლწესრიგის დაცვისთვის უმნიშვნელოვანესია ერთიანი, ანალიზზე დაფუძნებული სისხლის სამართლის პოლიტიკის განხორციელება და სასჯელის გარდაუვლობის უზრუნველყოფა. ამ მიზნით, აუცილებელია უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვის სფეროში დაწყებული რეფორმების გაგრძელება და საქმიანობის ხარისხის ამაღლებაზე ორიენტირებული ღონისძიებების განხორციელება. „სისტემური განახლების“ კონცეფიის შესაბამისად, გაგრძელდება შინაგან საქმეთა სამინისტროს შემდგომი განვითარება, რაც გულისხმობს როგორც სტრუქტურულ, ისე შინაარსობრივ ცვლილებებსა და საკანონმდებლო ინიციატივებს. გაგრძელდება კრიმინალური პოლიციის რეფორმა, რომლის ფარგლებში დასრულდება მთელი საქართველოს მასშტაბით საგამოძიებო, ოპერატიული და საუბნო მიმართულებების მკაფიოდ გამიჯვნა. გაგრძელდება საუბნო მიმართულების ეტაპობრივი ჩანაცვლება საზოგადოებაზე ორიენტირებული საპოლიციო საქმიანობის მოდელით. განვითარდება მართლწესრიგის ოფიცრის ინსტიტუტი, რომლის უმთავრესი ამოცანა იქნება დანაშაულის პრევენციაზე მუშაობა. საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოებისა და საპოლიციო საქმიანობის ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით, დაიხვეწება ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის მარეგულირებელი კანონმდებლობა. გაგრძელდება საგამოძიებო კომპონენტის გაძლიერება და გამოძიების ხარისხის გაზრდა. ვენეციის კომისიის რეკომენდაციების შესაბამისად, მომზადდება და საქართველოს პარლამენტს წარედგინება სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის ცვლილებების პროექტი, რაც საგამოძიებო და საპროკურორო ფუნქციების მკაფიოდ გამიჯვნას, გამომძიებლის დამოუკიდებლობისა და მისი პასუხისმგებლობის გაზრდას, საბოლოო ჯამში, კი გამოძიების ხარისხის გაუმჯობესებას გულისხმობს. ცვლილებების ამოქმედებისთვის სისტემის მზაობის უზრუნველსაყოფად, შინაგან საქმეთა სამინისტრო შეიმუშავებს წლებზე გაწერილ სამოქმედო 9 გეგმას, რომელიც მოიცავს ახალი კადრების მოზიდვას, სამსახურში მიღების წესის ცვლილებას, მოქმედი გამომძიებლების სისტემურ გადამზადებასა და ხარისხის ამაღლებისკენ მიმართულ სხვა ღონისძიებებს. გაგრძელდება გამოძიების ხარისხის მონიტორინგის სისტემის დახვეწა და, ამ მიზნით, ხარისხის კონტროლის ცენტრალიზებული მექანიზმის − ადამიანის უფლებათა დაცვისა და გამოძიების ხარისხის მონიტორინგის დეპარტამენტის მხარდაჭერა. ქმედითი ნაბიჯები გადაიდგმება არასრულწლოვანთა მიერ და მიმართ ჩადენილი დანაშაულის ეფექტიანი გამოძიების, არასრულწლოვანთა მიმართ სპეციალური მიდგომების დანერგვის, არასრულწლოვანზე მორგებული გარემოს ჩამოყალიბების მიზნით. მთელი ქვეყნის მასშტაბით გაგრძელდება არასრულწლოვანზე მორგებული ინფრასტრუქტურის დანერგვა, გამომძიებელთა სპეციალიზაცია და მათი კვალიფიკაციის ამაღლება, არასრულწლოვანთა დანაშაულის პრევენციისკენ მიმართული ღონისძიებების გატარება. გაგრძელდება სასაზღვრო პოლიციის რეფორმა, ადამიანური რესურსების, სასაზღვრო ინფრასტრუქტურისა და საზღვარზე დაკვირვების თანამედროვე ტექნიკური საშუალებების განვითარება, ნატოსთან აქტიური თანამშრომლობა. გაგრძელდება საზღვრის მართვის რისკების ანალიზის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება და მისი ინტეგრირება შესაბამის ანალიტიკურ სისტემაში. კიდევ უფრო გაღრმავდება სანაპირო დაცვის თანამშრომლობა ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსთან. გაგრძელდება საზღვაო ოპერაციების ერთობლივი მართვის ცენტრის განვითარება. გაგრძელდება საპატრულო პოლიციის რეფორმა, რაც კიდევ უფრო გაამარტივებს ადმინისტრაციულ პროცესებს, გაზრდის საპოლიციო სერვისებზე ხელმისაწვდომობას და უზრუნველყოფს თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვას. საპატრულო პოლიციის ერთიანი მომსახურების ცენტრის კონცეფცია დაინერგება მთელი ქვეყნის მასშტაბით. დაინერგება დანაშაულის პრევენციაზე მიმართული მიდგომები, ანალიზზე დაფუძნებული საპოლიციო საქმიანობის მოდელი. ამ მიზნით, გაგრძელდება ანალიტიკოსთა ქსელის შექმნა საპოლიციო დანაყოფებში მთელი ქვეყნის მასშტაბით. სამინისტროს პრიორიტეტად ნარკოდანაშაულთან. დარჩება აქტიური ბრძოლა ორგანიზებულ დანაშაულსა და გაღრმავდება თანამშრომლობა საერთაშორისო საპოლიციო სტრუქტურებთან. გაგრძელდება აქტიური თანამშრომლობა ევროპოლთან, გაფართოვდება პოლიციის ატაშეების ქსელი, განსაკუთრებით, ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებში. უვიზო მიმოსვლასთან დაკავშირებული პრობლემების საპასუხოდ, გაძლიერდება მიგრაციული ნაკადებისა და საზღვრის ეფექტიანი მართვა, რეადმისიის ხელშეკრულების აღსრულება. სისტემაში ახალგაზრდა, კვალიფიციური კადრების მოზიდვის, ასევე, არსებული კადრების მოტივაციის ამაღლების მიზნით, ჩამოყალიბდება ადამიანური რესურსების მართვის ქმედითი სისტემა, რომელიც მოიცავს სამსახურში მიღების, კვალიფიკაციის ამაღლების, დაწინაურებისა და სოციალური დაცვის ეფექტიან მექანიზმებს. განხორციელდება სამსახურში მიღების წესის შემდგომი გაუმჯობესება. შსს აკადემია ორიენტირებული იქნება პოლიციელთა პროფესიულ მომზადებაზე/გადამზადებაზე. შესაბამისად, განვითარდება საგანმანათლებლო პროგრამები საპოლიციო საქმიანობაში იდენტიფიცირებული გამოწვევების ადეკვატურად. დაინერგება პოლიციის სტანდარტული სამოქმედო პროცედურები (SOP). პოლიციელთათვის გაუმჯობესდება სოციალური დაცვის მექანიზმები და ეტაპობრივად გაიზრდება მათი ანაზღაურება. ამასთანავე, განვითარდება სტაჟირების სისტემა, რაც უზრუნველყოფს სამინისტროში მოტივირებული და კვალიფიციური კადრების მოზიდვას. გაგრძელდება საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების პროგრამის განხორციელება. მნიშვნელოვნად გაიზრდება ახალი ტექნოლოგიების გამოყენება საგზაო მოძრაობის ადმინისტრირების სფეროში. აღნიშნულის 10 უზრუნველსაყოფად, გაგრძელდება ქულათა სისტემის დახვეწა, მართვის მოწმობის ასაღებად საჭირო გამოცდის პრაქტიკული კომპონენტის საქალაქო პირობებში ინტეგრირება და, პრევენციული ხასიათის ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად, საკანონმდებლო ბაზის განვითარება. საგანგებო სიტუაციების მართვის მიმართულებით ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით, განვითარდება საოპერაციო შესაძლებლობები/რესურსები, ამაღლდება მზადყოფნის დონე და გაიზრდება რეაგირების ხარისხი. იგეგმება ტექნიკის/აღჭურვილობის ძირეული განახლება და ინფრასტრუქტურის სრული მოდერნიზაცია, ასევე საერთაშორისო თანამშრომლობის მნიშვნელოვანი განვითარება. დაინერგება საგანგებო სიტუაციების მართვის სფეროს მოწინავე ტექნოლოგიები, მაგალითად, როგორიც არის სახანძრო უსაფრთხოების ზედამხედველობის ელექტრონული სისტემა. სსიპ − საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრი − „112“, საზოგადოებრივი და საგზაო უსაფრთხოების დონის ამაღლების მიზნით, გააგრძელებს ქვეყნის მასშტაბით ვიდეო-სამეთვალყურეო და სიჩქარის კონტროლის სისტემების დამატებას/განვითარებას. პრიორიტეტების განმსაზღვრელი პროგრამის (ProQA) დანერგვის მეშვეობით, შემცირდება პრიორიტეტულ შემთხვევებზე რეაგირების დრო; დაინერგება ადრეული გაფრთხილების SMS სისტემა, რომელიც სახიფათო ტერიტორიაზე მყოფ აბონენტებს შეატყობინებს მომხდარი ან პოტენციური საფრთხის შესახებ; ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლისა და პრევენციის მიზნით, განვითარდება ელექტრონული მონიტორინგის სისტემა, რაც კიდევ უფრო ეფექტიანს გახდის მოძალადის რეალურ დროში კონტროლს. გაგრძელდება ახალი საპოლიციო ციფრული პროდუქტების შექმნა, მათ შორის: ანონიმური შეტყობინებების პლატფორმა, საზღვრის კვეთის ელექტრონული სისტემა, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საინფორმაციო პლატფორმა, მოქალაქეებთან უკუკავშირის სისტემა და სხვ. გაგრძელდება პოლიციის შენობების განახლება/რეაბილიტაცია და ახალი ობიექტების მშენებლობა, შესაბამისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით მათი უზრუნველყოფა. გაგრძელდება დროებითი მოთავსების იზოლატორების ინფრასტრუქტურის განახლება, ახალი იზოლატორების მშენებლობა, მოძველებული ვიდეოსამეთვალყურეო სისტემების ჩანაცვლება, სამედიცინო პუნქტების გახსნა, იზოლატორების ახალი ინვენტარით აღჭურვა. მიგრანტებისათვის განკუთვნილი დროებითი მოთავსების სივრცეების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოყვანისა და ცენტრში მოთავსებულ პირთა ყოფითი პირობების გაუმჯობესების მიზნით, განხორციელდება არსებული ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია, მშენებლობა და მატერიალურ-ტექნიკური საშუალებებით აღჭურვა. განხორციელდება მნიშვნელოვანი პროექტები, რაც კიდევ უფრო მოქნილს, კომფორტულსა და მრავალფეროვანს გახდის მომსახურების სააგენტოს მიერ საზოგადოებისთვის შეთავაზებულ სერვისებს. დაინერგება დისტანციური მომსახურების სერვისები, როგორიცაა სატრანსპორტო საშუალების დისტანციურად რეგისტრაცია/გადაფორმება. მოქალაქეები სატრანსპორტო საშუალებებს ონლაინ, სპეციალური პროგრამის საშუალებით დაარეგისტრირებენ. მომსახურების სააგენტო მოქალაქეებს სახელმწიფო სანომრე ნიშნების დისტანციურად შეცვლის გამარტივებულ მომსახურებას შესთავაზებს. მტკიცებულებათა მაღალი სტანდარტით მოპოვების მიზნით, განვითარდება საექსპერტოკრიმინალისტიკური შესაძლებლობები − ლაბორატორიები აღიჭურვება თანამედროვე ტექნიკური საშუალებებით, ცალკეული საექსპერტო მიმართულებებით გაფართოვდება აკრედიტაციის სფერო, გაუმჯობესდება კინოლოგიის შესაძლებლობები. კიბერდანაშაულის მზარდი ტენდენციების გათვალისწინებით, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა კიბერუსაფრთხოების საკითხებს. ამ მიზნით, თბილისის მსგავსად, ეტაპობრივად, ყველა მსხვილ ქალაქში შეიქმნება კიბერდანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის საპოლიციო დანაყოფი; გაიზრდება შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე პოლიციელთა რაოდენობა; გადაიდგმება ქმედითი ნაბიჯები არასრულწლოვანთათვის მავნე ზეგავლების მქონე შინაარსის მასალების დროული იდენტიფიცირებისთვის; დანაყოფები აღიჭურვება სპეციალური პროგრამული და ტექნიკური საშუალებებით; დაიხვეწება 11 საკანონმდებლო ბაზა; გაღრმავდება ოპერატიული თანამშრომლობა ევროპისა და აშშ-ის წამყვან კიბერუსაფრთხოების სამსახურებთან. გაგრძელდება მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის სამსახურის გაძლიერება, რომლის მიზანია დანაშაულის მსხვერპლისა და მოწმის მხარდაჭერა, ასევე მათი დაცვა ხელახალი და განმეორებითი ვიქტიმიზაციისაგან. პენიტენციური სისტემა პენიტენციური სისტემის განვითარება და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა პრიორიტეტულ მიმართულებად რჩება. ამ მიზნით, გაგრძელდება პენიტენციური სისტემის ინფრასტრუქტურის საერთაშორისო სტანდარტებთან მაქსიმალური მიახლოება. გაგრძელდება ახალი, მცირე ზომის პენიტენციური დაწესებულებების მშენებლობა, ხოლო არსებული დაწესებულებები გაუმჯობესდება უსაფრთხოების, ადამიანის უფლებებისა და რეაბილიტაციის დარგში მოქმედი საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. შეიქმნება საოჯახო ტიპის პენიტენციური დაწესებულებები, სადაც ერთისა და იმავე სასწავლო ინტერესებისა და მისწრაფებების მქონე რამდენიმე არასრულწლოვანი თავსდება და ოჯახურ გარემოში ცხოვრობს გათავისუფლებამდე. პენიტენციურ პროგრამები. და პრობაციის სისტემებში გაძლიერდება რესოციალიზაციისა და რეაბილიტაციის გაუმჯობესდება მსჯავრდებულებისა და ყოფილი პატიმრებისთვის დასაქმების, პროფესიული სწავლების, განათლებისა და განტვირთვის შესაძლებლობები. ამ მიზნით, შეიქმნება შესაბამისი სისტემები და ინფრასტრუქტურა, მოწყვლადი ჯგუფების საჭიროებების გათვალისწინებით. 2020 წლის პირველი იანვრიდან ამოქმედდა სსიპ − მსჯავრდებულთა პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების ცენტრი, რომელიც შეიმუშავებს მიზნობრივ აქტივობებს/პროექტებს მსჯავრდებულთა პროფესიული სწავლებისა და დასაქმების ხელშეწყობისათვის. დაინერგება მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა ინდივიდუალური შეფასების, მათ შორის, კლასიფიკაციის, სასჯელის დაგეგმვისა და შემთხვევის მართვის ეფექტიანი მეთოდოლოგიები. პენიტენციური დაწესებულებიდან პრობაციის დაწესებულებიდან/პრობაციიდან საზოგადოებაში გათავისუფლებისთვის მომზადების პოლიტიკა. სისტემაში დაბრუნების გადასვლის, პენიტენციური ხელშესაწყობად დაინერგება დაგეგმილია №18 სამკურნალო დაწესებულების ფსიქიატრიული განყოფილებისათვის სრულიად ახალი ინფრასტრუქტურის მოწყობა, რომელიც უზრუნველყოფილი იქნება შესაბამისი სასეირნო სივრცით. სამოქალაქო სექტორში გაცემული მომსახურების ხარისხთან შესაბამისობაში მოყვანის მიზნით, განხორციელდება პენიტენციურ დაწესებულებებში განთავსებული ბრალდებულ-მსჯავრდებულებისთვის მიწოდებული ჯანდაცვის სერვისების შემდგომი გაუმჯობესება. პენიტენციურ დაწესებულებებში მყოფ, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სამედიცინო მომსახურების ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით, პენიტენციური სისტემის სპეციფიკის გათვალისწინებით, მომზადდება შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებები. 12 მსჯავრდებულთა პირობით ვადამდე გათავისუფლების მექანიზმის შემდგომი გაუმჯობესების მიზნით, განხორციელდება შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებები. დანაშაულის პრევენციის მიზნით, გაძლიერდება მუშაობა რთული ქცევის მქონე და სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველ კანონთან კონფლიქტში მყოფ არასრულწლოვნებთან. გაძლიერდება მუშაობა 14 წლამდე ასაკის ბავშვებთან, დანაშაულის პრევენციის მიმართულებით. გაუმჯობესდება პენიტენციურ დაწესებულებებში უსაფრთხოების, გარე პერიმეტრის დაცვისა და ესკორტირების ღონისძიებები, დაწესებულებიდან გაქცევის, მიმალვის ან დაწესებულებაში უკანონო ნივთების შეტანის შესაძლებლობის შემცირების მიზნით. გაგრძელდება დანაშაულის პრევენციისა და პრობაციის სისტემაში მომუშავე სპეციალისტების, მათ შორის, პრობაციის ოფიცრების, სოციალური მუშაკების, ფსიქოლოგების პროფესიული განვითარებისა და ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა, სამიზნე ჯგუფთან პრაქტიკის უკეთ განხორციელებასა და საჭიროებებზე მორგებული მომსახურების მიწოდების მიზნით. გაგრძელდება პენიტენციურ დაწესებულებებსა და პრობაციის ბიუროებში ბენეფიციარებისთვის, თანამშრომლებისა და სტუმრებისათვის უსაფრთხოებისა და სამუშაო პირობების გაუმჯობესება; თანამშრომლებისთვის ღირსეული და არადისკრიმინაციული სამუშაო პირობების შექმნა; ტრენინგებისა და თანამშრომლების პროფესიული განვითარების პროგრამების შემუშავება და განხორციელება. გაგრძელდება აქტიური მუშაობა აღდგენითი მართლმსაჯულების პრაქტიკისა და პროგრამების განვითარებაზე, მათ შორის, სისხლის სამართლის მართლმსაჯულების სისტემაში მედიაციის საპილოტე პროგრამების დანერგვის კუთხით. ადამიანის უფლებების დაცვა სახელმწიფო პოლიტიკის ფორმირებაში ადამიანის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული მიდგომების ინტეგრირება მთავრობის პრიორიტეტად რჩება. დამტკიცდება და განხორციელდება ადამიანის უფლებათა დაცვის ახალი ეროვნული სტრატეგია, რომელიც განსაზღვრავს მთავრობის გრძელვადიან პრიორიტეტებს ადამიანის უფლებათა დაცვის სფეროში. გაგრძელდება ქმედითი ღონისძიებების გატარება თანასწორობის უფლების რეალიზებისთვის, ადამიანების ნებისმიერი ნიშნით დისკრიმინაციის თავიდან ასაცილებლად და აღსაკვეთად. განხორციელდება ღონისძიებები საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში გენდერული თანასწორობის გასაძლიერებლად. უზრუნველყოფილი იქნება სწრაფი და ქმედითი რეაგირება გენდერული ნიშნით ჩადენილ ძალადობის თითოეულ ფაქტზე. გაგრძელდება კოორდინირებული მუშაობა ბავშვთა უფლებების დაცვის მიზნით, მათ შორის, ბავშვთა მიმართ ძალადობის პრევენციის, გამოვლენისა და ეფექტიანი რეაგირების, არსებული საკანონმდებლო ჩარჩოს პრაქტიკაში ეფექტიანი იმპლემენტაციის მიზნით. მთავრობა აქტიურად გააგრძელებს გაეროს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა კონვენციის იმპლემენტაციასა და, შშმ პირთა ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით, ხელს შეუწყობს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში მათ სრულფასოვან ინტეგრაციას. განხორციელდება კოორდინირებული და ქმედითი ღონისძიებები „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის პრაქტიკაში ეფექტიანი აღსრულების მიზნით. გაგრძელდება კოორდინირებული მუშაობა ბავშვთა უფლებების დაცვის მიზნით, მათ შორის, ბავშვთა მიმართ ძალადობის პრევენციის, გამოვლენისა და ეფექტიანი რეაგირების, არსებული საკანონმდებლო ჩარჩოს პრაქტიკაში ეფექტიანი იმპლემენტაციის მიზნით. 13 მთავრობა აქტიურად გააგრძელებს ხანდაზმული ადამიანების ეკონომიკურ მხარდაჭერასა და ჯანდაცვის სერვისებზე მისაწვდომობის უზრუნველყოფას. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში მათ სოციალურ ინკლუზიას, ხანდაზმული ადამიანების მიმართ ძალადობის პრევენციასა და ძალადობის შემთხვევებზე ეფექტიან რეაგირებას. განხორციელდება შესაბამისი ღონისძიებები „სოციალური მუშაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის სრულყოფილი იმპლემენტაციის მიზნით, მათ შორის, გამოიყოფა დამატებითი რესურსი სოციალური მუშაკების რაოდენობის ზრდის, მათი კვალიფიკაციის განგრძობადი გაუმჯობესების, სპეციალიზაციისა და შესაბამისი ანაზღაურების უზრუნველსაყოფად. კვლავ განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სამოქალაქო თანასწორობისა და ინტეგრაციის სახელმწიფო პოლიტიკას, მიღებული და განხორციელებული იქნება ახალი სტრატეგია 2021 − 2026 წლებისთვის. მთავრობის პოლიტიკის პრიორიტეტული მიზანი იქნება, თითოეულ მოქალაქეს, განურჩევლად ეთნიკური წარმომავლობისა, ჰქონდეს შესაძლებლობა, სრულფასოვნად ჩაერთოს საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა სფეროში, ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში, პოლიტიკურ და სამოქალაქო პროცესებში. სოციალური ინტეგრაციის ხელშეწყობის მიზნით, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლებას. მოსახლეობის სხვადასხვა სეგმენტის საჭიროებების გათვალისწინებით, უფრო მრავალფეროვანი გახდება სახელმწიფო ენის სწავლების პროგრამები. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ერთიან საინფორმაციო სივრცეში ჩართვას. ხელი შეეწყობა კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნებასა და დაცვას. გაუმჯობესდება სახელმწიფო სერვისებზე ხელმისაწვდომობა. გაგრძელდება ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელი ახალგაზრდების გაძლიერებასა და ჩართულობაზე ორიენტირებული პროგრამები. გაგრძელდება საკუთრების უფლების განუხრელი დაცვა. უზრუნველყოფილი იქნება ქონების სანდო და უსაფრთხო სარეგისტრაციო პროცედურები, მათ შორის, უახლესი ტექნოლოგიების დანერგვის გზით. შრომითი უფლებებისა და უსაფრთხოების სფეროში გაგრძელდება მუშაობა საკანონმდებლო ბაზის დახვეწისა და პრაქტიკაში სრულყოფილად დანერგვის მიმართულებებით. პრიორიტეტული იქნება შრომის უსაფრთხოების კუთხით მიღებული რეგულაციების პრაქტიკაში ეფექტიანი აღსრულება და შრომის ინსპექციის მანდატის ქმედითი რეალიზაცია. სამართალდამცავი ორგანოების წარმომადგენლების მიერ ჩადენილი დანაშაულის ეფექტიანი და დამოუკიდებელი გამოძიების უზრუნველყოფის მიზნით, მთავრობა ხელს შეუწყობს სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის შესაძლებლობების გაძლიერებას და მხარს დაუჭერს მისი შემდგომი განვითარების მიზნით დაგეგმილ რეფორმებს. მიღებულ იქნება აღსრულების ახალი კოდექსი, რითაც შეიქმნება თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სააღსრულებო წარმოების საკანონმდებლო გარანტიები. კოდექსში ასევე გათვალისწინებული იქნება მთელი რიგი ნოვაციები, რომლებიც, ძირითადად, მიზნად ისახავს აღსრულების ახალი, ეფექტიანი სისტემის ჩამოყალიბებას, სააღსრულებო პროცესის გამარტივებას, აღსრულების პროცესში მხარეთა თანასწორუფლებიანობის პრინციპის განმტკიცებას აღსრულების პროცესში და მის მიღმა არსებული სერვისების გაუმჯობესებასა და მომხმარებლისთვის ახალი სერვისების შეთავაზებას, ქვეყანაში ჯანსაღი ბიზნეს და საინვესტიციო გარემოს შექმნასა და საკუთრების უფლების ხელშეუხებლობას, აგრეთვე სააღსრულებო კანონმდებლობის ევროკავშირის სამართალთან მაქსიმალურად დაახლოებას. აღსრულების ახალი კოდექსის მიღების შემდეგ, ეტაპობრივად განხორციელდება პროგრამული და ინფრასტრუქტურული პროექტები. გარდა ამისა, საჯარო აღმასრულებლები გადამზადდებიან კერძო საქმიანობისთვის აუცილებელ საკითხებში. 14 ადამიანის უფლებათა დაცვის თანამედროვე გამოწვევებისთვის საპასუხოდ და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად, დაიხვეწება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი. ევროკავშირთან ასოციირების დღის წესრიგით ნაკისრი ვალდებულებიდან გამომდინარე, მუშაობა გაგრძელდება, ერთი მხრივ, ბავშვის სასარგებლოდ ალიმენტის საერთაშორისო გადახდევინებისა და ოჯახური რჩენის სხვა ფორმების შესახებ ჰააგის 2007 წლის 23 ნოემბრის კონვენციისა და ჰააგის რჩენის ვალდებულებებზე გამოსაყენებელი სამართლის შესახებ 2007 წლის 23 ნოემბრის ოქმის, მეორე მხრივ, კი სასამართლოს შერჩევის შეთანხმებების შესახებ ჰააგის 2005 წლის კონვენციის საქართველოსთვის სავალდებულოდ აღიარების მიზნით. აღნიშნულ საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან საქართველოს მიერთება მიზნად ისახავს, შესაბამისად, ტრანსსასაზღვრო საქმეებში ბავშვთა რჩენის ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფას, მათი საუკეთესო ინტერესებიდან გამომდინარე და საერთაშორისო ვაჭრობისა და ინვესტიციების ხელშეწყობას სამოქალაქო და კომერციულ საქმეებზე სასამართლო გადაწყვეტილებათა ცნობა-აღსრულების ერთიანი წესების მიღებით. გაგრძელდება აქტიური მუშაობა საერთაშორისო სასამართლოებში საქართველოს მოქალაქეების ინტერესების დასაცავად. ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტში გაგრძელდება ე. წ. დეპორტირებულების საქმის აღსრულების ღონისძიებები. მოქალაქის საჭიროებებზე ორიენტირებული სახელმწიფო სერვისების განვითარებისა და სახელმწიფოს დოკუმენტური მეხსიერების დაცვის გაუმჯობესების მიზნით, 2021 წელს ახალციხეში გაიხსნება სამცხეჯავახეთის რეგიონული არქივის ახალი შენობა. სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეებზე სასამართლოთა თანამშრომლობის გაუმჯობესების, ქვეყნებს შორის სამართლებრივი ურთიერთდახმარების წესისა და პროცედურების გამარტივებისა და სამოქალაქო და კომერციული დავების დროულად და ეფექტიანად გადაწყვეტის მიზნით, საქართველოს პარლამენტს, საქართველოს სახელმწიფოსთვის სავალდებულოდ აღიარებისთვის, წარედგინება „სამოქალაქო ან კომერციულ საქმეებზე სასამართლო და არასასამართლო დოკუმენტების საზღვარგარეთ ჩაბარების შესახებ“ ჰააგის 1965 წლის კონვენცია, „სამოქალაქო ან კომერციულ საქმეებზე მტკიცებულებათა საზღვარგარეთ მოპოვების შესახებ“ ჰააგის 1970 წლის კონვენცია და მათგან გამომდინარე შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებები. 2. ეკონომიკური განვითარება ახალი კორონავირუსის პანდემიამ ახალი გამოწვევებისა და პრობლემების წინაშე დააყენა საქართველოს ეკონომიკა, გამოავლინა მისი გამოწვევები. ამასთან, გამოწვევებთან ერთად, პანდემიამ შექმნა განვითარების ახალი შესაძლებლობები და პერსპექტივები. სწორედ ამ შესაძლებლობების მაქსიმალურ გამოყენებაზე იქნება მიმართული ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა შემდგომი 4 წლის განმავლობაში. პარალელურად, აქტიური მუშაობა დაეთმობა ქვეყნის ეკონომიკის სისტემურ და სტრუქტურულ პრობლემებს. პოსტპანდემიურ პერიოდში საქართველოს ეკონომიკას ექნება ყველა წინაპირობა სწრაფი აღდგენისა და „შესაძლებლობების ეკონომიკად“ გარდაქმნისთვის. ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა კვლავ დაეფუძნება თავისუფალი ბაზრის პრინციპებს, სადაც კერძო სექტორი არის ეკონომიკის მთავარი მამოძრავებელი ძალა. ამასთან, ეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება მაკროეკონომიკური სტაბილურობის შენარჩუნებაზე, განსაკუთრებით, კოვიდ-პანდემიის შემდგომ პერიოდში, ასევე ბიზნეს და საინვესტიციო გარემოს შემდგომ განვითარებაზე, რამაც ხელი უნდა შეუწყოს პანდემიით დაზარალებული ბიზნესის აღდგენასა და შემდგომ გაფართოებას, ყურადღება დაეთმობა ინფრასტრუქტურის სწრაფ განვითარებას, როგორც ეკონომიკური ზრდის მასტიმულირებელ ფაქტორს. მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მიზანი იქნება საქართველოს ახლებური პოზიციონირება პოსტკოვიდურ რეალობაში და ახალი შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენება ქვეყნის შემდგომი 15 განვითარებისთვის, განსაკუთრებით, შიდა ინვესტიციების ზრდის ხელშეწყობისა და ინვესტიციების მოზიდვის კუთხით. უცხოური გრძელვადიანი და მაღალი ეკონომიკური ზრდის უზრუნველსაყოფად, მთავრობა იმუშავებს ეკონომიკის სტრუქტურულ ტრანსფორმაციაზე და ეკონომიკის ფაქტორების, ასევე სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული რესურსების მაქსიმალურ ჩართვაზე ეკონომიკურ აქტივობაში. ამასთან, აქტიურად გაგრძელდება შესაბამისი სახელმწიფო ინსტიტუტების მუშაობის ხარისხობრივი გაუმჯობესება, რაც ხელს შეუწყობს ქვეყანაში ეკონომიკური პოლიტიკის ეფექტიანად განხორციელებას. მთავრობის მთავარი ამოცანა იქნება, 2024 წლისთვის უზრუნველყოს ქვეყნის ეკონომიკის მზაობა ევროკავშირის წევრობაზე ოფიციალური განაცხადის გაკეთებისთვის. ამ ამოცანის შესასრულებლად, საქართველოს მთავრობის მიერ განხორციელებული ეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება ქვეყნის ეკონომიკის სწრაფ ზრდაზე, სიღარიბის შემცირებასა და ქვეყნის რეგიონულ ლოგისტიკურ და საინვესტიციო ჰაბად პოზიციონირების გაძლიერებაზე. 2.1 ეკონომიკური პოლიტიკის ჩარჩო-კრიზისიდან გამოსვლა და სწრაფი ეკონომიკური განვითარება კოვიდ-19-ის პანდემიით გამოწვეულმა კრიზისმა მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა როგორც ქვეყნის ეკონომიკას, ისე საზოგადოებრივი ცხოვრების პრაქტიკულად ყველა მხარეს. წინასწარი შეფასებით, 2020 წლის მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) ზრდა იქნება ნეგატიური 5%. ამასთან, მიმდინარე კრიზისის გაღრმავების ფონზე, ასევე სამუშაო ადგილების შენარჩუნების წახალისების მიზნით, ანტიკრიზისული გეგმით განსაზღვრული საგადასახადო შეღავათების გათვალისწინებით, მოსალოდნელია, რომ 2020 წლის ბიუჯეტის მხოლოდ საგადასახადო შემოსავლები შემცირდება 1.3 მლრდ ლარით. ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილში დამატებითმა საჭიროებებმა 1.6 მლრდ ლარს მიაღწია. საერთო ჯამში, 2020 წლის ბიუჯეტის დეფიციტი მშპ-ის 9.1%-მდე გაიზრდება. მთავრობის მიერ კრიზისის საპასუხოდ განხორციელდა საერთაშორისო დახმარების სწრაფი მობილიზება და 1.7 მლრდ აშშ დოლარის დამატებითი სახსრების მოზდივა. აღნიშნული რესურსები მიმართული იყო, ერთი მხრივ, შემცირებული საბიუჯეტო შემოსავლების დასაფინანსებლად, ხოლო, მეორე მხრივ, ანტიკრიზისული ღონისძიებებით გათვალისწინებული ხარჯების დასაფინანსებლად. შედეგად, სახელმწიფო ვალი მშპ-სთან მიმართებით 2020 წლისთვის მიაღწევს 59.9%-ს. მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ ვალის მაჩვენებელი მომდევნო 4 წლის განმავლობაში დაუბრუნდეს დაბალ ნიშნულს. კრიზისის გლობალური ხასიათიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვნად გაუარესდა მდგომარეობა საექსპორტო ბაზრებზე, რის შედეგადაც შემცირდა საქართველოდან ექსპორტი. კრიზისმა გავლენა მოახდინა შემოსავლების სხვა წყაროებზეც, განსაკუთრებით, ტურიზმის სექტორზე. შედეგად, მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი მშპ-სთან მიმართებით 2020 წლისთვის გაიზრდება 9.7%-მდე. კრიზისის ფონზე, ქვეყანაში მნიშვნელოვნად შემცირდა ეკონომიკური აქტივობა. შოკი იყო ორმხრივი როგორც მოთხოვნის, ისე მიწოდების მხრიდან. შედეგად, ბიზნესების ნაწილს შეექმნა მნიშვნელოვანი ფინანსური სირთულეები და სამუშაო ადგილების დაკარგვის საფრთხე. საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პროგნოზით, 2021 წლისთვის საქართველოს ეკონომიკა დაუბრუნდება პოზიტიურ დინამიკას და ზრდა იქნება 4.3%. შემდგომი 4 წელიწადი უნდა გახდეს საქართველოს ეკონომიკის კრიზისიდან სწრაფი გამოსვლისა და აღდგენის, სწრაფი ეკონომიკური ზრდის პერიოდი. საქართველოს მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის მოკლევადიანი პრიორიტეტი იქნება: 16  Covid-19-ის პანდემიით გამოწვეული ნეგატიური ეფექტების შემცირება/ეკონომიკური დანაკარგების მინიმიზაცია;  პანდემიამდე არსებული პოზიტიური ტენდენციების აღდგენა და სწრაფი ეკონომიკური ზრდის უზრუნველყოფა. აღნიშნული მიიღწევა ფისკალური დისციპლინის, სახელმწიფოს მიერ დაზარალებული ეკონომიკური სექტორების ხელშეწყობის, ქვეყნის მოსახლეობის მსყიდველუნარიანობის მხარდაჭერისა და სოციალური დაცვის სისტემის ეფექტიანობის გაუმჯობესების ეტაპობრივი ღონისძიებებით, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში მთავარ პრიორიტეტად დარჩება:  ქვეყნის რეგიონული და საერთაშორისო კონკურენტუნარიანობის გაუმჯობესება;  კონკურენტუნარიანი ადგილობრივი წარმოებისა და ექსპორტის ხელშეწყობა;  შიდა და უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობა. ზემოაღნიშნულის მისაღწევად, უზრუნველყოფილი იქნება სტაბილური მაკროეკონომიკური ჩარჩო, რომლის ფარგლებშიც მთავრობა უზრუნველყოფს: გაუმჯობესებულ ფისკალურ დისციპლინას, სახელმწიფო ვალის ეტაპობრივ შემცირებას, ფასების სტაბილურობას, მონეტარული პოლიტიკის დამოუკიდებლობას, ბიუჯეტის დეფიციტის ეტაპობრივ შემცირებას. ეკონომიკის განვითარების ხელშემწყობი მაკროეკონომიკური გარემოს შექმნისათვის აუცილებელი იქნება კოორდინირებული ფისკალური და მონეტარული პოლიტიკის განხორციელება, განსაკუთრებით, პოსტპანდემიურ პერიოდში. ამ მხრივ, აუცილებელია, ფისკალურ სტიმულებთან ერთად, ამოქმედდეს მონეტარული პოლიტიკის მასტიმულირებელი ინსტრუმენტები, რათა მოხდეს შიდა ინვესტიციების ხელშეწყობა და სტიმულირების მასშტაბის ზრდა. ამ პროცესში, მთავრობის მიერ მასტიმულირებელი ფისკალური პოლიტიკის განხორციელებასთან ერთად, მნიშვნელოვანი იქნება უცხოელი ინვესტორების მონაწილეობის ხელშეწყობა ადგილობრივ ბაზარზე, რაც გარკვეულწილად შეამცირებს საპროცენტო განაკვეთს და შექმნის დამატებით მონეტარულ სტიმულებს. შედეგად, ჩვენი საბოლოო მიზანია, უზრუნველყოფილ იქნეს უმუშევრობის დაბალი დონე, რომელსაც შედეგად მოჰყვება უკიდურესი სიღარიბის აღმოფხვრა და სიღარიბის დაბალი დონის მიღწევა, ასევე მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის შემცირებული დონე და ეკონომიკური ზრდისა და შემოსავლების ზრდის მაღალი მაჩვენებელი. ამ მიზნით, საქართველოს მთავრობას აქვს კონკრეტული გეგმა, მის ხელთ არსებული ყველა ინსტრუმენტის გამოყენებით, დაეხმაროს ქართულ ეკონომიკასა და ბიზნესს. ფისკალური პოლიტიკის მხარეს განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები:  გაგრძელდება ფისკალური კონსოლიდაცია და ფისკალური დისციპლინის გაუმჯობესება − გაგრძელდება ხარჯების ოპტიმიზაციის პროცესი, მათ შორის, მხოლოდ მაღალი ეკონომიკური ეფექტის მქონე პროექტების დაფინანსება საჯარო ინვესტიციების მართვის (PIM) ინსტრუმენტის ფართოდ დანერგვის გზით (2024 წლისთვის ბიუჯეტიდან განხორციელებული საინვესტიციო პროექტების 100% ამ ინსტრუმენტით დაიფარება). ბიუჯეტის დეფიციტი თანმიმდევრულად დაუბრუნდება 3%-იან ნიშნულს.  გადაიხედება არსებული საგადასახადო შეღავათების სისტემა უფრო კონკურენტული გარემოს შესაქმნელად, გაუმჯობესდება საგადასახადო ადმინისტრირების სისტემა.  განხორციელდება სახელმწიფო პროგრამების შედეგების ანალიზი და შეფასება, მათი ეფექტიანობის განსაზღვრის მიზნით.  განხორციელდება სახელმწიფო საწარმოების მასშტაბური რეფორმა. 17  შენარჩუნდება ეკონომიკისთვის ყველაზე ოპტიმალური მოცულობის კაპიტალური ინვესტიციები − საქართველო საშუალოვადიან პერიოდში შეინარჩუნებს კაპიტალური ხარჯების 8%-იან დონეს მთლიან შიდა პროდუქტთან მიმართებით.  ამასთან, მოხდება კაპიტალური პროექტების მკაცრი პრიორიტეტიზაცია, ქვეყნის ეკონომიკური საჭიროებების შესაბამისად.  მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის დაბალი მაჩვენებელი − მთავრობის მიზანია, 2024 წლისთვის დეფიციტის მაჩვენებელი იყოს 5%-ზე ნაკლები.  მთავრობის ვალის მთლიან შიდა პროდუქტთან სტაბილურ დონეზე დაბრუნება − 2024 წლისთვის ვალის მაჩვენებელი შემცირდეს 55%-ზე ქვემოთ.  საჯარო ფინანსების ეფექტიანი მართვის უზრუნველყოფა − აქტიურად გაგრძელდება მუშაობა ბიუჯეტის გამჭვირვალობის მიმართულებით, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა საბიუჯეტო პროცესში მოსახლეობისა და დაინტერესებული ორგანიზაციების ჩართულობის გაუმჯობესებას. რაც შეეხება სამეწარმეო და საინვესტიციო საქმიანობის ხელშეწყობას, სახელმწიფო ამ პროცესში ჩართავს მის ხელთ არსებულ ყველა ინსტრუმენტს, კერძოდ:  უზრუნველყოფილი იქნება საკუთრების უფლების განუხრელი დაცვა.  გაგრძელდება ბიზნესთან ინტენსიური კომუნიკაცია.  ახალი რეგულაციების მიღება მოხდება ბიზნესთან კონსულტაციით.  გაფართოვდება რეგულირების გავლენის შეფასების ინსტრუმენტის დანერგვა.  შენარჩუნდება ხელსაყრელი საგადასახადო გარემო, გაგრძელდება ელექტრონული სერვისების დანერგვა. არ გაიზრდება საგადასახადო ტვირთი,  კრიზისის დაძლევის მიზნით, მოხდება ლიკვიდობის პრობლემების მაქსიმალურად დასაძლევად სხვადასხვა ინსტრუმენტით ხელმისაწვდომი ფინანსური რესურსების მიწოდება.  ახლებურად დაიგეგმება ქვეყნის საინვესტიციო პოლიტიკა. აღნიშნული დაეფუძნება აგრესიულ კამპანიას, რომელიც მიზნად ისახავს როგორც საერთაშორისო კომპანიების რეგიონული ოფისების მოზიდვას, ისე რეალურ სექტორში (წარმოებაში) ინვესტიციების წახალისებას. ეს პროცესი უკვე დაწყებულია და მიმდინარეობს შესაბამის კომპანიებთან პროაქტიური კომუნიკაცია და შესაბამისი შეთავაზებების გაკეთება.  სუვერენული რეიტინგების შემდგომი გაუმჯობესება − მთავრობის მიზანია შეინარჩუნოს ქვეყნის სუვერენული რეიტინგის გაუმჯობესების ტენდენცია, რაც შესაძლებელს გახდის საკრედიტო რეიტინგის საინვესტიციო დონის (BBB-/Baa3) მიღწევას.  ეკონომიკის სტრუქტურული რეფორმების განხორციელება ეკონომიკური სტაბილურობის გასაძლიერებლად − საქართველოს, როგორც ფართო რეგიონში წამყვანი რეფორმატორის, იმიჯის განმტკიცება. 2.2 დასაქმება დასაქმების მიმართულებით საკვანძო საკითხია ბიზნესის, როგორც სამუშაო ადგილების მთავარი გენერატორის, ხელშეწყობა. თავის მხრივ, სახელმწიფო ხელს უწყობს შრომის ბაზრის ეფექტიან ფუნქციონირებას, მათ შორის, დასაქმებულთა უფლებების დაცვის ეფექტიან აღსრულებასა და ღირსეულ დასაქმებას. სახელმწიფო ასევე უზრუნველყოფს პროფესიული განათლების ეფექტიანი პოლიტიკის 18 გატარებას, შრომის ბაზარზე არსებული მოთხოვნა-მიწოდების დისბალანსის აღმოსაფხვრელად. გარდა ამისა, მომდევნო წლებში:  დასაქმებულთა უფლებების დაცვის მიზნით, გაძლიერდება შრომის ინსპექციის საკანონმდებლო და ინსტიტუციური ჩარჩო.  შესაბამის საგანმანათლებლო პროგრამებზე ხელმისაწვდომობის გზით, აქცენტი გაკეთდება კადრების გადამზადებასა და მათი კომპეტენციის განვითარებაზე.  განვითარდება და დაიხვეწება არსებული სახელმწიფო პროგრამებით გათვალისწინებული შრომის ბაზრის მომსახურებები, რაც მოიცავს პროფესიული უნარების განვითარებას, მომზადება-გადამზადებას, სტაჟირებას, კონსულტირებასა და კარიერის დაგეგმვას და უზრუნველყოფილი იქნება ქვეყნის მასშტაბით სერვისებზე უწყვეტი წვდომა.  გაგრძელდება შრომის ბაზრის დეტალური კვლევა, სამუშაოს მაძიებელთა ინფორმაციული დახმარება და სამუშაოს მაძიებელთა და დამსაქმებელთა მჭიდრო კოორდინაცია.  გაგრძელდება საერთაშორისო შრომითი მიგრაციის რეგულირება და შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზის დახვეწა.  გაგრძელდება სამუშაოები შრომითი მიგრაციის სფეროში სახელმწიფოთაშორისი თანამშრომლობის განვითარების, საზღვარგარეთ დროებითი ლეგალური დასაქმების (ცირკულარული შრომითი მიგრაციის) შესაძლებლობების გაფართოებისა და შრომითი მიგრანტების უფლებების დაცვის მიზნით, ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებების გასაფორმებლად. 2.3 სამეწარმეო გარემო გაგრძელდება სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემოს შემდგომი გაუმჯობესება და შესაბამისი ღონისძიებების გატარება:  დაცული იქნება საკუთრების უფლების ხელშეუვალობის პრინციპი.  გაგრძელდება აქტიური დიალოგი ბიზნესთან, კერძო სექტორში არსებული პრობლემების იდენტიფიცირებისა და გადაწყვეტის მიზნით. მოხდება ბიზნესომბუდსმენის ინსტიტუტის შემდგომი გაძლიერება.  საქართველო შეინარჩუნებს ხელსაყრელ საგადასახადო სისტემას − შენარჩუნდება დაბალი საგადასახადო წნეხი, დაინერგება ინოვაციური მიდგომები: - უზრუნველყოფილი იქნება დღგ-ის ზედმეტობის ავტომატური დაბრუნება; - საგადასახადო დეკლარირების ავტომატური სისტემის დანერგვა; - ფინანსთა სამინისტროში არსებული საგადასახადო დავების სისტემის რეფორმა − რეფორმის ფარგლებში შეიქმნება პროფესიული ნიშნით დაკომპლექტებული საგადასახადო და საბაჟო დავების განმხილველი კოლეგიური ორგანო, რომლის წევრების შერჩევის, დანიშვნისა და გათავისუფლების წესი უზრუნველყოფს თვით ამ ორგანოს დამოუკიდებლობასა და მიუკერძოებლობას. რეფორმის შედეგად განხორციელდება როგორც დავების განმხილველი ორგანოს ინსტიტუციური გაძლიერება, ისე გადასახადის გადამხდელთა პოზიციის გაუმჯობესება; - გადაიხედება საგადასახადო შეთანხმებების პრაქტიკა − მნიშვნელოვანია აღნიშნულ საკითხზე ფართო დიალოგის დაწყება, რომელიც შეაფასებს საგადასახადო შეთანხმებების პრაქტიკის მიზანშეწონილობას კონკურენტუნარიანი გარემოსა და ეკონომიკაზე ზეგავლენის მიმართულებით. 19 - გაგრძელდება ციფრული და თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა, რაც საშუალებას მისცემს მეწარმეებს, ისარგებლონ თანამედროვე და ეფექტიანი მომსახურებით და ასევე უზრუნველყოფილი იყოს გადასახადებისგან თავის არიდების რისკების შემცირება და სამართლიანი საგადასახადო ადმინისტრირება.  მოხდება საქართველოს საგადასახადო და საბაჟო კანონმდებლობის ჰარმონიზება ევროკავშირის კანონმდებლობასთან.  აქტიურად გაგრძელდება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული რესურსების ჩართვა ეკონომიკურ აქტივობაში, მათ შორის, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ქონების პრივატიზაცია.  გაგრძელდება წიაღის სექტორის რეფორმა კონკურენტუნარიანი და საინვესტიციოდ ხელსაყრელი გარემოს შექმნის მიზნით. რეფორმის მეორე ფაზა გულისხმობს წიაღის სექტორის მარეგულირებელი სამართლებრივი ჩარჩოს განახლებას, რომლის ფარგლებშიც დაგეგმილია ინტეგრირებული სალიცენზიო სისტემის დანერგვა, გეოლოგიურ მონაცემთა მართვის თანამედროვე სისტემის დანერგვა, ფისკალური რეჟიმის განახლება, ასევე საზედამხედველო ფუნქციის გაძლიერება და რისკების შეფასებაზე დაფუძნებული მონიტორინგის სისტემის შექმნა.  წარმატებულ საერთაშორისო მაგალითებზე დაფუძნებით, განხორიელდება სახელმწიფო საწარმოების რეფორმა, რომელიც დაეყრდნობა სახელმწიფო საწარმოების საერთაშორისო სტანდარტებით აღიარებულ 5 სვეტს: - გაიზრდება საწარმოსთვის კომერციული მიზნების პრიორიტეტიზაცია; - საწარმოებში დაინერგება კორპორაციული მართვის პრინციპები ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) პრინციპებზე დაყრდნობით; - განისაზღვრება სახელმწიფო საწარმოთა ფლობის პოლიტიკა და რაციონალურობა; - საწარმოთა საშუალოვადიანი სტრატეგიული სამიზნე მაჩვენებლებით მართვა; - კონკურენტული ნეიტრალურობის პრინციპის ინსტიტუციონალიზაცია.  განხორციელდება საპარტნიორო ფონდის რეფორმა.  პრაქტიკაში დაინერგება კრიზისში მყოფი ბიზნესის რეაბილიტაციის ახლებური სისტემა (როგორც გაკოტრების ალტერნატივა); დაცული იქნება კრედიტორთა უფლებები, რაც გაზრდის გადახდისუუნარობის გარემოს პროგნოზირებადობასა და საინვესტიციო გარემოს მიმზიდველობას. „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს ახლადმიღებული კანონის საფუძველზე, რომელიც 2021 წლის აპრილიდან ამოქმედდება, გაჩნდება მეტი სტიმული საწარმოების რეაბილიტაციისათვის, მეტი გარანტიები კრედიტორთა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების უზრუნველსაყოფად. გარდა ამისა, განიხილება ფიზიკური პირის გაკოტრების ინსტიტუტის შემოღების საკითხი, რომელიც წარმოადგენს განვითარებულ ქვეყნებში დამკვიდრებულ ინსტრუმენტს.  გაგრძელდება კაპიტალის ბაზრის სტრუქტურული რეფორმა, რომლის ფარგლებშიც 2021 წელს წარდგენილი იქნება კაპიტალის ბაზრის ახალი სტრატეგია. აღნიშნული რეფორმის ფარგლებში, მოხდება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის განვითარებისათვის საკანონმდებლო ჩარჩოს სრულყოფა. მეწარმესა და ინვესტორს გაუჩნდება წვდომა აქამდე არსებულ არალიკვიდურ აქტივებსა და მათი საშუალებით ინვესტიციების მოზიდვაზე. დაბანდების გრძელვადიანი ხელშეწყობის მიზნით, მოხდება გრძელვადიანი სადაზღვევო პროდუქტების შემუშავება, მათ შორის, საპენსიო რეფორმის ფარგლებში, დასრულდება კერძო საპენსიო სქემების რეფორმაც, რაც ხელს შეუწყობს გრძელვადიანი ლარის აკუმულირებას. შემუშავდება სამოქმედო გეგმა, რომელიც საქართველოს, როგორც პერსპექტიულ ბაზრად (frontier market) კლასიფიცირების სწრაფვაზე იქნება მიმართული. 20  გაგრძელდება ინოვაციური და მაღალტექნოლოგიური სტარტაპების საინვესტიციო პროექტების მხარდაჭერა.  რეგიონული ტექნოპარკებისა და უნივერსიტეტების ჩართულებით, გაგრძელდება ახალი ინოვაციური იდეების მხარდაჭერის პროგრამები.  გაგრძელდება თავისუფალი საბაზრო ინსტიტუტების შემდგომი განვითარება − გაძლიერდება კონკურენციის პოლიტიკის ინსტიტუციური ჩარჩო, განვითარდება კომერციული დავების გადაწყვეტის ალტერნატიული მექანიზმები (მედიაცია), დაინერგება სწრაფი და ეფექტიანი მართლმსაჯულების პრაქტიკა, დასრულდება სახელმწიფო შესყიდვების დავების განხილვის ჩარჩოს ცვლილება.  დასრულდება მედიაციის შესახებ გაეროს კონვენციის რატიფიკაციის პროცესი, რაც ხელს შეუწყობს მედიაციის, როგორც დავების გადაწყვეტის ალტერნატიული მექანიზმის, განვითარებას.  გაგრძელდება მეწარმეებისთვის საერთაშორისო ბაზრებზე წვდომის ხელშეწყობა, არსებული თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების პოტენციალის ათვისება, რომლის ფარგლებშიც, მეწარმეებს ხელი შეეწყობათ საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი წარმოებისა და სისტემების განვითარებაში; ახალი ბაზრების მოძიების მიზნით, განხორციელდება თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების არეალის შემდგომი გაფართოება (ისრაელი, ინდოეთი, აშშ, სამხრეთ კორეა, ყურის არაბული ქვეყნები); პრიორიტეტული იქნება აშშ-სთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების გაფორმება.  ახლებურად ჩამოყალიბდება ქვეყნის საინვესტიციო პოლიტიკა − პანდემიის შემდგომ პერიოდში, საქართველო გადავა უცხოური ინვესტიციების მოზიდვის აგრესიულ პოლიტიკაზე, მოხდება ქვეყნის ახლებური პოზიციონირება. ამასთან, გაძლიერდება საინვესტიციო საქმიანობის საკოორდინაციო მექანიზმები როგორც ცენტრალური ხელისუფლების უწყებებთან, ასევე ადგილობრივ თვითმმართველობებთან. შედეგად, გაიზრდება კომუნიკაციის ეფექტიანობა საერთაშორისო და ადგილობრივ ინვესტორებთან.  გაფართოვდება რეგულირების ზეგავლენის შეფასების (RIA) ინსტრუმენტი, რაც მოგვცემს საშუალებას, თითოეული გადაწყვეტილების გავლენა ეკონომიკაზე იყოს წინასწარ გაანალიზებული, შესაძლო ნეგატიური შედეგების თავიდან არიდების მიზნით.  მიღებულ იქნება „მეწარმეთა შესახებ“ ახალი კანონი, რომელშიც ასახული იქნება ასოციირების შეთანხმებითა და მისი დანართებით გათვალისწინებული ევროკავშირის შესაბამისი რეგულაციების მოთხოვნები, რითაც საქართველოს კორპორაციული სამართალი დაუახლოვდება ევროკავშირის კანონმდებლობას.  კონკურენტული ბიზნესგარემოს ხელშეწყობისთვის მოხდება სახელმწიფოს ეტაპობრივად გამოსვლა ეკონომიკის იმ დარგებიდან, რომლებსაც აქვთ დამოუკიდებლად ფუნქციონირებისა და განვითარების პოტენციალი. 2.4 სამეწარმეო და საინვესტიციო საქმიანობის ხელშეწყობა COVID-19-ის პანდემიის ნეგატიური შედეგების შემსუბუქებისა და ეკონომიკის პოსტპანდემიური სწრაფი აღდგენის თვალსაზრისით, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება ბიზნესის, მათ შორის, მცირე და საშუალო მეწარმეობის მხარდაჭერას. მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების შემდგომი ხელშეწყობისა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვის გაგრძელების მიზნით, 2021 − 2025 წლებისთვის შემუშავდება „მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების სტრატეგია“, რომელიც დაეფუძნება ევროპის „მცირე ბიზნესის აქტის“ უმთავრეს პრინციპს. 21 ბიზნესის მხარდაჭერის მხრივ, კვლავ პრიორიტეტული იქნება ფინანსებზე წვდომის ინსტრუმენტების განვითარება, როგორც არსებული ვალდებულებების დაფარვისა და ლიკვიდობის პრობლემების დაძლევის, ისე ბიზნესის შემდგომი განვითარების ხელშეწყობისთვის. ასევე მნიშვნელოვანი იქნება მეწარმეობის ტექნიკური მხარდაჭერისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა. ზემოაღნიშნული მიზნებით, საქართველოს მთავრობა შემდგომ განავითარებს საკრედიტო-საგარანტიო სქემას. საკრედიტო-საგარანტიო სქემა მნიშვნელოვნად გაუმარტივებს ფინანსებზე წვდომას მცირე და საშუალო ბიზნესს, ხელს შეუწყობს ეკონომიკის დამატებით დაკრედიტებას, მცირე და საშუალო ზომის საწარმოებში ლიკვიდობის გაუმჯობესებას. სააგენტო − „აწარმოე საქართველოში“ გააგრძელებს ადგილობრივი წარმოებისა და სასტუმრო ინდუსტრიის განვითარების, ექსპორტის ხელშეწყობისა და ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებებით მუშაობას. მცირე და საშუალო საწარმოების ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების მიზნით, გაგრძელდება და გაფართოვდება სახელმწიფო ფინანსური მხარდაჭერის პროგრამები. ასევე აქტიურად გაგრძელდება საექსპორტო პოტენციალის მქონე კომპანიების მხარდაჭერა ექსპორტის განვითარების მიმართულებით სხვადასხვა ინსტრუმენტის გამოყენების გზით. გაძლიერდება უცხოური ინვესტიციების მოზიდვისა და ხელშეწყობის პლატფორმა, რომლის ფარგლებშიც დამტკიცდა საინვესტიციო გრანტების სახელმწიფო პროგრამა. აღნიშნული პროგრამა გულისხმობს საინვესტიციო ვალდებულების შესრულების შემდეგ ინვესტორი კომპანიებისთვის კვალიფიციური ხარჯების ანაზღაურებას. მექანიზმი მაღალტექნოლოგიურ წარმოებას, სერვისების ექსპორტს, ლოგისტიკისა და თვითმფრინავების მომსახურების სფეროებს დაფარავს. გარდა ამისა, შეიცვალა და ახლებურად გაგრძელდება ინვესტორებთან მუშაობისა და კომუნიკაციის პროცესი. სააგენტომ დაიწყო მუშაობა ე. წ. ლოკაციების სკაუტებთან. განხორციელდა წამყვანი ლოკაციის კონსულტანტების იდენტიფიცირება და, პანდემიის მიუხედავად, უკვე დაწყებულია მათი საქართველოში ჩამოყვანა. განხორციელდა და მომავალშიც გაგრძელდება პოტენციური ინვესტორების პროფილირება, რომლებთანაც მიმდინარეობს პირდაპირი კომუნიკაცია მაღალი დონის პოლიტიკური ჩართულობით. გარდა ამისა, მეწარმეებისთვის შესაბამისი სახელმწიფო სერვისების, ინფორმაციისა და განათლების საშუალებების მიწოდების გამარტივების მიზნით, „სახელმწიფო შენი პარტნიორია“ − ინიციატივის ფარგლებში, ადგილობრივ/რეგიონების დონეზე ფუნქციონირებს ე.წ. ფრონტდესკები და დაგეგმილია საკონსულტაციო ცენტრების − ე.წ. ბიზნესჰაბების ამოქმედება. აღნიშნული ინიციატივების მიზანია, დაეხმაროს ადგილობრივ მოსახლეობას, დამწყებ და მოქმედ საწარმოებს, გამოიყენონ აქამდე მათთვის რთულად ხელმისაწვდომი სერვისები, საგანმანათლებლო და საკონსულტაციო მომსახურებები. განვითარდება ონლაინ პლატფორმა tradewithgeorgia.com, რაც ექსპორტიორი კომპანიებისთვის სხვადასხვა სერვისის „ერთი ფანჯრის პრინციპით“ მიწოდებას ითვალისწინებს. კერძოდ, კომპანიებს შესაძლებლობა მიეცემათ, ერთ სივრცეში შექმნან კომპანიის პროფილი, გაიარონ ექსპორტის მზაობის ტესტი, დარეგისტრირდნენ საერთაშორისო ღონისძიებაზე, ხელი მოაწერონ ელექტრონულ ხელშეკრულებას და ა.შ. 2.5 საქართველოს, როგორც რეგიონალური ჰაბის, პოტენციალის რეალიზაცია საქართველოს, როგორც რეგიონალური ჰაბის, პოტენციალის რეალიზებისთვის მნიშვნელოვანია ქვეყნის ინფრასტრუქტურული, სატრანსპორტო, ლოგისტიკური, საკომუნიკაციო, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, საგანმანათლებლო და საფინანსო ჰაბის სისტემების განვითარება. სხვა უპირატესობებთან ერთად, ეს არის ევროკავშირის ბაზართან ქვეყნის დაახლოების პრაქტიკული საშუალება და ევროკავშირთან ასოციირების შეთანხმების პოტენციალის ათვისების შესაძლებლობა. შესაბამისად, მნიშვნელოვანია მუშაობა როგორც ქვეყნის ძირითადი ინფრსტრუქტურის სწრაფი განვითარების, ისე სატრანსპორტო დერეფნების შემდგომი განვითარებისთვის. ამ მხრივ, განსაკუთრებულ 22 მნიშვნელობას იძენს ქვეყნის საპორტო ინფრასტრუქტურის განვითარება, მათ შორის, ფოთის საპორტო ინფრასტრუქტურის გაფართოებისა და ანაკლიის ღრმაწყლოვანი საპორტო ინფრასტრუქტურის პროექტების რეალიზება. გაგრძელდება მუშაობა ტრანს-ევროპულ სატრანსპორტო ქსელში (TEN-T) ქვეყნის სატრანსპორტო სისტემების ინტეგრაციაზე, აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების TEN-T-ის საინვესტიციო გეგმის შესრულების გზით. ასევე გაგრძელდება მუშაობა თბილისსა და ქუთაისში თანამედროვე ლოგისტიკური ცენტრებისა და ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტში სატვირთო ტერმინალის განვითარების მიზნით. ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის პროექტის დასრულება მნიშვნელოვნად შეამცირებს აზიასა და ევროპას შორის ტვირთების გადაზიდვისთვის საჭირო დროს, რაც ქვეყნის გავლით დამატებითი ტვირთნაკადების მოზიდვის წინაპირობაა. სატრანზიტო დერეფნის კონკურენტუნარიანობის ასამაღლებლად გაგრძელდება საერთაშორისო სატრანსპორტო სისტემებში ინტეგრაცია და რეგიონული თანამშრომლობის გაღრმავება. პარტნიორ ქვეყნებთან ერთად, იგეგმება მუშაობა საქართველოზე გამავალი სატრანზიტო დერეფნის გაციფროვნების მიმართულებით, სატრანზიტო დერეფანში ლოგისტიკის ციფრული პლატფორმის ფორმირების გზით, რაც გაზრდის ქვეყანაში სატვირთო გადაზიდვების ეფექტიანობას და უზრუნველყოფს მის მდგრადობას. სამოქალაქო ავიაციის სფეროში გაგრძელდება „ღია ცის“ პოლიტიკის გატარება, რაც პოსტპანდემიურ პერიოდში უზრუნველყოფს პანდემიამდე არსებული საჰაერო მიმოსვლის ნიშნულზე მოკლე დროში დაბრუნებას, ახალი ავიაკომპანიების შემოსვლას ქართულ ბაზარზე და ახალი პირდაპირი ავიამიმართულებების განვითარებას. ამასთან, გაგრძელდება დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიების ქართულ ბაზარზე შემოსვლის ხელშეწყობის პოლიტიკა. ტექნიკურ-ეკონომიკური კვლევის გათვალისწინებით, რომელიც საქართველოსა და შავი ზღვის ქვეყნებს შორის საბორნე და საკონტეინერო მიმოსვლის განვითარების მიზნით ჩატარდა, განხორციელდება შავ ზღვაზე ევროპის ქვეყნებთან საბორნე/ფიდერული მიმოსვლის ხელშეწყობისა და განვითარების ღონისძიებები. ზემოაღნიშნულის გარდა, მნიშვნელოვანია საქართველოს გავლით ენერგოდერეფნებისა და საკომუნიკაციო დერეფნების განვითარება, რაც ასევე ხელს შეუწყობს ევროკავშირთან პრაქტიკულ ეკონომიკურ დაახლოებას. 2.6 ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს, როგორც რეგიონალური ჰაბის, პოტენციალის ათვისებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია საერთაშორისო და სახელმწიფო მნიშვნელობის გზებისა და საკვანძო ინფრასტრუქტურის განვითარება. უფრო კონკრეტულად, 2024 წლამდე:  დამატებით აშენდება 200 კილომეტრამდე ავტობანი, 200-მდე ხიდი და 70-მდე გვირაბი. შედეგად, თბილისი-ბათუმის მიმართულებით მგზავრობას დაახლოებით 3.5 საათი დასჭირდება, ხოლო მგზავრობის დრო წითელი ხიდიდან სარფის საზღვრამდე ნაცვლად 8 საათისა, გახდება 4-4.5 საათი.  აღმოსავლეთ-დასავლეთის მაგისტრალზე დასრულდება რიკოთის, სამტრედია-გრიგოლეთის, გრიგოლეთი-ჩოლოქის, ბათუმის შემოვლითი გზის მონაკვეთების მშენებლობა.  გაგრძელდება ყველა სასაზღვრო-გამშვები პუნქტის მიმართულებით საერთაშორისო მნიშვნელობის ავტომაგისტრალების მშენებლობის პროექტები, მათ შორის, 2024 წლისთვის დასრულდება ქვეშეთიკობის 23 კმ-იანი მონაკვეთის, მათ შორის, 9 კმ-იანი გვირაბის მშენებლობა, დაიწყება ნატახტარიჟინვალის 27 კმ-იანი ჩქაროსნული გზა. დაიწყება ავტომაგისტრალების მშენებლობა ბათუმი-სარფის, თბილისი-სადახლოსა და თბილისი-წითელი ხიდის მიმართულებებით. 23  გაგრძელდება ჩქაროსნული მაგისტრალების მშენებლობა კახეთის მიმართულებით, მათ შორის, დასრულდება გურჯაანის შემოვლითი გზის 15 კმ-იანი მონაკვეთისა და თბილისი-საგარეჯოს 35 კმიანი ჩქაროსნული მაგისტრალების მშენებლობა.  დასრულდება ბაღდათი-აბასთუმნის, საჩხერე-ონის, თბილისი-შატილის, ბათუმი-ახალციხისა და სხვა მნიშვნელოვანი შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზის მონაკვეთების მშენებლობა.  განხორციელდება 1500 კილომეტრამდე საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი რეაბილიტაცია და 200-მდე სახიდე გადასასვლელის მშენებლობა-რეაბილიტაცია. გზის უწყვეტი, ხარისხიანი სასმელი წყლის 24-საათიანი მიწოდების რეჟიმით მოსახლეობის უზრუნველყოფა საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი პრიორიტეტია. ამ მიზნით, მომდევნო წლების განმავლობაში, მიმდინარე და 2024 წლამდე დაგეგმილი პროექტების დასრულების საფუძველზე, უწყვეტი წყალმომარაგებით უზრუნველყოფილი იქნება დამატებით ათეულობით ქალაქი, დაბა და სოფელი, მათ შორის: ხაშური, თელავი, სტეფანწმინდა, ვანი, ბაღდათი, სამტრედია, ფასანაური, მატანი, დედოფლისწყარო და მისი სოფლები, სიღნაღი, თეთრიწყარო, ზუგდიდი, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის სოფლები, გარდაბანი და მისი სოფლები − მარტყოფი, ნორიო, ახალსოფელი, ვაზიანი, ახალი სამგორი და სხვა. შედეგად, 2024 წლამდე, დაახლოებით 2 850 000 აბონენტს, საქართველოს მოსახლეობის 77%-ს, ექნება გამართული წყალმომარაგება. ქვეყანაში ნარჩენების მართვა განხორციელდება ევროპული სტანდარტების შესაბამისად, ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე გაუმჯობესდება მუნიციპალური ნარჩენების შეგროვების სერვისები. მიმდინარეობს და 2024 წლისთვის განხორციელდება ნარჩენების ინტეგრირებული მართვის პროექტები იმერეთში, რაჭა-ლეჩხუმში, კახეთში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში, ქვემო ქართლში, მცხეთა-მთიანეთში, შიდა ქართლსა და სამცხეჯავახეთში. გაგრძელდება ქვეყნისადა მუნიციპალიტეტების სივრცითი მოწყობის კონცეფციების, სქემებისა და გეგმების, ქალაქების, დაბებისა და სოფლების მიწათსარგებლობისა და განაშენიანების რეგულირების გეგმების მომზადება. მომდევნო 4 წლის განმავლობაში, ქვეყნის ინფრასტრუქტურის განვითარებაში 20 მილიარდამდე ლარის ინვესტირება განხორციელდება. 2.7 ენერგეტიკა მთავრობის ენერგეტიკული პოლიტიკა მიზნად ისახავს ენერგოდამოუკიდებლობისა და ენერგოუსაფრთხოების ზრდას, ასევე შიდა რესურსების მაქსიმალურ ათვისებას, რაც, თავის მხრივ, დარგის მდგრადი განვითარების პრინციპების დაცვას ეფუძნება. საქართველოს ენერგეტიკული პოტენციალის მაქსიმალურად ათვისებისა და ენერგოუსაფრთხოების გაძლიერების მიზნით, გაგრძელდება ენერგეტიკის სფეროს ფართომასშტაბიანი რეფორმა. მათ შორის:  დარგში თავისუფალი საბაზრო ურთიერთობების გაძლიერების მიზნით, ენერგიის გადაცემისა და განაწილების საქმიანობა გაიმიჯნება ენერგიის გენერაციის, ვაჭრობისა და მიწოდების საქმიანობისგან.  სრული დატვირთვით ამოქმედდება საქართველოს ენერგეტიკული ბირჟა, რომელიც უზრუნველყოფს ენერგეტიკულ ბაზარზე კონკურენტული და ღია ბაზრის პრინციპების დანერგვას.  2021 წლიდან 2026 წლამდე ეტაპობრივად მოხდება მსხვილი მომხმარებლების ბაზარზე გაყვანა, მათი მოხმარების სიდიდისა და ძაბვის მიხედვით. პარალელურად, განხორციელდება შესაბამისი რეგულირებული სადგურების ეტაპობრივი დერეგულირება სიმძლავრეების მიხედვით. 24 რაც შეეხება ქვეყანაში განახლებადი ენერგიის რესურსების ათვისებას, ამჟამად გაფორმებულია 130 მემორანდუმი, მათგან 106 მოიცავს მცირე და საშუალო სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურების განვითარებას, 4 − დიდი სიმძლავრის ჰიდროელექტროსადგურების განვითარებას, 16 − ქარის, 4 კი მზის ელექტროსადგურების მშენებლობას. გაფორმებული მემორანდუმების მიხედვით, ელექტროსადგურების სავარაუდო ჯამური დადგმული სიმძლავრეა 3 486 მგვტ, სავარაუდო გამომუშავება კი 13 764 მლრდ კვტ/სთია. გარდა ამისა, საქართველოს ენერგეტიკული პოტენციალის მაქსიმალურად ათვისებისა ენერგოუსაფრთხოების გაძლიერების მიზნით, მომდევნო წლებში გადაიდგმება შემდეგი ნაბიჯები: და  გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაგეგმილია მიწისქვეშა გაზსაცავის მშენებლობა. პროექტი განხორციელდება 2 ფაზად: I ფაზა დაეთმობა კვლევით სამუშაოებს, ხოლო II ფაზა − უშუალოდ მიწისქვეშა გაზსაცავის დაპროექტება-მშენებლობას. პროექტის დასრულება დაგეგმილია 2024 წელს.  ხელი შეეწყობა ენერგოეფექტურობის გაძლიერებას. 2020 წელს მიღებული საკანონმდებლო ბაზის საფუძველზე დაიწყება ენერგოეფექტურობის სტანდარტების დანერგვა არსებული საერთაშორისო საუკეთესო გამოცდილების გათვალისწინებით.  ელექტროენერგიაზე მზარდი მოთხოვნის პირობებში, გაგრძელდება სასისტემო მნიშვნელობის ჰიდროელექტროსადგურების მშენებლობა.  გაგრძელდება ენერგიის განახლებადი წყაროების განვითარებისა და ახალი ტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა.  სატრანზიტო მიმართულების განვითარების მიზნით, საქართველოში, 2024 წლისთვის, დამატებით 1140 კმ სიგრძის ელექტროგადამცემი ხაზები აშენდება, მათ შორის, განმტკიცდება და გაძლიერდება მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზები. 2.8 ტრანსპორტი და ლოგისტიკა ქვეყნის სატრანზიტო პოტენციალის რეალიზების მიზნით, საკვანძო ინფრასტრუქტურის შექმნის პარალელურად, გაგრძელდება შესაბამისი სატრანსპორტო პოლიტიკის გატარება. საქართველო გააგრძელებს „ღია ცის“ პოლიტიკის განხორციელებას. აღნიშნული მიდგომა საშუალებას აძლევს ავიაკომპანიებს, თავად განსაზღვრონ ფრენის სიხშირეები და ტარიფების ოდენობა, რაც ხელს უწყობს კონკურენციის გაზრდას. ხელი შეეწყობა საავიაციო ბიზნესის აღდგენა-განვითარებას პანდემიის შემდგომ პერიოდში. ასევე გაგრძელდება მუშაობა ქართულ ავიაბაზარზე პანდემიამდე არსებული მოცულობების მოკლე დროში აღდგენის, ახალი ავიაკომპანიების მოზიდვისა და ახალი მიმართულებების განვითარების კუთხით. ქვეყნის სატრანზიტო ფუნქციის გაძლიერებისთვის დაგეგმილია მთელი რიგი პროექტების განხორციელება, მათ შორის, რკინიგზის მოდერნიზაციის დასრულება და სანავსადგურო ინფრასტრუქტურის განვითარება. ამასთან, განხორციელდება ბათუმის აეროპორტის ტერმინალისა და ასევე ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტის გაფართოება, რომლის შედეგად ტერმინალის ფართობი გაიზრდება 5-ჯერ, ხოლო მგზავრთა გამტარუნარიანობა გაიზრდება 4-ჯერ (დაახლოებით, 2 მლნ მგზავრი წელიწადში). საჰაერო მოძრაობის უსაფრთხოების დონის ამაღლების მიზნით, ევროპული სტანდარტების მოთხოვნების შესაბამისად, გაგრძელდება სანავიგაციო ინფრასტრუქტურის თანამედროვე ტექნოლოგიებით განახლება და განვითარება. საგზაო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა წარმოადგენს საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტს. ამ მიმართულებით, იგეგმება 2021 − 2025 წლების საგზაო უსაფრთხოების ეროვნული სტრატეგიისა და 2021-2022 წლების სამოქმედო გეგმის შემუშავება და დამტკიცება, რომლის ფარგლებშიც განხორციელდება მნიშვნელოვანი აქტივობები და ღონისძიებები საქართველოს გზებზე დაღუპულთა და 25 დაშავებულთა რაოდენობის შემცირების მიზნით. ამასთან, უფრო მეტად გააქტიურდება საგზაო უსაფრთხოების მიმართულებით საერთაშორისო დახმარების ინსტრუმენტების გამოყენება, მათ შორის, ევროკავშირთან მიმართებით და აღმოსავლეთ პარტნიორობის თანამშრომლობის ფორმატში. ზემოაღნიშნულის გარდა, ქვეყნის სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ფუნქციის სრულყოფის მიზნით, იგეგმება შემდეგი ღონისძიებების გატარება:  სახმელეთო ტრანსპორტის მიმართულებით შეიქმნება ერთიანი ელექტრონული/ციფრული პლატფორმა სერვისებისთვის, რომლითაც ისარგებლებს საერთაშორისო გადაზიდვების (სატვირთო, სამგზავრო) სფეროში ჩართული სექტორი.  გაგრძელდება სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO) სტანდარტებისა და რეკომენდებული პრაქტიკის, ასევე ევროკავშირთან ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ შეთანხმებით გათვალისწინებული ევროპული რეგულაციების დანერგვა.  განხორციელდება საზღვაო „ერთი ფანჯრის“ პრინციპის დანერგვა საქართველოს ნავსადგურებში და ასევე საზღვაო სექტორის სერვისების სრული გაციფროვნებისთვის გადაიდგმება ქმედითი ნაბიჯები, მათ შორის, განხორციელდება ნავსადგურების გაერთიანებული სისტემის (Port Community System) კონცეფციის დანერგვის შესაძლებლობის შესწავლა.  განხორციელდება ქართველი მეზღვაურების დასაქმების ხელშეწყობა და საერთაშორისო საზღვაო შრომის კონვენციის (Maritime Labour Convention 2006) რატიფიცირება, საზღვაო ტრანსპორტის სტრატეგიის დამტკიცება და შესაბამისი სამოქმედო გეგმის იმპლემენტაცია, ასევე საზღვაო უმაღლესი განათლების, მათ შორის, პროფესიული განათლებისა და საზღვაო და მომიჯნავე სექტორების კვლევითი დარგის განვითარების ხელშეწყობა.  განხორციელდება ინვესტიციების ინფრასტრუქტურაში.  სარკინიგზო გადაზიდვების უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის ამაღლებისათვის, გაგრძელდება სარკინიგზო ტრანსპორტის დარგის რეფორმირება და დაახლოება ევროკავშირის კანონმდებლობასა და პრაქტიკასთან, მათ შორის, ევროკავშირის ტექნიკური დახმარების ინსტრუმენტების გამოყენებით.  სარკინიგზო ტრანსპორტით გადაზიდვების წილის გასაზრდელად, ასევე საგზაო ინფრასტრუქტურის ცვეთისა და გადატვირთვის შესამცირებლად, გაგრძელდება მუშაობა საკონტრეილერო გადაზიდვების განვითარების კუთხით. გრძელვადიან პერსპექტივაში აღნიშნული მომსახურების განვრცობა შესაძლებელია საქართველოსა და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, რაც დადებითად იმოქმედებს საქართველოში სარკინიგზო გადაზიდვების მთლიან მოცულობაზე. ხელშეწყობა საზღვაო ტრანსპორტის დარგსა და საზღვაო 2.9 კავშირგაბმულობა და საინფორმაციო ტექნოლოგიები ციფრული ტექნოლოგიების საუკუნეში საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტს საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების საშუალებით საქართველოს ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების განვითარება წარმოადგენს. ამასთან, ახალი კორონავირუსისგან გამოწვეული პანდემიის პირობებში, კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი დატვირთვა შეიძინა ფართოზოლოვანმა ინტერნეტქსელებმა და მათმა გამართულმა ფუნქციონირებამ, ქვეყანაში კრიტიკულად აუცილებელი მომსახურებების უზრუნველყოფის გასაგრძელებლად, მათ შორის, ჯანდაცვის, განათლების, ინფორმაციაზე წვდომისა და სხვა მიმართულებებით. იმისათვის, რომ საქართველოში შენარჩუნებულ და გაზრდილ იქნეს ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების განვითარების ტემპი, საქართველოს მთავრობა გაატარებს აქტიურ პოლიტიკას, კერძოდ, განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები: 26  საქართველოს ფართოზოლოვანი ქსელების განვითარების 2020 − 2025 წლების ეროვნული სტრატეგიის შესაბამისად, „ლოგ ინ ჯორჯიას“ პროექტის ფარგლებში, გაგრძელდება ფართოზოლოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარების სახელმწიფო პროგრამა. შესაბამისად, შინამეურნეობებს წვდომა ექნებათ არანაკლებ 100 მბ/წმ-ის, ხოლო ადმინისტრაციულ ორგანოებსა და საწარმოებს − არანაკლებ 1 გბ/წმ-ის სიჩქარის ინტერნეტზე, რაც საშუალებას მისცემს ათასამდე დასახლებულ პუნქტში მცხოვრებ ნახევარ მილიონ მოსახლეს, ისარგებლოს მაღალი ხარისხის ინტერნეტით.  „ლოგ ინ ჯორჯიას“ პროექტის ფარგლებში განხორციელდება პოლიტიკის საკანონმდებლო ჩარჩოს გაუმჯობესება ფართოზოლოვანი ქსელებისა და მომსახურებების განვითარების ხელშეწყობის მიმართულებით, სექტორში ინვესტიციების მოზიდვის ხელშემწყობი ღონისძიებები, ქვეყნის მასშტაბით ტრენინგისა და შესაძლებლობების განვითარების პროგრამები, ეთნიკური და სოციალური უმცირესობებისა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების მიერ ინტერნეტითა და ციფრული სერვისებით სარგებლობის ხელშეწყობა და სხვა.  ქვეყნის მაღალმთიანი რეგიონების ინტერნეტით უზრუნველყოფის მიზნით, გაგრძელდება სათემო ინტერნეტიზაციის ხელშემწყობი ღონისძიებები.  განხორციელდება სატელეკომუნიკაციო ფართოზოლოვანი ინფრასტრუქტურის გამოყენებით სატრანზიტო პოტენციალის მაქსიმალური ათვისებისა და საქართველოს გავლით ევროპა-აზიის დამაკავშირებელი ციფრული სატრანზიტო ჰაბის ჩამოყალიბების ღონისძიებები.  გაგრძელდება ევროკავშირის ერთიან ციფრულ ბაზართან საქართველოს ციფრული ბაზრის ინტეგრაციის ღონისძიებები, მათ შორის, ასოციირების შეთანხმებით აღებული ვალდებულებების შესაბამისად, ელექტრონული კომუნიკაციებისა და ფოსტის სფეროს საკანონმდებლო-ნორმატიული ბაზის ჰარმონიზება ევროკავშირის დირექტივებთან.  შემუშავდება და დამტკიცდება „ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადოების განვითარების გრძელვადიანი ეროვნული სტრატეგია და მისი განხორციელების გეგმა“, რომლის მიხედვით, კოორდინირებულად, ყველა შესაბამისი ორგანიზაციის ჩართულობით, განისაზღვრება ციფრული ეკონომიკის განვითარების სამომავლო მიმართულებები, განხორციელების აქტივობები, რაც ხელს შეუწყობს საჯარო და კერძო სექტორში ელექტრონული მომსახურებების განვითარებას, ციფრული წიგნიერების ზრდას, საინფორმაციო საზოგადობის ჩამოყალიბების პროცესის დაჩქარებას, მაღალტექნოლოგიური ექსპორტის გაზრდას, კვლევისა და ინოვაციების განვითარებას და გლობალურ ციფრულ ეკონომიკაში საქართველოს კონკურენტუნარიანობის ამაღლებას. 2.10 რეგიონული განვითარება რეგიონების განვითარებაში უთანასწორობის აღმოფხვრისა და ღირსეული საცხოვრებელი პირობების შექმნის მიზნით, გაგრძელდება სხვადასხვა ტიპის მუნიციპალური, კულტურის, ტურიზმის, სპორტის, განათლებისა და ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურის განვითარება. კერძოდ, 2021 − 2024 წლებში, 6 მილიარდი ლარი მოხმარდება რეგიონებში მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის განვითარებას − სოფლის გზების რეაბილიტაციას, წყალმომარაგება-წყალარინების, სკოლების, საბავშვო ბაღების, კულტურის ობიექტების, სპორტული ინფრასტრუქტურის მცირე სარეაბილიტაციო სამუშაოებს. რეგიონებში ეკონომიკური აქტივობისთვის ახალი შესაძლებლობების გაჩენის მიზნით, შეიქმნება ტურიზმის ახალი მიზიდულობის ცენტრები, როგორიცაა: აბასთუმანი, მესტია, ველისციხე, წყალტუბო და სხვა. თვითმმართველობის სისტემის კიდევ უფრო გაძლიერებისა და დამოუკიდებლობის ხარისხის გაზრდის მიზნით, რეფორმის მთავარი მიზანი იქნება, სუბსიდიარობის პრინციპებზე დაყრდნობით, თვითმმართველობის უფლებამოსილებათა გაზრდა, ადგილობრივ დონეზე ხარისხიანი მომსახურების მიწოდების ეფექტიანი და ინოვაციური სისტემების დანერგვა, თვითმმართველობის როლის გაზრდა 27 ადგილობრივი ეკონომიკის განვითარებაში მატერიალური და ფინანსური რესურსებით. და თვითმმართველობის უზრუნველყოფა შესაბამისი განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა მთის განვითარებას. გაგრძელდება მთის კანონით განსაზღვრული შეღავათების განხორციელება. 2.11 სოფლის და სოფლის მეურნეობის განვითარება მთავრობის აგროპოლიტიკის ძირითად მიზანს აგროსასურსათო პროდუქციის ექსპორტის ზრდა და იმპორტზე დამოკიდებულების შემცირება წარმოადგენს. ამასთან, COVID-19-ის გლობალურმა პანდემიამ ახალი გამოწვევები წარმოშვა ამ მიმართულებით და გამოავლინა ახალი საჭიროებები, დარგის შემდგომი განვითარებისა და სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიმართულებით. გარდა ამისა, აგროსასურსათო სექტორში კონკურენტუნარიანობის ამაღლება, მაღალხარისხიანი პროდუქციის წარმოების სტაბილური ზრდა, სურსათის უვნებლობა და სოფლის განვითარება არის იმ პრიორიტეტთა შორის, რომელიც ამ დარგში სახელმწიფოს პოლიტიკას გააჩნია. სოფლის განვითარების ერთიანი პოლიტიკის ფარგლებში, სოფლად ცხოვრების დონის ამაღლებისა და ეკონომიკური აქტიურობის ზრდის მიზნით, 2021 − 2024 წლებში განხორციელდება:  ფინანსურ ინსტრუმენტებზე ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, ასევე სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამამუშავებელი და შენახვა-რეალიზაციის საწარმოო პროცესების ხელშეწყობისთვის გაგრძელდება ფიზიკური და იურიდიული პირების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა.  გაგრძელდება და მეტად მასშტაბური გახდება: ერთწლოვანი და მრავალწლოვანი სასოფლო-სამეურნეო კულტურების პირველადი წარმოების ხელშეწყობა; გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების თანადაფინანსების პროგრამა; სათბურების თანადაფინანსების ღონისძიებები; მოსავლის ამღები სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის თანადაფინანსების პროგრამა; მეცხოველეობის განვითარების მიმართულებით არსებული პროგრამები; საზღვაო და შიდა წყლებში აკვაკულტურის მდგრადი განვითარების ხელშეწყობა; ინფრასტრუქტურასა და მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობა.  უზრუნველყოფილი ხელმისაწვდომობა.  სოფლის მეურნეობაში დასაქმებულთა კონკურენტუნარიანობის ამაღლების მიზნით, გაგრძელდება სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარებისა და ხელშეწყობის პროგრამები.  სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობით დაკავებული პირებისთვის, რისკების შემცირების მიზნით, გაგრძელდება და დაიხვეწება აგროდაზღვევის პროგრამა. ასევე არახელსაყრელი ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენისგან, კერძოდ, სეტყვისგან დაცვის მიზნით, შიდა ქართლი, კახეთის მგავსად, უზრუნველყოფილი იქნება სეტყვისგან დამცავი სისტემებით.  ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის ხარისხის ამაღლებისა და მოსავლიანობის გაზრდის მიზნით, გაგრძელდება სასოფლო-სამეურნეო მავნე ორგანიზმებისა და ბუნებრივი კატასტროფების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების ეფექტიანი სისტემების სრულყოფა.  ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზარზე არსებული სიტუაციის შესაბამისად, დაიგეგმება სასოფლოსამეურნეო კულტურების რეალიზაციის ხელშეწყობის პროგრამები.  გაგრძელდება ახალი ბაზრების ათვისებისთვის აქტიური მუშაობა და არსებულ ბაზრებზე პოზიციების გაუმჯობესება. იქნება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების ხარისხი და 28  გაგრძელდება ფერმერთა და მეწარმეთა ცოდნის/ინფორმირებულობის ამაღლების უზრუნველყოფა, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისად.  მომდევნო სამი წლის განმავლობაში განხორციელდება 1.2 მილიონი ჰექტარი მიწის სისტემური რეგისტრაცია. ამ მიმართულებით, საქმეთა წარმოებისას დაინტერესებულ პირთა შორის შესაძლო დავის ალტერნატიული გადაწყვეტისათვის აქტიურად იმოქმედებს სანოტარო მედიაცია, რომელიც ხელს შეუწყობს პროცესის ეფექტიანად წარმართვას.  განხორციელდება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწების პრივატიზაცია. 10 ჰა-მდე იჯარით აღებული მიწების გადაცემა მოხდება პირდაპირი მიყიდვის წესით.  განხორციელდება საქართველოს მიწის ბალანსის შედგენა, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსების აღრიცხვა და მიწის ფონდის შესახებ მონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა.  გაგრძელდება სურსათის უვნებლობის, ვეტერინარიისა და ფიტოსანიტარიის სფეროების ევროკავშირთან ასოციირების შეთანხმების გეგმით გათვალისწინებულ ევროკავშირის შესაბამის კანონმდებლობასთან დაახლოება.  ადგილობრივ და საექსპორტო ბაზარზე ფალსიფიცირებული და უხარისხო ღვინოპროდუქციის აღკვეთის მიზნით, გააქტიურდება ლაბორატორიული კვლევები.  მიწის ფართობების წყალუზრუნველყოფის მიზნით, მომდევნო წლებში, განხორციელდება 220 მილიონ ლარზე მეტის ინვესტიცია, რაც დამატებით 40 000 ჰექტრამდე ფართობის გასარწყავებასა და 1000 ჰექტრამდე ფართობის დაშრობას უზრუნველყოფს. 2021 − 2024 წლებში, სოფლის მეურნეობის დარგის განვითარებისთვის, სახელმწიფოს მხრიდან მილიარდ ლარზე მეტი ფინანსური რესურსი დაიხარჯება. 2.12 გარემოს დაცვა ქვეყნის სწრაფი ეკონომიკური განვითარების პარალელურად, გარემოს დაცვა, მისი მდგრადობის შენარჩუნება და ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება, მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. ქვეყანაში გარემოს მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად, საქართველოს მთავრობა განაგრძობს შემდეგ რეფორმებს:  გარემოსდაცვითი სტანდარტები თვისებრივად დაუახლოვდება ევროპულ მოთხოვნებს.  ქვეყნის მასშტაბით სტიქიურად მოწყვლად ხეობებში განთავსდება 150-მდე დაკვირვების ავტომატური სადგური და თანამედროვე ადრეული გაფრთხილების სისტემები.  გაგრძელდება ატმოსფერული ჰაერისა და წყლის ხარისხის მონიტორინგისა და შეფასების სისტემების გაფართოება.  ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, გაგრძელდება მერქნულ რესურსზე მოსახლეობის მოთხოვნის დაკმაყოფილება; განვითარდება ტყის მრავალმიზნობრივი სარგებლობა, რაც შექმნის დამატებით ეკოლოგიურ, ეკონომიკურ და სოციალურ სარგებელს.  დაგეგმილია ახალი დაცული ტერიტორიების დაარსება და ზოგიერთი არსებული დაცული ტერიტორიის გაფართოება (სულ, დაახლოებით, 185 000 ჰა), შეიქმნება ახალი ეკოტურისტული ინფრასტრუქტურა. 29  გაგრძელდება გარემოსდაცვითი განათლების ხელშეწყობისა და გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლებისკენ მიმართული ღონისძიებები. განხორციელდება სასკოლო და უმაღლესი განათლების სისტემაში გარემოსდაცვითი განათლების საკითხების ინტეგრირება.  ქვეყნის მასშტაბით, ეტაპობრივად დაინერგება ნარჩენების სეპარირებული შეგროვების სისტემა და ხელი შეეწყობა ნარჩენების ხელახალ გადამუშავებას. 2.13 ტურიზმი ტურიზმი COVID-19-ის პანდემიის შედეგად, ერთ-ერთი ყველაზე დაზარალებული ინდუსტრიაა. შესაბამისად, მომდევნო წლებში, საქართველოს მთავრობის ძალისხმევა მიმართული იქნება პანდემიამდე არსებული შედეგების აღდგენასა და ტურიზმის სექტორის შემდგომ განვითარებაზე. ჩამოყალიბდება ახლებური ხედვა ტურიზმის განვითარების სფეროში. ტურიზმი და მომიჯნავე ინდუსტრიები არის ყველაზე დაზარალებული პანდემიის შედეგად. ტურიზმის განვითარების ახალი სტრატეგია დაეფუძნება დივერსიფიკაციისა და ხარისხობრივი გაუმჯობესების მოთხოვნებს. გათვალისწინებული იქნება ბიზნესის მხარდაჭერა მაღალი ხარისხის სერვისების შეთავაზებისთვის, რაც ხელს შეუწყობს ქვეყანაში უფრო მაღალმხარჯველი ტურისტების მოზიდვას. კერძოდ, საქართველოს ღონისძიებები: ტურისტული პოტენციალის განვითარების მიზნით, იგეგმება შემდეგი  ტურიზმის აღდგენისა და კრიზისების მართვის მიმართულებით, დაგეგმილია კერძო და საჯარო სექტორის ჩართულობით სტრატეგიული გეგმის მომზადება. დოკუმენტის ძირითად მიზანს წარმოადგენს საქართველოს დახმარება ტურიზმის სტრატეგია 2025-ის ადაპტირებაში არსებული გამოწვევების შესაბამისად, რომელიც მოიცავს პანდემიისა და მის შემდგომ პერიოდებს, რათა მოხდეს ტურიზმის ეფექტიანი და დროული აღდგენა.  მომდევნო 4 წლის მანძილზე განხორციელდება სამიზნე ქვეყნების დივერსიფიცირება, რაც გულისხმობს ევროკავშირისა და ახალი ბაზრების (ჩინეთი, აშშ და სხვ.) საბაზრო წილის ზრდას. COVID-19-ის მსოფლიოში გავრცელების ტენდენციის შესაბამისად, მოხდება მიზნობრივი ქვეყნების იდენტიფიცირება და, შესაბამისად, საერთაშორისო მარკეტინგული აქტივობების განხორციელება.  2023 წელს, საქართველო, მასპინძელი ქვეყნის სტატუსით, წარდგება მსოფლიოს ყველაზე მასშტაბურ და გავლენიან ტურისტულ გამოფენაზე − ITB Berlin 2023.  პანდემიისშემდგომ გარემოში ტურიზმის ინდუსტრიის მხარდასაჭერად და სექტორის გასაძლიერებლად შიდა ტურისტული ნაკადების გაზრდისათვის განხორციელდება მიზნობრივი მარკეტინგული აქტივობები.  ქვეყნის მასშტაბით ტურიზმში დასაქმებულთა და დასაქმების მსურველთათვის კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამების გაფართოების შედეგად გაუმჯობესდება მომსახურების დონე.  ტურიზმის ინდუსტიის მდგრადი განვითარებისა და მომსახურების დონის გაზრდისათვის, ევროპარლამენტის დირექტივასთან მიახლოებით, ტურიზმის საკანონმდებლო ბაზის ფორმირება განხორციელდება საუკეთესო ევროპული პრაქტიკის გათვალისწინებით. აღნიშნული საკანონმდებლო ბაზის მეშვეობით დაინერგება მოგზაურობის უსაფრთხოებისა და მოხმარებელთა უფლებების დაცვის მაღალი სტანდარტი. ამასთან, საკანონმდებლო ბაზის ფორმირებით გაძლიერდება ეროვნული და რეგიონული პოლიტიკის კოორდინაცია.  საერთაშორისო ბაზარზე არსებული მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად შემუშავდება ტურისტული პროდუქტები ისევე, როგორც გაფართოვდება არსებული პროექტები. ახალი 30  მოხდება „ღვინის გზის“ პროგრამის გაფართოება ახალი ხარისხის სტანდარტით. პროექტი მოიცავს ქვეყნის მასშტაბით არსებულ ღვინის იმ საოჯახო მარნებსა და საწარმოებს, რომლებიც ეწევიან მასპინძლობას ღვინის ტურიზმის ფარგლებში. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა მთის კურორტების განვითარებას. ამ მიზნით, მომდევნო წლების განმავლობაში, განხორციელდება შემდეგი ღონისძიებები:  სამთო-სათხილამურო კურორტების (გუდაური, ბაკურიანი, გოდერძი, თეთნულდი და ჰაწვალი) განვითარების მიზნით, განხორციელდება სათხილამურო ინფრასტრუქტურის განვითარება და „4 სეზონის“ ტურისტული პროდუქტების შექმნა.  2023 წელს, საქართველო უმასპინძლებს თხილამურსა და სნოუბორდში თავისუფალი სტილით სრიალში მსოფლიო ჩემპიონატს, ჩემპიონატის ჩატარებამდე კი აქ 12 საერთაშორისო შეჯიბრი გაიმართება. აღნიშნული ჩემპიონატის მსვლელობისას საქართველოს ათასობით ვიზიტორი ეწვევა. 3. სოციალური პოლიტიკა და ადამიანური კაპიტალის განვითარება მთავრობის პოლიტიკისათვის მთავარ ღირებულებას წარმოადგენს ადამიანი. შესაბამისად, პოლიტიკა მიმართულია თითოეული მოქალაქის პოტენციალის რეალიზებაზე, ღირსეული ჯანდაცვისა და სოციალური დაცვის სისტემის უზრუნველყოფაზე, ასაკოვანი მოქალაქეებისთვის ღირსეული სიბერის უზრუნველყოფაზე, ხოლო მომავალი თაობისთვის საკუთარი პოტენციალის რეალიზებისა და უკეთესი მომავლის შექმნისთვის, გამართული, ინდივიდის პერსონალური უნარ-ჩვევებისა და შესაძლებლობების განვითარებასა და კონკურენტუნარიანი სამუშაო ძალის ფორმირებაზე ორიენტირებული განათლების სისტემის შექმნაზე. 3.1. ჯანმრთელობის დაცვა ხარისხიანი და საყოველთაოდ ხელმისაწვდომი, სოციალური სამართლიანობის პრინციპზე დაფუძნებული ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის შენარჩუნება და შემდგომი განვითარება ქვეყნის ერთ-ერთი უმთავრესი პრიორიტეტია. საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამით კვლავ უზრუნველყოფილი იქნება საქართველოს ყველა მოქალაქისათვის სამედიცინო მომსახურებით უნივერსალური მოცვა. გაგრძელდება მიზნობრივი ჯგუფების (სოციალურად დაუცველთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვ.) ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო მედიკამენტებით უზრუნველყოფა, მედიკამენტებისა და ბენეფიციართა სიის გაფართოება. ონკოლოგიური დაავადებების მართვა და ეფექტიანი მკურნალობა სახელმწიფოსთვის კვლავ ერთ-ერთი წამყვანი პრიორიტეტი იქნება და საფუძველი ჩაეყრება ონკოლოგიური დაავადებების სამკურნალო ეფექტიან და თანამედროვე მეთოდებს. უზრუნველყოფილი იქნება მოსახლეობისთვის სამედიცინო მომსახურების მიწოდება პრიორიტეტულ სფეროებში და გაიზრდება პროგრამების საბიუჯეტო დაფინანსება. გაგრძელდება ფსიქიკური ჯანმრთელობის სერვისების დეინსტიტუციონალიზაციის პროცესი, საოჯახო საცხოვრისებისა და თავშესაფრის სერვისების გაფართოება და სერვისების მიმწოდებელი პერსონალის გადამზადება. გაგრძელდება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული პრიორიტეტული სტაციონარული დაწესებულებების მშენებლობა, რეაბილიტაცია და აღჭურვა. პირველადი ჯანდაცვის სისტემაში განხორციელდება ციფრული ტექნოლოგიებისა და ტელემედიცინის დანერგვის ღონისძიებები, გაძლიერდება ავადობისა და სიკვდილიანობის ყველაზე მძიმე ტვირთის მქონე დაავადებათა პრევენცია და პრიორიტეტული გახდება დაავადებების ადრეული დიაგნოსტიკა მათი გართულების თავიდან ასაცილებლად. ეფექტიანობისა და ხარისხის გაზრდის მიზნით, გატარდება ერთიანი სატარიფო პოლიტიკა საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამის ფარგლებში. გაგრძელდება სამედიცინო სერვისების ანაზღაურებისათვის 31 დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების სისტემის (DRG) დანერგვა და პროვაიდერების სელექციური კონტრაქტირება ხარისხის სტანდარტების, ხელმისაწვდომობის, უტილიზაციის მაჩვენებლისა და დაფინანსების ახალი მეთოდების გათვალისწინებით. ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, დაიწყება ნებაყოფლობითი საერთაშორისო აკრედიტაციის მექანიზმების შემუშავების პროცესი. განხორციელდება ფარმაცევტული სფეროს მარეგულირებელი საკანონმდებლო ბაზის ჰარმონიზაცია ევროკავშირის კანონმდებლობასთან, დაინერგება სამკურნალო საშუალებების შექმნის, სტანდარტიზაციის, ხარისხის, უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის თანამედროვე მიდგომები. დიპლომისშემდგომი და უწყვეტი პროფესიული განათლების გაუმჯობესების მიზნით, განხორციელდება სამედიცინო განათლების სისტემური რეფორმა, განხორციელდება ღონისძიებები უწყვეტი სამედიცინო განათლების სავალდებულო სისტემის ეტაპობრივად შემოღებისა და დარგობრივი ასოციაციების/პროფესიული ორგანიზაციების აღიარების ეფექტიანი მექანიზმის ასამოქმედებლად. 3.2. სოციალური დაცვა სოციალური დაცვის მდგრადი სისტემის შენარჩუნება და შემდგომი გაუმჯობესება ქვეყნის ერთ-ერთი პრიორიტეტია. შესაბამისად, მთავრობა გააგრძელებს მოწყვლადი ჯგუფების მხარდაჭერას და მიზნობრივი სოციალური პროგრამების განხორციელებას მოწყვლადი ჯგუფების მდგომარეობის შესამსუბუქებლად. გაგრძელდება საპენსიო ასაკის პირთა პენსიით უზრუნველყოფა, კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, რაც ითვალისწინებს სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციას ეკონომიკურ პარამეტრებზე დაყრდნობით და უზრუნველყოფს, დაბალი გადასახადების პირობებში, საპენსიო ასაკის მოსახლეობისათვის სოციალური გარანტიების შექმნას. უკვე, 2021 წელს, განხორციელდება 70 წლამდე ასაკით პენსიონერებისთვის პენსიის − 20 ლარით, ხოლო 70 წლის ზემოთ ასაკის პენსიონერებისთვის − 25 ლარით ზრდა. დაიხვეწება სოციალურად დაუცველი ოჯახების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის შეფასების მეთოდოლოგია და საარსებო შემწეობის გაცემის წესი; შემუშავდება და განხორციელდება შრომისუნარიანი წევრების დასაქმების წახალისებისა და ხელშეწყობის ეფექტიანი მექანიზმები. გაუმჯობესდება და გაფართოვდება სოციალური დაცვის მექანიზმები ყველაზე მოწყვლად მდგომარეობაში მყოფი ბავშვების (მათ შორის, შშმ ბავშვები და ქუჩაში მცხოვრები ბავშვები) საჭიროებათა დაკმაყოფილებისათვის. გაგრძელდება დიდი ზომის პანსიონატების დეინსტიტუციონალიზაციის პროცესი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა და ბავშვთა ოჯახურ გარემოში განთავსების უზრუნველსაყოფად. გაიზრდება ძალისხმევა ძალადობის ყველა ფორმისგან ბავშვების დასაცავად, „სოციალური მუშაობის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და „ბავშვის უფლებათა კოდექსით“ გათვალისწინებული ნორმების იმპლემენტაციისთვის. გაგრძელდება დევნილთა საცხოვრებელი ფართობებით უზრუნველყოფის ეფექტიანი პოლიტიკა. მომავალ 4 წელიწადში დაგეგმილია 13 000 დევნილი ოჯახისა და 1200 ეკომიგრანტი ოჯახის საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება. 3.3 განათლება განვითარებული ადამიანური კაპიტალი სწრაფი ეკონომიკური ზრდის შემადგენელი მნიშვნელოვანი კომპონენტია. ადამიანური კაპიტალის განვითარებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ხარისხიანი განათლების სისტემის არსებობა, რაც უზრუნველყოფს საქართველოს მოქალაქეთა კონკურენტუნარიანობას როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო დონეზე. 32 განათლებაზე საყოველთაო ხელმისაწვდომობისა და მისი ხარისხის ზრდა საქართველოს მთავრობის ერთერთი უმნიშვნელოვანესი პრიორიტეტია. განათლების რეფორმა მოითხოვს სისტემურ და თანმიმდევრულ მიდგომას, რაც გულისხმობს ადრეული და სკოლამდელი აღზრდიდან უმაღლესი განათლებისა და მეცნიერების მიმართულებების ჩათვლით ერთიან მიდგომას, რათა რეფორმის შედეგი იყოს ეფექტიანი და ხელშესახები. შესაბამისად, საქართველოს განათლების რეფორმა არის ყოვლისმომცველი და მოიცავს განათლების სისტემის ყველა საფეხურს. ამასთან, განიხილება კულტურისა და სპორტის მიმართულების ცალკე ინსტიტუციურ ერთეულად გამოყოფა. ადრეული და სკოლამდელი განათლება სკოლამდელი განათლების მიმართულებით, შენარჩუნებული იქნება მნიშვნელოვანი მონაპოვარი და საყოველთაო ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად, საჯარო დაწესებულებებში ადრეული და სკოლამდელი განათლება კვლავაც იქნება უფასო. განხორციელდება ღონისძიებები სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვებზე მორგებული განათლების მომსახურების უზრუნველსაყოფად. გაგრძელდება შესაბამისი ღონისძიებები სკოლამდელ დაწესებულებებში დასაქმებულთა შრომის ანაზღაურების გაუმჯობესებისა და მათი კვალიფიკაციის ამაღლების მიმართულებით. ასევე ხელი შეეწყობა სკოლამდელ დაწესებულებებში ახალგაზრდა კვალიფიციური კადრების მოზიდვას. არაქართულენოვანი მოსახლეობით კომპაქტურად დასახლებულ ყველა რაიონში განხორციელდება სახელმწიფო ენის სწავლება ბილინგვური მოდელით, რაც ხელს შეუწყობს სასკოლო მზაობის გაუმჯობესებას, ხარისხიან საგანმანათლებლო პროცესს ზოგადი განათლების საფეხურზე და გრძელვადიან პერსპექტივაში, საქართველოში მცხოვრები არაქართულენოვანი მოსახლეობის საზოგადოებაში წარმატებულ ინტეგრაციას. შეიქმნება 1-იდან 6 წლამდე ასაკის ბავშვების სტატისტიკური მონაცემების ამსახველი ინტეგრირებული ელექტრონული სისტემა. გაგრძელდება ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები. ქვეყნის მასშტაბით, სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში დასრულდება 50-ზე მეტი საბავშვო ბაღის მშენებლობა, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად, გაგრძელდება ახალი საბავშვო ბაღების დაფუძნება. ზოგადი განათლება მთავრობის პრიორიტეტი იქნება ზოგადი განათლების ხარისხის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება, სისტემის განვითარება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად, სისტემაში ახალგაზრდა, კვალიფიციური კადრების მოზიდვა. ამ მიზნით, მომდევნო წლების განმავლობაში:  მნიშვნელოვნად გაიზრდება ზოგადი განათლების საბიუჯეტო დაფინანსება; მასწავლებელთა და სკოლის ადმინისტრაციული პერსონალის შრომის ანაზღაურება.  დამტკიცდება და დაინერგება ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის განახლებული სტანდარტები და პროცედურები, განხორციელდება მხარდამჭერი ღონისძიებები სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად.  შემუშავდება და დაინერგება სკოლების მართვისა და დაფინანსების დიფერენცირებული მოდელები. გაიზრდება 33  გაგრძელდება ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნა და განვითარება, გადამუშავდება საშუალო საფეხურის ეროვნული სასწავლო გეგმა; დაინერგება ფართომასშტაბიანი სასკოლო შეფასების სისტემა; დაიწყება ელექტრონული რესურსების განვითარება.  კიბერუსაფრთხოების სფეროში განათლებისა და ცოდნის დონის ამაღლების მიზნით, მასწავლებლები გაივლიან მომზადებას შესაბამის საკითხებში.  გაგრძელდება ახალი პროცედურებით.  მთელი საქართველოს მასშტაბით აქტიურად დაინერგება და განვითარდება ინკლუზიური განათლების კომპონენტები სსსმ/შშმ პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდისა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვისათვის.  ფართო მასშტაბით დაინერგება ბილინგვური სწავლების განსხვავებული მოდელი არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებში.  განისაზღვრება განათლების მიღმა დარჩენილი პირების სასწავლო პროცესში ინტეგრაციის პოლიტიკა, მათთვის უზრუნველყოფილი იქნება ალტერნატიული კურიკულუმი.  დიასპორის წარმომადგენლებისთვის ხელმისაწვდომი იქნება ქართული ენის დისტანციური სწავლების კურსი; ინკლუზიური განათლების პოპულარიზაციის მიზნით, განხორციელდება ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებები.  სკოლაში უსაფრთხოებისა და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის მიზნით, შეიქმნება პრევენციული ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების, ასევე ფსიქო-სოციალური მომსახურების მიღების მოქნილი და შედეგებზე ორიენტირებული მექანიზმები, გაიზრდება მანდატურის სამსახურის მომსახურებით მოსარგებლე საჯარო სკოლების რაოდენობა, განხორციელდება მანდატურების, ფსიქოლოგებისა და სოციალური მუშაკების, ასევე უსაფრთხოების დაცვაზე უფლებამოსილი პირების გადამზადების პროგრამები.  შემუშავდება მასწავლებლის პროფესიის რეგულირების ახალი წესი, განხორციელდება მასწავლებელთა უწყვეტი პროფესიული განვითარების ღონისძიებები, მათი პროფესიული საჭიროებების შესაბამისად.  ეტაპობრივად დაიხვეწება სწავლების დისტანციური და ჰიბრიდული მეთოდოლოგია.  გაგრძელდება სასკოლო ინფრასტრუქტურის განვითარება. 2021 წელს გაგრძელდება სრულად ადაპტირებული 57 ახალი სკოლის მშენებლობა და 91 ავარიული საჯარო სკოლის გამაგრება/სრული რეაბილიტაცია, სსსმ მოსწავლეებისათვის საჭირო გარემოს შექმნის მოთხოვნების გათვალისწინებით. 2021 − 2024 წლებში დაგეგმილია საქართველოს მთავრობისა და დონორი ორგანიზაციების დაფინანსებით საჯარო სკოლების რეაბილიტაცია და მშენებლობა, მათ შორის, 2021-2022 წლებში დასრულდება 47 სკოლის მშენებლობა და 80 სკოლის გამაგრება/სრული რეაბილიტაცია. სახელმძღვანელოების შექმნის პროცესი გრიფირების განახლებული უმაღლესი განათლება მომდევნო 4 წლის განმავლობაში, უმაღლესი განათლების სისტემის განვითარების მიზნით, დაგეგმილია შემდეგი ღონისძიებების გატარება:  გაიზრდება უმაღლესი განათლების საბიუჯეტო დაფინანსება.  შემუშავდება უმაღლესი განათლების სისტემის დაფინანსების ახალი მოდელი, რომელიც ხელს შეუწყობს საგანმანათლებლო დაწესებულების მდგრად განვითარებასა და სასწავლო პროცესის სწავლის შედეგებზე ორიენტირებას. 34  განხორციელდება ხარისხის განვითარების მხარდამჭერი ღონისძიებები.  შემუშავდება სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისა და სადოქტორო პროგრამების შეფასების ერთიანი კონცეფცია.  სახელმწიფოს მხრიდან ხელი შეეწყობა უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამების საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვებას.  გაგრძელდება პროგრამა − „ვისწავლოთ საქართველში“.  ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით: გაგრძელდება მასწავლებლის მომზადების ერთწლიან საგანმანათლებლო პროგრამებზე ჩარიცხულ პირთა დაფინანსება, ამოქმედდება სპეციალური მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამები, გაგრძელდება სკოლისშემდგომი განათლებისათვის მომზადების პროგრამა ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებ პირთათვის, გაგრძელდება მსჯავრდადებულის მიერ ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის საგანმანათლებლო პროგრამაზე განათლების მიღების ხელშემწყობი ღონისძიებები.  საქართველო მომზადდება Erasmus+ პროგრამულ ქვეყნად, რის შედეგადაც, გარდა უმაღლესი განათლებისა და ახალგაზრდობის კომპონენტებისა, საქართველოს გაეხსნება წვდომა პროგრამის ყველა კომპონენტზე.  გაგრძელდება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად. პროფესიული განათლება საქართველოს მთავრობის პრიორიტეტად დარჩება პროფესიული განათლების განვითარება, როგორც შრომის ბაზარზე მოთხოვნასა და მიწოდებას შორის არსებული დისბალანსის აღმოფხვრის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი. ამ მიზნით, შემდგომი 4 წლის განმავლობაში დაგეგმილია შემდეგი ღონისძიებები:  გაიზრდება პროფესიული განათლების საბიუჯეტო დაფინანსება, განათლების დაფინანსების შედეგებზე დაფუძნებული მოდელი.  შემუშავდება პროფესიული საგანმანათლებლო სისტემის განვითარების 2021 და შემდგომი წლების გრძელვადიანი სტრატეგია და შესაბამისი სამოქმედო გეგმები.  საჯარო-კერძო პარტნიორობით დაინერგება პროფესიული განათლების სისტემის მართვის ახალი მოდელი; დარგობრივი გაერთიანებებისა და კერძო სექტორის როლი იქნება გადამწყვეტი პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების მომზადებისა და განხორციელების პროცესში.  გაიზრდება პროფესიული საგანმანათლებლო და მომზადება-გადამზადების პროგრამების ხელმისაწვდომობა, შემუშავდება პროფესიული განათლების მიღმა მყოფი მოწყვლადი ჯგუფების იდენტიფიკაციისა და პროფესიულ განათლებაში ჩართვის მექანიზმები.  დამტკიცდება პროფესიული განათლების მასწავლებლის პროფესიული სტანდარტი და მომზადების, პროფესიაში შესვლისა და უწყვეტი პროფესიული განვითარების ახალი მოდელი.  ამოქმედდება პროფესიული განათლების მასწავლებლის შედეგებზე ორიენტირებული ანაზღაურების ახალი მოდელი.  პროფესიული განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის მიზნით, გაგრძელდება კვალიფიკაციების ახალი ჩარჩოსა და პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებათა ავტორიზაციის ახალი სტანდარტების დანერგვის პროცესი; დაინერგება კრედიტების ახალი, ევროპული სისტემა და კერძო სექტორის მიერ/მონაწილეობით პროფესიული კვალიფიკაციების განვითარების მოდელი. ამოქმედდება პროფესიული შრომის 35  გაიზრდება დუალური და ბაზარზე მოთხოვნადი პროფესიული მომზადებისა და გადამზადების პროგრამების რაოდენობა, რის საფუძველზეც გაიზრდება პროფესიული განათლების კურსდამთავრებულთა დასაქმების მაჩვენებელი; განისაზღვრება მოკლე ციკლის პროგრამების მარეგულირებელი ჩარჩო, დაიწყება მათი დანერგვა და სტუდენტთა მიღება პროგრამებზე; გაიზრდება ინტეგრირებული პროგრამების მასშტაბები.  დაიწყება არაფორმალური განათლების აღიარება და გაფართოვდება აღიარების მასშტაბები.  პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით, შეიქმნება საერთაშორისო სერტიფიცირების შესაძლებლობები საერთაშორისო გაცვლითი პროგრამების განსახორციელებლად და ინგლისური ენის სწავლების გასაძლიერებლად.  დაინერგება პროფესიული განათლების მართვის ელექტრონული სისტემა; შეიქმნება პროფესიული განათლების ახალი პორტალი.  ინფრასტრუქტურის განვითარების მიზნით, ქვეყნის სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში განხორციელდება 6 პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების მშენებლობა, 2 სტუდენტური საცხოვრებლის განვითარება, 3 პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულების სრული რეაბილიტაცია. საჭიროების შესაბამისად, გაგრძელდება ახალი პროფესიული სასწავლებლების დაფუძნება. განხორციელდება ღონისძიებები არსებული გეოგრაფიული ქსელის საჯარო-კერძო ფორმატში გაფართოების მიზნით; სკოლებსა და უნივერსიტეტებში გაძლიერდება პროფესიული განათლების მიწოდება. 3.4 მეცნიერება შემუშავდება და დამტკიცდება საქართველოში მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების განვითარების სტრატეგიული გეგმა, რომლის მთავარი მიზანი იქნება ქვეყნის ეკონომიკის სტრატეგიული განვითარების მოთხოვნებსა და საზოგადოების საჭიროებებზე ორიენტირებული ინსტიტუციების განვითარების ხელშეწყობა. გათვალისწინებულია საინჟინრო, საბუნებისმეტყველო და ტექნოლოგიური (STEM), ასევე ჰუმანიტარული და ქართველოლოგიური სამეცნიერო საგრანტო კონკურსების დაფინანსების ზრდა, ფუნდამენტური კვლევების მასშტაბის გაფართოება. საზღვარგარეთ მოღვაწე ქართველი და უცხოელი აკადემიური და სამეცნიერო პერსონალის ქართულ სამეცნიერო სივრცესთან თანამშრომლობა გახდება უპირატესი ზრუნვის საგანი. გათვალისწინებულია გამოყენებითი სამეცნიერო კვლევების კომერციალიზაციის პროცესის გაძლიერება. მომდევნო წლებში გაიზრდება მეცნიერების სახელმწიფო დაფინანსება, მეცნიერ-თანამშრომლეთა შრომის ანაზღაურება და დაინერგება შედეგებზე დაფუძნებული დაფინანსების მოდელი. ქართველ მკვლევართა ყველა თაობის გადამზადების, მათთვის ახალი ცოდნის მიწოდების, ახალი კომპეტენციების გამომუშავების, მათი თანამედროვე გლობალურ სამეცნიერო სივრცეში უკეთ ორგანიზების მიზნით, განხორციელდება პროექტი − „მეცნიერების მენეჯმენტის სკოლა“. დაიხვეწება მეცნიერების მართვის სისტემა, სახელმწიფო განსაზღვრავს სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებებისთვის სავალდებულო მინიმალურ სტანდარტებს და იზრუნებს საქართველოში მოქმედი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუციების საქმიანობის ხარისხის გაუმჯობესებაზე. ხელი შეეწყობა საერთაშორისო ჩარჩოპროგრამებსა და სამეცნიერო პროექტებში სამეცნიერო ინსტიტუციებისა და კვლევითი ჯგუფების აქტიურ ჩართულობას და ორმხრივი და მრავალმხრივი სამეცნიერო-კვლევითი და ტექნოლოგიური პროექტების განხორციელებას, შეიქმნება შესაბამისი საკანონმდებლო გარანტიები; ხელი შეეწყობა ქართველი მკვლევრების ჩართულობას ევროკომისიის კვლევისა და ინოვაციის პროგრამის „Horizon Europe“-ის საგრანტო კონკურსებში. 36 გაუმჯობესდება სამეცნიერო ინფრასტრუქტურა და მიუახლოვდება საერთაშორისო სტანდარტებს. 3.5 ახალგაზრდული პოლიტიკა სახელმწიფო აღიარებს ახალგაზრდების მნიშვნელოვან როლს ქვეყნის განვითარების პროცესში და ახალგაზრდებისთვის და ახალგაზრდებთან ერთად ქმნის განვითარების მხარდამჭერ ეკოსისტემას, რაც უზრუნველყოფს მათი პოტენციალის სრულად რეალიზებას, ეკონომიკურ გაძლიერებასა და საზოგადოებრივ ცხოვრებასა და დემოკრატიულ პროცესებში აქტიურ მონაწილეობას. სწორედ აღნიშნული მიზნის მიღწევას ემსახურება საქართველოს პარლამენტის დადგენილებით დამტკიცებული „2020-2030 წლებისთვის საქართველოს ახალგაზრდული პოლიტიკის კონცეფცია“. კონცეფციის დოკუმენტით განსაზღვრული სტრატეგიული პრიორიტეტების განხორციელების უზრუნველყოფის მიზნით, საქართველოს მთავრობა უახლოეს მომავალში დაამტკიცებს „სახელმწიფო ახალგაზრდული სტრატეგია − 2025-ს“. სახელმწიფოს ახალგაზრდული სტრატეგიის განხორციელების კვალდაკვალ, მნიშვნელოვანი ყურადღება დაეთმობა ახალგაზრდების აქტიურ ჩართულობას მათთვის მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებულ გადაწყვეტილებათა მიღების პროცესში, მათ შორის, ახალგაზრდული პოლიტიკისა და პროგრამების შემუშავების, იმპლემენტაციის, მონიტორინგისა და შეფასების მიმართულებით. ახალგაზრდების დასაქმების ხელშეწყობის მიზნით, გაიზრდება კარიერულ კონსულტაციაზე ხელმისაწვდომობა, გაგრძელდება ონლაინ საინფორმაციო ცენტრის − ახალგაზრდული შესაძლებლობების ონლაინ პლატფორმის (Youthplatform.gov.ge) განვითარება. გაფართოვდება საერთაშორისო თანამშრომლობა ახალგაზრდული პოლიტიკისა და ახალგაზრდული საქმიანობის მიმართულებით. 3.6 კულტურა „კულტურის სტრატეგია 2025-ის“ მიზნებისა და ამოცანების განსახორციელებლად, გაგრძელდება და გაფართოვდება კულტურის სფეროს განვითარების ხელშემწყობი სახელმწიფო პროგრამები და ღონისძიებები. დაიხვეწება კულტურის სფეროს მარეგულირებელი, მათ შორის, კულტურული მემკვიდრეობის (მატერიალური, არამატერიალური, ბუნებრივი მემკვიდრეობა) სფეროში არსებული კანონმდებლობა. შეიქმნება კულტურის მართვის მოქნილი, ევროპულ სტანდარტებთან დაახლოებული მოდელი და დაფინანსების ეფექტიანი მექანიზმი. კულტურის სფეროს მართვის მოდერნიზაციისა და გაუმჯობესების მიზნით, განხორციელდება ახალი კადრების მოზიდვა და რესურსების მობილიზება პრიორიტეტული მიმართულებების სარეალიზაციოდ, დაინერგება ახალი ინიციატივები, ეტაპობრივად მოწესრიგდება მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და ინფრასტრუქტურა, კულტურული მემკვიდრეობის კვლევისა და რეაბილიტაციის მიმართულებით დაინერგება თანამედროვე ტექნოლოგიები. კულტურის რესურსი აქტიურად იქნება გამოყენებული ტურიზმისა და შემოქმედებითი მეწარმეობის განვითარებისთვის. საუკეთესო საერთაშორისო გამოცდილების ადგილობრივ პრაქტიკაში გამოყენების მიზნით, განხორციელდება ახალი გამოწვევების შესაბამისი მიზნობრივი პროგრამები. აქტიურად გაგრძელდება კულტურის თანამედროვე ინფრასტრუქტურის მოწყობის, ახალი ტექნოლოგიების გამოყენებისა და კულტურის სექტორის ციფრულ სამყაროში ინტეგრირების ხელშემწყობი ღონისძიებები, რაც 37 კულტურის სექტორის ორგანიზაციებისა და ხელოვანებისათვის დასაქმებისა და შემოქმედებითი თვითრეალიზების დამატებით შესაძლებლობებს შექმნის. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სახელოვნებო განათლების მიმართულებით სახელოვნებო საგანმანათლებლო დაწესებულებებში აკადემიური და სამეცნიერო ადამიანური რესურსის გაძლიერებაზე ორიენტირებული პროგრამების შემუშავებას, თანამედროვე ხელოვნების სფეროში ინოვაციური მეთოდებისა და ტექნოლოგიების გამოყენების მხარდაჭერას, ახალგაზრდა ხელოვანების ინიციატივების ხელშეწყობას. გაგრძელდება ევროპასთან ინტეგრაციის პროცესი; განხორციელდება საქართველოსა და მისი კულტურის შესახებ საერთაშორისო საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების ხელშემწყობი ღონისძიებები, გაიზრდება საერთაშორისო პროგრამებსა და ღონისძიებებში მონაწილეობის მაჩვენებელი. ხელი შეეწყობა ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატებში საერთაშორისო კულტურული ურთიერთობების გაღრმავებას, რეგიონების სახელოვნებო ინსტიტუციების, კოლექტივების ქვეყნის ერთიან კულტურულ სივრცეში ჩართულობასა და საერთაშორისო ასპარეზზე მათ წარმოჩენას. გაიზრდება კულტურის ხელმისაწვდომობა ფართო საზოგადოებისათვის, განსაკუთრებით, რეგიონების მოსახლეობისათვის, ეთნიკური უმცირესობებისა და შშმ პირებისათვის; ხელი შეეწყობა ეთნიკურ უმცირესობათა კულტურული თვითმყოფადობის შენარჩუნებასა და შშმ პირთა შემოქმედებითი უნარების განვითარებას. 3.7 სპორტი გაიზრდება სახელმწიფოს მხრიდან მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის დაფინანსება. პროფესიული სპორტის განვითარების მიზნით, გაგრძელდება ქვეყნის ნაკრები გუნდების მზადება და მონაწილეობა საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში, სასწავლო-საწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება, სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა. გაგრძელდება სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო ჩემპიონატების/ტურნირების საქართველოში მასპინძლობისათვის აქტიური მხარდაჭერა: საქართველო უმასპინძლებს ისეთ მნიშვნელოვან საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებს, როგორებიცაა: 2023 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ფრისტაილსა და სნოუბორდში და 21 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატი ფეხბურთში. გაგრძელდება დამსახურებული სპორტის მოღვაწეებისა და ვეტერანი სპორტსმენების, მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელების სოციალური მხარდაჭერის პროგრამების, ასევე ოლიმპიური ჩემპიონების, პერსპექტიული და საერთაშორისო ასპარეზზე გამარჯვებული სპორტსმენების მხარდაჭერის ღონისძიებები; შეიქმნება სპორტული დავების განხილვების ქმედითი სისტემა. დაინერგება სპორტსმენთა უფლებების დაცვისა და მათი გადაწყვეტილებების მიღებაში ჩართვის მოდელი; სპორტული ინფრასტრუქტურის განვითარების სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შესაბამისად, შეიქმნება სპორტული ინფრასტრუქტურის მართვის ქმედითი მოდელი, რომელიც საჯარო და კერძო სექტორის ეფექტიან თანამშრომლობაზე იქნება დაფუძნებული. აშენდება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სპორტული ინფრასტრუქტურა. 4. სახელმწიფო მმართველობა მთავრობის პოლიტიკის ეფექტიანი განხორციელების საფუძველი იქნება კვალიფიციური, კეთილსინდისიერი, გამართულად მომუშავე სახელმწიფო მმართველობის სისტემა, რომლის შემდგომი განვითარებისა და სახელმწიფო ინსტიტუტების გაძლიერებისთვის მომდევნო წლებში მნიშვნელოვანი ნაბიჯები გადაიდგმება. 38 მთავრობის პრიორიტეტად რჩება საჯარო მმართველობის რეფორმის გაგრძელება და აღნიშნულ პროცესში საერთაშორისო პარტნიორებთან თანამშრომლობის გამყარება. რეფორმის მთავარი მიზანია, სახელმწიფო მმართველობა გახდეს კიდევ უფრო ეფექტიანი, რომლის მუშაობის შედეგები ხელშესახები იქნება თითოეული მოქალაქისთვის. საჯარო მმართველობის რეფორმა ფუნდამენტურ როლს თამაშობს საქართველოს ევროკავშირში ინტეგრაციის გზაზე, რაც მთავრობის ხედვის ჩამოყალიბების პროცესში მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია. შესაბამისად, გაგრძელდება თანამშრომლობა ევროკავშირსა და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ინიციატივის (Eastern Partnership – EaP) ქვეყნებთან, რათა საქართველოში კიდევ უფრო გაძლიერდეს ინსტიტუტები, რომლებსაც აქვთ რესურსი, საერთაშორისოდ დამკვიდრებული მაღალი სტანდარტების შესაბამისად, უპასუხონ თანამედროვე დემოკრატიული მმართველობის გამოწვევებს და იყვნენ ლიდერები რეგიონში. მთავრობა ექსპერტების, ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციების მაქსიმალური ჩართულობით შეიმუშავებს საჯარო მმართველობის რეფორმის ახალ სტრატეგიას, რომელიც 2021 − 2024 წლების პრიორიტეტულ მიმართულებებსა და სფეროებს განსაზღვრავს. მაღალი სტანდარტის მმართველობის ჩამოყალიბების წინაპირობად კვლავ დარჩება ღია მმართველობა და საქართველოს წარმატებული წევრობა ღია მმართველობის პარტნიორობაში (Open Government Partnership – OGP). სამოქალაქო საზოგადოებასთან თანამშრომლობის განახლებულ ფორმატში, მთავრობა შეიმუშავებს ღია მმართველობა საქართველოს ახალ სამოქმედო გეგმას, რომელიც ანგარიშვალდებულების, გამჭვირვალობისა და ღიაობის გაუმჯობესების მიზნით, კონკრეტულ მიზნებსა და ამოცანებს განსაზღვრავს. საჯარო მმართველობის ძირეული რეფორმისა და კარგი მმართველობის უზრუნველსაყოფად, მთავრობის ძალისხმევა მიმართული იქნება რამდენიმე მიმართულებით, მათ შორის:  შეიქმნება მტკიცე საკანონმდებლო საფუძველი როგორც ცენტრალურ, ისე ადგილობრივ დონეზე, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს პოლიტიკის სწორად და ერთგვაროვნად დაგეგმვა ყველა დონეზე. ამ მიზნით, გაძლიერდება პოლიტიკის დოკუმენტების ხარისხის კონტროლი და გაიზრდება საჯარო მოხელეთა შესაძლებლობები;  საჯარო სამსახურის წარმატებული რეფორმის სრულყოფის მიზნით, ყველა საჯარო დაწესებულებაში გაგრძელდება ადამიანური კაპიტალის განვითარება, ინსტიტუციურად გაძლიერდება საჯარო სამსახურის ბიურო და უზრუნველყოფილი იქნება საჯარო დაწესებულებებში პროფესიული განვითარების ეფექტიანი, თანამედროვე და ინოვაციური სისტემების შექმნა;  სახელმწიფო მმართველობის სისტემის თანმიმდევრული დეკონცენტრაციისა და დეცენტრალიზაციის გზით, მთავრობის პრიორიტეტი იქნება დეცენტრალიზაციის დამტკიცებული პოლიტიკის წარმატებით განხორციელება. მთავრობის მიზანია, 2024 წლისთვის ჩამოყალიბდეს ევროპული სტანდარტების ადგილობრივი თვითმმართველობა და წარმატებით დასრულდეს დარგობრივ-ცენტრალიზებული მმართველობის ეფექტიან ადგილობრივ-ტერიტორიულ მმართველობად გარდაქმნის პროცესი.  სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების გაუმჯობესების მიზნით, შემუშავდება სერვისების შექმნის, მიწოდების, ხარისხის უზრუნველყოფისა და განფასების ერთიანი სტანდარტი, რომლის მეშვეობით შესაძლებელი გახდება მომხმარებელთა ჩართულობის უზრუნველყოფა და სერვისებზე კიდევ უფრო მარტივი ხელმისაწვდომობა. ზემოაღნიშნული, ფიზიკურ მომსახურებასთან ერთად, ასევე უზრუნველყოფს ონლაინ-მომსახურების დახვეწას და ახალი, დამატებითი სახელმწიფო სერვისების გაციფროვნებას. ერთიანი პოლიტიკის მეშვეობით, ქვეყანაში პირველად დაინერგება სახელმწიფო სერვისების ფასწარმოქმნის სამართლიანი და გამჭვირვალე სტანდარტი.  მთავრობის პრიორიტეტად რჩება კრიტიკული ინფრასტრუქტურის უსაფრთხოების გაძლიერება და ელექტრონული მმართველობის განვითარება, რაც ასევე მოიცავს ელექტრონული სერვისების ხელმისაწვდომობის ზრდას. ამ მიზნით, შემუშავდება ქვეყნის რიგით მეორე ციფრული მმართველობის სტრატეგია და შესაბამისი სამოქმედო გეგმა. მთავრობის მიზანია, ერთი მხრივ, საჯარო უწყებებში შიდა 39 პროცესების გაციფროვნება მეტი ეფექტიანობისთვის და დისტანციური სერვისების კიდევ უფრო მეტად დახვეწა და გაფართოება ხელმისაწვდომობისა და ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით, ხოლო, მეორე მხრივ, მოქალაქეებისა და ბიზნესისთვის გამარტივებული, მომხმარებელზე ორიენტირებული და ხარისხიანი ელექტრონული სახელმწიფო სერვისების შეთავაზება ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და პერსონალურ მონაცემთა დაცვის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. აღნიშნულ მიმართულებათა მნიშვნელობა ნათლად გამოიკვეთა COVID-19-ით განპირობებული პანდემიით შექმნილი ვითარების პირობებში. მაგალითად, გაგრძელდება მუშაობა კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერისა და შტამპის დამატებითი ინსტრუმენტების დანერგვაზე, რაც მნიშვნელოვნად დააჩქარებს მომსახურების მიღების დროს და საშუალებას მისცემს მოქალაქეებსა და ორგანიზაციებს, დისტანციურად და უსაფრთხოდ მიიღონ სახელმწიფო სერვისები.  დისტანციური სერვისების განვითარების მიზნით, შემუშავდება ეროვნული არქივის მკვლევართა მომსახურების ელექტრონული პროგრამა და ახალი კატალოგები.  გაგრძელდება მუშაობა ელექტრონული არქივაციის მიმართულებით, რომელმაც უნდა უზრუნველყოს ელექტრონული დოკუმენტების საიმედო შენახვა.  საჯარო ინფორმაციაზე ხელმისაწვდომობის ხარისხის გაუმჯობესების მიზნით, გადაიხედება და დაიხვეწება შესაბამისი საკანონმდებლო ბაზა.  კანონმდებლობით მოწესრიგდება საჯარო სამართლის იურიდიული პირების შექმნასა და საქმიანობასთან დაკავშირებული საკითხები და, არსებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირების კატეგორიზების მიზნით, განხორციელდება მათი ფუნქციური ანალიზი კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად, ასევე განისაზღვრება სახელმწიფო მმართველობის (ადგილობრივი თვითმმართველობის) ორგანოების მიერ კერძო სამართლის იურიდიული პირების დაფუძნებისთვის კანონმდებლობით დადგენილი კონკრეტული მოთხოვნები.  ანგარიშვალდებულებისა და პასუხისმგებლობის გაძლიერების მიზნით, დაიხვეწება საჯარო ფინანსების განაწილებისა და მართვის სისტემა; აგრეთვე დადგინდება წლის განმავლობაში განხორციელებული პროგრამებისა და პროექტების შესრულების ანგარიშგების, ასევე მათი გამოქვეყნებისა და საზოგადოებისთვის წარდგენის სტანდარტები როგორც ცენტრალურ, ასევე ადგილობრივ დონეზე.  ეფექტიანი სახელმწიფო მმართველობის უზრუნველყოფის მიზნით, გააქტიურდება კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლა: გაგრძელდება ანტიკორუფციული პოლიტიკის (სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის) აქტიური განხორციელება, კორუფციის პრევენციის საერთაშორისო მექანიზმების დანერგვა. ამაღლდება საზოგადოების ცნობიერება კორუფციულ დანაშაულებსა და მათთან ბრძოლის მეთოდებზე.  გაგრძელდება თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების მონიტორინგი, დაიხვეწება არსებული ელექტრონული სისტემა იმისთვის, რომ უზრუნველყოს არა მარტო არასრული და არასწორი ინფორმაციის შემთხვევების გამოვლენა, არამედ ინტერესთა კონფლიქტების შესაძლო ფაქტების პრევენცია, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სრულყოფილი მონიტორინგის განხორციელების მიმართულებით. 40 თავი II ძირითადი საბიუჯეტო და მაკროეკონომიკური პარამეტრები მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ამოცანები საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის მაკროეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება მაკროეკონომიკური სტაბილურობის უზრუნველყოფისაკენ, რომლის მისაღწევად ძირითადი პრიორიტეტებია: - ეკონომიკის სტაბილიზაცია და მომდევნო ეტაპზე ეკონომიკის მდგრადი და მაღალი ტემპით ზრდა; - საშუალოვადიან პერიოდში ინფლაციის დონის მიზნობრივი მაჩვენებლის შენარჩუნება; - უმუშევრობის დონის შემცირება; - საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება; საშუალოვადიანი მაკროეკონომკური პროგნოზები ცხრილი1. ძირითადი მაკროეკონომიკური ინდიკატორები 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 ფაქტ. ფაქტ. ფაქტ. მოსალ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. პროგნ. რეალური მშპ (ზრდის ტემპი) 4.8 5.0 -6.2 9.5 6.0 5.5 5.2 5.2 ნომინალური მშპ (მლნ ლარი) 44,599.3 49,252.7 49,407.3 58,427.9 64,720.6 70,328.6 76,205.3 82,573.0 მშპ ერთ სულ მოსახლეზე (აშშ დოლარი) 4,722.0 4,696.2 4,274.6 4,881.9 5,581.0 6,064.6 6,571.4 7,120.5 სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (საშუალო პერიოდის განმავლობაში) 2.6 4.9 5.2 8.9 4.5 3.0 3.0 3.0 მიმდინარე ანგარიში (პროცენტულად მშპთან) -6.8 -5.5 -12.4 -9.0 -8.3 -7.1 -6.7 -5.6 მშპ COVID-19-ით გამოწვეული მდგომარეობის გამო 2020 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტის კლებამ 6.2 პროცენტი შეადგინა, ხოლო 2021 წელს მოსალოდნელია ეკონომიკის 9.5 პროცენტით ზრდა. მომდევნო წლებში ეკონომიკა გაჯანსაღებას დაიწყებს და 2022-2025 წლებში საშუალოდ 5.5 პროცენტით გაიზრდება. 2025 წლისთვის ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტი 82.6 მლრდ ლარამდე გაიზრდება, ხოლო მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 2020 წელთან შედარებით 8.9 ათასი ლარით (2.8 ათასი აშშ დოლარი) მოიმატებს და 22 215.8 ლარს (7 120.5 აშშ დოლარი) გაუტოლდება. ფასები საქართველოს ეროვნული ბანკი ახორციელებს ინფლაციის თარგეთირების პოლიტიკას, რაც ითვალისწინებს ეკონომიკის განვითარების არსებული დონისათვის ოპტიმალური ინფლაციის განსაზღვრას და მის მიღწევას. საშუალოვადიანი პერიოდისათვის ინფლაციის მიზნობრივი მაჩვენებელი 3.0 პროცენტს შეადგენს. მიუხედავად ამისა, ინფლაციის მაჩვენებელი 2021 წლისთვის 8.9 პროცენტამდე გაიზრდება. 41 საშუალოვადიან პერიოდში ინფლაცია მაჩვენებელზე შენარჩუნდება. შემცირებას დაიწყებს და 2022-2025 წლებში მიზნობრივ მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2020 წელს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 12.4 პროცენტის დონეზე დაფიქსირდა, რაც ტურიზმის სექტორისა და სასაქონლო ექსპორტის მკვეთრი შემცირებით იყო გამოწვეული. 2021 წლისთვის მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 9.0 პროცენტის დონეზეა ნავარაუდევი, რის შემდეგაც მოსალოდნელია მისი თანმიმდევრული კლება და 2025 წლისთვის 5.6 პროცენტამდე შემცირება. დეფიციტი ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიიდან გამომდინარე 2020 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა და ნაერთი ბიუჯეტის დეფიციტმა მშპ-ს 9,3%-ს მიაღწია. 2021 წლის ბიუჯეტიც საკმაოდ მაღალი, 7,6%-იანი დეფიციტით დაიგეგმა. გაუმჯობესებელი ძირითადი ფისკალური პარამეტრების საფუძველზე საბიუჯეტო დეფიციტის მაჩვენებელი შემცირდა მშპ-ის 6,9 პროცენტამდე, ხოლო განახლებული პროგნოზებით მოსალოდნელია დეფიციტის შემცირება მშპ-ის 6,8%-მდე. 2022 წელს სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის უარყოფითი მთლიანი სალდო, „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის დადგენილი ზღვრის მიღმა განისაზღვრა (2 750.7 მლნ ლარი), რაც პროგნოზირებული მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 4.3%-ს შეადგენს („ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილი ზღვარი - მშპ-ის 3%). 2023 წლისათვის სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი ჩამოცდება კანონმდებლობით დადგენილ ზღვარს და განისაზღვრება 2.8%ის ფარგლებში, ხოლო საშულოავადიანი პერიოდის ბოლოსთვის შეადგენს 2,3%-ს. მთავრობის ვალი 2020 წელს, პანდემიის თანმდევი ეკონომიკური რეცესიით შემცირებული საგადასახადო შემოსავლების, ხოლო მეორე მხრივ, უშუალოდ პანდემიის შეკავების და მისი სოციალური გავლენის შერბილებასთან დაკავშირებული ხარჯების ზრდამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ბიუჯეტის დეფიციტზე, რასაც დაემატა ეროვნული ვალუტის გაუფასურება. შედეგად მთავრობის ვალმა 2020 წელს მშპს 60.0 პროცენტი შეადგინა. აქედან, საგარეო ვალი 47.5, ხოლო საშინაო ვალი 12.4 პროცენტია. 2021-2025 წლებში დაგეგმილია მთავრობის ვალის თანმიმდევრული კლება და 2025 წლისთვის 48.5 პროცენტამდე შემცირება. მიმდინარე ძირითადი ეკონომიკური ტენდენციები მთლიანი შიდა პროდუქტის დინამიკა 2020 წელს, მთლიანი შიდა პროდუქტის რეალურმა კლებამ წინა წელთან შედარებით 6.2 პროცენტი შეადგინა. პირველ კვარტალში ზრდა 2.3%, მეორე კვარტალში კლება 13.2%, მესამე კვარტალში კლება 5.6%, ხოლო მეოთხე კვარტალში კლება 6.8%. 2020 წელს მთლიანი შიდა პროდუქტი ნომინალურ გამოსახულებაში 49 407.3 მლნ ლარით განისაზღვრა, რაც 0.3 პროცენტით აღემატება წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელს. ხოლო მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 13 292.7 ლარს (4 274.6 აშშ დოლარი) შეადგენს. 2021 წლის პირველ კვარტალში რეალურმა კლებამ 4.5 პროცენტი, ხოლო მეორე კვარტალში ზრდამ 29.9 პროცენტი შეადგინა. შესაბამისად, პირველი ნახევრის მონაცემებით, მშპ-ს რეალური ზრდა 12.5 პროცენტის დონეზე დაფიქსირდა. 2021 წლის 6 თვეში მთლიანი შიდა პროდუქტი ნომინალურ გამოსახულებაში 27 188.3 მლნ ლარს შეადგენს. 42 წინასწარი შეფასებით, 2021 წლის აგვისტოში, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდამ 10.3 პროცენტი შეადგინა, ხოლო პირველი რვა თვის საშუალო მაჩვენებელი 12.0 პროცენტია. 2021 წელს მოსალოდნელია მთლიანი შიდა პროდუქტის რეალური ზრდა 9.5 პროცენტის დონეზე, ხოლო ნომინალურ გამოსახულებაში მშპ-ს 58 427.9 მლნ ლარს შეადგენს. ეკონომიკური ზრდის დარგობრივი სტრუქტურა 2020 წლის მონაცემებით ეკონომიკური ზრდა დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები (7.9%), სოფლის მეურნეობა (3.6%) და განათლება (3.1%); კლება დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: განთავსების საშუალებებით უზრუნველყოფის და საკვების მიწოდების საქმიანობები (37.9%), ადმინასტრიციული და დამხმარე მომსახურების გაწევის საქმიანობები (37.9%), ტრანსპორტი და დასაწყობება (22.3%), ხელოვნება, გართობა და დასვენება (18.9%) და სხვა. 2021 წლის პირველი ნახევრის ეკონომიკურ აქტივობაში ზრდა აღინიშნებოდა შემდეგ დარგებში: ხელოვნება, გართობა და დასვენება 41.8 პროცენტი, წყალმომარაგება, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისაგან გასუფთავების საქმიანობები 38.6 პროცენტი, ინფორმაცია და კომუნიკაცია 34.5 პროცენტი, საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 34.4 პროცენტი, სამთომომპოვებითი მრეწველობა 30.4 პროცენტი, ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 28.9 პროცენტი, საბითუმო და საცალო ვაჭრობა 28.6 პროცენტი. კლება დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 18.9 პროცენტი, განათლება 3.6 პროცენტი. კერძო სექტორის როლი ეკონომიკურ ზრდაში 2020 წელს ბიზნეს სექტორის ბრუნვის მოცულობა 0.9 პროცენტით გაიზარდა, ხოლო საწარმოთა მიერ გამოშვებული პროდუქციის ღირებულება 7.2 პროცენტით შემცირდა. ბიზნეს სექტორში დასაქმებულთა რაოდენობა საშუალოდ შემცირდა 39.6 ათასი ადამიანით. 2021 წლის პირველ ნახევარში ბიზნეს სექტორის ბრუნვის მოცულობა 32.2 პროცენტით, ხოლო საწარმოთა მიერ გამოშვებული პროდუქციის ღირებულება 20.5 პროცენტით გაიზარდა. ბიზნეს სექტორში დასაქმებულთა რაოდენობა გაიზარდა 27.9 ათასი ადამიანით. უმუშევრობის დონე 2020 წელს უმუშევრობის დონე 2019 წელთან შედარებით 0.9 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და 18.5% შეადგინა. აღსანიშნავია, რომ 2019 წელს უმუშევრობის დონე ბოლო წლების განმავლობაში ყველაზე დაბალ ნიშნულზე იყო. ფასები 2020 წელს წლიური ინფლაციის დონე 2.4 პროცენტით განისაზღვრა. ამავე პერიოდისათვის, საშუალო ინფლაცია 5.2 პროცენტის დონეზეა. 2021 წლის აგვისტოში საქართველოში ინფლაციის დონემ წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით (წლიური ინფლაცია) 12.8 პროცენტი შეადგინა. ამავე პერიოდისათვის, საშუალო ინფლაცია 6.4 პროცენტის დონეზეა. წლიური ინფლაციის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ შემდეგ ჯგუფებზე: სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები: ფასები გაიზარდა 16.2%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 5.09 პროცენტული პუნქტით აისახა; ტრანსპორტი: ფასები გაიზარდა 22.5%-ით, რაც 2.69 პროცენტული პუნქტით აისახა; 43 საცხოვრებელი, წყალი, ელ.ენერგია, აირი: ფასები გაიზარდა 11.6%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 1.75 პროცენტული პუნქტით აისახა; ჯანმრთელობის დაცვა: ფასები გაიზარდა 10.9%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 0.85 პროცენტული პუნქტით აისახა. ლარის გაცვლითი კურსი 2020 წელს ლარი გაუფასურდა აშშ დოლართან მიმართებაში. 2020 წელს 2019 წელთან შედარებით ლარის გაცვლითი კურსი აშშ დოლარის მიმართ 14.3 პროცენტით გაუფასურდა და 3.28 ლარი შეადგინა ერთ აშშ დოლარზე. ლარის ნომინალური ეფექტური გაცვლითი კურსი, რაც წარმოადგენს ლარის საშუალო კურსს სავაჭრო პარტნიორების გაცვლით კურსებთან, გაუფასურდა 5.6 პროცენტით. 2021 წლის აგვისტოში 2020 წლის დეკემბერთან შედარებით ლარის გაცვლითი კურსი აშშ დოლარის მიმართ 4.9 პროცენტით გამყარდა და 3.12 ლარი შეადგინა ერთ აშშ დოლარზე. ლარის ნომინალური ეფექტური გაცვლითი კურსი, რაც წარმოადგენს ლარის საშუალო კურსს სავაჭრო პარტნიორების გაცვლით კურსებთან, გამყარდა 7.1 პროცენტით. საგარეო ვაჭრობა 2020 წელს საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 11 373.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამის მაჩვენებელზე 14.6 პროცენტით ნაკლებია; აქედან ექსპორტი 3 342.1 მლნ აშშ დოლარს შეადგენს (12.0 პროცენტით ნაკლები), ხოლო იმპორტი 8 031.7 მლნ აშშ დოლარს (15.6 პროცენტით ნაკლები). საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2020 წელს 4 689.6 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 8 683.5 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 22.3 პროცენტით მეტია; აქედან ექსპორტი 2 610.8 მლნ. აშშ დოლარს შეადგენს (26.0 პროცენტით მეტი), ხოლო იმპორტი 6 072.7 მლნ. აშშ დოლარს (20.7 პროცენტით მეტი). საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2021 წლის იანვარაგვისტოში 3 461.9 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა. საქართველოს უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორებს შორის პირველი ადგილი ევროკავშირს უკავია, რომლის წილი 2021 წლის იანვარ-აგვისტოს მთლიანი საქონელბრუნვის 20.6 პროცენტს შეადგენს. მას მოსდევს თურქეთი 14.8 პროცენტი, რუსეთი 11.7 პროცენტი და ჩინეთი 10.8 პროცენტული წილებით. ექსპორტში 16.2 პროცენტით პირველ ადგილზე ჩინეთია (421.8 მლნ აშშ დოლარი), შემდეგ მოდიან ევროკავშირი 14.9 პროცენტით (389.2 მლნ აშშ დოლარი), რუსეთი 14.4 პროცენტით (377.1 მლნ აშშ დოლარი), აზერბაიჯანი 13.3 პროცენტით (347.0 მლნ აშშ დოლარი) და თურქეთი 8.1 პროცენტით (211.5 მლნ აშშ დოლარი). იმპორტში პირველი ადგილი ევროკავშირს უჭირავს 23.0 პროცენტით (1 398.6 მლნ აშშ დოლარი), შემდეგ მოდიან თურქეთი 17.7 პროცენტით (1 075.4 მლნ აშშ დოლარი), რუსეთი 10.5 პროცენტით (634.8 მლნ აშშ დოლარი), ჩინეთი 8.6 პროცენტით (519.5 მლნ აშშ დოლარი), აშშ 6.4 პროცენტით (388.2 მლნ აშშ დოლარი) და ა.შ. სასაქონლო ჯგუფების მიხედვით ექსპორტში პირველ ადგილზე სპილენძის მადნები და კონცენტრატებია 19.8 პროცენტით, მომდევნო ადგილებს იკავებენ: მსუბუქი ავტომობილები 11.2 პროცენტი, ფეროშენადნობები 10.2 პროცენტი, ყურძნის ნატურალური ღვინოები 5.5 პროცენტი და სპირტიანი სასმელები 3.6 პროცენტი. იმპორტის სასაქონლო სტრუქტურაში პირველ ადგილზე მსუბუქი ავტომობილებია, რომელსაც მთლიან იმპორტში 9.0 პროცენტიანი წილი უკავია. შემდეგ მოდიან: ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 8.1 44 პროცენტი, სპილენძის მადნები და კონცენტრატები 7.3 პროცენტი, დაფასოებული 3.8 პროცენტი და ნავთობის აირები 3.2 პროცენტი. სამკურნალო საშუალებები პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები 2020 წელს, წინასწარი მონაცემებით, საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობა 52.9 პროცენტით შემცირდა და 616.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა. საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მიხედვით უმსხვილეს ინვესტორ ქვეყნებს გაერთიანებული სამეფო (307.8 მლნ აშშ დოლარი), ნიდერლანდები (172.1 მლნ აშშ დოლარი) და თურქეთი (108.1 მლნ აშშ დოლარი) წარმოადგენს. წინასწარი მონაცემებით, 2021 წლის I კვარტალში საქართველოში განხორციელებული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოცულობამ 125.4 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 28.3 პროცენტით ნაკლებია 2020 წლის I კვარტალის მონაცემებზე. უმსხვილესი პირდაპირი ინვესტორი ქვეყნების პროცენტულ სტრუქტურაში პირველ ადგილზე გაერთიანებული სამეფოა 70.5 პროცენტით, მეორე ადგილზე რუსეთი 25.4 პროცენტით, ხოლო მესამე ადგილზე თურქეთი - 19.5 პროცენტით. ყველაზე მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია საფინანსო სექტორში განხორციელდა და 93.9 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, შემდეგ მოდის ენერგეტიკა (35.5 მლნ აშშ დოლარი) და დამამუშავებელი მრეწველობა (27.9 მლნ აშშ დოლარი). ფულადი გზავნილები 2020 წელს, წმინდა ფულადი გზავნილები წინა წელთან შედარებით 9.6 პროცენტით გაიზარდა და 1 639.1 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (143.2 მლნ აშშ დოლარით მეტი). 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში წმინდა ფულადი გზავნილები წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 31.7 პროცენტით გაიზარდა და 1 304.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (313.5 მლნ აშშ დოლარით მეტი). წმინდა ფულადი გზავნილები გაზრდილია იტალიიდან 35.2 პროცენტით და 245.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (63.7 მლნ აშშ დოლარით მეტი), აშშ-დან - 40.7 პროცენტით და 183.4 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (53.1 მლნ აშშ დოლარით მეტი), რუსეთიდან 19.1 პროცენტით და 205.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (32.9 მლნ აშშ დოლარით მეტი), საბერძნეთიდან - 16.7 პროცენტით და 152.8 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (21.9 მლნ აშშ დოლარით მეტი). შემცირებულია თურქეთიდან 28.1 პროცენტით და 27.6 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (10.8 მლნ აშშ დოლარით ნაკლები). ტურიზმი 2020 წელს, საქართველოს 1 747 ათასი ვიზიტორი ეწვია (2019 წლის მონაცემებით, ვიზიტორების რაოდენობა 9 358 ათასს შეადგენდა), რაც გასული წლის ანალოგიურ მონაცემზე 81.3 პროცენტით ნაკლებია (წყარო: საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია). 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში, საქართველოს 1 054.3 ათასი საერთაშორისო მოგზაურების ვიზიტი განხორციელდა (2020 წლის 8 თვის მონაცემებით, ვიზიტორების რაოდენობა 1 544.1 ათასს შეადგენდა), რაც გასული წლის ანალოგიურ მაჩვენებელზე 31.7 პროცენტით ნაკლებია. დანაკლისი ძირითადად გამოწვეულია გასული წლის იანვარ-თებერვალში (პანდემიამდე) განხორციელებული ვიზიტების ხარჯზე. (წყარო: საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია). ვიზიტორების რაოდენობის შემცირების მიუხედავად, ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა 703.8 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 45.6 პროცენტით (220.4 მლნ აშშ დოლარით მეტი) მეტია გასული წლის მაჩვენებელზე (წყარო: საქართველოს ეროვნული ბანკი). მიმდინარე ანგარიშის ბალანსი 2020 წელს, მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 12.4 პროცენტს შეადგენს. საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა მიმართული იქნება მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტის შემცირებისაკენ. 45 ფისკალური პოლიტიკა COVID-19 პანდემიის გავრცელებამდე, გრძელვადიანი პერიოდისთვის მთავრობის სტრატეგია ითვალისწინებდა ფისკალურ პოლიტიკას, რომელიც უზრუნველყოფდა ეკონომიკური ზრდის მაღალი ტემპის შენარჩუნებას და მაკროეკონომიკურ სტაბილურობას; ფისკალური პოლიტიკის ამოცანებს წარმოადგენდა:  ინვესტიციების მიმართვა ინფრასტრუქტურის განვითარებისათვისა და მოსახლეობის დასაქმებისათვის, ამასთანავე ისეთი პრიორიტეტული სფეროების დაფინანსება როგორიცაა საპენსიო უზრუნველყოფა, სოციალური სფერო, ჯანდაცვა, განათლება და სოფლის მეურნეობა;  ბიუჯეტის დეფიციტის ნიშნულის ისეთი მოცულობის ფარგლებში შენარჩუნება, რომელიც ხელს შეუწყობს ქვეყნის ეკონომიკურ სტაბილურობას;  სახელმწიფო ფინანსების მართვის შემდგომი სრულყოფა. პანდემიასთან დაკავშირებით გაუარესდა როგორც ეკონომიკური, ასევე ფისკალური პროგნოზები. „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის თანახმად საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადებიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობას მიეცა შესაძლებლობა ზემოაღნიშნული ღონისძიებების შეუფერხებელი დაფინანსების მიზნით ემოქმედა კანონმდებლობით განსაზღვრული ფისკალური პარამეტრების ზღვრების მიღმა. საქართველოს მთავრობამ შეძლო საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან მოლაპარაკებების წარმატებით დასრულება და ახალი ფისკალური ჩარჩოს შეთანხმება. საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციებიდან დამატებითი რესურსების მობილიზება და სათანადო რეაგირების ანტიკრიზისული გეგმის შემუშავება. კრიზისის ფონზე, 2020 წელს მშპ შემცირდა 6,2 პროცენტით, სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტმა შეადგინა 9.0%, ხოლო მთავრობის ვალმა მიაღწია მშპ-ის 60%-ს. 2020 წლის ბოლოსთვის არსებული ვითარების გათვალისწინებით ეკონომიკის მყისიერი აღდგენის მოლოდინები არ არსებობდა და 2021 წლის ბიუჯეტიც დაიგეგმა მეტწილად პანდემიის მართვისა და მისი გავრცელების შესაკავებლად დაწესებული შეზღუდვების ეფექტის ნაწილობრივ გასანეიტრალებლად. ბიუჯეტი, შეზღუდული ფისკალური რესურსის მიუხედავად, ითვალისწინებდა მოსახლეობის და ბიზნესის მხარდამჭერი პროგრამების და ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებების დაფინანსებას. 2021 წელი საკმაოდ მძიმე ეკონომიკური ტენდენციებით დაიწყო და იანვარში რეალური ეკონომიკის კლებამ 11,5%, ხოლო თებერვალში 5,1% შეადგინა. ეკონომიკური განვითარების ტენდენციებში დადებითი დინამიკა პირველად მარტში დაფიქსირდა, თუმცა ჯამურად, პირველ კვარტალში ეკონომიკური კლების მაჩვენებელმა 4,5% შეადგინა. ეკონომიკური პარამეტრები რადიკალურად შეიცვალა აპრილიდან, რა დროსაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპორტ-იმპორტის, დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვების, საფინანსო სექტორის ზრდის, წმინდა ფულადი გზავნილების და სხვა ეკონომიკური მაჩვენებლები. დადებითი ეკონომიკური ტენდენციების გათვალისწინებით, მიმდინარე წლის ივლისში განახლდა მაკროეკონომიკური პროგნოზები და განხორციელდა ცვლილებები 2021 წლის ბიუჯეტში. განახლებული პროგნოზების საბაზისო სცერნარის მიხედვით:      ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 4,3%-დან გაიზარდა 7,7%-მდე; მთლიანი შიდა პროდუქტის დეფლატორი 3,8%-ის ნაცვლად განისაზღვრა 7,5%-ის ოდენობით; მთლიანი შიდა პროდუქტის ნომინალური მაჩვენებელი 53,4 მლრდ ლარიდან გაიზარდა 57,2 მლრდ ლარამდე; ბიუჯეტის დეფიციტი 7,6%-დან შემცირდა 6,9%-მდე; მთავრობის ვალის მაჩვენებელი 60,8%-დან შემცირდა 54,6%-მდე. 46 წინასწარი შეფასებით, 2021 წლის აგვისტოში, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით, რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდამ 10.3 პროცენტი შეადგინა, ხოლო პირველი რვა თვის საშუალო მაჩვენებელი 12.0 პროცენტია. 2021 წელს მოსალოდნელია მთლიანი შიდა პროდუქტის რეალური ზრდა 9.5 პროცენტის დონეზე, ხოლო ნომინალურ გამოსახულებაში მშპ-ს 58.4 მლრდ ლარს შეადგენს. 2022-2025 წლების წარმოდგენილ მონაცემებში ასახულია 2020 წლის ფაქტიური მაჩვენებლებიდან და მიმდინარე მოვლენებიდან გამომდინარე გადამუშავებული 2022-2025 წლების მაკროეკონომიკური და ფისკალური ცვლადების საპროგნოზო მაჩვენებლები. შემუშავებულია კვლავ მიმდინარე პანდემიის ფონზე. აღნიშნული მაჩვენებლების პროგნოზი ეკონომიკური ზრდის აღდგენიდან გამომდინარე, არადეფიციტური შემოსავლები ეტაპობრივად იზრდება მშპ-თან მიმართებაში, სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის და სხვა მიმდინარე რეფორმების ფონზე 2022 წელს არადეფიციტური შემოსავლები მშპ-ის 25,9%-ის ფარგლებში ჩამოდის, ხოლო საშუალოვადიან პერიოდში ჩამოცდება აღნიშნულ მაჩვენებელს. 2022 წლისთვის სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის დეფიციტი მცირდება 4.3%-მდე, ხოლო 2023 წელს ჩამოცდება „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ ორგანული კანონით გათვალისწინებულ დეფიციტის ზღვრულ ნიშნულს და პროგნოზირებულია 2.8%-ის ფარგლებში. ამასთან, კაპიტალური ხარჯების 7%-7.5%მდე შემცირება მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. საქართველოს 2020 წლის ბიუჯეტის შესრულების მაჩვენებლები 2020 წელს ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლების სახით მობილიზებულია 12 407.0 მლნ ლარი, რაც დაზუსტებული საპროგნოზო (ივლისის კანონის ცვლილება) მაჩვენებლის 102.0%-ია (ცხრილი 2), ხოლო პირველად კანონთან მიმართებაში - 91.1 %-ია, გადასახადების სახით მობილიზებულია 10 964.4 მლნ ლარი, რაც დაზუსტებული საპროგნოზო (ივლისის კანონის ცვლილება) მაჩვენებლის 104.3 %-ია, ხოლო პირველად კანონთან მიმართებაში - 89.1 %ია. ამასთან, მშპ-თან მიმართებაში ფაქტიური მაჩვენებელი შეადგინა 22.2%, მათ შორის:  საშემოსავლო გადასახადის სახით მობილიზებულია 3 326.7 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (3 240.0 მლნ ლარი) 102.7%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 6.7%ია.  მოგების გადასახადის სახით მობილიზებულია 919.4 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (840.0 მლნ ლარი) 109.5%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 1.9%-ია.  დამატებული ღირებულების გადასახადის სახით მობილიზებულია 4 837.2 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (4 635.0 მლნ ლარი) 104.4%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 9.8%ია.  აქციზის სახით მობილიზებულია 1 619.4 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (1 325.0 მლნ ლარი) 122.2%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 3.3%-ია.  იმპორტის გადასახადის სახით მობილიზებულია 74.4 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (70.0 მლნ ლარი) 106.2%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 0.2%-ია.  ქონების გადასახადის სახით მობილიზებულია 433.7 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (400.0 მლნ ლარი) 108.4%-ია, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 0.9%-ია. გრანტების სახით მობილიზებულია 460.1 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის 75.1%-ია. 47 სხვა შემოსავლების სახით მობილიზებულია 982.5 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (1 040.0 მლნ ლარი) 94.5%-ია. ცხრილი 2. ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლები ათასი ლარი დასახელება შემოსავლები გადასახადები საშემოსავლო გადასახადი მოგების გადასახადი დამატებული ღირებულების გადასახადი აქციზი იმპორტის გადასახადი ქონების გადასახადი სხვა გადასახადი გრანტები სხვა შემოსავლები გეგმა ფაქტი +/- % 12,163,000.0 12,407,017.0 244,017.0 102.0 10,510,000.0 3,240,000.0 840,000.0 4,635,000.0 1,325,000.0 10,964,412.5 3,326,735.1 919,440.6 4,837,233.4 1,619,392.3 454,412.5 86,735.1 79,440.6 202,233.4 294,392.3 104.3 102.7 109.5 104.4 122.2 70,000.0 400,000.0 0.0 613,000.0 1,040,000.0 74,369.0 433,663.8 -246,421.7 460,107.6 982,496.9 4,369.0 33,663.8 -246,421.7 -152,892.4 -57,503.1 106.2 108.4 75.1 94.5 არაფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 207.9 მლნ ლარი, რაც მაჩვენებლის (150.0 მლნ ლარი) 138.6%-ია. საპროგნოზო ფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 167.4 მლნ ლარი, რაც მაჩვენებელის (75.0 მლნ ლარი) 223.2%-ია. საპროგნოზო ვალდებულებების ზრდის ხარჯზე 2020 წელს მობილიზებულ იქნა 7 290.4 მლნ ლარი, რაც მთლიანი შიდა პროდუქტის 14.8%-ს შეადგენს. 2020 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტით გამოყოფილი ასიგნებები სხვადასხვა სფეროების მიხედვით შემდეგნაირად გადანაწილდა:         სოციალური სფერო - 4 456.4 მლნ ლარი; განათლება - 1 491.7 მლნ ლარი; ჯანმრთელობის დაცვა - 1 804.9 მლნ ლარი; ტრანსპორტი - 1 553.0 მლნ ლარი; სოფლის მეურნეობა - 422.0 მლნ ლარი; ენერგეტიკა - 81.9 მლნ ლარი; დასვენება, კულტურა, სპორტი, რელიგია - 299.9 მლნ ლარი; თავდაცვა, საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება - 2 126.4 მლნ ლარი. საქართველოში ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელების გამო, ანტიკრიზისული გეგმის ფარგლებში საქართველოს მთავრობის მიერ განხორციელებული ღონისძიებები საერთაშორისო ორგანიზაციებთან შეთანხმება:  საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ წარმატებით დაასრულა მოლაპარაკებები საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან, მათ შორის საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან და მსოფლიო ბანკთან 48  დონორული დაფინანსების მობილიზების მიზნით. შედეგად 2020 წელს შეთანხმება იქნა მიღწეული 1.83 მლრდ ევროზე (2.1 მლრდ აშშ დოლარი) მეტი რესურსის თაობაზე. 2020 წელს უკვე ხელმოწერილი ხელშეკრულებების მთლიანმა რესურსმა შეადგინა 1.73 მლრდ ევრო (2.07 მლრდ აშშ დოლარი), საიდანაც 1.57 მლრდ ევრო (1.88 მლრდ დოლარი) იყო პანდემიის გამოწვევებზე საპასუხოდ სპეციალურად და დამატებით მოზიდული თანხა. აღნიშნული რესურსიდან, 2021 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით, ჩამორიცხულია 1.11 მლრდ ევრო (1.34 მლრდ აშშ დოლარი) ძირითადად საბიუჯეტო დახმარების ტიპის სესხების სახით, რაც გულისხმობს რომ ჩამორიცხული რესურსი მიიმართა სწორედ ბიუჯეტის COVID-19-თან დაკავშირებული საჭიროებების დასაფინანსებლად. საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან არსებული პროგრამის მეექვსე და მეშვიდე მიმოხილვების ვირტუალური მისიის ფარგლებში აქტიური მსჯელობა მიმდინარეობდა და შეთანხმდა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების და ფისკალური პარამეტრების კორექტირებული საპროგნოზო მაჩვენებლები, COVID-19-ით გამოწვეული გლობალური გამოწვევებიდან გამომდინარე; COVID-19 პანდემიისთან დაკავშირებული ანტიკრიზისული გეგმით გათვალისწინებული ძირითადი ღონისძიებები მლნ ლარში ღონისძიება თანხა ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულება ვირუსის გავრცელების საწინააღმდეგო საშუალებების შესყიდვა (ტესტები, პირადი დაცვის საშუალებები და სხვა) მკურნალობის ხარჯების ანაზღაურება COVID-19-ის ვაქცინაზე ხელმისაწვდომობა COVID-19დან გამომდინარე სამედიცინო დაწესებულებათა ინფრასტუქტურა (მათ შორის, სს ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი) ახალ კორონავირუსთან დაკავშირებულ საკარანტინო მომსახურების ანაზღაურება მისახლეობის სოციალური დაცვის მიმართულება ახალი კორონავირუსიდან გამომდინარე მოსახლეობის კომუნალური გადასახადების სუბსიდირება სოციალურად დაუცველი ოჯახებისათვის ფულადი დახმარება/ კომპენსაცია (65000-100000 ქულის მქონე ოჯახები) შშმ პირებისათვის ფულადი დახმარება/კომპენსაცია 18 წლამდე ბავშვთა ერთჯერადი სოციალური დახმარება 417.8 მათ შორის StopCoV ფონდიდან გამოყიფილ და გადახდილ იქნა ფულადი დახმარება/კომპენსაცია დაქირავებით მომუშავე ფიზიკური პირებისათვის ფულადი დახმარება/კომპენსაცია ინდ.მეწარმეებისა და გადასახადის გადამხდელი ფიზიკური პირებისათვის ერთჯერადი სოციალური დახმარება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სოციალურად დაუცველი სტუდენტების სწავლის საფასურის დაფინანსება ბიზნესის მხარდაჭერის მიმართულება საშემოსავლო გადასახადის შეღავათი ტურიზმის სექტორის საგადასახადო შეღავათი 156.7 77.8 16.7 68.7 97.9 918.1 382.7 64.7 26.0 187.8 122.8 131.2 110.8 14.8 636.4 315.5 48.7 49 ღონისძიება მცირე, საშუალო და საოჯახო სასტუმრო/სარესტორნო ინდუსტრიის ხელშეწყობისათვის საჭირო ღონისძიებების განხორციელება საკრედიტო-საგარანტიო სქემა სამშენებლო სექტორის ხელშეწყობა მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობა - მცირე გრანტები სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა მათ შორის, რთველის ხელშეწყობა ეკონომიკის ხელშემწყობი დამატებითი პაკეტები კომერციული ბანკების ლიკვიდურობის ზრდა საგადასახადო ზედმეტობის (დღგ-ის) დაბრუნება სულ ანტიკრიზისული გეგმით გათვალისწინებული ღონისძიებები თანხა 51.2 47.0 9.0 2.5 162.4 104.3 1,634.0 594.0 1,040.0 3,606.4 ჯანმრთელობის დაცვის მიმართულებით:    ახალი კორონავირუსის შესაძლო გავრცელების აღკვეთი ღონისძიებებისა და აღნიშნული ვირუსით გამოწვეული დაავადების შემთხვევებზე ოპერატიული რეაგირების გეგმის შესაბამისად, საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს, სსიპ - ლ. საყვარელიძის სახელობის დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებივი ჯანმრთელობის ეროვნულ ცენტრსა და ყველა შესაბამის სახელმწიფო უწყებასთან კოორდინაციით და აგრეთვე, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, საანგარიშო პერიოდში განხორციელდა ქვეყანაში „COVID – 19“-ის მასიური გავრცელების რისკების შემცირებისა და თავიდან აცილების რიგი ღონისძიებები (შესყიდული და სხვადასხვა ორგანიზაციებში გადაცემულ იქნა ინდივიდუალური დამცავი საშუალებები, დეფიბრილატორები, სუნთქვის აპარატები, პაციენტის დაკვირვების მონიტორები, უკონტაქტო ელექტრო თერმომეტრები, თხევადი სამედიცინო ჟანგბადები და სხვა. გარდა ამისა, გაწეულ იქნა ხარჯი საკარანტინო ზონების მოწყობისათვის). გარდა აღნიშნულისა შეძენილ იქნა COVID-19-ის დასადგენი ტესტები, განხორციელდა საკარანტინე სივრცეების სასტუმრო მომსახურება/სამედიცინო მეთვალყურეობა, საკარანტინე სივრცეების სამედიცინო პერსონალით და პირველადი სამედიცინო დანიშნულების საგნებით/მედიკამენტებით უზრუნველყოფა, საეჭვო და დადასტურებელი შემთხვევის მართვა და მათი სტაციონარული მკურნალობა და სხვა კოვიდის მართვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები. სულ ამ მიზნით საანგარიშო პერიოდში საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ხაზით მიმართულ იქნა 234.5 მლნ ლარზე მეტი; სსიპ - ტურიზმის ეროვნულმა ადმინისტრაციამ სავალდებულო კარანტინის ფარგლებში განახორციელა 144 028 პირის (საქართველოს მოქალაქეები (მათ შორის ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მიერ მაღალი რისკის ზონად ნომინირებული არეებიდან შემოსულ საქართველოს მოქალაქეები) და უცხო ქვეყნის მოქალაქეები) განთავსებასთან, ტრანსპორტირებასთან, კვებასთან, დასუფთავებასთან, უსაფრთხოებასა და საკარანტინო პერიოდში შესაბამისი პირობების შექმნასთან დაკავშირებული სხვადასხვა სახის ღონისძიებები. ასევე, განხორციელდა ახალ კორონავირუსთან დაკავშირებული ჩარტერული ფრენების სუბსიდირება ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებიდან მოქალაქეების სამშობლოში დაბრუნების მიზნით. სულ ამ მიზნით საანგარიშო პერიოდში მიმართულ იქნა 97.9 მლნ ლარი; საქართველოს მთავრობასა და ვაქცინების გლობალურ ალიანსს (GAVI ALLIANCE) შორის გაფორმებული შეთანხმების (COMMITMENT AGREEMENT) თაობაზე, საქართველოს მთავრობის 50  განკარგულების შესაბამისად COVID-19-ის ვაქცინაზე ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით მიმართულ იქნა 16.7 მლნ ლარზე მეტი; COVID-19-ზე რეაგირების საგანგებო ღონისძიებების უზრუნველსაყოფად სამედიცინო დაწესებულებათა აღჭურვა/რეაბილიტაციის ღონისძიებების დასაფინანსებლად მიიმართა 68.8 მლნ ლარი, მათ შორის 33.8 მლნ ლარი - ინფექციური პათოლოგიის მართვის ხელშეწყობის ღონისძიებების ფარგლებში, სს „ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიეროპრაქტიკული ცენტრის“ პროფილური შენობით უზრუნველყოფისათვის; მისახლეობის სოციალური დაცვის მიმართულებით:     ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესების გამო განხორციელდა მოსახლეობის სოციალური დახმარება კომუნალური გადასახადების სუბსიდირებით, კერძოდ: ელექტროენერგიის 200 კილოვატ/საათი ან 200 კილოვატ/საათზე ნაკლები მოცულობის, ბუნებრივი გაზის 200 მ³ ან 200 მ³-ზე ნაკლები მოცულობის, ასევე სასმელი წყლის/წყალარინების და დასუფთავების მოსაკრებლის გადასახადის სუბსიდირება. სულ საანგარიშო პერიოდში აღნიშნული მიზნით გადარიცხულ იქნა 328.8 მლნ ლარი, კერძოდ საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ხაზით გამოეყო 172.7 მლნ ლარი, ხოლო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ხაზით - 210.0 მლნ ლარი); ახალი კორონავირუსით (SARS-COV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) შედეგად მიყენებული ზიანის შემსუბუქების მიზნობრივი სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში განხორციელდა საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი: მოწყვლადი ჯგუფების (სოციალურად დაუცველი ოჯახები, მკვეთრად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვები, დაქირავებით მომუშავე ფიზიკური პირები, ინდივიდუალური მეწარმეები და გადასახადის გადამხდელი ფიზიკური პირები) ფულადი დახმარების/კომპენსაციის დაფინანსება:  სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული, 65 000-დან 100 000-მდე სარეიტინგო ქულის მქონე ოჯახებისთვის − ოჯახის წევრზე 35 ლარის (ერთწევრიანი ოჯახისთვის − 70 ლარის, ორწევრიანი ოჯახისთვის − 90 ლარის); სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული, 100 000-მდე სარეიტინგო ქულის მქონე ოჯახებისთვის, რომელთაც ჰყავთ 3 ან 3-ზე მეტი 16 წლის ასაკის ჩათვლით ბავშვი, ოჯახზე 100 ლარის ოდენობით (6 თვე). სულ საანგარიშო პერიოდში მიიმართა 64.7 მლნ ლარი;  მკვეთრად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვებისთვის, თვეში 100 ლარის ოდენობით (6 თვე). სულ მიიმართა 26.0 მლნ ლარი;  დაქირავებით მომუშავე ფიზიკური პირებისთვის ყოველთვიურად 200 ლარის (162.3 ათას პირზე), სულ მიმართული თანხა 131.2 მლნ ლარი;  თვითდასაქმებულთა და 2020 წლის ბოლოს გამოცხადებული შეზღუდვებიდან გამომდინარე გაჩერებული ობიექტებში მომუშავე პირებისათვის − ერთჯერადი დახმარების სახით − 300 ლარი (პირველ ეტაპზე 248.9 ათას პირზე, ხოლო მეორე ეტაპზე 120.4 ათას პირზე). სულ მიმართულ იქნა 110.8 მლნ ლარი; ახალი კორონავირუსით (SARS-COV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) შედეგად მიყენებული ზიანის შემსუბუქების მიზნით სოციალური დაცვის მიმართულებით საანგარიშო პერიოდში გაიცა 18 წლამდე ბავშვთა ერთჯერადი 200 ლარიანი დახმარება (904.1 ათასზე მეტ ბავშვზე). სულ საანგარიშო პერიოდში აღნიშნული ღონისძიებების დასაფინანსებლად მიმართულ იქნა 187.8 მლნ ლარი (აღნიშნული ღინისძიების დაფინანსების მიზნით საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ უზრუნველყო 122.8 მლნ ლარის გამოყოფა „SropCov ფონდი“-დან); ახალი კორონავირუსით (SARS-COV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) შედეგად მიყენებული ზიანის შემსუბუქების მიზნით უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სოციალურად 51 დაუცველი სტუდენტების სწავლის საფასურის დასაფინანსებლად ერთჯერადი სოციალური დახმარებით უზრუნველყოფილ იქნა 16.6 ათასი სტუდენტი. სულ საანგარიშო პერიოდში აღნიშნული ღონისძიებების დასაფინანსებლად მიმართულ იქნა 14.8 მლნ ლარი. ბიზნესის მხარდაჭერის მიმართულებით:     საანგარიში პერიოდში 315.5 მლნ ლარამდე საშემოსავლო გადასახადის შეღავათის (ხელფასის პირველი 750 ლარზე) სარგებელი მიიღო ბიზნესმა იმ დამსაქმებელებზე, რომელთა ხელფასიც არ აღემაება 1500 ლარს; კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელებიდან გამომდინარე, ეკონომიკის წინაშე არსებული ახალი გამოწვევების საპასუხოდ გაფართოვდა ბიზნესის მხარდაჭერის არსებული პროგრამები (საკრედიტოსაგარანტიო სქემა და მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობა - მცირე გრანტები), შემუშავდა ბიზნესის ხელშეწყობის დამატებითი ეფექტური მექანიზმები (ტურიზმის და სამშენებლო სექტორის მიმართულებებით) და აგრეთვე, შემუშავდა, საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცდა და ამოქმედდა პროგრამა „თანადაფინანსების მექანიზმი მცირე, საშუალო და საოჯახო სასტუმრო ინდუსტრიის მხარდაჭერისთვის“. საანგარიშო პერიოდში აღნიშნული პროგრამების ფარგლებში განხორციელდა შემდეგი ღონისძიებები:  ყველაზე მეტად დაზარალებული ტურიზმის სექტორის მხარდაჭერისა და გაჯანსაღებისათვის (მცირე, საშუალო და საოჯახო სასტუმროები) თანადაფინანსება გაიცა არსებული სასტუმროების 3 254 სესხზე 45.6 მლნ ლარის ოდენობით;  დაზარალებული საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაციასთან (IATA) თანამშრომლობისა და გენერალური გაყიდვების აგენტის (GSA) საქმიანობის ფარგლებში ოპერირებადი მეწარმე სუბიექტების მხარდასაჭერად თანადაფინანსება გაიცა 39 გარანტიაზე 0.24 მლნ ლარის ოდენობით, ხოლო ღონისძიების ორგანიზების ინდუსტრიაში ოპერირებადი მეწარმე სუბიექტების მხარდასაჭერად - 55 სესხზე 0.67 მლნ ლარის ოდენობით და სარესტორნო ინდუსტრიაში ოპერირებადი ბიზნესების მხარდასაჭერად - 420 სესხზე 4.7 მლნ ლარის ოდენობით;  საკრედიტო-საგარანტიო სქემის ფარგლებში გაფორმდა 174 ხელშეკრულება (მ.შ. ახალი სესხი 154, რესტრუქტურიზაცია/რეფინანსირება - 20). დამტკიცებული სესხის მოცულობამ შეადგინა 148.5 მლნ ლარი, რომლის საგარანტიო თანხაა 37 მლნ ლარი, ხოლო ღონისძიების ორგანიზების ინდუსტრიაში და სარესტორნო ინდუსტრიაში ოპერირებადი მეწარმე სუბიექტების მხარდასაჭერად დამატებით გამოიყო 10 მლნ ლარი;  სამშენებლო სექტორის ხელშემწყობი პროგრამის ფარგლებში შემუშავდა იპოთეკური კრედიტების მხარდამჭერი პროგრამა, რომელიც მოიცავს ორ კომპონენტს (სუბსიდირების კომპონენტი და საგარანტიო კომპონენტი). საანგარიშო პერიოდში პროცენტის სუბსიდირების მექანიზმით ისარგებლა 8 443 ბენეფიციარმა, რომელთაგან 2072-მა ისარგებლა სესხის გარანტიითაც. ჯამურმა სესხის მოცულობამ 827.9 მლნ ლარი შეადგინა, ამ მიმართულებით სუბსიდირებაზე ხარჯმა შეადგინა 0.94 მლნ ლარი, ხოლო გარანტიის სახით ბანკებში განთავსდა დეპოზიტები 8.1 მლნ ლარის ოდენობით; საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული პროგრამის ფარგლებში, რომლის მიზანია პირველადი მოხმარების სასურსათო პროდუქტებზე არსებული საცალო სარეალიზაციო ფასების შენარჩუნება, საანგარიშო პერიოდში სუბსიდირებული იქნა - 3 180.8 ტონა პროდუქტი (მათ შორის: მაკარონის ნაწარმი - 264.8 ტონა, მზესუმზირის ზეთი 764.1 ტონა, რძის ფხვნილი - 746.3 ტონა, შაქარი - 1 151.0 ტონა, ბრინჯი - 1.11 ტონა, ხორბალი - 253.4 ტონა). ასევე განხორციელდა „ხორბლის იმპორტის სუბსიდირების სახელმწიფო პროგრამა“, რომლის ფარგლებში სუბსიდირებული ხორბლის ჯამურმა მოცულობამ შეადგინდა 40 000 ტონა. სულ საანგარიშო პერიოდში ამ მიზნით მიიმართა 6.2 მლნ ლარი; საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად საანგარიშო პერიოდში პირველადი მოხმარების სასურსათო პროდუქტების მარაგების შექმნის მიზნით შესყიდულია: შაქარი 52       5 000 ტონა (2.6 მლნ აშშ დოლარი), მაკარონი 400 ტონა (0.2 მლნ აშშ დოლარი), ზეთი 1.5 მლნ ლიტრი (1.4 მლნ აშშ დოლარი). ჯამში ხელშეკრულებები გაფორმეულია 4.2 მლნ აშშ დოლარის პროდუქციაზე (ზეთი, შაქარი, მაკარონის ნაწარმი). ასევე, „ხორბლის ფქვილის სუბსიდირების სახელმწიფო პროგრამის“ ფარგლებში დასასუბსიდირებელი ფქვილის მოცულობამ 19.2 ათასი ტონა შეადგინა (3.8 მლნ ლარი) (საანგარიშო პერიოდში სუბსიდირება გაცემულია 2.5 ათას ტონა ფქვილზე 0.5 მლნ ლარის ოდენობით). სულ საანგარიშო პერიოდში ამ მიზნით მიიმართა 13.5 მლნ ლარი; საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებით აგროწარმოების ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში სულ გაფორმდა 384 თანადაფინანსების ხელშეკრულება, მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის შეძენის ფარგლებში - 252, სასათბურე მეურნეობის მოწყობის ფარგლებში - 104 და სარწყავი სისტემის მოწყობის მიზნით - 28 ხელშეკრულება. სულ საანგარიშო პერიოდში ამ მიზნით მიიმართა 9.2 მლნ ლარი; საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული წესების შესაბამისად საანგარიშო პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეთა ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამაში ჩართული იქნა 246 871 ფერმერი, მათ შორის აგრობარათი (ბარათზე დარიცხული ქულები) გამოიყენა - 139 817 ფერმერმა (ბენეფიციარები აგრობარათებზე დარიცული ქულების/სუბსიდიის ათვისებას განაგრძობენ 2021 წლის მაისამდე პერიოდის განმავლობაში). სულ საანგარიშო პერიოდში ამ მიზნით მიიმართა 29.2 მლნ ლარი; საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად 2020 წლის რთველის ფარგლებში ყურძნის მიღება-გადამუშავების (კომპანიების სუბსიდირების), ასევე რთველის ორგანიზებულად ჩატარების და ღვინის კომპანიების წინაშე აღებული ვალდებულებების სრულყოფილად შესრულების მიზნით, მიმართულმა ასიგნებებმა შეადგინა 104.3 მლნ ლარი. შესაბამისად საანგარიშო პერიოდში კახეთში ღვინის საწარმოებს ყურძენი 25 ათასმა მევენახემ ჩააბარა, რომელთა შემოსავალმა 310.0 მლნ ლარს მიაღწია; ტურისტული სექტორი 2020 წელს გათავისუფლდა ქონების გადასახადისგან; COVID-19-თან დაკავშირებული ანტიკრიზისული ღონისძიებების ფარგლებში საქართველოს 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის ცვლილების მე-8 თავის 23-ე მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, ეკონომიკის გრძელვადიანი რესურსით უზრუნველყოფის ხელშეწყობის მექანიზმის ფარგლებში დამატებით განხორციელებული 594.3 მლნ ლარის ემისიის 10 წლის ვადის მქონე სახაზინო ობლიგაციებად განთავსებიდან მიღებული სახსრები საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ სრულად განათავსა კომერციული ბანკების სადეპოზიტო სერტიფიკატებში (შეიძინა სადეპოზიტო სერტიფიკატები) საქართველოს მთავრობის 2020 წლის 22 მაისის N845 განკარგულების შესაბამისად. COVID-19-თან დაკავშირებული ანტიკრიზისული ღონისძიებების ფარგლებში ზედმეტად გადახდილი გადასახადების დაბრუნების პროცესი ინტენსიურად მიმდინარეობდა და 2020 წლის მონაცემებით გადამხდელებს დაუბრუნდათ 1 040.1 მლნ ლარამდე. პანდემიისთან დაკავშირებული სხვადასხვა ღონისძიებები:  StopCoV ფონდში მობილიზებული თანხიდან, 2020 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის თანახმად 132.9 მლნ ლარის განკარგვა განხორციელდა საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით პანდემიის საწინააღმდეგო ღონისძიებებისა და მისი გავრცელებიდან გამომდინარე დაზარალებულთა დახმარების დასაფინანსებლად. საანგარიშო პერიოდში საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ხაზით მიიმართა 123.7 მლნ ლარი (ახალი კორონავირუსის (SARS-COV-2) გამოწვეული ინფექციის (COVID-19) შედეგად მიყინებული ზიანის შემსუბუქება), საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს ხაზით - 5.7 მლნ ლარი (2020-2021 წლების განმავლობაში ზოგიერთი სახის საწმენდი და სადეზინფექციო მოწყობილობების შესყიდვა), ხოლო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ხაზით 3.6 მლნ ლარი საზოგადოებრივი უსაფრთხოების მართვის ცენტრის ცხელ ხაზებზე „112“ და „144“ გაზრდილი მიმართვიანობიდან გამომდინარე ცენტრის IT 53          ინფრასტრუქტურის გაძლიერების მიზნით, ასევე შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაში არსებული ლაბორატორიის მიერ კორონავირუსზე ლაბორატორიული გამოკვლევის ან/და სწრაფი ტესტირების ჩატარების და მასთან დაკავშირებული სხვა ღონისძიებების დასაფინანსებლად; ავტოიმპორტიორებს 2020 წლის 1 მაისამდე შემოყვანილი ავტომობილების განბაჟების ვადა 2021 წლის 1 მარტამდე გაუხანგრძლივდათ. საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე 2020 წლის 1 მაისამდე შემოყვანილი მექანიკური სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი თავისუფლდება აღნიშნული სატრანსპორტო საშუალების წარდგენის/ზოგადი დეკლარირების/დეკლარირების ვადის ან სატრანსპორტო საშუალების გამოცხადების ვადის დარღვევისათვის ან საბაჟო პროცედურის პირობების დარღვევისათვის საქართველოს საბაჟო კოდექსის შესაბამისი მუხლებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან, აგრეთვე აღნიშნულ სატრანსპორტო საშუალებაზე საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის განსაზღვრული საურავისაგან. კორონავირუსის გავრცელების აღმკვეთი ღონისძიებების ფარგლებში საქართველოს საბაჟო საზღვარზე კანონმდებლობით განსაზღვრულ სანიტარულ-საკარანტინო ღონისძიებებს ახორციელებენ შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე ეპიდემიოლოგები/ოპერატორები; საერთაშორისო გადაადგილებისთვის განკუთვნილ საჰაერო, სახმელეთო და საზღვაო შემოსასვლელ პუნქტებში მგზავრთა/მძღოლთა თერმოსკრინინგის პროცედურების უზრუნველსაყოფად დამონტაჟდა 9 ცალი თერმოსკანერი. შემუშავდა, განთავსდა და მხარდაჭერილია 8 სხვადასხვა ვებ-გვერდი, პორტალი და/ან საინფორმაციო პლატფორმა (მათ შორის, კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის ოთხენოვანი ვებ-გვერდი https://stopcov.ge/). საგარეო საქმეთა სამინისტრო მუდმივ კოორდინაციაში იმყოფებოდა საქართველოში აკრედიტებულ დიპლომატიურ მისიებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, აგრეთვე საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, რათა ერთობლივი ძალისხმევით შესაძლებელი გამხდარიყო საოკუპაციო ხაზის მეორე მხარეს მცხოვრები მოსახლეობის დახმარება ვირუსის გავრცელების წანააღმდეგ ბრძოლაში; კორონავირუსის პანდემიის პირობებში საზღვარგარეთ მყოფ საქართველოს 23 309 მოქალაქეს გაეწია სხვადასხვა სახის დახმარება, კერძოდ: საცხოვრებლითა და საკვებით უზრუნველყოფილ იქნა 1 189 მოქალაქე; მხოლოდ საცხოვრებლით უზრუნველყოფილ იქნა 786 მოქალაქე; საკვებით და პირველადი მოხმარების ნივთებით უზრუნველყოფილ იქნა 5 312 მოქალაქე; ფულადი დახმარება გაეწია 85 მოქალაქეს; სამედიცინო დახმარებითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფილი იქნა 1 742 მოქალაქე; ტრანსპორტირებაში დახმარება გაეწია 4 725 მოქალაქეს; სხვადასხვა სახის სამართლებრივი და ტექნიკური დახმარება გაეწია 9 119 მოქალაქეს; სამგზავრო ბილეთით უზრუნველყოფილი იქნა 336 მოქალაქე; სამსახურის მოძიებაში დახმარება გაეწია 15 მოქალაქეს; ქვეყანაში COVID-19-ის გავრცელების პრევენციის მიზნით, დისტანციური სწავლების ფორმაზე გადასვლიდან გამომდინარე, მომზადდა და ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებს მიეწოდათ რეკომენდაციები სასწავლო პროცესის მაქსიმალურად ეფექტიანად წარმართვასთან დაკავშირებით. ასევე, დაიწყო მუშაობა პროექტზე „ტელე-სკოლა“. პროექტის ფარგლებში, მედიაპლატფორმა, მეორე არხის, ვებპორტალი 1tv.ge, საქართველოს პირველი არხის youtube და ფეისბუქ გვერდების საშუალებით, I-XII კლასების მოსწავლეებს (მათ შორის აბიტურიენტებს) შესთავაზებს ტელეგაკვეთილებს და გასართობ-შემეცნებით გადაცემებს; საჯარო სკოლებში განსახორციელებელ სადენზიფექციო სამუშაოებთან დაკავშირებით ხელშეკრულების ფარგლებში 1 299 საჯარო სკოლისთვის შეძენილია 5 000 ცალი დისპენსერი და 80 ტონა სადეზინფექციო ხსნარი. სასწავლო პროცესის უსაფრთხო გარემოში გამართულად და უწყვეტად წარმართვის მიზნით, საჯარო სკოლები აღიჭურვენ პირბადეების სარეზერვო მარაგით, სულ შესყიდულ იქნა 813 604 პირბადე; საქართველოს მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად, ქვეყანაში კორონავირუსის გავრცელების პრევენციის მიზნით, ასაკით პენსიონერთათვის მარტში 54     განხორციელდა აპრილის პენსიის წინსწრებად და განსხვავებული წესით გაცემა. ამასთან, განსახორციელებელი საკომპენსაციო ზომების ფარგლებში, შესაბამის სამიზნე ჯგუფებს არ შეუჩერდათ და უწყვეტად გაუგრძელდათ სახელმწიფო გასაცემლების მიღება, მიუხედავად კანონმდებლობით დადგენილი შეჩერების საფუძვლ(ებ)ის წარმოშობისა; შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატმა ახალი კორონავირუსის (COVID-19) ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გავრცელების პრევენციის, ასევე, მასთან ბრძოლის მიზნით, ოკუპირებული აფხაზეთის რეგიონს გადასცა სხვადასხვა სახის სამედიცინო საშუალება და აღჭურვილობა. ქართველმა ექიმებმა ონლაინ კონსულტაციები გაუწიეს აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრებ აფხაზ ექიმებს; შედგა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ექსპერტთა ვიზიტი აფხაზეთის რეგიონში, ადგილზე ვითარების შესწავლის მიზნით; აფხაზეთის ტერიტორიიდან საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე მკურნალობის მიზნით გადმოყვანილ იქნა ახალი კორონავირუსით (COVID-19) ინფიცირებული პაციენტები; აფხაზეთის ოკუპირებულ რეგიონში მცხოვრები მოსახლეობისათვის სწრაფი და ეფექტიანი სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფის მიზნით აღიჭურვა და ფუნქციონირება დაიწყო რუხის მრავალპროფილურმა კლინიკამ; აფხაზურ და ოსურ ენებზე მომზადებულ იქნა ინფორმაცია ახალი კორონავირუსისგან (COVID-19) თავის დაცვის რეკომენდაციებსა და წესებთან დაკავშირებით და შემდგომი გავრცელებისათვის მიეწოდა ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონში მოქმედ საერთაშორისო ორგანიზაციებს, კონფლიქტის თემაზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციებს, ასევე, ითარგმნა და ამოქმედდა აფხაზურ და ოსურ ენოვანი ოფიციალური საიტი www.StopCov.ge; აფხაზეთის რეგიონიდან საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიაზე დარჩენილ ყველა 247 სტუდენტს აუნაზღაურდა ბინის ქირის საფასური, ასევე, სტუდენტებს თბილისში, ზუგდიდში და ქუთაისში გადაეცათ საკვები პროდუქტები და ჰიგიენის ნივთები. საქართველოს 2021 წლის ბიუჯეტის საპროგნოზო მაჩვენებლები „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი დამტკიცდა გასული წლის დეკემბერში, რა დროსაც საქართველოში ახალი კორონავირუსის COVID-19 გავრცელების მაჩვენებელი ყველაზე მაღალ ნიშნულზე იყო და შესაბამისად მნიშვნელოვანი შეზღუდვები მოქმედებდა, რაც დიდ გავლენას ახდენდა ეკონომიკის განვითარებაზე. 2020 წლის ბოლოსთვის არსებული ვითარების გათვალისწინებით ეკონომიკის მყისიერი აღდგენის მოლოდინები არ არსებობდა და 2021 წლის ბიუჯეტიც დაიგეგმა მეტწილად პანდემიის მართვისა და მისი გავრცელების შესაკავებლად დაწესებული შეზღუდვების ეფექტის ნაწილობრივ გასანეიტრალებლად. ბიუჯეტი, შეზღუდული ფისკალური რესურსის მიუხედავად, ითვალისწინებდა მოსახლეობის და ბიზნესის მხარდამჭერი პროგრამების და ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებების დაფინანსებას. 2021 წელი საკმაოდ მძიმე ეკონომიკური ტენდენციებით დაიწყო და იანვარში რეალური ეკონომიკის კლებამ 11,5%, ხოლო თებერვალში 5,1% შეადგინა. ეკონომიკური განვითარების ტენდენციებში დადებითი დინამიკა პირველად მარტში დაფიქსირდა, თუმცა ჯამურად, პირველ კვარტალში ეკონომიკური კლების მაჩვენებელმა 4,5% შეადგინა. ეკონომიკური პარამეტრები რადიკალურად შეიცვალა აპრილიდან, რა დროსაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპორტ-იმპორტის, დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვების, საფინანსო სექტორის ზრდის, წმინდა ფულადი გზავნილების და სხვა ეკონომიკური მაჩვენებლები. 55 დადებითი ეკონომიკური ტენდენციების გათვალისწინებით, მიმდინარე წლის ივლისში განახლდა მაკროეკონომიკური პროგნოზები და განხორციელდა ცვლილებები 2021 წლის ბიუჯეტში. ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლების მოცულობა 2021 წელს განისაზღვრა 14 579.0 მლნ ლარით, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 25.5%-ს გაუტოლდა. გადასახადების საპროგნოზო მოცულობა განისაზღვრა 12 922.0 მლნ ლარით, ხოლო მისი წილი მშპ-ის მიმართ 22.6%-ს შეადგენს. მათ შორის:  საშემოსავლო გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 3 676.0 მლნ ლარს.  მოგების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 951.0 მლნ ლარს.  დამატებული ღირებულების საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 5 860.0 მლნ ლარს.  აქციზის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 1 800.0 მლნ ლარს.  იმპორტის გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 80.0 მლნ ლარს.  ქონების გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებელი შეადგენს 475.0 მლნ ლარს.  სხვა გადასახადის საპროგნოზო მაჩვენებლი 80.0 მლნ ლარს. გრანტების საპროგნოზო მოცულობა განისაზღვრა 457.0 მლნ ლარით, რაც მშპ-ს მიმართ 0.8%-ს შეადგენს; სხვა შემოსავლების საპროგნოზო მოცულობა განისაზღვრა 1 200.0 მლნ ლარით, რაც მშპ-ს მიმართ 2.1%ს შეადგენს; არაფინანსური აქტივების კლებიდან მისაღები თანხების მოცულობა განისაზღვრა 480.0 მლნ ლარით, რაც მშპ-ს 0.8%-ია. ფინანსური აქტივების კლებით მისაღები თანხების მოცულობა განისაზღვრა 210.0 მლნ ლარით, რაც მშპს 0.4%-ია. ვალდებულებების ზრდის მოცულობა განისაზღვრა 5 124.0 მლნ ლარით, რაც მთლიანი შიდა პროდუქტის 9.0%-ია. მიმდინარე წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონში განხორციელებული ცვლილებების მიხედვით სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელები გაიზარდა 1 114.2 მლნ ლარით და შეადგენს 19 498.7 მლნ ლარს. 2021 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტით გამოსაყოფი ასიგნებები სხვადასხვა სფეროების მიხედვით შემდეგნაირად გადანაწილდა:         სოციალური სფერო - 4 452.6 მლნ ლარი, განათლება - 1 739.1 მლნ ლარი; ჯანმრთელობის დაცვა - 2 125.9 მლნ ლარი; ტრანსპორტი - 1 559.4 მლნ ლარი; სოფლის მეურნეობა - 578.7 მლნ ლარი; ენერგეტიკა - 43.4 მლნ ლარი; დასვენება, კულტურა, სპორტი, რელიგია - 380.2 მლნ ლარი; თავდაცვა, საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება - 2 318.0 მლნ ლარი.  ახალი კორონავირუსით გამოწვეული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესების გამო მოსახლეობის სოციალური დახმარებებისათვის გათვალისწინებულია 250.0 მლნ ლარი, ხოლო კომუნალური გადასახადების სუბსიდირებისათვის - 165.0 მლნ ლარი. ასევე, კორონავირუსით გამოწვეული ეკონომიკური საფრთხეების თავიდან არიდებისთვის გათვალისწინებულია 100.0 მლნ ლარი; კორონავირუსული 56 დაავადების COVID 19-ის მართვისთვის განსაზღვრულია 810.0 მლნ ლარი, ხოლო კარანტინისა და სხვა ღონისძიებების განხორციელებისათვის - 21.0 მლნ ლარი. გარდა აღნიშნულისა, ბიზნესის ხელშეწყობის მიზნით გათვალისწინებულია საშემოსავლო და ტურიზმის სექტორის ქონების გადასახადების შეღავათი 267.0 მლნ ლარის ოდენობით.  მოსახლეობის საპენსიო უზრუნველყოფისთვის გამოყოფილია 2 600.0 მლნ ლარი;  სხვადასხვა კატეგორიის ბენეფიციართა სოციალური დახმარებებისთვის გამოყოფილია 891.0 მლნ ლარი;  მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვისათვის გათვალისწინებულია 2 010.5მლნ ლარი, მათ შორის საყოველთაო ჯანდაცვისათვის - 800.0 მლნ ლარი, ხოლო ახალი კორონავირუსული დაავადების COVID 19- ის მართვისთვის - 810.0 მლნ ლარი;  მეწარმეობის განვითარების ხელშეწყობაზე მიმართული იქნება 357.2 მლნ ლარი, მათ შორის ახალი კორონავირუსით გამოწვეული ეკონომიკური საფრთხეების თავიდან არიდებისთვის - 265.0 მლნ ლარი;  2021 წელს საგზაო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციისათვის დაგეგმილია 1 538.9 მლნ ლარის მიმართვა;  რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის, აგრეთვე წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაციისათვის და მყარი ნარჩენების მართვაზე მიიმართება 716.6 მლნ ლარი;  სხვადასხვა რეგიონებში ინფრასტრუქტურული პროექტების დაფინანსების მიზნით საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან მიიმართება 410.0 მლნ ლარი, ხოლო მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების ფონდისათვის გათვალისწინებულია - 15.0 მლნ ლარი.  სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია და აგროსექტორის განვითარებისათვის მიიმართება 90.7 მლნ ლარი, შეღავათიანი აგროკრედიტების გაცემის მიზნით - 153.0 მლნ ლარი, მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარების მიზნით - 152.8 მლნ ლარამდე;  იძულებით გადაადგილებულ პირების მხარდაჭერისათვის გამოყოფილია 128.1 მლნ ლარი;  ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების დასაფინანსებლად მიიმართება 895.6 მლნ ლარი, საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფაზე - 18.4 მლნ ლარი, მოსწავლეების სახელმძღვანელოებით უზრუნველყოფაზე - 28.3 მლნ ლარი, „ჩემი პირველი კომპიუტერი“ პროგრამის დაფინანსებზე - 57.9 მლნ ლარი;  საგანმანათლებლო, სამეცნიერო, კულტურასა და სპორტის ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე მიიმართება 151.8 მლნ ლარი;  საქართველოს ენერგოსისტემის გასაუმჯობესებლად გამოყოფილია 51.5 მლნ ლარი, ხოლო მოსახლეობის ელექტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესებაზე - 22.8 მლნ ლარი;  სამედიცინო დაწესებულებების რეაბილიტაციასა და აღჭურვაზე მიიმართება 58.0 მლნ ლარი;  დაგროვებითი საპენსიო სქემის თანადაფინანსებაზე მიმართული იქნება 220.0 მლნ ლარი; 2021 წლის 8 თვის ნაერთი ბიუჯეტის შემოსულობების შესრულება მლნ ლარი დასახელება 2021 წლის გეგმა 8 თვე ფაქტი % შესრულება 14,579.0 9,435.8 64.7% გადასახადები 12,922.0 8,319.1 64.4% გრანტები 457.0 284.1 62.2% სხვა შემოსავლები 1,200.0 832.6 69.4% შემოსავლები  გადასახადების სახით მობილიზებულია 8 319.1 მლნ ლარი, რაც წლიური საპროგნოზო მაჩვენებლის (12 922.0 მლნ ლარი) 64.4%-ია. 57  გრანტების სახით მობილიზებულია 284.1 მლნ ლარი, რაც წლიური საპროგნოზო მაჩვენებლის (457.0 მლნ ლარი) 62.2%-ია.  სხვა შემოსავლების სახით მობილიზებულია 832.6 მლნ ლარი, რაც წლიური საპროგნოზო მაჩვენებლის (1 200.0 მლნ ლარი) 69.4%-ია.  არაფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 228.1 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (480.0 მლნ ლარი) 47.5%-ია.  ფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 58.9 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (210.0 მლნ ლარი) 28.1%-ია. ვალდებულებების ზრდიდან მობილიზებული იქნა იქნა 3 481.2 მლნ ლარი, მათ შორის (-665.5) მლნ ლარი საშინაო ფასიანი ქაღალდების გამოშვებით, 817.8 მლნ ლარი - საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაციებიდან და სხვა სახელმწიფოების მთავრობებისგან მიღებული საინვესტიციო შეღავათიანი კრედიტები, 1 615.7 მლნ ლარი - ბიუჯეტის მხარდამჭერი კრედიტები, 1 713.1 - ევრობონდების გამოშვებით მიღებული სახსრები. საქართველოს 2022-2025 წლების შემოსულობების პროგნოზი საშუალოვადიან პერიოდში საბიუჯეტო შემოსულობების პროგნოზული გათვლებისას, გათვალისწინებულ იქნა ფისკალურ სფეროში გასატარებელი ღონისძიებებიდან გამომდინარე მოსალოდნელი ცვლილებები და მის მიერ გამოწვეული შესაძლო შედეგები. 2022-2025 წლების ბიუჯეტის შემოსავლების საპროგნოზო მაჩვენებელი მშპ-ს მიმართ საშუალოდ 25.5%, ხოლო საგადასახადო შემოსავლების წილი საშუალოდ 23.5%-ის დონეზეა ნავარაუდევი. 2022 წელს ნაერთი ბიუჯეტის სხვა შემოსავლების წილი მთლიანი შიდა პროდუქტის მიმართ სავარაუდოდ 1.9%-ს გაუტოლდება, ხოლო არაფინანსური და ფინანსური აქტივების რეალიზაციიდან მისაღები თანხების მოცულობა მშპ-თან მიმართებაში შესაბამისად 0.5 და 0.2 პროცენტი იქნება. 58 ბიუჯეტის ძირითადი მაჩვენებლები (ათასი ლარი) 666. 0 12,9 59.6 ხარჯები შრომ ის ანაზღაურ ება საქონ ელი და მომსახურ ება პროც ენტი საგ არეო საშ ინაო სუბს იდიები გრან ტები სოცი ალური უზრუნვე ლყოფა სხვა ხარჯები 17,9 49.0 15,1 35.0 16,4 99.0 14,1 65.0 250. 0 250. 0 3,4 94. 0 2,3 34. 0 680 .0 11,0 62.6 456. 9 456. 9 320 .4 1,20 0.0 800. 0 11,5 25.3 1,5 92. 2 14,4 19.0 1,85 0.8 1,54 3.1 307 .7 1,88 0.7 1,52 9.1 769. 3 763. 7 19,4 12.0 16,3 55.0 17,8 82.0 15,3 45.0 250. 0 250. 0 3,7 77. 0 2,5 37. 0 720 .0 13,0 71.4 188. 7 188. 7 400 .0 1,10 0.0 670. 0 435 .0 1,20 0.0 720. 0 480 .0 1,28 0.0 760. 0 12,6 59.9 1,8 30. 0 14,2 28.3 12,2 92.7 2,0 32. 0 15,4 68.0 13,3 48.0 2,1 60. 0 16,4 27.0 1,97 6.9 1,64 6.9 330 .0 2,00 4.0 1,65 4.0 350 .0 2,35 0.0 1,90 0.0 450 .0 351 .6 2,24 0.0 1,84 0.0 400 .0 1,99 3.8 1,54 3.8 450 .0 2,26 0.0 1,80 0.0 9.2 883. 0 868. 0 15. 0 787. 0 775. 0 17. 0 858. 0 848. 0 ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები 982. 5 15,1 93.4 3,3 76. 9 2,1 22. 0 819 .9 სახელმწიფო ბიუჯეტი 459. 6 13,9 30.1 2025 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი 460. 1 16,4 82.1 სახელმწიფო ბიუჯეტი გრან ტები სხვა შემოსავლ ები 12,9 22.0 3,0 16. 1 1,8 59. 4 756 .7 2024 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი 9,36 4.8 12,3 19.5 სახელმწიფო ბიუჯეტი 10,9 64.4 14,5 78.9 2023 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი გადა სახადები 2,6 43. 7 1,5 99. 6 723 .7 სახელმწიფო ბიუჯეტი 10,4 90.4 2022 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი სახელმწიფო ბიუჯეტი 12,4 07.0 ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი ნაერთი ბიუჯეტი შემოსავლ ები დასახე ლება სახელმწიფო ბიუჯეტი 2021 წლის პროგნოზი 2020 წლის ფაქტი 20,9 96.0 17,7 26.0 19,4 46.0 16,7 06.0 250. 0 250. 0 4,0 40. 0 2,7 40. 0 770 .0 520 .0 1,30 0.0 770. 0 530 .0 14,1 67.0 2,3 00. 0 17,5 51.0 15,1 21.0 2,4 70. 0 2,57 0.0 2,09 0.0 480 .0 2,78 0.0 2,25 0.0 530 .0 460 .0 2,34 0.0 1,84 0.0 500 .0 2,49 0.0 1,95 0.0 540 .0 10. 0 977. 0 967. 0 10. 0 1,10 1.0 1,09 1.0 10. 0 336. 5 338. 0 250. 0 264. 0 273. 0 279. 0 436. 4 545. 0 537. 0 594. 0 704. 0 822. 0 1,45 1.5 837. 1 614 .4 1,59 5.0 865. 0 730 .0 1,52 8.3 698. 3 830 .0 1,72 0.0 900. 0 820 .0 1,80 0.0 950. 0 850 .0 1,83 0.0 970. 0 860 .0 236. 8 386. 3 4.9 214. 1 275. 0 10. 0 262. 0 338. 4 15. 0 280. 0 300. 0 20. 0 290. 0 300. 0 30. 0 290. 0 300. 0 30. 0 5,57 5.0 5,34 3.3 231 .8 5,91 5.0 5,65 0.0 265 .0 6,08 4.4 5,80 4.4 280 .0 6,23 0.0 5,93 0.0 300 .0 6,67 0.0 6,35 0.0 320 .0 7,23 0.0 6,86 0.0 370 .0 1,19 5.6 1,12 2.9 72. 8 1,59 5.0 1,51 5.0 80. 0 1,56 8.8 1,47 8.8 90. 0 1,77 0.0 1,67 0.0 100 .0 1,78 0.0 1,67 0.0 110 .0 1,83 0.0 1,70 0.0 130 .0 საოპერაც იო სალდო 552. 6 1,03 4.9 1,0 51. 5 159. 9 340. 4 1,1 86. 1 2,25 3.8 1,63 7.4 1,3 44. 9 2,48 1.0 1,78 7.0 1,3 34. 0 2,98 5.0 2,18 8.0 1,4 77. 0 3,44 5.0 2,60 5.0 1,5 70. 0 არაფინანს ური აქტივების ცვლილებ ა 4,02 1.5 3,22 9.3 1,3 61. 3 4,14 0.1 3,51 0.0 1,3 15. 9 5,03 0.2 4,25 4.7 1,5 04. 0 4,42 4.0 3,71 6.0 1,3 48. 0 4,89 9.0 4,10 6.0 1,4 73. 0 5,35 9.0 4,53 4.0 1,5 55. 0 ზრდ 4,22 9.4 3,32 7.5 4,62 0.1 3,86 0.0 5,33 0.2 4,45 4.7 3,86 6.0 4,25 6.0 5,60 9.0 4,68 4.0 207. 9 98.2 480. 0 350. 0 300. 0 200. 0 250. 0 150. 0 1,4 48. 0 100 .0 5,14 9.0 კლებ 1,6 04. 0 100 .0 4,67 4.0 ა 1,4 45. 9 130 .0 250. 0 150. 0 250. 0 150. 0 მთლიანი სალდო 4,57 4.1 4,26 4.2 3,98 0.2 3,85 0.4 129 .8 2,77 6.4 2,61 7.3 159 .1 1,94 3.0 1,92 9.0 14. 0 1,91 4.0 1,91 8.0 1,91 4.0 1,92 9.0 ა 1,4 71. 0 109 .7 309 .8 1,5 73. 0 100 .0 4.0 1,6 55. 0 100 .0 15. 0 61 2021 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი სახელმწიფო ბიუჯეტი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი სახელმწიფო ბიუჯეტი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი სახელმწიფო ბიუჯეტი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი სახელმწიფო ბიუჯეტი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ბალანსი 2025 წლის პროგნოზი სახელმწიფო ბიუჯეტი ვალდებუ ლების ცვლილებ ა ზრდ ა კლებ ა 2024 წლის პროგნოზი ა/რესპ-ების და მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტები ნაერთი ბიუჯეტი ფინანსურ ი აქტივების ცვლილებ ა ზრდ ა კლებ ა 2023 წლის პროგნოზი სახელმწიფო ბიუჯეტი დასახე ლება 2022 წლის პროგნოზი ნაერთი ბიუჯეტი 2020 წლის ფაქტი 1,75 8.3 2,08 2.2 166 .9 1,62 4.7 1,46 2.9 0.0 378. 5 549. 6 62. 9 277. 0 306. 0 11. 0 146. 0 157. 0 29. 0 85.0 85.0 40. 0 2,07 1.8 2,24 5.5 0.0 155. 0 316. 8 0.0 508. 5 699. 6 62. 9 421. 0 421. 0 40. 0 272. 0 272. 0 40. 0 250. 0 250. 0 40. 0 313. 5 163. 3 166 .9 1,77 9.7 1,77 9.7 0.0 130. 0 150. 0 0.0 144. 0 115. 0 29. 0 126. 0 115. 0 11. 0 165. 0 165. 0 0.0 6,33 2.4 6,34 6.4 142 .9 2,35 5.5 2,38 7.5 129 .8 3,15 4.9 3,16 6.9 222 .0 2,22 0.0 2,23 5.0 25. 0 2,06 0.0 2,07 5.0 25. 0 1,99 9.0 2,01 4.0 25. 0 7,29 0.4 7,29 0.4 173 .6 5,12 4.0 5,12 4.0 161 .8 4,40 3.8 4,40 3.8 254 .0 3,50 0.0 3,50 0.0 40. 0 3,50 0.0 3,50 0.0 40. 0 3,50 0.0 3,50 0.0 40. 0 958. 0 944. 0 30. 7 2,76 8.5 2,73 6.5 32. 0 1,24 8.9 1,23 6.9 32. 0 1,28 0.0 1,26 5.0 15. 0 1,44 0.0 1,42 5.0 15. 0 1,50 1.0 1,48 6.0 15. 0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით დადგენილი პარამეტრების გათვალისწინებით: ზღვრული ა) 2022 წელს სახელმწიფოს ერთიანი ბიუჯეტის უარყოფითი მთლიანი სალდო განისაზღვრება 2 750.7 მლნ ლარით, რაც პროგნოზირებული მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 4.3%-ს შეადგენს (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 3%); ბ) 2022 წლის ბოლოსათვის მთავრობის ვალის ზღვრული მოცულობა განისაზღვრება მშპ-ის 52.1%-ით (დადგენილი ზღვარი 60%), ხოლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების ფარგლებში აღებული ვალდებულებების მიმდინარე ღირებულება საორინტაციო შეფასება (2021 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით1) განისაზღვრება მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ-ის) 0.6%-ით, ჯამურად მშპ-ის 52.7% (დადგენილი ზღვარი – მშპ-ის 60%); თავი III მხარჯავი დაწესებულებებისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების და რიცხოვნობის ზღვრული მოცულობები, მათ მიერ დაგეგმილი პროგრამები და მათი დაფინანსება ათასი ლარი 1 შენიშვნა: 2021 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით PPP-ის ვალდებულებების შესახებ მონაცემებს განაახლებენ და საბიუჯეტო დოკუმენტაციაში ასახავენ შესაბამისი სუბიექტები 2020 წლის საანგარიშგებო პერიოდის აუდიტის დასრულებისთანავე. „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად, სუბიექტი აუდიტირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას წარადგენს არაუგვიანეს საანგარიშგებო პერიოდის მომდევნო წლის 1 ოქტომბრისა. 62 დასახელება მომუშავეთა რიცხოვნობა 2022 წელი 2023 წელი 2024 წელი 2025 წელი 1,182.0 64,736.0 73,447.8 76,582.0 79,910.0 საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია 69.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი 13.0 700.0 700.0 700.0 700.0 საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია 227.0 16,500.0 16,500.0 16,500.0 16,500.0 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური 351.0 17,129.0 17,634.0 18,154.0 18,690.0 საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია 529.0 30,428.0 31,287.0 69,137.0 71,537.0 საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო 73.0 4,250.0 4,250.0 4,250.0 4,250.0 საქართველოს უზენაესი სასამართლო 225.0 13,000.0 13,500.0 14,000.0 14,500.0 1,944.0 92,039.0 95,000.0 100,000.0 100,000.0 93.0 6,500.0 6,500.0 6,500.0 6,500.0 30.0 890.0 890.0 890.0 890.0 27.0 680.0 680.0 680.0 680.0 31.0 790.0 790.0 790.0 790.0 24.0 760.0 760.0 760.0 760.0 31.0 650.0 650.0 650.0 650.0 31.0 640.0 640.0 640.0 640.0 25.0 650.0 650.0 650.0 650.0 30.0 900.0 900.0 900.0 900.0 29.0 660.0 660.0 660.0 660.0 3,850.0 140,000.0 140,000.0 140,000.0 140,000.0 საქართველოს პროკურატურა 874.0 45,270.0 45,300.0 45,300.0 45,300.0 შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი 46.0 3,000.0 3,000.0 3,000.0 3,000.0 5,168.0 93,000.0 93,000.0 93,000.0 93,000.0 საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო 524.0 564,780.0 454,776.0 455,001.0 450,001.0 საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო 318.0 1,137,370.0 1,771,550.0 1,936,150.0 2,007,800.0 საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო 5,091.0 253,400.0 238,850.0 238,850.0 241,400.0 საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო 2,877.0 5,891,829.0 5,923,800.0 6,329,000.0 6,741,000.0 784.0 175,500.0 177,500.0 180,500.0 186,250.0 საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო 40,646.0 900,000.0 915,130.0 966,241.0 1,040,200.0 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 30,500.0 800,000.0 800,000.0 800,000.0 800,000.0 საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო 3,627.0 525,650.0 474,500.0 495,000.0 505,000.0 საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები საერთო სასამართლოები საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო 63 დასახელება მომუშავეთა რიცხოვნობა 2022 წელი 2023 წელი 2024 წელი 2025 წელი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო 1,520.0 1,589,495.0 1,989,300.0 2,077,600.0 2,182,100.0 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო 6,901.0 343,000.0 345,000.0 345,000.0 345,000.0 საქართველოს დაზვერვის სამსახური 0.0 14,500.0 14,500.0 15,000.0 15,500.0 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო 36.0 1,600.0 1,600.0 1,600.0 1,600.0 სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური 225.0 7,680.0 8,000.0 8,500.0 9,000.0 სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური 143.0 8,300.0 8,300.0 8,300.0 8,300.0 სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური 31.0 2,150.0 2,150.0 2,150.0 2,150.0 ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი 7.0 260.0 260.0 260.0 260.0 3,634.0 61,000.0 61,000.0 61,000.0 61,000.0 123.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 სსიპ – საზოგადოებრივი მაუწყებელი 0.0 81,810.0 90,620.0 98,500.0 106,700.0 სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო 65.0 3,200.0 4,000.0 4,000.0 4,000.0 ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია - სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია 85.0 2,500.0 2,500.0 2,500.0 2,500.0 საქართველოს საპატრიარქო 25,000.0 25,000.0 25,000.0 25,000.0 სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო 7,000.0 7,000.0 7,000.0 7,000.0 საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი 213.0 12,500.0 17,000.0 30,000.0 12,630.0 სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია 167.0 4,250.0 4,500.0 4,500.0 4,500.0 საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა 51.0 1,530.0 1,530.0 1,530.0 1,530.0 სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო 22.0 5,330.0 5,330.0 5,330.0 5,330.0 სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური 150.0 10,700.0 11,000.0 12,000.0 13,000.0 სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი 14.0 500.0 500.0 500.0 500.0 სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო 10.0 250.0 250.0 250.0 250.0 ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი 46.0 3,200.0 3,200.0 3,200.0 3,200.0 საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები საკანონმდებლო საქმიანობა საქართველოს საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება; ქვეყნის საშინაო და საგარეო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების განსაზღვრა; 64 საქართველოს კონსტიტუციით დადგენილ ფარგლებში საქართველოს მთავრობის საქმიანობის კონტროლი და სხვა უფლებამოსილებების განხორციელება; ევროკავშირის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; კონსტიტუციური პრინციპების შესაბამისად, ქვეყნის სრული პოლიტიკური სტაბილურობა, მის მართვა-გამგეობაში პოლიტიკური ძალების ფართოდ წარმოდგენა; სისტემის მოქალაქეთა მდგომარეობის გაუმჯობესების, ქვეყნის მდგრადი განვითარების და ცხოვრების ხარისხის ამაღლების ხელშეწყობა; საპარლამენტო საქმიანობის ღიაობა, ინფორმაციის გამჭვირვალობა და ხელმისაწვდომობა; მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდის ხელშეწყობა, ანგარიშვალდებულება; თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის ხელშეწყობა; საჯარო ინფორმაციის მიწოდების უზრუნველყოფა; გენდერულ საკითხებზე სისტემური და კოორდინირებული მუშაობის უზრუნველყოფა, გენდერული თანასწორობის შესახებ ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა და ქალთა გაძლიერების მხარდამჭერი ღონისძიებების განხორციელება. საბიბლიოთეკო საქმიანობა საბიბლიოთეკო ფონდების ორგანიზება, სისტემატური შევსება, დაცვა და მათი საყოველთაო ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; მონაცემთა ბაზების შექმნა და უცხოეთის საბიბლიოთეკო ფონდების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ბიბლიოთეკათმცოდნეობის, წიგნთმცოდნეობისა და ბიბლიოგრაფიის დარგებში სამეცნიეროკვლევითი საქმიანობის ორგანიზება; საერთაშორისო საბიბლიოთეკო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა; საბიბლიოთეკო დარგში ინოვაციური პროცესების მართვის ხელშეწყობა; საბიბლიოთეკო კადრების კვალიფიკაციის ამაღლება; საქართველოს ეროვნული ელექტრონული ბიბლიოთეკისა და ციფრული მემკვიდრეობის არქივის შექმნა; საბიბლიოთეკო პროცესებში და მკითხველთა მომსახურებისთვის ინტერნეტის გამოყენება; საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ოფიციალური ვებგვერდის სრულყოფა და მხარდაჭერა. 65 ჰერალდიკური საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირება ქვეყანაში ჰერალდიკური ნიშნებისა და სიმბოლოების მოწესრიგება და დამკვიდრება ევროპული სტანდარტების შესაბამისად; სახელმწიფო ცერემონიების, ოფიციალური ღონისძიებებისა და სამხედრო აღლუმების ჩატარებისას საჭირო სახელმწიფო სიმბოლოებისა და სხვა ჰერალდიკური ნიშნების, აგრეთვე საქართველოს სახელმწიფო დაწესებულებათა ჰერალდიკური ნიშნების, საქართველოს სახელმწიფო სამხედრო და სპეციალურ უწყებათა სპეციალური ფორმის ტანსაცმლის (უნიფორმების) და ემბლემების შექმნასა და გამოყენების წესების დადგენაში მონაწილეობა, სათანადო რეკომენდაციებისა და დასკვნების გაცემა; საქართველოს ტერიტორიული ჰერალდიკის სისტემური განვითარების უზრუნველყოფა; ჰერალდიკის საკითხებზე სამოქალაქო განათლების გავრჩელების ხელშეწყობა; ქვეყანაში სახელმწიფო სიმბოლიკისა და მისი მნიშვნელობის პოპულარიზაცია; ჰერალდიკის საკითხებზე ისტორიული მასალების (წყაროების) მოძიება (საქართველოში და მისი ფარგლების გარეთ) და ანალიზი; სახელმწიფო სიმბოლოებისა და განმასხვავებელი ნიშნების ნიმუშების ჰერალდიკური ექსპერტიზის, აგრეთვე მათი შექმნისა და გამოყენების შესახებ დასკვნების მომზადება. საქართველოს პარლამენტის ანალიტიკური და კვლევითი საქმიანობის გაძლიერება საქართველოს საპარლამენტო სუბიექტებისა და პარლამენტის აპარატის მიმართვებზე/შეკითხვებზე პასუხებისა და მათთან დაკავშირებული საინფორმაციო-ანალიტიკური მასალების მომზადება; პროაქტიული საქმიანობის განხორციელება; პოლიტიკის კვლევის დოკუმენტის შექმნა; ინტეგრირებული, ინტერდისციპლინური კვლევის წარმოებისა და განხილვის პროცესში მყოფ საკითხებზე პოლიტიკის კვლევის დოკუმენტის შექმნის უზრუნველყოფა; მიმდინარე აქტუალურ თემებზე, რომლებიც ანალიტიკური მიმოხილვების მომზადება. შეეხება საჯარო პოლიტიკის საკითხებს, შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი 66 კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის, მათ შორის, შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის, განხორციელება და კოორდინაცია, ოკუპირებული ტერიტორიების მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის − ჩართულობა თანამშრომლობის გზით, აგრეთვე ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელება, სამშვიდობო ინიციატივის − „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ განხორციელების კოორდინაცია, ჩართულობის სტრატეგიის სამოქმედო გეგმის განხორციელების მიზნით სამთავრობო კომისიის საქმიანობის ხელმძღვანელობა და საკოორდინაციო მექანიზმის ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების გასწვრივ ვაჭრობის წახალისება სამშვიდობო ინიციატივით გათვალისწინებული სტატუსნეიტრალური ინსტრუმენტებისა და ფინანსური მექანიზმების გამოყენებით; გაყოფილ საზოგადოებებს შორის ეკონომიკური კავშირების ხელშეწყობა, მათ შორის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის „მშვიდობის ფონდი უკეთესი მომავლისთვის“ და საგრანტო პროგრამის „აწარმოე უკეთესი მომავლისთვის“ საშუალებით; გამყოფი ხაზების გასწვრივ ეკონომიკური სივრცის შექმნა, არსებული სერვისებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ახალი სერვისების დანერგვა და ამოქმედება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მასალისა და ტექნიკის, მცენარეთა მოვლის საშუალებების მიწოდების და სხვადასხვა პარაზიტთან/მწერთან ბრძოლაში დახმარების გაწევის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გარემოს დაცვის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მიერ კონტროლირებულ ტერიტორიაზე განათლების ყველა საფეხურისა და ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა; მათთვის სასწავლო პროცესის სხვადასხვა (მათ შორის, დისტანციური) ფორმით შეთავაზების მხარდაჭერა; მათი პროფესიული განათლების სისტემაში ჩართვის ხელშეწყობა; აფხაზური ენის დაცვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების მიერ განათლების მშობლიურ ენაზე მიღებისა და საერთაშორისო საგანმანათლებლო პროგრამებში მონაწილეობის ხელშეწყობა; მათ მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მიღებული განათლების აღიარების უზრუნველყოფა სტატუსნეიტრალური მექანიზმის გამოყენებით; მათი სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვის გამარტივება და სამეცნიერო თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის სახელმწიფო პროგრამებისა და სერვისების ხელმისაწვდომობის გამარტივება და გაუმჯობესება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ჯანმრთელობის დაცვის სახელმწიფო პროგრამებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ოკუპირებული ტერიტორიებისთვის სხვადასხვა მედიკამენტისა და სამედიცინო ტექნიკის მიწოდება; ევროინტეგრაციის საკითხებზე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირების ცნობიერების ამაღლება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან, მათ შორის, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებიდან, და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის უვიზო მიმოსვლიდან გამომდინარე ყველა სარგებლისა და შესაძლებლობის შეთავაზება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები პირებისთვის საქართველოს მოქალაქის პასპორტის ხელმისაწვდომობის და სამოქალაქო აქტების გაცემის გამარტივების ხელშეწყობა; საერთაშორისო ორგანიზაციების ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჩართულობისა და საქმიანობის 67 ხელშეწყობა; ნდობის აღდგენის პროექტების განხორციელება; დიალოგის სხვადასხვა ფორმატისა და ორმხრივი შეხვედრების მხარდაჭერა; საერთაშორისო და დონორ ორგანიზაციებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან შეხვედრების ორგანიზება; ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების მეორე სამუშაო ჯგუფის ხელმძღვანელობა; გალსა და ერგნეთში გამართულ ინციდენტების პრევენციისა და მათზე რეაგირების მექანიზმის (IPRM) შეხვედრებში მონაწილეობა; საქართველოში და საზღვარგარეთ გამართულ ღონისძიებებში, საერთაშორისო ფორუმებსა და ფორმატებში მონაწილეობა, პარტნიორებთან მჭიდრო თანამშრომლობა; შერიგებისა და ჩართულობის პოლიტიკის საერთაშორისო მხარდაჭერის უზრუნველყოფა; ფინანსური დახმარების მობილიზება; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობის საჭიროებებზე რეაგირების დროებითი სამთავრობო კომისიის თანათავმჯდომარეობა; გამყოფი ხაზების სიახლოვეს მდებარე რეგიონების განვითარების ხელშეწყობა; გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში დაზარალებული მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა, ზამთრის პერიოდში მისი გათბობით უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სტუდენტებისა და მოსწავლეებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; მოსახლეობისთვის სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; დაზარალებულ სოფლებში ინფრასტრუქტურული ღონისძიებების განხორციელება; მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების ხელშეწყობა; აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გულრიფშის რაიონში ოჯახების დაბრუნების პროცესის ხელშეწყობა, ნებაყოფლობით დაბრუნებული მოსახლეობის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მისი საოჯახო მეურნეობების განვითარების მიზნით მატერიალური დახმარების გაცემა; სამშვიდობო პროცესში ქალების ჩართულობის ხელშეწყობა; ქალებზე, მშვიდობასა და უსაფრთხოებაზე გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციების შესრულების მხარდაჭერა; ქალთა და ქალთა საკითხებზე მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციების შეხვედრების ორგანიზება; ქვეყანაში მცხოვრები ეთნიკური უმცირესობების თანასწორობისა და ინტეგრაციის პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების ხელშეწყობა: სამოქალაქო და პოლიტიკურ ცხოვრებაში მათი თანაბარი და სრულფასოვანი მონაწილეობა − პოლიტიკური ჩართულობის გაზრდა, სამოქალაქო მონაწილეობის გაუმჯობესება, მათთვის მედიისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის გაზრდა; სახელმწიფო სერვისებისა და პროგრამების, ადამიანის უფლებების შესახებ მათი ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა; მცირერიცხოვანი და მოწყვლადი ეთნიკური უმცირესობების მხარდაჭერა; გენდერული თანასწორობის საკითხებზე ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა ცნობიერების ამაღლება; ადგილობრივ დონეზე მათი ჩართულობის გაუმჯობესების ხელშეწყობა; პოლიტიკურ და გადაწყვეტილების მიღების პროცესებში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა მონაწილეობის წახალისება; საჯარო სამსახურში ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა მონაწილეობის გაზრდის ხელშეწყობა; მათთვის თანაბარი სოციალური და ეკონომიკური პირობების შექმნის ხელშეწყობა: ინფრასტრუქტურის განვითარების მხარდაჭერა, დასაქმების ხელშეწყობა, სახელმწიფო სოციალური პროგრამების შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; არაქართულენოვანი მედიასაშუალებების, კერძოდ, 68 სომხურენოვანი გაზეთის − შპს „ვრასტანის“ და აზერბაიჯანულენოვანი გაზეთის − შპს „გურჯისტანის“ მხარდაჭერა; ეთნიკური უმცირესობებისთვის ხარისხიანი განათლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობა, სკოლამდელი, ზოგადი და უმაღლესი განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა; ზრდასრულებისთვის სახელმწიფო ენის სწავლების და მათი ცოდნის დონის ამაღლების ხელშეწყობა; ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა კულტურული დაცვა/პოპულარიზაცია; კულტურული მრავალფეროვნების წახალისება; თვითმყოფადობის შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად და მის შემდგომ პერიოდში უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის დადგენა; შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისთვის ბრძოლებში უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა მოძებნისა და გადმოსვენების ღონისძიებების ორგანიზება; 1992-1993 წლების შეიარაღებული კონფლიქტის შედეგად და მის შემდგომ პერიოდში გაუჩინარებული ადამიანების ბედისა და ადგილსამყოფლის დადგენის მიზნით წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის ეგიდით ჩამოყალიბებულ ორმხრივ საკოორდინაციო მექანიზმსა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის მუშაობაში მონაწილეობა; ორმხრივი საკოორდინაციო მექანიზმისა და სამედიცინო ექსპერტიზის სამუშაო ჯგუფის შეხვედრებისთვის ინფორმაციის მომზადება, ქართული მხარის მიერ აღებული ვალდებულებების შესრულების უზრუნველყოფა; შეიარაღებული კონფლიქტების შედეგად უგზო-უკვლოდ დაკარგული პირების მოძიებისა და გადმოსვენების უწყებათაშორისი კომისიის საქმიანობის ორგანიზაციულ-ტექნიკური უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირებთან დაკავშირებულ საკითხებზე საინფორმაციო სესიებში, საკოორდინაციო და სამუშაო შეხვედრებში მონაწილეობა; მათი იდენტიფიკაციის მიზნით ადგილობრივი შესაძლებლობების გაძლიერების უზრუნველყოფაში მონაწილეობა; პირთა უგზო-უკვლოდ დაკარგვის თემაზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლების ღონისძიებებში მონაწილეობა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ოჯახებთან შეხვედრა და კომპეტენციის ფარგლებში მათი საჭიროებების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა; უგზო-უკვლოდ დაკარგულ პირთა ბედისა და ადგილსამყოფლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; პოტენციური სამარხების მდებარეობის განსაზღვრა და სამარხების გახსნის დაგეგმვა; ნეშტების ექსჰუმირება და იდენტიფიცირება; ოჯახის წევრების ინფორმირება დაკარგული პირების ბედის შესახებ, ხოლო მათი გარდაცვალების დადასტურების შემთხვევაში − ნეშტების ადგილსამყოფლის თაობაზე; ოჯახის წევრებისთვის მათი ნეშტების გადაცემა, ამოცნობილი ნეშტების დაკრძალვის ორგანიზება და ხარჯების დაფარვის კოორდინაცია; გენეტიკური საექსპერტო მომსახურების გაწევა/ბიოლოგიური ნიმუშების გენეტიკური გამოკვლევა-პროფილირება. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო სახელმწიფო ფინანსების მართვა 69 მაკროეკონომიკური პროგნოზირების მეთოდოლოგიის დახვეწა; საშუალოვადიანი მაკროეკონომიკური პროგნოზების მომზადება და სცენარების შედგენა; მაჩვენებლების არეალის გაფართოება და მაკროეკონომიკური პოლიტიკის ეფექტიანად დაგეგმვა; პოლიტიკის ანალიზისთვის საერთო წონასწორობის დინამიკური სტოქასტური მოდელის (DSGE) დანერგვა; საშუალოვადიანი ფისკალური პოლიტიკის შემუშავება და შესაბამისი რეკომენდაციების მომზადება; სოციალურ-ეკონომიკური გადაწყვეტილებების შეფასებასა და სტრატეგიების შემუშავებაში მონაწილეობა მაკროეკონომიკური პროგნოზირების კუთხით; ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ტენდენციების შესახებ ანალიტიკური ინფორმაციის მომზადება; სახელმწიფოს ფუნქციებისა და ვალდებულებების შესასრულებლად სათანადო რესურსების მობილიზებისა და ეფექტიანად განაწილებისთვის ხარჯების საშუალოვადიანი გეგმებისა და წლიური ბიუჯეტების პროექტების მომზადება; სახელმწიფო ფინანსების მართვა და ფისკალური წესების შემდგომი რეგულირება სტაბილური ფისკალური პარამეტრების მიღწევისთვის, საერთაშორისო დონეზე აღიარებული საუკეთესო გამოცდილების შესაბამისად; საბიუჯეტო პროცესის კალენდრით გათვალისწინებული ეტაპების შესრულება; გადამუშავებული პროგრამული ბიუჯეტის მეთოდოლოგიის შესაბამისად მხარჯავი დაწესებულებების, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების მიერ პროგრამული ბიუჯეტის განახლებული ფორმატით მომზადების კოორდინაცია; საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმების შემდგომი ეტაპების დაგეგმვა საბიუჯეტო პროცესის, ბიუჯეტის დაგეგმვისა და აღსრულების განვითარებისთვის; ფისკალური რისკების შეფასებისა და ანალიზის სისტემის დანერგვა, ბიუჯეტის წინაშე მდგარი ფისკალური რისკების იდენტიფიცირება, იდენტიფიცირებული ფისკალური რისკების შემცირებისა და მართვისთვის რეკომენდაციების შემუშავება, ფისკალური რისკების შესახებ ანალიტიკური დოკუმენტის მომზადება და მისი საჯაროობის უზრუნველყოფა; საინვესტიციო პროექტების მართვის რეფორმის სრულყოფილად განხორციელება განახლებული გზამკვლევისა და მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ყოველი ახალი საინვესტიციო პროექტის, რომლის ღირებულება შეადგენს ან აღემატება 5 მლნ ლარს, განხორციელება საინვესტიციო პროექტების მართვის გზამკვლევითა და მეთოდოლოგიით განსაზღვრული პრინციპების დაცვით, მიუხედავად მისი დაფინანსების წყაროებისა; ბიუჯეტის დაგეგმვის პროცესში მოქალაქეთა ჩართულობის გასაზრდელად ელექტრონული სისტემის − ბიუჯეტის გამჭვირვალობისა და საზოგადოების ჩართულობის სისტემის (ebtps.mof.ge – Budget Transparency and Participation System) დანერგვა, რომელიც ყველა დაინტერესებულ პირს აძლევს შესაძლებლობას, გაეცნოს ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციას, ქვეყნის ძირითად პრიორიტეტებს და ბიუჯეტის პროგრამებს, დაგეგმოს ბიუჯეტი საკუთარი შეხედულებების შესაბამისად და მიიღოს უკუკავშირი საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონის პროექტში მისი მოსაზრებების გათვალისწინების შესაძლებლობის თაობაზე; საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა, შესაბამისი საკანონმდებლო და 70 კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების შემუშავება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების ფარგლებში საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის ევროკავშირის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; პრიორიტეტულ სახელმწიფოებთან „შემოსავლებსა და კაპიტალზე ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილებისა და გადასახადების გადაუხდელობის აღკვეთის შესახებ“ შეთანხმების გაფორმება/არსებული შეთანხმების განახლება; სახელმწიფო შიდა ფინანსური კონტროლის რეფორმის სრულყოფა, შიდა აუდიტის სუბიექტების საქმიანობის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა, ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის სრულყოფილი ფუნქციონირება; საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტული პროგრამებისა და ინფრასტრუქტურული პროექტების დასაფინანსებლად საჭირო ფინანსური რესურსების მობილიზებისთვის დონორ ორგანიზაციებთან და საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან ეფექტიანი თანამშრომლობის გაგრძელება; დამატებითი საინვესტიციო რესურსების მოზიდვის პარალელურად, მთავრობის მდგრადობის შენარჩუნება როგორც საშუალოვადიან, ისე გრძელვადიან პერიოდში; მთავრობის ფასიანი ქაღალდების ინსტრუმენტის გამოყენება; ბაზრის განვითარების ხელშეწყობისთვის ვალის სხვადასხვა ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში საქართველოს ინტეგრაციასთან დაკავშირებული საკითხების გადაწყვეტის კოორდინაცია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს კომპეტენციის ფარგლებში და აღებული ვალდებულებების შესრულების მონიტორინგი; ქვეყნის საკრედიტო რეიტინგის გაუმჯობესებისთვის შესაბამისი სტრატეგიის შემუშავების კოორდინაცია და საერთაშორისო სარეიტინგო კომპანიებთან ურთიერთობების კოორდინაცია; დარიცხვის მეთოდზე დაფუძნებული სააღრიცხვო სისტემის შემოღება და საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებთან (IPSAS) დანერგვა როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტის, ასევე, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების დონეზე. სახელმწიფო ფინანსების მართვის ინტეგრირებული საინფორმაციო სისტემის (PFMS) შემუშავება და განვითარება. შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება საქართველოს შემოსავლების სამსახურის მიერ გაწეული სერვისების ხელმისაწვდომობისა და ინკლუზიურობის გაზრდა; საქართველოს შემოსავლების სამსახურის მიერ გაწეული სერვისების ბიზნეს პროცესების ოპტიმიზაცია, რაც უზრუნველყოფს შიდა პროცესების გამართვას და შესაბამისად, სერვისის მიღების პროცესს კიდევ უფრო გაამარტივებს, დაინტერესებულ პირთათვის; გადასახადის გადამხდელთათვის კომფორტული გარემოს შექმნის მიზნით, საგადასახადო სერვის ცენტრების მოდერნიზება; 71 გადასახადის გადამხდელთა მიმართ საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების ორგანიზება და ჩატარება; აუდიტის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის გაუმჯობესება; საგადასახადო კანონმდებლობის სრულყოფა და ერთიანი მეთოდოლოგიის შემუშავება; არსებული საგადასახადო რისკების მართვის პროცესის გაუმჯობესება; ადმინისტრაციული სამართალდარღვევათა კონტროლი და კანონმდებლობის აღსრულებაზე მონიტორინგი; გადასახადების დროულად გადახდის მაღალ დონის შენარჩუნების ხელშეწყობა; გადამხდელთათვის გადახდის პროცედურების გამარტივება; არსებული პროგრამული მოდულების დახვეწა და ახალი პროგრამული მოდულების შექმნის ინიცირება, რომლებიც უზრუნველყოფენ საბაჟო კონტროლის ეფექტურობის ამაღლებას და პროცედურების გამარტივებას; რისკზე დაფუძნებული მიდგომების გამოყენება, რომელიც უზრუნველყოფს საგადასახადო და სახელმწიფო საზღვრის კვეთის შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების შესრულებასთან დაკავშირებულ კანონშესაბამისობას; იმპორტიორ/ექსპორტიორების და საზღვრის მკვეთი პირების პერმანენტული ზრდიდან გამომდინარე, მათთვის კომფორტული გარემოს შექმნის, ასევე საბაჟო პროცედურების სრულყოფილად განხორციელების მიზნით საბაჟო-გამშვები პუნქტების და გაფორმების ეკონომიკური ზონების მოდერნიზება; საქართველოს და ევროკავშირს შორის ასოცირების ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, რაც ითვალისწინებს არამარტო ევრო დირექტივებთან და რეგულაციებთან დაახლოებას, საერთაშორისო კონვენციებთან მიერთებასა და საგადასახადო/საბაჟო პოლიტიკისა და ადმინისტრირების საერთაშორისო პრინციპების დანერგვას, არამედ მათ ეფექტიან ადმინისტრირებას. ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია საფინანსო და ეკონომიკურ სფეროებში დანაშაულთან ბრძოლა, ქვეყანაში ჯანსაღი, კონკურენტული გარემოს ხარისხის ამაღლება, კანონიერი სამეწარმეო საქმიანობის დაცვა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში მწყობრი სისტემის ჩამოყალიბება; პრევენციული ღონისძიებების გატარება შემდგომში დანაშაულის ჩადენის თავის არიდების მიზნით; საქართველოსა და უცხო ქვეყნებში პერსონალის შერჩევის კრიტერიუმებსა და პროცედურებთან დაკავშირებით დაგროვილი გამოცდილების შესწავლა; 72 ფინანსური დანაშაულის გამოძიების საერთაშორისო ქსელის პროექტებში მონაწილეობა; საქართველოს ეკონომიკურ საზღვრებზე კონტროლის გამკაცრება გადასახადების თავის არიდების ფაქტების აღკვეთისა და ასევე პრევენციის ღონისძიებების გატარება შემდგომში დანაშაულის ჩადენის თავის არიდების მიზნით; თაღლითობის ფაქტების აღმოჩენის/გამოვლენის, აგრეთვე კონტრაბანდის წინააღმდეგ ბრძოლის მეთოდებთან დაკავშირებით ევროპული სამსახურების მიერ ორგანიზებულ კონფერენციებსა და სემინარებში სისტემატური მონაწილეობის უზრუნველყოფა; ინტელექტუალური საკუთრების უფლების ეკონომიკურ დანაშაულად მიჩნევისთვის „აღმოსავლეთ პარტნიორობის“ ფარგლებში თანამშრომლობა; ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა საჯარო ფინანსების მართვის ელექტრონული სისტემის (PFMS) და სხვა საინფორმაციოსაკომუნიკაციო ტექნოლოგიების მდგრადობის, უსაფრთხოებისა და საიმედო ფუნქციონირების უზრუნველყოფა: ბიუჯეტის მართვის ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქართველოს სახელმწიფო ხაზინის ელექტრონული მომსახურების სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში სახელმწიფო ვალისა და საინვესტიციო პროექტების მართვის სისტემის დანერგვა; ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; უძრავ-მოძრავი ქონების გაყიდვის ელექტრონული აუქციონის სისტემის მოდერნიზაცია და ფუნქციური განახლება; საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; ბუნებრივი რესურსების მართვის სისტემის მოდერნიზაცია, ფუნქციური განახლება, დანერგვა და მხარდაჭერა; ვებგვერდებისა და სხვა საინფორმაციო სისტემების შემუშავება, დანერგვა და მხარდაჭერა; საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის განვითარება, ბიზნესუწყვეტობის უზრუნველყოფა და ტექნიკური მხარდაჭერა. საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემის წარმომადგენელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების საჭიროებათა ანალიზის ხელშეწყობით და გეგმით გათვალისწინებული სასწავლო პროექტების განხორციელებით, აგრეთვე, პროფესიული განვითარებისკენ მიმართული პროგრამების ორგანიზებით; ახალი კადრების შერჩევაში საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემისა და სხვა დაინტერესებული ორგანიზაციების ხელშეწყობა პროფესიული და საკვალიფიკაციო ტესტირებების ორგანიზებით; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ ინიციირებული რეფორმების ხელშეწყობა მათ დანერგვასთან დაკავშირებული ტრენინგების ორგანიზებით; 73 კერძო სექტორის განვითარების და საბიუჯეტო დაფინანსებაზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ამაღლებისკენ მიმართული სასწავლო-შემეცნებითი, სემინარული და საკონფერენციო ტიპის პროექტების განხორციელება; პროფესიული ცოდნის დონის ასამაღლებლად, საერთაშორისო და უცხოურ ორგანიზაციებთან და სასწავლო დაწესებულებებთან ერთად სასწავლო პროგრამების შემუშავება და განხორციელება, მათ შორის, ნიდერლანდის სამეფოს ფინანსთა სამინისტროსთან გაფორმებული თანამშრომლობის მემორანდუმისა და საერთაშორისო სავალუტო ფონდთან ერთად განხორციელებული სასწავლო პროგრამის ფარგლებში. ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა აუდიტისადმი დაქვემდებარებული სუბიექტების ფინანსური ანგარიშგების სანდოობის ამაღლებისთვის აუდიტის ზედამხედველობის ეფექტიანი სისტემის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს აუდიტორული მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან, აუდიტორების პროფესიული განათლების საერთაშორისო სტანდარტებთან, ეთიკის ნორმებთან და N43 ევროდირექტივასთან შესაბამისობას; ფინანსური და მმართველობის ანგარიშგებების პორტალის შექმნა „გარკვეული კატეგორიის საწარმოების წლიური ფინანსური ანგარიშგების, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისა და დაკავშირებული ანგარიშგებების შესახებ“ 2013 წლის 26 ივნისის ევროპარლამენტისა და საბჭოს 2013/34/EU დირექტივაბთან დაახლოების მიზნით და ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება საქართველოს ეკონომიკური განვითარების და ეკონომიკის ინკლუზიური ზრდის ხელშეწყობისათვის ეკონომიკური ზრდის პოლიტიკის დაგეგმვის პროცესის წარმართვა, ანალიზი, პოლიტიკის კოორდინაცია/განხორციელების მონიტორინგი და შეფასება დაინტერესებული მხარეების ჩართულობით; ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება და ამასთან, პანდემიის და გლობალური ეკონომიკური რეცესიის ფონზე, ქვეყანაში მიმდინარე პროცესების უწყვეტი მონიტორინგი, ანალიზი და ეკონომიკის გაჯანსაღებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების შემუშავება; სტაბილური მაკროეკონომიკური გარემოს შენარჩუნება; ეფექტიანი კოორდინაციით მცირე და საშუალო მეწარმეობის განვითარების სტრატეგიის და შესაბამისი სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებების განხორციელება; კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით საჯარო-კერძო დიალოგის პლატფორმის ფარგლებში კერძო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა და აგრეთვე, კერძო სექტორის განვითარების ხელშეწყობის და სახელმწიფო და კერძო სექტორს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების მიზნით შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; 74 საკანონმდებლო ინიციატივებთან დაკავშირებით რეგულირების გავლენის შეფასების (RIA) განხორციელება; საერთაშორისო რეიტინგებში საქართველოს პოზიციების გაუმჯობესების/შენარჩუნების/ხელშეწყობის მიზნით სტრატეგიის და შესაბამისი სამოქმედო გეგმის შემუშავება; შრომის ბაზრის ტენდენციების შესწავლა და ანალიზი, შრომის ბაზრის შესაბამისი კვლევების განხორციელება, შრომის ბაზრის საინფორმაციო სისტემის შემდგომი განვითარება; ეკონომიკური გაჯანსაღების ხელშემწყობი ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება, თანმიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესებისა და კერძო სექტორის კომკურენტუნარიანობის ხელშეწყობისთვის; ეკონომიკურ განვითარებაზე ორიენტირებული რეფორმების შემუშავება და განხორციელება; მწვანე ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება, თანმიმდევრული ნაბიჯების გადადგმა მიმზიდველი სამეწარმეო და საინვესტიციო გარემოს შექმნის და შესაბამისად, ინვესტიციების მოზიდვის მიმართულებით; ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული „ევროკავშირი გარემოს დაცვისთვის“ (EU4Environment) პროგრამის განხორციელება, რომელიც ეხმარება საქართველოს, როგორც ევროკავშირის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყანას, მწვანე ეკონომიკის განვითარებაში, იმგვარი მართვის და ეკონომიკური განვითარების მექანიზმების დანერგვაში, რომელიც შეამცირებს გარემოზე ზეგავლენის რისკებს და ხელს შეუწყობს ბუნებრივი რესურსების შენარჩუნებას და მოსახლეობის ეკოლოგიური კეთილდღეობის გაუმჯობესებას; ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების ხელშეკრულების ფარგლებში და ქვეყნაში ენერგოეფექტურობის ხელშეწყობის მიზნით, საყოფაცხოვრებო ელექტრო მომხმარებელი საქონლის ენერგოეტიკეტირების შესახებ საქართველოს კანონის შესაბამისად კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; მწვანე ზრდის კონცეფციის შემუშავება, სადაც მოხდება მწვანე ეკონომიკის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანი მიმართულებების იდენტიფიცირება, რაც საფუძვლად დაედება მწვანე ზრდის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის შემუშავებას; მდგრადი დაფინანსების ქართული ტაქსონომიის შემუშავება, რომლის მიზანია ნათლად განსაზღვროს, რომელი ბიზნეს-საქმიანობა, პროგრამა თუ პროექტი შეიძლება ჩაითვალოს მდგრადი, მწვანე, რესურსეფექტურ, ენერგოეფექტურ თუ ინკლუზიურ განვითარებისაკენ მიმართულ ღონისძიებად; ქვეყნის გრძელვადიანი ეკონომიკური განვითარებისთვის საქართველოს, როგორც საერთაშორისო საინვესტიციო, საკომუნიკაციო, სატრანსპორტო, ლოგისტიკური, ენერგეტიკული, ტექნოლოგიური, ტურისტული და საფინანსო კვანძის პოპულარიზაცია, რაც უზრუნველყოფს ქვეყნის სატრანსპორტო-სატრანზიტო პოტენციალის სრულყოფილ ათვისებას, ეროვნული წარმოების განვითარებას, ესქპორტის ზრდას, უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას, ქვეყანაში თანამედროვე 75 ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების დანერგვას და საერთაშორისო ეკონომიკურ პროცესებში ქვეყნის სრულფასოვანი მონაწილეობის ხელშეწყობას; საქართველოს საერთაშორისო ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაციისათვის სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება; საქართველოს უარყოფითი სავაჭრო ბალანსის გაუმჯობესება. საგარეო სავაჭრო ბრუნვის რეგულარული ანალიზი; რეგიონალური, მრავალმხრივი და ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების, ასევე პრეფერენციული და თავისუფალი ვაჭრობის რეჟიმების განვითარება; ექსპორტის ხელშეწყობისათვის საქართველოს საგარეო ვაჭრობის შედეგების ანალიზი; ახალი საექსპორტო ბაზრებისა და პროდუქციის იდენტიფიკაცია; სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი ეკონომიკური ურთიერთობების გაღრმავება და შესაბამისი ორმხრივი სამართლებრივი ბაზის განვითარება; ევროკავშირთან გაფორმებული ასოცირების შესახებ შეთანხმებისა და ევროპის ენერგეტიკული გაერთიანების დამფუძნებელ ხელშეკრულებასთან საქართველოს მიერთების ოქმის გათვალისწინებით, ევროკავშირის მე-3 ენერგეტიკულ პაკეტთან ჰარმონიზაცია და ამავე მიზნებისთვის მე-4 ენერგეტიკული პაკეტის დამუშავება და ენერგეტიკული რეფორმების განხორციელება; საავტომობილო, საზღვაო და სამოქალაქო ავიაციის სფეროში ორმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება სხვადასხვა ქვეყნებთან, რაც საშუალებას აძლევს გადაზიდვა/გადაყვანით დაინტერესებულ სატრანსპორტო კომპანიებს განახორციელონ ორ ქვეყანას შორის სატრანსპორტო მიმოსვლა; მრავალმხრივი სამთავრობათაშორისო შეთანხმებების გაფორმება („საერთაშორისო სატრანსპორტო და სატრანზიტო დერეფნის დაფუძნების თაობაზე სპარსეთის ყურე-შავი ზღვა“ შეთანხმება და „აზერბაიჯანის რესპუბლიკას, საქართველოს, რუმინეთსა და თურქმენეთს შორის საერთაშორისო სატრანზიტო და სატრანსპორტო მარშრუტის „კასპიის ზღვა - შავი ზღვა“ დაარსებისა და დანერგვის შესახებ“ შეთანხმება), ქვეყნებს შორის ერთიანი სატრანსპორტო სისტემების შექმნისა და ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ხელშეწყობის, კონკურენტუნარიანი გადაზიდვის ტარიფების დაწესებისა და საბაჟო პროცედურების გამარტივების მიზნით; სამშენებლო სექტორის განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს ქვეყნის ეკონომიკის განვითარებაზე, უზრუნველყოფს მშენებლობის ხარისხისა და უსაფრთხოების გაუმჯობესებას, დასაქმების ზრდას და მოსახლეობის საცხოვრებელ ადგილებზე შენარჩუნებას; „საქართველოს სივრცის დაგეგმარების, არქიტექტურული და სამშენებლო საქმიანობის კოდექსის“ გარდამავალი დებულებებით განსაზღვრული კანონქვემდებარე აქტების შემუშავება; ევროკოდების ეროვნული დანართების შემუშავება; არქიტექტორების და ინჟინერ-მშენებლების სერტიფიცირების სისტემის ჩამოყალიბება; ელექტრონული კომუნიკაციების, საინფორმაციო და თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარების, ციფრული ეკონომიკისა და საინფორმაციო საზოგადობის ჩამოყალიბების პროცესების დაჩქარება, საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესების, მეწარმეობის და კონკურენციის განვითარების ხელშეწყობა; ევროპასა და აზიას შორის ფართოზოლოვანი, გლობალური ინტერნეტის ინფრასტრუქტურის 76 განვითარება; ფოსტის სფეროს და საფოსტო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა, ფოსტის სფეროში საერთაშორისო ორგანიზაციების მსოფლიოს საფოსტო სტანდარტების შესაბამისი, უნივერსალური საფოსტო მომსახურებების დანერგვა, დანიშნული საფოსტო ოპერატორისთვის ერთიანი საფოსტო წესების დადგენა; ქვეყნის მდგრადი ეკონომიკური განვითარების მიზნით, აქტიური თანამშრომლობა ადგილობრივ და საერთაშორისო ინვესტორებთან. სწორი და ეფექტური კომუნიკაციის და მხარდაჭერის მეშვეობით ქვეყანაში მსხვილი ინვესტიციების განხორციელების ხელშეწყობა და ხელსაყრელი საინვესტიციო გარემოს ფორმირება. ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება მომეტებული ტექნიკური საფრთხის შემცველი ობიექტების უსაფრთხოების დონის ამაღლების ხელშეწყობა შესაბამისი ტექნიკური რეგლამენტების დახვეწით; განსაკუთრებული მნიშვნელობის ობიექტების მშენებლობის სახელმწიფო ზედამხედველობის უზრუნველყოფა შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის გაცემისა და სანებართვო პირობების კონტროლით. სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტანდარტების და მეტროლოგიის ეროვნული სააგენტოს მომსახურების სფეროს და დიაპაზონის გაფართოება: საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სააგენტოს სტანდარტების დეპარტამენტში სტანდარტის − ISO 9001-ის შესაბამისად ხარისხის მენეჯმენტის სისტემის ზოგადი პრინციპების დანერგვა, ქვეყნის ეკონომიკური პრიორიტეტების შესაბამისად სტანდარტიზაციის სფეროში ტექნიკური კომიტეტების ჩამოყალიბება, საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების საქართველოს სტანდარტებად მიღება; მეტროლოგიის სფეროში საერთაშორისო აღიარების შენარჩუნება/გაფართოვება დამკვეთებისათვის, მათ შორის რეიონალურ დონეზე სერვისების შეთავაზება; და მეტროლოგიისა და სტანდარტიზაციის სფეროში საერთაშორისო აღიარების მისაღწევად ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის (DCFTA) და ტექნიკური ბარიერები ვაჭრობაში (TBT) მოთხოვნების შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხოეციელების ღონისძიებები ბაზარზე განთავსებული პროდუქტის ზედამხედველობის უზრუნველყოფა საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის ტექნიკურ კანონმდებლობასთან (დირექტივები და რეგულაციები) დაახლოებით და ევროპულ ბაზარზე არსებული ზედამხედველობის სისტემის დანერგვით. ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა 77 საერთაშორისო ბაზარზე საქართველოს, როგორც ტურისტული ქვეყნის, პოპულარიზაცია; ახალი ტურისტული პროდუქტის განვითარება და არსებული ტურისტული პროდუქტის დივერსიფიკაცია (მარშუტების შემუშავება, პროდუქტის ბეჭდური-საინფორმაციო მასალის მომზადება); მცირე ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარება; ტურისტებისთვის მაღალი ხარისხის მომსახურების მიწოდება. სახელმწიფო ქონების მართვა სახელმწიფო ქონების მართვა/განკარგვა და სახელმწიფო საწარმოთა მართვა. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს მართვაში არსებული ლიკვიდური, გადახდისუუნარო და მოგებიანი საწარმოების კლასიფიკაცია მათი ქონებრივი და ფინანსური მდგომარეობის მიხედვით; არამოგებიანი საწარმოების რაოდენობის შემცირება ლიკვიდაციით, გაკოტრებით ან რეორგანიზაციით; გამოუყენებელი აქტივების ეკონომიკურ ბრუნვაში ჩართვისა და მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო ქონების გაუმჯობესება; განკარგვის პროცესის შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის სახელმწიფო ქონების მოვლა-პატრონობისა და დაცვის უზრუნველყოფა; სვანეთში, გუდაურსა და ბაკურიანში საბაგირო გზებისა და სასრიალო ტრასების მშენებლობა და ინფრასტრუქტურის განვითარება; შავი ზღვის რეგიონში კულტურული ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა; სამთო კურორტების ინფრასტრუქტურული განვითარებისთვის კერძო საკუთრებაში არსებული მიწების გამოსყიდვა-კომპენსაციის უზრუნველყოფა; ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტის განვითარების ხელშეწყობა; სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული და პრივატიზებული ქონების მიღებიდან რეალიზაციამდე არსებული პროცესების ეფექტიანად მართვა; მოძრავი ქონების განკარგვის გამჭირვალე, კონკურენტული და გამარტივებული პროცესების უზრუნველყოფა; მომსახურების ხარისხის გასაუმჯობესებლად ვებგვერდის − eAuction.ge-ს მომხმარებელთათვის სერვისების მიწოდებისა და ქონების განკარგვის პროცედურების გამარტივება, ვებგვერდის მოდერნიზაციისთვის სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება და ახალი სერვისების დამატება; არსებული სერვისების შესახებ მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობა. 78 მეწარმეობის განვითარება კერძო სექტორის, როგორც ეკონომიკური ზრდისა და განვითარების მთავარი მამოძრავებელი ძალის, ჩამოყალიბებისათვის შესაბამისი გარემოს შექმნა, მისი კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშეწყობა და იმ სფეროების ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა, სადაც კერძო სექტორის შესაძლებლობები სუსტი და შეზღუდულია; ქვეყნის მდგრადი განვითარებისა და ინკლუზიური ზრდის მისაღწევად მეწარმეობის (მათ შორის, მცირე და საშუალო ბიზნესის) განვითარება, კერძო სექტორისათვის ფინანსების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, საქართველოს ეკონომიკის რეგიონალური და გლობალური კონკურენტუნარიანობის ზრდის ხელშეწყობა; საგარეო სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარება, ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად მცირე და საშუალო ბიზნესის შესაძლებლობების გაზრდა; ექსპორტზე ორიენტირებული წარმოების და მაღალი დამატებითი ღირებულების პროდუქციის შექმნისკენ მიმართული პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ხელშეწყობა; მქონე თანამედროვე და ინოვაციური ტექნოლოგიების დანერგვა და მომსახურების სფეროს განვითარება, რაც უზრუნველყოფს ეკონომიკური განვითარების პროცესში მოსახლეობის მონაწილეობას; ექსპორტის ხელშეწყობისათვის ქართული კომპანიების უცხოურ ბაზრებზე წარდგენა და მათი საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის უზრუნველყოფა; კომპანიებისთვის დახმარების გაწევა ბაზრის კვლევების კუთხით, ექსპორტის დაგეგმვისა და მიზანმიმართული განვითარებისათვის; ექსპორტზე ორიენტირებულ კომპანიებთან რეგულარული კომუნიკაცია და მათთვის დახმარების გაწევა ექსპორტის დასაგეგმად საჭირო მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მიწოდებით; საქართველოს საწარმოო პოტენციალის წარმოჩენა მასშტაბური საერთაშორისო მარკეტინგული კამპანიების წარმოებით და პროდუქციის/მომსახურების პოპულარიზაციით; მეწარმეობის განვითარების წახალისება, დამწყები და არსებული მცირე და საშუალო საწარმოების სათანადო ხელშეწყობა პროდუქტიულობისა და კონკურენტუნარიანობის გაზრდისათვის; ქვეყნის გარეთ საქართველოს საინვესტიციო პოტენციალის პოპულარიზაცია და ამ მიზნით სექტორული კვლევების, საინვესტიციო პროექტების, გზამკვლევების და სხვა მარკეტინგული მასალების მომზადება; პრიორიტეტულ სექტორებში სამიზნე კომპანიების იდენტიფიცირება, მათთან პრო-აქტიურად დაკავშირება და შეხვედრების ორგანიზება; პოტენციური და არსებული ინვესტორების დახმარება ინვესტიციის განხორციელების პროცესში; მცირე და საშუალო მეწარმეობის ხელშეწყობის სახელწიფო პროგრამების განახლებით, ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული კრიზისის შემდგომ, ახალი ეკონომიკური რეალობიდან გამომდინარე, ბიზნესის ხელშეწყობის დამატებითი ეფექტიანი მექანიზმებით დეველოპერულ/სამშენებლო სექტორში წარმოშობილი ეკონომიკური სიძნელეების დაძლევის 79 ხელშეწყობა და მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსებზე წვდომის გაუმჯობესების ხელშეწყობა თანადაფინანსებისა და საკრედიტო-საგარანტიო სქემის საშუალებით;  მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობა - მცირე გრანტები რეგიონებში მიკრო და მცირე ბიზნესის განვითარება მეწარმე სუბიექტების ფინანსური და ტექნიკური მხარდაჭერისა და რეგიონული ბაზრების განვითარებით. მიკრო ბიზნესის წამოწყების ხელშემწყობი პროგრამების დანერგვა ეკონომიკურად მოწყვლად რეგიონებში. მიკრო და მცირე მეწარმეობის ხელშეწყობით რეგიონებში სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და საერთო კეთილდღეობის ამაღლება; რეგიონებში არსებული სამეწარმეო საქმიანობის გამოცოცხლება/გააქტიურების ხელშეწყობა მცირე ბიზნესისათვის ადამიანური და საწარმოო კაპიტალის შექმნითა და განვითარებით, მათთვის ინტენსიური საკონსულტაციო მომსახურების გაწევით.  საკრედიტო-საგარანტიო სქემა ახალი კორონავირუსით (COVID-19) გამოწვეული კრიზისის საპასუხოდ გადამუშავებული (გაფართოვებული) პროგრამის მეშვეობით, მცირე და საშუალო ბიზნესისთვის ფინანსებზე წვდომის კიდევ უფრო გაუმჯობესება და ეკონომიკის დამატებითი დაკრედიტების ხელშეწყობა. საკრედიტოსაგარანტიო სქემა წარმოადგენს ქვეყნის მიერ ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიით გამოწვეული ეკონომიკური ვარდნის წინააღმდეგ მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერის პაკეტის მნიშვნელოვან კომპონენტს. საკრედიტო-საგარანტიო სქემა წარმოადგენს ისეთი სიცოცხლისუნარიანი მცირე და საშუალო საწარმოებისათვის, რომელთა ბრუნვა 20 მლნ ლარს არ აღემატება, სესხის რესტრუქტურიზაციის ან ახალი სესხის მიღების გზას, რომელთაც არ გააჩნიათ საკმარისი უზრუნველყოფა სესხის ასაღებად ან ოპერირებენ ისეთ სექტორში ან ბაზარზე, რომელიც საბანკო სექტორში არსებული საკრედიტო პოლიტიკის შესაბამისად დაკავშირებულია განსაკუთრებით მაღალ რისკთან;  ახალი კორონავირუსის (COVID-19) წინააღმდეგ ეკონომიკური მხარდაჭერის პოლიტიკის ახალი მიმართულებება - სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერა ახალი კორონავირუსის (COVID-19) პანდემიის შედეგად ეკონომიკის ვარდნის შემცირების მიზნით, დეველოპერული/სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერა, კერძოდ იპოთეკური სესხების სუბსიდირების გაგრძელებას, რაც უზრუნველყოფს კრიზისის პერიოდში ამ პროგრამის ფარგლებში გაცემული სესხების მომსახურებას (იპოთეკური სესხების პროცენტის სუბსიდირების ფარგლებში სახელმწიფოს მიერ 2020 წლის ივნის-დეკემბერში აღებულ 200 000 ლარამდე იპოთეკურ სესხებზე პროცენტის სუბსიდირება განხორციელდება 5 წლის განმავლობაში რეფინანსირების განაკვეთს მინუს 4%-ის ოდენობით);  მეწარმეობის ხელშეწყობის ახალი პოლიტიკის მიმართულება მეწარმეობის ხელშეწყობის პროგრამის ფარგლებში 2021 წლის 1 სექტემბრიდან ამოქმედდა ახალი, ბიზნესის მხარდაჭერის უნივერსალური პროგრამა, გაფართოვდა ინდუსტრიული ნაწილის ფინანსებზე ხელმისაწვდომობის კომპონენტი. განახლებული უნივერსალური მიდგომით მარტივდება ახალი კომპანიებისთვის ფინანსებზე ხელმისაწვდომობა და პროგრამის ბენეფიციარ საწარმოებს სახელმწიფოს მხრიდან კრედიტის თანადაფინანსებასთან ერთად, საქმიანობის სახეების მიხედვით, შესაძლებლობა აქვთ ჩაერთონ საკრედიტო-საგარანტიო სქემაში 80 (სახელმწიფოსგან მიიღონ სესხის უზრუნველყოფაში თანამონაწილეობა), ისარგებლონ სესხის პროცენტის სუბსიდირებით, რომელიც დაფუძნებულია რეფინანსირების განაკვეთზე და პრიორიტეტული მიმართულებების საქმიანობის განმახორციელებელი ბენეფიციარები დამატებით მიიღებენ საგრანტო თანადაფინანსებას მიზნობრივად ათვისებული სესხის 15% ოდენობით. გარდა ამისა, პროგრამა მოიცავს მცირე გრანტების კომპონენტს. მეწარმეობის ხელშეწყობის პროგრამის ფარგლებში ბიზნესის მხარდაჭერის უნივერსალური განახლებული პროგრამა ფინანსდება, როგორც საბიუჯეტო სახსრებიდან, ისე მსოფლიო ბანკის მიერ გამოყოფილი სახსრებიდან. საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება საქართველოში ინოვაციური ეკოსისტემის შექმნა, უცხოური გამოცდილების გაზიარება და საქართველოში დანერგვა; დაგეგმილი/განსახორციელებელი პროექტების შესრულებისათვის საჭირო კვალიფიციური კადრების მომზადება, დასაქმება, მათთვის პროდუქტიული სამუშაო გარემოს შექმნა და განსახორციელებელი პროექტების ადმინისტრაციული რესურსით უზრუნველოფა; საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ინოვაციების მიმართულების კომპანიების რაოდენობისა და კვალიფიკაციის ზრდის ხელშეწყობა; სპეციალისტებისა და საქართველოს იმ დასახლებულ პუნქტებში, რომლებიც პროგრამის სამიზნე გეოგრაფიულ არეალში მდებარეობს, ფართოზოლოვანი ოპტიკურ-ბოჭკოვანი ინფრასტრუქტურის განვითარება და ინტერნეტის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ნავთობის და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა ნავთობისა და გაზის რესურსებით სარგებლობის გენერალური ლიცენზიის მოსაპოვებლად შავი ზღვის შელფზე (შავი ზღვის პროექტი) და ხმელეთის თავისუფალ ბლოკებზე ღია საერთაშორისო ტენდერის ჩატარება; ნავთობისა და გაზის სფეროში მონაცემებისა და ინფორმაციის ცენტრალური საინფორმაციო ბანკის შექმნა და მართვა; მიწისქვეშა გაზსაცავის ზედამხედველობა და კონტროლი; ნავთობის გადამუშავების, ბუნებრივი გაზის დამუშავების, ნავთობის ტრანსპორტირების ან ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიის (საქმიანობის ლიცენზია) გაცემა; ნავთობისა და გაზის სფეროში სტანდარტების შემუშავება; „წევრი სახელმწიფოებისთვის ნედლი ნავთობის ან/და ნავთობპროდუქტების მინიმალური სარეზერვო მარაგების უზრუნველყოფის ვალდებულების დაკისრების შესახებ“ საბჭოს 2009 წლის 14 სექტემბრის 2009/119/EC დირექტივის შესრულება. 81 ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება საქართველოს ევროპის ერთიან საჰაერო სივრცეში ინტეგრაციის პროცესის გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში საერთაშორისო ანტიტერორისტული საქმიანობის ხელშეწყობა; ფრენების უსაფრთხოებისა და საავიაციო უშიშროების დონის ამაღლება; ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ავიაციის საჰაერო ნავიგაციით და პილოტაჟით უზრუნველყოფა; ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების წევრ სახელმწიფოებსა და პროგრამის „პარტნიორობა მშვიდობისთვის“ მონაწილე სხვა სახელმწიფოებს შორის შეთანხმებით გათვალისწინებული პირობების შესრულების უზრუნველყოფა; ქვეყნის მასშტაბით ხელშეწყობისთვის. მგზავრთა საჰაერო გადაყვანა რეგიონში ტურიზმის განვითარების ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიან სოფლებში მუდმივად მცხოვრები მოსახლეობის მიერ მოხმარებული ბუნებრივი აირის საფასურის ანაზღაურება შესაბამის პერიოდებში, პროგრამით განსაზღვრული ბენეფიციარებისათვის. საქართველოს ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტი (IBRD) საქართველოში ინოვაციების ინფრასტრუქტურის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს ქვეყანაში ინოვაციების ეკოსისტემის განვითარებას; მაღალმთიან დასახლებებში მცხოვრები სოციალურად დაუცველი პირების მხარდაჭერა მათი ფართოზოლოვან ინტერნეტში ჩართვის მიზნით; საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროს სპეციალისტების გადამზადება საინფორმაციო და კომუნიკაციის ტექნოლოგიების საკითხებში, რომლის საბოლოო მიზანია აღნიშნული სპეციალისტების დასაქმება საინფორმაციო ტექნოლოგიების სფეროში, როგორც საქართველოში, აგრეთვე საერთაშორისო ბაზარზე; ინოვაციების საგრანტო დაფინანსება მათი შემდგომი კომერციალიზაციის მიზნით. ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (KfW) გერმანიის რეკონსტრუქციის საკრედიტო ბანკსა (KfW) და საფრანგეთის განვითარების სააგენტოს (AFD) შორის ხელმოწერილ განზრახულობათა დეკლარაციის „გერმანიისა და საფრანგეთის ფინანსური თანამშრომლობა საქართველოსთან" შესაბამისად (ითვალისწინებს საქართველოსთვის 82 საბიუჯეტო დახმარებას პოლიტიკაზე დაფუძნებული სესხით (Policy Based Loan), „საქართველოს ენერგეტიკის სექტორის რეფორმის“ - Georgian Energy Sector Reform (GESR) განხორციელებას), საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დახმარების გაწევა ენერგოეფექტურობისა და განახლებადი ენერგიების საკანონმდებლო ბაზის დანერგვაში, ბაზრის რეფორმის განხორციელებაში, რაც წარმოადგენს „Policy based loan“-ის წინაპირობას. სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება ქვეყანაში არსებული მაღალი და საშუალო ძაბვის ელექტროგადამცემი ხაზების, მეზობელ ქვეყნებთან დამაკავშირებელი ხაზების, მშენებლობა-რეაბილიტაცია; მათ შორის, ენერგოსისტემის მოძველებული ქვესადგურების თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვა და სხვადასხვა სიმძლავრის ახალი ქვესადგურების მშენებლობა; თავისუფალი ინდუსტრიული ზონის განვითარებისთვის შესაბამისი ელექტროგადამცემი ქსელის მოწყობა. მოსახლეობის ელეტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში გაზისა და ელექტროენერგიის გარეშე არსებული სოფლების გაზიფიცირება და ელექტრიფიცირება; საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში მოსახლეობისთვის გაზისა და ელექტროენერგიის მიწოდების ხელმისაწვდომობის გაზრდა, მათ შორის, მოხმარებული ელექტროენრიგიის ღირებულების ნაწილობრივ ანაზღაურება; ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზის მიმდებარე სოფლებში მცხოვრები ოჯახების ზამთრის პერიოდში გათბობით უზრუნველყოფა. საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა საერთაშორისო და საქართველოს საგანმანათლებლო და საზღვაო კანონმდებლობის შესაბამისად, უმაღლესი საზღვაო და მომიჯნავე დარგების კვალიფიციური კადრების მომზადება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − სასწავლო უნივერსიტეტის − ბათუმის სახელმწიფო საზღვაო აკადემიის კვლევით ცენტრად ჩამოყალიბება და საზღვაო და მომიჯნავე დარგებში კვლევითი პროექტების ხელშეწყობა; საზღვაო აკადემიის ფოთის ფილიალის - ფოთის საზღვაო სასწავლო-საწვრთნელ ცენტრში ისეთი პროფესიული პროგრამებისა და მოკლევადიანი სასწავლო კურსების დანერგვა, რომლის შესაბამისად მომზადდებიან საზღვაო და მასთან მომიჯნავე სპეციალობებზე მოთხოვნადი კვალიფიციური კადრები; ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებთან ერთად ორმაგი დიპლომირების ინგლისურენოვანი პროგრამების მომზადება; თანამშრომლობის ფარგლებში სასწავლო მასალებისა და მატერიალურტექნიკური ბაზის განახლება და პედაგოგების/მასწავლებლების გადამზადება საერთაშორისო და ევროპული სტანდარტების შესაბამისად; 83 სასწავლო პროცესის თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამებით უზრუნველყოფა, დისტანციური სწავლების სისტემის განვითარება და სტუდენტთა საზღვაოსნო პრაქტიკით უზრუნველყოფის გაუმჯობესება; კურსდამთავრებულების კარიერული წარმატების უზრუნველსაყოფად სტუდენტთა ხელშეწყობისა და მომსახურების სამსახურის განვითარება.საკრუინგო კომპანიებთან მჭიდრო თანამშრომლობა. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარება საქართველოს მთავრობის მიერ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების პროექტის ხელშეწყობა და ახალი საინვესტიციო ხელშეკრულებების მონიტორინგი. ორმხრივი ხელშეკრულებების ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები საქართველოს მთავრობასა და თურქეთის რესპუბლიკის მთავრობას შორის გაფორმებული „ენერგეტიკის სფეროში თანამშრომლობის შესახებ“ შეთანხმებისა და „სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და „TURKISH ELECTRICITY TRADING AND CONTRACTING CO.“-ს შორის გასაფორმებელი ოქმის შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2018 წლის 27 აპრილის №923 განკარგულების შესაბამისად, სს „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციულ ოპერატორსა“ და თურქეთის ელექტროენერგიით ვაჭრობისა და ხელშემკვრელ კომპანიას (TETAS) შორის გაფორმებული ოქმის საფუძველზე ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა. აკრედიტაციის პროცესის მართვა და განვითარება შესაბამისობის შემფასებელი პირების აკრედიტაციის სამუშაოების კანონით რეგულირებად და ნებაყოფლობით სფეროში, აღიარებული საერთაშორისო მოთხოვნების შესაბამისად წარმართვა საქართველოში წარმოებული პროდუქტებისა და მომსახურების საერთაშორისო ბაზრებზე ექსპორტის ხელშეწყობისთვის; აკრედიტაციის რეგიონალური ორგანიზაციის − ევროპის აკრედიტაციის თანამშრომლობის (European Cooperation for Accreditation (EA)) მიერ აკრედიტაციის საერთაშორისო დონეზე აღიარებული სფეროების შენარჩუნება და აკრედიტაციის ახალი მიმართულებების აღიარება; აკრედიტაციის სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს − აკრედიტაციის ცენტრის საქმიანობის აღიარება ქვეყნის საექსპორტო ბაზრების დივერსიფიცირებისთვის; აკრედიტაციის ცენტრის ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა და ორგანიზაციასთან − ლაბორატორიების აკრედიტაციის საერთაშორისო თანამშრომლობასთან (International Laboratory Accreditation Cooperation (ILAC)) და აკრედიტაციის საერთაშორისო ფორუმთან (International Accreditation Forum (IAF)) ორმხრივი/მრავალმხრივი აღიარების შეთანხმებების გაფორმება. სასარგებლო წიაღის მართვა და კოორდინაცია მიტოვებულ და არალიცენზირებულ საბადოთა აღრიცხვა/პასპორტიზაცია; 84 მინერალური რესურსების რაციონალურად მართვის მიზნით, სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობისთვის სალიცენზიოდ წინასწარ შერჩეული ობიექტებისათვის გეოსაინფორმაციო პაკეტების მომზადება; წიაღის სექტორის სტანდარტების და მეთოდოლოგიების შემუშავება და დანერგვა. შესაბამისი მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტების ცვლილების მომზადება და წარდგენა ინიცირებისთვის. საერთაშორისო გამოცდილების გაზიარება/შესწავლა; სასარგებლო წიაღისეულის (გარდა ნავთობისა და გაზისა) მოპოვების ლიცენზიების გაცემა და ამ მიზნით გასაწევი საქმიანობის წარმართვა/კოორდინაცია; სალიცენზიო პირობების კონტროლის განხორციელება სასარგებლო წიაღისეულის რაციონალურად სამართავად. ლიცენზიით ან განკარგულებით გათვალისწინებული პირობებისა და სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესრულების მდგომარეობის შემოწმება როგორც წინასწარ დამტკიცებული გეგმით, ისე სააგენტოში შემოსული განცხადებების/საჩივრების საფუძველზე. სამოქალაქო ავიაციის სფეროს რეგულირება და მართვა „საქართველოსა და ევროკავშირსა და მის წევრ სახელმწიფოებს შორის ერთიანი საჰაერო სივრცის შესახებ’’ (ECAA) შეთანხმების გათვალისწინებული რეგულაციებისა და დირექტივების ქართულ საავიაციო კანონმდებლობაში ასახვა; საქართველოს საავიაციო დარგისათვის პრიორიტეტული რეგულაციებისა და დირექტივების განსაზღვრა, მათი დანერგვის დროში გაწერა, სამართლებრივი ანალიზი და ამ მიზნით, შესაბამისი დასკვნებისა და წინადადებების შემუშავება; საქართველოს საავიაციო კანონმდებლობის ჩიკაგოს კონვენციის, მისი დანართებისა და შესწორებების მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანა; საერთო დანიშნულების ავიაციის მარეგულირებელი ნორმატიული აქტების შემუშავება და დანერგვა. საზღვაო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საქართველოს დროშით მცურავი საშუალებების უსაფრთხოების და უშიშროების უზრუნველყოფა; და საქართველოს ნავსადგურების საზღვაო სხვადასხვა საერთაშორისო გამოფენებსა/კონფერენციებში მონაწილეობის მიღება, საკუთარი ცნობადობის გაზრდისა და საერთაშორისო დონეზე საზღვაო სფეროში არსებული ინოვაციების გაცნობის მიზნით; საქართველოს, როგორც საზღვაო სახელმწიფოს, იმიჯის ამაღლების მიზნით საქართველოს საერთაშორისო საზღვაო ფორუმის (GIMF) ჩატარება, რომელიც წარმოაჩენს შავი ზღვის რეგიონში მიმდინარე მოვლენებსა და აგრეთვე, საქართველოს მიერ საზღვაო დარგში განახორციელებულ რეფორმებს; 85 ევროპის საზღვაო უსაფრთხოების სააგენტოს (EMSA) აუდიტის წარმატებით გავლა და მეზღვაურთა კვალიფიკაციის/კომპეტენციის დამადასტურებელი სერტიფიკატების აღიარების შენარჩუნება; მეზღვაურთა მომზადებისა და სერტიფიცირების სისტემის გამართული ფუნქციონირება; საქართველოს გემების სახელმწიფო ელექტრონული რეესტრის მოდიფიკაცია; 0%-იანი დაკავების კოეფიციენტის შენარჩუნება ქართული დროშის ქვეშ მცურავ გემებზე; საქართველოს განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონაში/ტერიტორიულ ზღვაში უსაფრთხო ნაოსნობის, ძებნა-გადარჩენის და გარემოს დაცვის უზრუნველყოფა საერთაშორისო მოთხოვნებისა და სტანდარტების შესაბამისად; საკანონმდებლო ცვლილებების მომზადება და საერთაშორისო სტანდარტებთან დაახლოება; საქართველოს საზღვაო სტრატეგიის დოკუმენტის დამტკიცება; საქართველოს ნავსადგურებში ერთი ფანჯრის პრინციპის დანერგვა; ეროვნული საზღვაო პოლიტიკის დოკუმენტის შემუშავება. სახმელეთო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება სახმელეთო ტრანსპორტის სფეროში საკანონმდებლო ცვლილებების პაკეტის მომზადება; ელექტრონული აღრიცხვის ბაზის სისტემის სრულყოფა; სსიპ - სახმელეთო ტრანსპორტის სააგენტოს სპეციალისტთა და მეწარმეთა (მენეჯერები/მძღოლები) გადამზადება; თანამედროვე სიმულატორების დანერგვა; საერთაშორისო აქტივობების გაძლიერება; დარგის მონიტორინგის ეფექტური მექანიზმების შემუშავება; ეკოლოგიურად სუფთა ტრანსპორტის განვითარების ხელშეწყობა; მენეჯერების მოსამზადებლად თანამედროვე ტრენინგ-ცენტრის მშენებლობა. შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველყოფა ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) თანამედროვე სანავიგაციო საშუალებების და მოწყობილობების მუდმივი ჩანაცვლებისა და განახლების უზრუნველყოფა. სპეციალიზებული ჰიდროგრაფიული გემი-სახელოსნოს შესყიდვა და 2 ერთეული მცირე ზომის საზღვაო ნავის შეძენა კოლხეთის და აჭარის მონაკვეთისათვის; 86 უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველსაყოფად პორტების აღჭურვა თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი მეტეოროლოგიური მოწყობილობებით; უსაფრთხო ნაოსნობის მხარდასაჭერად სანავიგაციო ქაღალდის და ელექტრონული რუქების ახალი სახეობისა და მასშტაბის განვითარება; პორტების თანამდეროვე რადიო-ნავიგაციური მოწყობილობებით აღჭურვა. საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო რეგიონებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა რეგიონული განვითარების პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება და განხორციელების კოორდინაცია, აგრეთვე კომპეტენციის ფარგლებში მისი განხორციელების მონიტორინგი და ანალიზი; მმართველობის სისტემის დეცენტრალიზაციის, დეკონცენტრაციის და სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის უფლებამოსილებათა გამიჯვნის საკითხებზე და მუნიციპალიტეტების ინსტიტუციური გაძლიერებისათვის შესაბამისი წინადადებების შემუშავება; კომპეტენციის ფარგლებში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებს შორის ურთიერთობის კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში ადგილობრივი და უცხოური წყაროებით დაფინანსებული რეგიონული პროგრამებისა და პროექტების კოორდინაცია და მათი განხორციელების ეფექტიანობის შეფასება; კომპეტენციის ფარგლებში მუნიციპალიტეტის მოხელეთა სწავლების საკითხების კოორდინაცია; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე სახელმწიფოს მიერ მუნიციპალიტეტებისთვის დელეგირებული უფლებამოსილების განხორციელებაზე დარგობრივი ზედამხედველობის განხორციელება საქართველოს ორგანული კანონის „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“ შესაბამისად; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზების ქსელის განვითარების, დაპროექტებისა და სამეცნიერო-ტექნიკური პროგრესის საკითხებში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება; სივრცით-ტერიტორიული მოწყობის სახელმწიფო და ტექნიკური ზედამხედველობის განხორციელების მეთოდური ხელმძღვანელობა, საპროექტო დოკუმენტების მომზადების მეთოდოლოგიური ხელმძღვანელობა ან/და ზედამხედველობა, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის მეშვეობით დევნილთა გრძელვადიანი საცხოვრებლით უზრუნველსაყოფად სამშენებლოსარეაბილიტაციო სამუშაოების განხორციელება; 87 საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და დადგენილ ფარგლებში როგორც სამინისტროს კომპეტენციაში შემავალი, ისე სხვა სახელმწიფო ორგანოთა გამგებლობისთვის მიკუთვნებული, ქვეყნისთვის მნიშვნელოვანი ცალკეული ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების უზრუნველყოფა, აგრეთვე ამ პროექტებით გათვალისწინებული ობიექტების სამშენებლო-სარეაბილიტაციო და სხვა სამუშაოების განხორციელების კოორდინაცია და კომპეტენციის ფარგლებში მისი მონიტორინგი; კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს წყლით უზრუნველყოფისა და მოსახლეობის წყლით მომარაგების სისტემების დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა და კოორდინაცია; არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელი) მოწყობა, მართვა და დახურვა, ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა და მართვა (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა); თავდაცვის ძალების სამობილიზაციო გეგმის შემუშავებაში მონაწილეობა; მუნიციპალიტეტების მიერ მოქალაქეების სამხედრო აღრიცხვის, სამხედრო სამსახურისათვის მომზადებისა და სამხედრო სამსახურში გაწვევის სამუშაოთა კოორდინაცია; კომპეტენციის ფარგლებში სტიქიური მოვლენების შედეგების სალიკვიდაციო ღონისძიებების შესახებ წინადადებების მომზადება და ამ ღონისძიებათა განხორციელება/განხორციელებაში მონაწილეობა. საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები საავტომობილო გზების ინფრასტრუქტურული პროექტების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ჩქაროსნული ავტომაგისტრალებისა და საავტომობილო გზების რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საქართველოს საგზაო ქსელის საერთაშორისო საგზაო კომუნიკაციების სისტემაში ინტეგრირება; საერთაშორისო და შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზებისა და სახიდე გადასასვლელების, მუნიციპალიტეტებთან, საკურორტო ცენტრებთან, ისტორიულ და კულტურულ ძეგლებთან, მოსაზღვრე ქვეყნებთან მისასვლელი საავტომობილო გზების პერიოდული შეკეთება, რეაბილიტაცია და რეკონსტრუქცია-მშენებლობა; საავტომობილო გზების მიმდინარე შეკეთება და შენახვა ზამთრის პერიოდში; სტიქიური მოვლენების სალიკვიდაციოდ და პრევენციის მიზნით, სამუშაოების ჩატარება; ზღვის ნაპირების, მდინარეების კალაპოტებისა და ნაპირების გამაგრება. რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტებში სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელება და მათთან დაკავშირებული სხვადასხვა მომსახურებების შესყიდვა; 88 სახელმწიფო და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის (ადმინისტრაციული, სტრატეგიული და სხვა დანიშნულების) ობიექტების მშენებლობა-რეაბილიტაცია; ქვეყანაში ურბანული სატრანსპორტო სისტემის მუშაობის სრულყოფა; ქვეყანაში ტურიზმის განვითარებისთვის სხვადასხვა ინფრასტრუქტურული პროექტის განხორციელება; დონორი ორგანიზაციების მიერ დაფინანსებული პროექტების მოსამზადებლად საჭირო ღონისძიებების განხორციელება, დეტალური საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციების მომზადება და ანალიზი; საქართველოს რეგიონების ურბანული განვითარებისა და ადგილობრივი ეკონომიკის გაძლიერების ხელშეწყობა; საქართველოს სივრცის დაგეგმარების გეგმის, მუნიციპალიტეტების სივრცის დაგეგმარების გეგმების, გენერალური გეგმებისა და განაშენიანების გეგმების შემუშავების უზრუნველყოფა; ქვეყანაში საჯარო შენობების ენერგოეფექტურობის ალტერნატიული ენერგიის დანერგვა. გაუმჯობესება და განახლებადი მუნიციპალიტეტებში/სოფლებში წყალმომარაგებისა და წყალარინების რეაბილიტაცია/მოწყობა, წყალმომარაგებისა და წყალარინების გამწმენდი რეაბილიტაცია/მშენებლობა; სისტემების ნაგებობების წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია მუნიციპალიტეტების მოსახლეობის ეკოლოგიურად სუფთა, გაფილტრული, ზედაპირული გრუნტის წყლების მოხვედრისგან დაცული სასმელი წყლის 24-საათიანი მიწოდების რეჟიმით უზრუნველყოფა; აბონენტთა გამრიცხველიანება, დანაკარგების შემცირება და გარემოსდაცვითი სტანდარტების უზრუნველყოფა. მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა მუნიციპალიტეტებში (გარდა ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისა) არასახიფათო ნარჩენების განთავსების ობიექტების (ნაგავსაყრელი) მოწყობა და მართვა; ნარჩენების გადამტვირთავი სადგურების მოწყობა; ძველი ნაგავსაყრელების ეტაპობრივი დახურვა. იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესებისა და გრძელვადიანი განსახლების მიზნით მრავალბინიანი კორპუსების მშენებლობა. ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება; 89 სხვადასხვა მუნიციპალიტეტში რეაბილიტაცია. ახალი საჯარო სკოლების მშენებლობა და არსებულთა საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება ეფექტიანი სამართალშემოქმედებითი საქმიანობის განხორციელება; საქართველოს კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთან დაახლოება; ეროვნულ, საერთაშორისო და უცხო ქვეყნების სასამართლოებსა და არბიტრაჟებში სახელმწიფო წარმომადგენლობა; სახელმწიფოსა და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო ხასიათის (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების სამართლებრივი ექსპერტიზა, ინსტიტუციური განვითარება და ეფექტიანი უწყებათაშორისი კოორდინაცია; სამართლის ცალკეული დარგების განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სხვადასხვა პრიორიტეტული სფეროს განვითარებისთვის საკანონმდებლო ინიციატივების, საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმების შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საზღვარგარეთის სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და გაანალიზება; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის დადებული ასოცირების შეთანხმების შესაბამისი საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება, ასოცირების შეთანხმებით განსაზღვრულ ევროკავშირის რეგულაციებთან, გადაწყვეტილებებსა და დირექტივებთან საქართველოს კანონმდებლობის დაახლოების/ჰარმონიზაციის მიზნით, სამინისტროს კომპეტენციას მიკუთვნებულ საკითხებზე სხვადასხვა უწყების მიერ შემუშავებული ნორმატიული აქტების პროექტების და თანმდევი დოკუმენტების სამართლებრივი ექსპერტიზა; არბიტრაჟებსა და უცხო ქვეყნების სასამართლოებში კომერციულ და საინვესტიციო დავებზე, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოსა და გაეროს სახელშეკრულებო ორგანოებში სახელმწიფოთაშორის ან/და ინდივიდუალურ დავებზე სახელმწიფოს წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთან თანამშრომლობა და მასთან სხვა სახელმწიფო ორგანოების თანამშრომლობის კოორდინირება; ეროვნულ სასამართლოში საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს წინააღმდეგ შეტანილ სარჩელებზე სამინისტროს ინტერესების დაცვა, ხოლო ხელისუფლების დაწესებულებების წინააღმდეგ დავებში მონაწილეობა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს კომპეტენციის გათვალისწინებით; სახელმწიფოს და სახელმწიფო უწყებების მიერ გასაფორმებელი საერთაშორისო და კერძო (მრავალმილიონიანი ან/და საარბიტრაჟო ინსტიტუტის შემცველი) ხელშეკრულებების პროექტების სამართლებრივი შეფასება/ექსპერტიზა მათი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დადგენის მიზნით და სათანადო დასკვნის პროექტის მომზადება; ხელშეკრულების პროექტის სამართლებრივი შეფასება მასში არსებული სამართლებრივი რისკების კუთხით და შესაბამისი დასკვნის პროექტის მომზადება; 90 მართლმსაჯულების სექტორის, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების, პენიტენციური, პრობაციისა და დანაშაულის პრევენციის სისტემების, ანტიკორუფციული და „კარგი მმართველობის“ მიმართულებებით განვითარების აუცილებლობისა და პერსპექტივების შესწავლა; სხვა სახელმწიფოთა კანონმდებლობების შესწავლა და ანალიზი და შედარებითი სამართლებრივი კვლევების მომზადება; სტრატეგიული მნიშვნელობის საკანონმდებლო აქტების მომზადება და რეფორმების განხორციელება; საერთაშორისო ორგანიზაციებში წარმომადგენლობა; სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განმახორციელებელი უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს და კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის უწყებათაშორისი საკოორდინაციო საბჭოს (ანტიკორუფციული საბჭოს) საქმიანობის ადმინისტრირება, ორგანიზაციული და ანალიტიკური მხარდაჭერა, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის სექტორული სტრატეგიებისა და სამოქმედო გეგმების ყოველწლიური განახლება, წლიური პროგრესის შესახებ ანგარიშების მომზადება; ანტიკორუფციული საბჭოს სტრატეგიის განახლება და ახალი სამოქმედო გეგმის შემუშავება, წლიური მონიტორინგისა და შეფასების ანგარიშების მომზადება; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის კომენტარების მომზადება და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; მართლმსაჯულების სექტორის რეფორმის საბიუჯეტო დახმარების პროგრამის ფინანსური შეთანხმების პირობების შესრულების შესახებ ანგარიშის მომზადება და ევროკავშირის დელეგაციისთვის წარდგენა; ინფორმაციის თავისუფლების შესახებ კანონის პროექტის შემუშავება; არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების კოდექსის აღსრულების ხელშეწყობა; საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში და სისხლის მართლმსაჯულების კანონმდებლობაში განსახორციელებელი სხვა ცვლილებების პროექტების შემუშავება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) წინააღმდეგ ბრძოლის პოლიტიკის გაძლიერებაზე ზრუნვა; გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფის, ქალთა მიმართ და ოჯახში ძალადობის აღმოფხვრის, საერთაშორისო ჰუმანიტარული სამართლის დანერგვის ხელშეწყობა; ადამიანის წამების, არაჰუმანური, სასტიკი ან პატივისა და ღირსების შემლახავი მოპყრობის ან დასჯის წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლის პოლიტიკის შემუშავება, მისი განხორციელების ხელშეწყობა და მონიტორინგი; ადამიანის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული დაბალანსებული ნარკოპოლიტიკის შემუშავება. საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოსაყალიბებლად, საქართველოს კანონმდებლობის ანალიზისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების, დამოუკიდებელი ექსპერტებისა და საქართველოს სახალხო დამცველის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, შესაბამისი საკანონმდებლო ცვლილებების შემუშავება და ღონისძიებების განხორციელება; პენიტენციური სისტემის ადმინისტრირების სრულყოფა; პენიტენციური სისტემის კვებითი მომსახურების უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის უნიფორმით, რბილი აუცილებელი საშუალებებით უზრუნველყოფა; ინვენტარითა და პირადი ჰიგიენისთვის 91 ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია-რეაბილიტაციის მიზნით სატრენინგო/საგანმანათლებლო და ფსიქოსოციალურ პროგრამებში, ტრენინგებსა და კურსებში, კულტურულ ღონისძიებებსა და დასაქმების პროგრამებში მსჯავრდებულთა ჩართულობის უზრუნველყოფა; პენიტენციური სისტემის აუცილებელი მედიკამენტებით, სამედიცინო დანიშნულების საგნებით, ლაბორატორიული საგნებითა და რეაქტივებით უზრუნველყოფა; ბრალდებულთათვის/მსჯავრდებულთათვის სხვადასხვა პროფილის მოწვეული ექიმსპეციალისტების კონსულტაციების, სამოქალაქო სექტორის კლინიკებში სპეციალიზებული სამედიცინო მომსახურების გაწევა და ბრალდებულთა და მსჯავრდებულთა სამკურნალო დაწესებულებასა და ტუბერკულოზის სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ცენტრში მომსახურების შეთავაზება; ანტიტუბერკულოზური მკურნალობის საჭიროების მქონე პირთა, აივ ინფექციის/შიდსის გამოვლენის მიზნით და C ჰეპატიტის მართვის სახელმწიფო პროგრამის ფარგლებში ბრალდებულთა/მსჯავრდებულთა სკრინინგი და შესაბამისი მკურნალობის კურსის ჩატარება, პაციენტების ჩართვა აივ-ინფექციის/შიდსის ანტირეტროვირუსული მკურნალობის პროგრამაში; დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის უნივერსალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; პატიმართა და თანამშრომელთა საჭიროებებზე მორგებული პენიტენციური ინფრასტრუქტურის შექმნა პენიტენციურ სისტემის საერთაშორისო სტადარტებთან მიახლოების მიზნით. ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ეროვნული საარქივო ფონდის შევსება მატერიალური ან/და ელექტრონულ მატარებელზე გადატანილი დოკუმენტებით, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ბაზის ფორმირება და მისი მუდმივი განახლება, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების აღწერა და ცენტრალიზებული აღრიცხვა, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების დაცვისა და შენახვის სათანადო პირობების უზრუნველყოფა; საარქივო დოკუმენტების ელექტრონულ მატარებლებზე გადაყვანა, რაც უზრუნველყოფს დოკუმენტების დედნების დაუზიანებლად შენარჩუნებასა და ეროვნული მეხსიერების დაცულობას, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების ელექტრონული ასლების ხელმისაწვდომობას. ადგილობრივ არქივებში დაცული დოკუმენტების გადატანა/განთავსება რეგიონული არქივების რეაბილიტირებულ ან ახალ შენობებში, სადაც საარქივო დოკუმენტების დაცვის და შენახვის სათანადო პირობებია შექმნილი; მოქალაქეზე ორიენტირებული მომსახურების დანერგვისა და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით მოქალაქეთა მომსახურების ელექტრონული და ეროვნული საარქივო ფონდის მკვლევართა აღრიცხვისა და მართვის სისტემების, ეროვნული საარქივო ფონდის დოკუმენტების (ტექსტური, კინოფოტოფონოდოკუმენტები,) ელექტრონული კატალოგების შექმნა და განვითარება; 92 ერთიანი ელექტრონული საარქივო ფონდის შექმნისა და ელექტრონული დოკუმენტაციის მაქსიმალური ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის მიზნით, ეროვნული არქივის დაკომპლექტების წყარო ორგანიზაციებიდან და ეროვნული საარქივო ფონდისადმი მიკუთვნებული დოკუმენტების მფლობელი სხვა პირებიდან ელექტრონული დოკუმენტების აღწერის, აღრიცხვის და არქივირების ავტომატიზებული სისტემის შექმნა. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აპარატის, სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების, პენიტენციური და პრობაციის სისტემების და სხვა ორგანიზაციების თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლება ტრენინგების სრული ციკლის (ტრენინგსაჭიროებათა ანალიზი, დაგეგმვა, განხორციელება და შეფასება) მართვით და საკონკურსო და საკვალიფიკაციო ტესტირებათა ორგანიზებით; საქართველოში მიმდინარე სამართლებრივი რეფორმის და ქართული სამართლის საერთაშორისო სამართლის სტანდარტებსა და ევროპულ სამართალთან ჰარმონიზაციის სახელმწიფო პოლიტიკის ხელშეწყობა სასწავლო პროგრამების განხორციელებით; კერძო სექტორისა და საბიუჯეტო დაფინანსებზე მყოფი ორგანიზაციების წარმომადგენლების კვალიფიკაციის ასამაღლებლად ტესტური დავალებების, ტრენინგმოდულების, სასწავლო კურსებისა და პროგრამების შექმნა და მუდმივად განახლება, მათ შორის, უცხოური სერტიფიცირებული პროგრამების შეძენით; ტრენინგების საჯარო მოხელეების, სამოქალაქო საზოგადოებრივი ორგანიზაციებისა და კერძო პირების საჭიროებებისთვის მორგება როგორც სპეციფიკით, ისე შინაარსით, რაც ხელს შეუწყობს მართლშეგნების ამაღლებასა და პიროვნული სამუშაო კომპეტენციების განვითარებას არა მარტო საჯარო სტრუქტურებში, არამედ ფართო საზოგადოებრივ წრეებშიც. საჯარო ორგანიზაციის თანამშრომლებისათვის საჯარო მოხელის პროფესიული განვითარების აკრედიტებული პროგრამების ჩატარება; სპეციალური პენიტენციური სამსახურისა და პენიტენციური დაწესებულებების მოსამსახურეების სერტიფიკატის განახლების მიზნით მათთვის კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პერიოდული გადამზადების კურსების ჩატარება; მსჯავრდებულთა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაციის ხელშეწყობა მათთვის პროფესიული განათლების უზრუნველყოფის, ასევე მათი პროფესიული მომზადებისა/გადამზადებისა და დასაქმებისათვის მომზადების გზით; პენიტენციურ დაწესებულებებში არსებული ბიბლიოთეკების წიგნის ფონდის შექმნა და განახლება, საბიბლიოთეკო აღრიცხვის ერთიანი სისტემის დანერგვა. ელექტრონული მმართველობის განვითარება სახელმწიფოს საქმიანობაში თანამედროვე საინფორმაციო-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების დანერგვა, მათზე გაწეული დანახარჯების შემცირება, ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და კომუნიკაციების საშუალებით სახელმწიფოს გამართული ფუნქციონირების ხელშეწყობა; 93 სახელმწიფო უწყებების მომსახურება IT სერვისების სრული სპექტრით, რაც მოიცავს ქსელურ უზრუნველყოფას, ინტერნეტის მიწოდებას, ელფოსტის სერვისს, ონლაინკომუნიკაციის საშუალებებს, ტელევიდეოკონფერენციას, დროისა და დავალებების მართვის პროგრამულ უზრუნველყოფას, უსაფრთხოების ერთიანი პოლიტიკის გატარებას, არასასურველი და მავნე ელექტრონული ფოსტის პროგრამებისა და ვირუსებისგან დაცვას, სახელმწიფო სტრუქტურებისათვის ერთიანი IT მხარდაჭერის ქოლცენტრის შექმნასა და ინციდენტების მართვას, ციფრული ტელეფონიის სერვისს, სახელმწიფო ორგანიზაციებში დასაქმებულთა კომპიუტერული ტექნიკის ადგილზე მომსახურებას და სხვ; სახელმწიფო ორგანიზაციებში პროცესების ავტომატიზებისა და ელექტრონულ მმართველობაზე გადასვლის მიზნით შესაბამისი კვლევების ჩატარება და კონკრეტული ინოვაციური ბიზნესგადაწყვეტილებების შემუშავება, რომლებიც მორგებული იქნება დამკვეთის ბიზნესპროცესებზე. ახალი პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა და არსებულის გაუმჯობესება; დანერგილი ქლაუდტექნოლოგიის (ღრუბლოვანი ტექნოლოგია) მიმართულებით ტექნოლოგიის განვითარება როგორც პროგრამული, ისე გამოთვლითი სიმძლავრეებისა და მასშტაბების კუთხით. ქლაუდინფრასტრუქტურით (IaaS) სარგებლობის უზრუნველყოფა დაინტერესებული ორგანიზაციებისთვის; სახელმწიფო თუ არასამთავრობო ორგანიზაციებისათვის, კერძო სექტორისა და მოქალაქეებისათვის ელექტრონული სერვისების მიწოდების და მონაცემთა გაცვლის ეფექტიანად და უსაფრთხოდ უზრუნველყოფა ერთი ფანჯრის პრინციპით; ინფორმაციული უსაფრთხოების აუდიტის განხორციელება; ინფორმაციული უსაფრთხოების შეღწევადობის (მდგრადობის) ტესტირება; კომპიუტერული ინციდენტების აღმოჩენისთვის გამიზნული ქსელური სენსორის დაყენება და მართვა; კიბერუსაფრთხოების საკითხების რეგულირება; ინციდენტებზე დახმარების ეროვნული ჯგუფის მიერ კომპიუტერული ინციდენტების პრევენცია, გამოვლენა და შედეგების მართვა; მონაცემთა გაცვლის ინფრასტრუქტურის გამოყენება, რომლის კომპონენტებია 3 სახის აპარატურულ-პროგრამული მიმართულება/ინსტრუმენტი: „საქართველოს სამთავრობო კარიბჭე“ ელექტრონული სერვისების მეშვეობით, უსაფრთხო გარემოში სხვადასხვა ინფორმაციის გაცვლა; „მოქალაქის პორტალი“ - სახელმწიფო და ბიზნესსექტორის მიერ რეალიზებული სხვადასხვა სახის ელექტრონული სერვისის ყველა დაინტერესებული პირისათვის უსაფრთხო ხელმისაწვდომობა ერთი ფანჯრის პრინციპით; „საერთაშორისო ვაჭრობის მხარდამჭერი სისტემა“ - ამ ეტაპზე ინტეგრირებულია საკონტეინერო გადაზიდვები, ხოლო სახმელეთო და საჰაერო გადაზიდვები ეტაპობრივად დაემატება (სისტემა ინტეგრირებულია მსგავსი პროფილის საერთაშორისო სისტემებთან). დანაშაულის პრევენცია, რესოციალიზაცია პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა ქვეყნის მასშტაბით დანაშაულის პრევენცია, მათ შორის დანაშაულის რეციდივის თავიდან აცილების ხელშეწყობა, მსჯავრდებულთა და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია/რეაბილიტაცია, რთული ქცევის და სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის მიუღწეველ არასრულწლოვნებთან მუშაობა, დანაშაულის პრევენციასთან 94 დაკავშირებული ღონისძიებების და სარეაბილიტაციო პროგრამების განხორციელება და მათში არასაპატიმრო სასჯელით მსჯავრდებულთა, განრიდებულ არასრულწლოვანთა, რთული ქცევის და სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ასაკს მიუღწეველი მოზარდების ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული არასაპატიმრო სასჯელებისა და სამართლებრივი აქტების აღსრულების უზრუნველყოფა და ამ გზით საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისათვის გარანტიების შექმნა, რომელიც მოიცავს სასჯელის სახით თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, იურიდიული პირისათვის საქმიანობის უფლების ჩამორთმევას, საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომის დანიშვნას, გამასწორებელი სამუშაოს დანიშვნას, შინაპატიმრობის დანიშვნას (მათ შორის ელექტრონული მონიტორინგის სისტემის საშუალებით), იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვას; დანაშაულის გამომწვევი რისკფაქტორების შემცირების და აღმოფხვრის მიზნით, ბენეფიციარების ფსიქოსოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება, პირობითი მსჯავრდებულებისა და ყოფილი პატიმრების ინდივიდუალური საჭიროებების გათვალისწინებით, მათი ფიზიკური და ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მოგვარების მიზნით მხარდაჭერა და არსებულ შესაბამის სერვისებში გადამისამართება; შრომის ბაზრის მოთხოვნების ადეკვატური ტრენინგების/პროფესიული გადამზადების კურსების შეთავაზება და პოტენციურ დამსაქმებელთან რეკომენდაციების გაწევა, აღდგენითი მართლმსაჯულების, განრიდება-მედიაციის სფეროს ინსტიტუციური ჩარჩოს დახვეწა, აღდგენითი მართლმსაჯულების პროგრამების პრაქტიკაში დანერგვა, აგრეთვე საგრანტო პროგრამების საშუალებით დეფიციტური სერვისების მიწოდება და მათი შემდგომი განვითარება; ფსიქო-სოციალურ, პრო-სოციალურ და სარეაბილიტაციო მომსახურებების, პროფესიული გადამზადებისა და საგანმანათლებლო პროგრამებში არასაპატიმრო სასჯელებით მსჯავრდებული, პრობაციონერი, განრიდებული და რეფერირების ცენტრის ბენეფიციარების ჩართვა; პრობაციის ბიუროს ახალ ოფისებში პრობაციონერთა სარეგისტრაციო სივრცის, ინდივიდუალური გასაუბრების და ჯგუფური შეხვედრების ოთახების, ვიდეოპაემნის სერვისის და სხვა ფუნქციონირება. იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა სახელმწიფო სერვისების მიწოდების მაღალი სტანდარტის შენარჩუნება და შემდგომი გაუმჯობესება, ახალი პროდუქტების/სერვისების დანერგვა და დაინტერესებული პირებისათვის მათი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობა და ადმინისტრაციული პროცედურებისთვის საჭირო დროის შემცირება; დამატებით რამდენიმე სახელმწიფო და კერძო სერვისის (სსიპ − სოციალური მომსახურების სააგენტოს, ენერგეტიკისა და წყლის კომპანიების, სსიპ − საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს და კერძო სექტორის სერვისები) ინტეგრაცია; იუსტიციის სახლის სერვისების პოპულარიზაცია, ცნობადობის ამაღლება და იუსტიციის სახლის კონცეფციის ექსპორტი დაინტერესებულ ქვეყნებში; 95 არსებული სერვისების ოპტიმიზაცია და რედიზაინი, სერვისის მიწოდების პროცესის აღმწერი დოკუმენტების შექმნა, ორგანიზაციის პროცესების ურთიერთქმედების რუკის შემუშავება, საოპერაციო პროცედურების განახლება; იუსტიციის სახლებისა და საზოგადოებრივი ცენტრების მეშვეობით სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა თითოეული მოქალაქისთვის დიდ ადმინისტრაციულტერიტორიულ ერთეულებში, აგრეთვე მრავალმოსახლიან და მუნიციპალიტეტების ცენტრებიდან მოშორებულ სოფლებში, სადაც მოსახლეობას საშუალება ექნება, სოფლიდან გაუსვლელად ისარგებლოს საჯარო და კერძო სექტორის სერვისებით; იუსტიციის სახლის ფილიალებისა და საზოგადოებრივი ცენტრის გახსნა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში. მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა განვითარება/ხელმისაწვდომობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა მიწის ნაკვეთის (1.2 მილიონი ჰექტარი) სისტემური რეგისტრაცია; უძრავ ნივთებზე უფლებათა, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირებისა და სამისამართო რეესტრების, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების (პარტიების) რეესტრისა და მუნიციპალიტეტების რეესტრის შექმნა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ქონების და ბიზნესის რეგისტრაციის სისტემის, სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის განვითარება და საზოგადოების სწრაფი, ხელმისაწვდომი და ინოვაციური სერვისებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური გეგმურ-სიმაღლური საფუძვლის შექმნა და განახლება, საქართველოს ტერიტორიის აქტუალური რეგიონების ციფრული აეროგადაღება და ციფრული ორთოფოტო გეგმების მომზადება; ეროვნული სამისამართო და სანავიგაციო მონაცემთა ბაზის შექმნა/განახლება, რომელიც დააკმაყოფილებს სანავიგაციო მონაცემების მიმართ შიდა და გარე მომხმარებლების არსებულ მოთხოვნებს და გლობალურ სანავიგაციო მონაცემებთან თავსებადი იქნება; მომხმარებლებისთვის ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირების გაადვილება, დანიშნულების ადგილამდე მისასვლელი ოპტიმალური მარშრუტის შერჩევაში დახმარების გაწევა მინიმალური დროის ან მინიმალური მანძილის კრიტერიუმის გათვალისწინებით; ეროვნული სივრცითი მონაცემების ინფრასტრუქტურის (NSDI) შექმნა და განვითარება; სივრცითი მონაცემების გახსნილი, დეცენტრალიზებული და კოორდინირებული მართვა, რომელიც ორიენტირებულია მათ მრავალფუნქციურ მოხმარებასა და გაზიარებაზე; მაღალი ხარისხის, ჰარმონიზებული სივრცითი მონაცემების წარმოება და ვებპორტალის (გეოპორტალის) მეშვეობით მათი სახელმწიფო უწყებებისთვის, ბიზნესსექტორისთვის, აკადემიური წრეებისა და მოქალაქეებისთვის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; საქართველოს ეროვნული გეოდეზიური (გეგმურ-სიმაღლური) საფუძველის (ქსელის) შექმნა და განახლება, რომელიც წარმოადგენს ყველა მასშტაბის ტოპოგრაფიული აგეგმვების მთავარ გეოდეზიურ საფუძველს და ქმნის ჩვენი ქვეყნის ტერიტორიაზე კოორდინატებისა და სიმაღლეების განვრცობის ერთიან სისტემას; 96 აეროგადაღების სამოქმედო გეგმის მიხედვით საქართველოს ტერიტორიის ურბანული არეალების (სადაც აქტიურად მიმდინარეობს ცვლილებები), ახალი აეროგადაღების მასალებით დაფარვა და მათი დამუშავების შედეგად ზუსტი ორთოფოტოგეგმების შექმნა; ახალი ციფრული, კარტოგრაფიული მასალების შექმნა, ძველის განახლება და შემდგომში ამ მონაცემების გამოყენება სხვადასხვა დარგობრივი მოთხოვნებიდან გამომდინარე; IT ინფრასტრუქტურის სრულყოფა, რაც უზრუნველყოფს არსებული ელექტრონული სერვისების უწყვეტად და სწრაფად მიწოდებას, ასევე, სამომავლო მზარდი დატვირთვებისთვის ინფრასტრუქტურის გაფართოებას. მიწის ბაზრის განვითარება (WB) მიწის ნაკვეთებზე უფლებათა სისტემური რეგისტრაცია; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემის განახლება და განვითარება; სსიპ - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო სისტემის (უძრავი ქონების რეგისტრაციის, დოკუმენტბრუნვის ელექტრონული და სტატისტიკისა და მონიტორინგის სისტემები) განახლება; ბიზნესპროცესის ანალიზის (BPA) და (GAP) ანალიზის დოკუმენტების მომზადება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საინფორმაციო-ტექნოლოგიური (IT) შესაძლებლობების გაზრდა და სერვერული მეხსიერების შეძენა; მსოფლიო ბანკთან შეთანხმებული პროექტის IT განვითარების გეგმის შესაბამისად, საჯარო რეესტრის IT In-house ჯგუფის მიერ სისტემური რეგისტრაციის ოპტიმიზაცია; საკადასტრო აგეგმვითი/აზომვითი სამუშაოების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის იმ ამზომველთა სწავლება და სერტიფიცირება, რომელთა ხელსაწყოები ჩართულია საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ადმინისტრირებულ CORS-ის სისტემაში. სახელმწიფო სერვისების ხელმისაწვდომობა განვითარების სააგენტოს მომსახურებათა განვითარება და სახელმწიფო სერვისების განვითარების ხელშეწყობა, ახალი და ინოვაციური სერვისების დანერგვა, არსებულის გაუმჯობესება და მათი ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა; დისტანციურ მომსახურებაზე გაზრდილი მოთხოვნის საჭიროებიდან გაომდინარე, სერვისების განვითარების პროცესში დისტანციური მომსახურების საშუალებების აქტიურად გამოყენება, რაც, კიდევ უფრო გაზრდის სერვისების ხელმისაწვდომობას ქვეყნის მასშტაბით; სააგენტოს მონაცემთა ბაზების დახვეწის, ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და პერსონალური მონაცემების დაცვის ხელშეწყობის მიზნით, თითოეული მოქალაქის რეგისტრაციის მონაცემების დაკავშირება ახალ მისამართებთან (ფორმირებული მობილური ჯგუფების მიერ საველე სამუშაოების შედეგად თითოეულ მისამართზე რეგისტრირებულ პირთა იდენტიფიცირება) და ამ მისამართების გადატანა სააგენტოს საინფორმაციო სისტემაში; სამოქალაქო აქტების დიგიტალიზაცია; ინფორმაციული უსაფრთხოებისა და კვალიფიციური სანდო მომსახურების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობა, ერთიანი ავთენტიფიკაციის სისტემის გაუმჯობესება, მონაცემთა შენიღბვის სისტემის დანერგვა; 97 მიგრაციის საკითხთა სამთავრობო კომისიის შესაძლებლობათა განვითარების მიზნით, კომისიის როგორც ანალიტიკური, ისე ადმინისტრაციული მხარდაჭერა. ნორმატიული აქტების სისტემატიზაცია და მთარგმნელობითი ცენტრის განვითარება ნორმატიული აქტების სახელმწიფო აღრიცხვა, სისტემატიზაცია და კანონმდებლობით დადგენილი წესით სამართლებრივი სისტემის საჯაროობის უზრუნველყოფა; ნორმატიული აქტებისათვის იურიდიული ძალის მინიჭების მიზნით მათი სრული ტექსტის პირველადი გამოქვეყნება ოფიციალურ ვებგვერდზე (https://matsne.gov.ge); ხელმისაწვდომი, დაცული, მუდმივად განახლებადი ოფიციალური ვებგვერდის ადმინისტრირება, სადაც მომხმარებელს შეუძლია იხილოს საქართველოს ყველა უწყების მიერ მიღებული, ვებგვერდზე განთავსებული და ოფიციალურად გამოქვეყნებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები, საერთაშორისო ხელშეკრულებები, ევროკავშირის კანონმდებლობის (დირექტივა, რეგულაცია, გადაწყვეტილება, რეკომენდაცია) ქართულენოვანი ვერსიები, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებები, ადგილობრივი თვითმმართველობის აქტები, საჯარო განცხადებები და საინფორმაციო ხასიათის სხვა დოკუმენტები; საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების ხელშეკრულების განხორციელება და შემდგომ ანგარიშგებასთან დაკავშირებული ევროკავშირის შესაბამისი კანონმდებლობის ქართულ ენაზე თარგმნა, ხოლო საქართველოს კანონმდებლობის/კანონპროექტების − ინგლისურ ენაზე თარგმნა. კანონმდებლობის სხვადასხვა სფეროში გამოყენებული ტერმინოლოგიის დამუშავება, აგრეთვე, მაცნეს მთარგმნელობითი ცენტრის სერვერზე განლაგებული ტერმინოლოგიური ბაზის და მაცნეს ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებული ონლაინ ლექსიკონის მუდმივი განახლება; საქართველოს კანონმდებლობის/კანონპროექტების, მათი ცვლილების დოკუმენტების ინგლისურ ენაზე თარგმნა და თარგმანის ინგლისურენოვანი ვერსიების ვებგვერდზე გამოქვეყნება; კოდიფიცირებული და სისტემატიზებული საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების და კანონმდებლობით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტების ოფიციალური ტექსტების, სახელმძღვანელოების, სამოქმედო გეგმების, ბუკლეტების, ანგარიშებისა და სხვა საინფორმაციო მონაცემების, აგრეთვე, იურიდიული და სხვა ლიტერატურის (მათ შორის, ნათარგმნი ტექსტების) ბეჭდური სახით მომზადების, სტამბისათვის გადაცემის და მათი ბეჭდვის პროცესის ადმინისტრირება; დაინტერესებული პირებისა თუ მიზნობრივი ჯგუფების პროფესიული საქმიანობისა და საინფორმაციო მიზნებისათვის სხვადასხვა ნორმატიული აქტის, წიგნისა და იურიდიული ლიტერატურის ბეჭდური ვერსიების გამოცემა. სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს მომსახურებათა ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა 98 სააღსრულებო და არასააღსრულებო მომსახურების გაწევის პროცესში მხარეთა კანონიერი ინტერესების რეალიზება მხარეებს შორის ბალანსის მაქსიმალური დაცვით; სააღსრულებლო მომსახურებები − უზრუნველყოფილი და არაუზრუნველყოფილი მოთხოვნის აღსრულება, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, სარჩელის უზრუნველყოფა და სხვა; არასააღსრულებლო მომსახურებები − გამარტივებული წარმოება, გადახდისუუნარობის საქმისწარმოება, კერძო აღმასრულებელთათვის ლიცენზიის გაცემა და მათთვის სააუქციონო მომსახურების გაწევა, ფულადი თანხის დავალიანების გადახდევინების შესახებ მოთხოვნასთან დაკავშირებით გამარტივებული წარმოება, მესამე პირების მომართვის საფუძველზე ქონების შეფასების მომსახურება, ფაქტების კონსტატაცია; „მოძიება-ყადაღა-ინკასო“ ტიპის ელექტრონული კომუნიკაციის ფორმირება ბანკებთან, რომელიც ჩაანაცვლებს მანამდე არსებულ ინფორმაციის ბეჭდური სახით მიმოცვლას. ელექტრონული ინფორმაციის გაცვლა და ელექტრონულად საბანკო ანგარიშებზე შეზღუდვების გავრცელება და მოხსნა სხვადასხვა საბანკო ანგარიშიდან, რაც უფრო გაამარტივებს მონაცემების მიმოცვლას; დამოუკიდებელი აღმასრულებლებით დაკომპლექტებული აღმასრულებელთა პალატის შექმნა; გამარტივებული საქმისწარმოების სამსახურის ახალი სერვისების („სასყიდლიანი ხელშეკრულება“ და „სესხის ხელშეკრულება“) დამატება; აღსრულების პოლიციის საქმიანობის დახვეწა, უკანონო მფლობელობიდან საკუთრების გამოთხოვის (გამოსახლება) და დემონტაჟის საქმეებზე სააღსრულებო წარმოების განხორციელება, გამოსახლებისა და დემონტაჟის რეზონანსულ საქმეებში მხარეთა ინტერესების დაცვის მენეჯერების, სოციალური მუშაკებისა და საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერის მუდმივი ხელმისაწვდომობა; სსიპ - აღსრულების ეროვნულ ბიუროს მიერ დაყადაღებული ავტომანქანების განთავსების მიზნით საპარკინგე სივრცის მოწყობა. საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა მოსახლეობის შრომისა და დასაქმების, ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური დაცვის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება, შესაბამისი საქმიანობის კოორდინაცია; დევნილთა და სტიქიური მოვლენების შედეგად დაზარალებულ და გადაადგილებულ პირთა (ეკომიგრანტთა) სოციალური დაცვისა და განსახლების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მისი განხორციელების კოორდინაცია; ჯანმრთელობის დაცვის სისტემის მარეგულირებელი აქტების მომზადება და ზედამხედველობა; 99 სამედიცინო საქმიანობის ხარისხის კონტროლი და მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კონტროლი; სამკურნალო საშუალებების ხარისხსა ზედამხედველობა; და მიმოქცევაზე და ფარმაცევტულ საქმიანობაზე სოციალური დახმარებების, პენსიებისა და სხვა ფულადი და არაფულადი სახელმწიფო ბენეფიტების მიმღებთა გამოვლენა, დადგენა და აღრიცხვა, მათთვის დახმარების დანიშვნა და მისი გაცემის ორგანიზება; ჯანმრთელობის დაცვის განვითარება/სრულყოფა; პროგრამების საზოგადოების საჭიროებებზე შეუფერხებელი მიწოდება; განხორციელების ორიენტირებული გასაუმჯობესებლად ჯანმრთელობის დაცვის სერვისების მომსახურების ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა/დაზარალებულთა დაცვა და დახმარება/მხარდაჭერა; მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა, ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა/ბავშვთა მოვლა-პატრონობა გრძელვადიან პერიოდში; საქართველოს ტერიტორიულ ერთეულებში საგანგებო სიტუაციების კოორდინაციისა და გადაუდებელი დახმარების მართვა; ქვეყანაში შრომის უსაფრთხოების დაცვის მექანიზმების მართვა, შრომითი ურთიერთობების გაუმჯობესება; შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის თაობაზე შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შემუშავება; ქვეყანაში შრომის ბაზრის პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის, სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადების, გადამზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მექანიზმების მართვა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეების დროებით ლეგალურად დასაქმების ხელშეწყობა; შრომის კანონმდებლობის, შრომის უსაფრთხოების ნორმების, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის(ტრეფიკინგი) გამოვლენის მიზნით განსაზღვრული ღონისძიებების ეფექტური აღსრულების ზედამხედველობა და მენეჯმენტი; შრომითი კოდექსის შესაბამისად შრომითი უფლებების, მ.შ. დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების აკრძალვის, გენდერული თანასწორობის და იძულებითი შრომითი ექსპლუატაციის პრევენცია; იძულებით გადაადგილებულ პირთა − დევნილთა, ეკომიგრანტთა და მიგრანტთა სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება; სამინისტროს სისტემის ფუნქციონირებისათვის საჭირო საინფორმაციო სისტემების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების ინფრასტრუქტურის მართვა, ინტეგრირებული სერვერული და ქსელური ინფრასტრუქტურის შექმნა, მისი საიმედო და ეფექტური მუშაობის და განვითარების უზრუნველყოფა. 100 მოსახლეობის სოციალური დაცვა მოქალაქეთათვის საქართველოს კანონმდებლობით გარანტირებული სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების რეალიზება, მიზნობრივი სოციალური ჯგუფების მატერიალური მდგომარეობის შემსუბუქება და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა (მათ შორის, ბავშვთა), ხანდაზმულთა და მზრუნველობამოკლებულ, სოციალურად დაუცველ, მიუსაფარ და მიტოვების რისკის წინაშე მყოფ ბავშვთა ფიზიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება და მათი საზოგადოებაში ინტეგრაცია პრევენციული, სარეაბილიტაციო, ალტერნატიული, ოჯახის გასაძლიერებელი მომსახურებებით და დამხმარე საშუალებებით; საპენსიო ასაკის პირთა (ქალებისა – 60 წლიდან, მამაკაცებისა – 65 წლიდან) პენსიით და პირთა სპეციფიკური კატეგორიების (ძალოვანი სტრუქტურების, პროკურატურის, სამოქალაქო ავიაციის მუშაკების, საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრების, უმაღლესი რანგის დიპლომატების და სხვათა) სახელმწიფო კომპენსაციით უზრუნველყოფა; სახელმწიფო პენსიის ოდენობის „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი პირობებით განსაზღვრული სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის შესაბამისად გაანგარიშება; სიღარიბის ზღვრის ქვემოთ მყოფი ოჯახებისთვის საარსებო შემწეობის, მიზნობრივი ჯგუფებისთვის „სოციალური პაკეტის“, დევნილთა, ლტოლვილისა და ჰუმანიტარული სტატუსების მქონე პირთა შემწეობების, დემოგრაფიული მდგომარეობის გაუმჯობესების ხელშეწყობის ფულადი ბენეფიტების, ორსულობის, მშობიარობისა და ბავშვის მოვლის, აგრეთვე ახალშობილის შვილად აყვანის გამო დახმარების გაცემა დადგენილი წესისა და პირობების შესაბამისად; შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისთვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება; „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით მაღალმთიან დასახლებაში მუდმივად მცხოვრები პენსიონერებისთვის/„სოციალური პაკეტის“ მიმღებთათვის დანამატის დაფინანსება პენსიის/„სოციალური პაკეტის“ 20 პროცენტის ოდენობით; დანამატების დაფინანსება სამედიცინო პერსონალისთვის: ექიმისთვის – პენსიის ორმაგი ოდენობით, ექთნისთვის – პენსიის ერთმაგი ოდენობით; მაღალმთიან დასახლებაში მცხოვრები აბონენტებისთვის (საყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისთვის) მაღალმთიან დასახლებაში მოხმარებული ელექტროენერგიის ყოველთვიური საფასურის 50 პროცენტის (არაუმეტეს მოხმარებული 100 კვტ.სთ ელექტროენერგიის საფასურისა) ანაზღაურება; ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის), ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის, სექსუალური ძალადობის მსხვერპლთა /დაზარალებულთა დაცვისა და დახმარების მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; საქართველოს ტერიტორიაზე კანონმდებლობით გათვალისწინებული ცენტრალური და ადგილობრივი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციების უზრუნველყოფა, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოში გაშვილების მიზნებისთვის ცენტრალური მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს ფუნქციის უზრუნველყოფა; მეურვეობის, მზრუნველობის, მხარდაჭერის, შვილად აყვანისა და მინდობით აღზრდის სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთათვის, ხანდაზმულთათვის და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთათვის ღირსეული ცხოვრების პირობების შექმნის ხელშეწყობა; პროგრამის ფარგლებში მოწყვლადი ჯგუფებისთვის გათვალისწინებული ფულადი გასაცემლები ხელს შეუწყობს მდგრადი განვითარების მიზნებით (SDG) განსაზღვრული 1.3.1 ინდიკატორის 101 შესრულებას. საპენსიო პოლიტიკის ახალი მიმართულება - პენსიის ინდექსაცია საპენსიო ასაკის მოსახლეობის სოციალური გარანტიების ადეკვატური დაფინანსების და ამავდროულად ფისკალური პოლიტიკის მდგრადობის უზრუნველყოფის მიზნით „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე „სახელმწიფო პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი პირობებით განსაზღვრული სახელმწიფო პენსიის ინდექსაციის შესაბამისად სახელმწიფო პენსიის ოდენობის დაანგარიშება, კერძოდ, ასაკით პენსიის ზრდა ყოველწლიურად 70 წლამდე ასაკის პენსიონერებისათვის - ბოლო 12 თვის ინფლაციის საშუალო მაჩვენებლით, მაგრამ არანაკლებ 20 ლარის ოდენობით, ხოლო 70 წლის და მეტი ასაკის პენსიონერებისათვის - ბოლო 12 თვის ინფლაციის საშუალო მაჩვენებლისა და ბოლო 6 კვარტალში მთლიანი შიდა პროდუქტის რეალური ზრდის მაჩვენებლის საშუალო არითმეტიკულის 80%-ის ჯამით, მაგრამ არანაკლებ 25 ლარის ოდენობით. 2025 წლის ბოლოს სახელმწიფო პენსია განისაზღვრება: o o 70 წლამდე ასაკის პენსიონერებისათვის - არანაკლებ 320 ლარის ოდენობით; 70 წლის და მეტი ასაკის პენსიონერებისათვის - არანაკლებ 375 ლარის ოდენობით.  სოციალური დაცვის ახალი მიმართულება - ბავშვებისა და ბავშვიანი ოჯახების სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება ბავშვებისა და ბავშვიანი ოჯახების სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესების უზრუნველსაყოფად სოციალურად დაუცველი ოჯახების მონაცემთა ერთიან ბაზაში რეგისტრირებული ოჯახებისთვის (რომელთა სარეიტინგო ქულა ტოლია ან ნაკლებია 120 000-ზე და რომლებშიც 16 წლამდე ასაკის ბავშვები ცხოვრობენ), ხორციელდება ყოველთვიური დახმარების გაცემა გაზრდილი (50 ლარიდან 100 ლარამდე) ოდენობით. მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა მოსახლეობისთვის ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურების ფინანსური და გეოგრაფიული ხელმისაწვდომობის გაზრდა; დაავადებათა პრევენციის, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის დაცვის საფრთხეებისთვის მზადყოფნის და საპასუხო რეაგირების უზრუნველყოფა; გეგმური და გადაუდებელი ამბულატორიული, გადაუდებელი სტაციონარული და გეგმური ქირურგიული მომსახურება, ქიმიო-, ჰორმონო- და სხივური თერაპია; მშობიარობისა და საკეისრო კვეთის სერვისების დაფინანსება; ბენეფიციართა გარკვეული ჯუფების (სოციალურად დაუცველ პირთა, საპენსიო ასაკის პირთა, ვეტერანთა და სხვათა) შესაბამისი მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; მაღალი რისკის ორსულთა, მშობიარეთა და მელოგინეთა სტაციონარული სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა; ინფექციური და პარაზიტული დაავადებების მქონე ავადმყოფთა სტაციონარული სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფა; მოსახლეობის ჯანმრთელობის ხელშეწყობა, ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება და გადამდებ და არაგადამდებ დაავადებათა პრევენცია; დონორული სისხლისგან დამზადებული სისხლის პროდუქტების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; დედათა და ბავშვთა ჯანმრთელობის, იმუნიზაციის, დაავადებათა ადრეული გამოვლენისა და სკრინინგის ხელშეწყობა; ისეთი 102 გადამდები დაავადებების, როგორებიცაა აივ ინფექცია, ტუბერკულოზი, მალარია, ვირუსული ჰეპატიტები, სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების გავრცელების კონტროლი; C ჰეპატიტის ელიმინაციის ხელშეწყობა; ნარკომანიით დაავადებულ პირთა სამკურნალო და სარეაბილიტაციო მომსახურებებით უზრუნველყოფა; ახალი კორონავირუსის (COVID-19) გავრცელებიდან გამომდინარე, მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებულ გამოწვევებზე რეაგირების ეფექტიანი მექანიზმების შემუშავება და მართვა; ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე მოსახლეობის ამბულატორიული, სტაციონარული და სათემო მომსახურებებით, საცხოვრებლით უზრუნველყოფა; დიაბეტით დაავადებული პაციენტების მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ბავშვთა ონკოჰემატოლოგიური მომსახურება; თირკმლის ტერმინალური უკმარისობით დაავადებული პაციენტების დიალიზით, თირკმლის ტრანსპლანტაციითა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; ინკურაბელური პაციენტების მკურნალობა და ტკივილის მართვის მიზნით მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; იშვიათი დაავადებების მქონე პაციენტთა მკურნალობა და მედიკამენტებით უზრუნველყოფა; სასწრაფო სამედიცინო დახმარების, სამედიცინო ტრანსპორტირებისა და სოფლად ამბულატორიული მომსახურების უზრუნველყოფა; ინდივიდუალური რეფერალური დახმარების უზრუნველყოფა; თავდაცვის ძალებში გასაწვევ მოქალაქეთა სამედიცინო შემოწმება; დონორების მიერ დაფინანსებული მიმდინარე პროგრამების ეტაპობრივად სახელმწიფოს ვალდებულებებში ასახვა; „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული მუნიციპალიტეტებისა და მაღალმთიანი და საზღვრისპირა მუნიციპალიტეტებისთვის დეფიციტურ და პრიორიტეტულ საექიმო სპეციალობებში საექიმო სპეციალობის მაძიებელთა დიპლომისშემდგომი/სარეზიდენტო მზადების დაფინანსება, დიპლომისშემდგომი განათლების რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობის გაზრდა.  პირველადი და მიმართულება გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფის ახალი 2021 წლიდან დაიწყო და შემდგომი საშუალოვადიანი პერიოდისთვისაც გაგრძელდება სასწრაფოს ბრიგადების თანამშრომლების (4 500 თანამშრომელი) და სოფლის ექიმების/ექთნების (3 000 სოფლის ექიმი/ექთანი) სამედიცინო დაზღვევის თანადაფინანსება (25 ლარის ოდენობით). სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ჯანმრთელობის დაცვის ინფრასტრუქტურის, შენობანაგებობებისა და აღჭურვილობის განახლება, სამედიცინო დაწესებულებებში დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მინიმალური სტანდარტის უზრუნველყოფა; სამედიცინო დაწესებულებათა მშენებლობა, რეაბილიტაცია, აღჭურვა და მათი ფუნქციონირების ხელშეწყობა. შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა 103 ქვეყანაში შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა განვითარებითა/განხორციელებით, სამუშაოს მაძიებელთა კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით დასაქმების ხელშეწყობა; სამუშაოს მაძიებელთა რეგისტრაცია, მათთვის კონსულტაციის გაწევა, მომსახურებების განვითარება, შეზღუდული შესაძლებლობისა და სპეციალური საჭიროების მქონე პირთა, მათ შორის, ქალთა, დასაქმების ხელშეწყობა; შრომის ბაზრის მოთხოვნად პროფესიებში სამუშაოს მაძიებელთა პროფესიული მომზადება, პროფესიული გადამზადება და/ან სამუშაო ადგილებზე შემდგომი სტაჟირებითა და საკვანძო კომპეტენციების განვითარებით მათი კონკურენტუნარიანობის ამაღლება და ამ გზით სამუშაოს მაძიებელთა დასაქმების ხელშეწყობა, მათ შორის, ქალთა მონაწილეობის უპირატესობის გათვალისწინებით; საქართველოში შრომის ბაზარზე, შრომის კანონმდებლობისა და შრომის უსაფრთხოების დაცვის კუთხით არსებული მდგომარეობის შესწავლა; საქართველოში მოქმედი ობიექტების ინსეპქტირება შრომის ინსპექციის კანონით განსაზღვრული მანდატის ფარგლებში; შრომის კანონმდებლობის, შრომის უსაფრთხოების ნორმების, იძულებითი შრომისა და შრომითი ექსპლუატაციის(ტრეფიკინგი) გამოვლენის მიზნით განსაზღვრული ღონისძიებების ეფექტური აღსრულების ზედამხედველობა და მენეჯმენტის ფუნქციის განხორციელება; საქართველოში შრომის პირობების გასაუმჯობესებლად, დახვეწის მიზნით შრომის კანონმდებლობისა და შრომის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტების შემუშავება, ეფექტიანი აღსრულება და ამის საფუძველზე, დამსაქმებელსა და დასაქმებულს შორის ჯანსაღი/სამართლიანი შრომითი ურთიერთობების ხელშეწყობა. .  შრომის პირობების უსაფრთხოების პოლიტიკის ახალი მიმართულება შრომის კანონმდებლობაში („შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით და საქართველოს შრომის კოდექსით) განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით შრომის ინსპექტირების ფუნქციების სრულყოფილად განსახორციელებლად ჩამოყალიბდა სსიპ საქართველოს შრომის ინსპექციის სააგენტო. სააგენტო უზრუნველყოფს შრომის უფლებების ფართო სპექტრის ეფექტიანობას და არსებული აღსრულების მექანიზმის გაუმჯობესებას; გაძლიერდება შრომის ინსპექციის ინსტიტუციურ/სტრუქტურული სისტემა; დასაქმებულთა შრომის უფლებების დაცვის ხარისხის მნიშვნელოვნად გაძლიერება ახალი, დამოუკიდებელი და სრულყოფილი შრომის ინსპექტირების მექანიზმის შექმნით; დისკრიმინაციის, სექსუალური შევიწროების, იძულებითი შრომითი ექსპლუატაციის პრევენციისა და გენდერული თანასწორობის უზრუნველყოფის მიზნით შესაბამისი ინსპექტირებების განხორციელება. საშუალოვადიან პერიოდში იგეგმება შრომის უსაფრთხოების მიმართულებით 4 500-მდე ობიექტის შემოწმება.  დასაქმების პოლიტიკის ახალი მიმართულება ქვეყანაში შრომისა და დასაქმების ხელშეწყობის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის ეფექტური განხორციელების, შრომის ბაზრის აქტიური პოლიტიკისა და დასაქმების ხელშეწყობის მომსახურებათა მექანიზმების მართვის უზრუნველსაყოფად შექმნილია სსიპ - დასაქმების 104 ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტო. დასაქმებული ადამიანების რაოდენობის და ბიზნესის ხარისხის გაზრდის უზრუნველყოფისა და ახალი სამუშაო ადგილების შექმნის მიზნით დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტოს მიერ დასაქმების ხელშეწყობის აქტიური პოლიტიკის წარმართვა ერთი მხრივ, სამუშაოს მაძიებლისა და ბიზნესის ერთმანეთთან დაკავშირების, მეორე მხრივ, სამუშაოს მაძიებლების კვალიფიკაციასა და ქვეყანაში ბიზნესის მოთხოვნების ერთმანეთთან შესაბამისობაში მოიყვანის მიმართულებით; დასაქმების ხელშემწყობი ღონისძიებების გატარება სამუშაო ბაზრის ეფექტური სტიმულირების მიზნით, რაც დადებითად აისახება მოქალაქეების კეთილდღეობასა და ეკონომიკური ზრდის ტემპზე. იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა საქართველოში დაბრუნებულ მიგრანტთა სარეინტეგრაციო დახმარებით უზრუნველყოფა; ეკომიგრანტების საცხოვრებელი სახლებით უზრუნველყოფა; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა გრძელვადიანი განსახლება; იძულებით გადაადგილებულ პირთა − საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ დევნილთა სოციალური და საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება; პირთა − საერთაშორისო დაცვის მქონე პირთა, თავშესაფრის მაძიებლებისა და საქართველოში სტატუსის მქონე, მოქალაქეობის არმქონე პირთა ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად სხვადასხვა სერვისის შექმნა და განვითარება; საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ დევნილთა და ეკომიგრანტთა საარსებო წყაროებით უზრუნველყოფა. პირთა − საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საგარეო პოლიტიკის განხორციელება საქართველოს სუვერენიტეტის განმტკიცება და მისი ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის ხელშეწყობა როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატებში; საერთაშორისო თანამეგობრობის ჩართულობით კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების პოლიტიკის განხორციელება; ოკუპირებულ ტერიტორიებზე უსაფრთხოების, ჰუმანიტარული და ადამიანის უფლებების მდგომარეობის გაუმჯობესება და რუსეთის მიერ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების სრულად შესრულების საკითხის საერთაშორისო თანამეგობრობის ყურადღების ცენტრში გააქტიურება; საქართველოს ევროკავშირში სრულფასოვანი ინტეგრაციის მიზნით ევროკავშირთან თანამშრომლობის ყველა არსებული მექანიზმის და ფორმატის გამოყენება და მათი გაღრმავება. ევროკავშირთან პოლიტიკური დიალოგის გარღმავება; საქართველოს მიერ საბოლოო მიზნის − ნატოში გაწევრების მისაღწევად ინტეგრაციული მექანიზმების (ნატო - საქართველოს კომისია, წლიური ეროვნული პროგრამა და ნატო105 საქართველოს არსებითი პაკეტი) ეფექტიანი გამოყენება; ნატო-სთან შავი ზღვის უსაფრთხოების კუთხით არსებული თანამშრომლობის გაღრმავება; ქვეყნის ინტერესების განხორციელების მიზნით ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, ევროპის, აზიისა და ოკეანეთის, ახლო აღმოსავლეთისა და აფრიკის, ლათინური ამერიკისა და კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის ინტენსიფიკაცია და ახალ საფეხურზე აყვანა; რეგიონალური სტაბილურობის ხელშეწყობის, ასევე რეგიონის მიმზიდველობის გაზრდის მიზნით ქმედითი და დაბალანსებული რეგიონული პოლიტიკის გაგრძელება; მრავალმხრივ ფორმატებში თანამშრომლობის ინტენსიფიკაცია, საერთაშორისო ორგანიზაციებში აქტიური ჩართულობა და ქვეყნის ეროვნული ინტერესების შესაბამისი პოლიტიკის განხორციელება/პოზიციონირება; აქტიური ეკონომიკური დიპლომატიის განხორციელება; საზღვარგარეთ საქართველოს პოზიტიური იმიჯის პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ქართული კულტურისა და ინტელექტუალური პოტენციალის წარმოჩენის ხელშეწყობა; დიასპორის ერთიანობის, სიძლიერისა და სამშობლოსთან მჭიდრო კავშირის განვითარების უზრუნველყოფა; საზღვარგარეთ საქართველოს მოქალაქეთა ეფექტიანი მომსახურება, კრიზისულ სიტუაციებში მათთვის შესაბამისი დახმარების გაწევა, მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაცვის გაუმჯობესება. მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა მომზადება და გადამზადება, საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში დასაქმებულ სხვა საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა; საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო თავდაცვის მართვა საქართველოს ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკის მხარდაჭერის მიზნით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს პრიორიტეტული მიმართულებების განსაზღვრა; საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ საზოგადოების ინფორმირება და ცნობიერების ამაღლება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის ღონისძიებების განხორციელება პარტნიორ ქვეყნებსა და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან (ნატო, ევროკავშირი, ეუთო, გაერო, სამხრეთაღმოსავლეთ ევროპის თავდაცვის მინისტერიალი და სხვა); 106 თავდაცვის ატაშეებისა და სამინისტროს წარმომადგენლების მხარდაჭერა და შეიარაღების კონტროლისა და ვერიფიკაციის ღონისძიებების განხორციელება. სამხედრო კონტიგენტის შენარჩუნება და გაძლიერება, მოსამსახურეთა მოტივაციის ამაღლება, თავდაცვის სამინისტროს გამართული ფუნქციონირების უზრუნველყოფა. პროფესიული სამხედრო განათლება მაღალკვალიფიციური პირადი შემადგენლობის ჩამოსაყალიბებლად ეფექტიანი საგანმანათლებლო/სასწავლო პროგრამების განხორციელებით კადეტთა ზოგადი განათლების და დაწყებითი სამხედრო მომზადების უზრუნველყოფა; კვალიფიციური და შესაბამისი უნარ-ჩვევების მქონე ოფიცერთა კორპუსის აღზრდა და მომზადება; კადრების პროფესიული გადამზადებისთვის სპეციალიზებული მოკლე- და გრძელვადიანი კურსების, ტრენინგების, აგრეთვე გამოცდილების გაზიარების მიზნით შეხვედრებისა და კონფერენციების გამართვა; სამხედრო მოსამსახურეების წვრთნისა და განათლების სისტემის განვითარება; თანამედროვე თავდაცვის ძალების ჩამოსაყალიბებლად როგორც სამხედრო მოსამსახურეებისთვის, ისე სამოქალაქო პირებისთვის ქვეყნის გარეთ პროფესიული განვითარების სასწავლო კურსების ჩატარება; JTEC-ის ნატო-სთან ასოცირებულ წვრთნებისა და შეფასების ცენტრად ჩამოყალიბება; ნატოს პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროგრამის (PfP), პარტნიორ ქვეყნებთან ორმხრივი თანამშრომლობის, და საქართველოში განხორციელებულ პროფესიული განვითარების პროგრამების ფარგლებში თავდაცვის ძალების სამხედრო მოსამსახურეების და სამოქალაქო პერსონალის მონაწილეობა. ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო და სამოქალაქო მოსამსახურეების საბაზისო სამკურნალო საშუალებებით უზრუნველყოფა და პაციენტთა მკურნალობის ხარისხისა და ეფექტურობის ამაღლების ღონისძიებების შემუშავება და გატარება. პირადი შემადგენლობის და მათი ოჯახის წევრების სოციალური მხარდაჭერის ხელშეწყობა, ჯანმრთელობის დაზღვევით უზრუნველყოფა; სამედიცინო ქვედანაყოფების შესაძლებლობების განვითარება. დაჭრილი/დაშავებული სამხედრო მოსამსახურეებისა და მათი ოჯახის წევრების საზოგადოებაში რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციის ღონისძიებების გატარება; ფიზიკური და ფსიქოლოგიური რეაბილიტაციის პროცესის გაუმჯობესება და საპროტეზოორთოპედიული მომსახურების უზრუნველყოფა; თავდაცვის სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეთა/ოჯახის წევრთა, აგრეთვე საქართველოს 107 ტერიტორიული მთლიანობისათვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში მონაწილე პირთა/ოჯახის წევრთა სოციალური დაცვა და მატერიალური უზრუნველყოფა მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციული სისტემების განვითარება საქართველოს თავდაცვის ძალების მართვისა და კონტროლის სისტემის მხარდასაჭერად; კიბერთავდაცვითი შესაძლებლობების განვითარება, უსაფრთხოების კონტროლის მექანიზმების დანერგვა; მომხმარებელთა ცნობიერების ამაღლება; ორმხრივი და მრავალმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავება. საერთაშორისო ფორუმების, სემინარების და კონფერენციების ჩატარება კიბერუსაფრთხოების სფეროში გამოცდილების გაზიარების მიზნით; თავდაცვის სამინისტროში შემავალი კრიტიკული ინფორმაციული სისტემების სუბიექტების უსაფრთხო და მდგრადი ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; სამხედრო სწავლებებში კიბერუსაფრთხოების ელემენტების ინტეგრირება; საინფორმაციო ტექნოლოგიების მიმართულებით დამატებითი სტანდარტებისა და წესების შემუშავება და დანერგვა; საინფორმაციო ტექნოლოგიებთან დაკავშირებული ინფრასტრუქტურის განვითარება; სერვისების უწყვეტობის უზრუნველყოფისა და უსაფრთხოების ხარისხის გაზრდა; რესურსების მართვის ინტეგრირებული სისტემის (IRMS) ეტაპობრივი დანერგვა; კავშირგაბმულობის სერვისების, ინტერნეტისა და საფოსტო-საკურიერო მომსახურება. ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების ტერიტორიაზე არსებული ინფრასტრუქტურის შენარჩუნება და განვითარება, კერძოდ: სამხედრო ბაზებში შემავალი ყველა ფუნქციური ზონის განვითარება და რეაბილიტაცია; ახალი სამხედრო ობიექტების მშენებლობა; სპორტული დარბაზების მშენებლობა/კაპიტალური რემონტი; საინჟინრო კომუნიკაციების და ქსელების რეაბილიტაცია; სამხედრო მოსამსახურეებისათვის საბინაო ფონდის შექმნა. საერთაშორისო სამშვიდობო მისიები 108 ევროკავშირთან ასოცირების დღის წესრიგისა და ევროკავშირის ერთიანი უსაფრთხოებისა და თავდაცვის პოლიტიკის ფარგლებში აქტიური თანამშრომლობა და ევროკავშირის ეგიდით წარმოებულ მისიებში (ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა - EUTM RCA და მალის რესპუბლიკა EUTM Mali) მონაწილეობა; საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში საქართველოს თავდაცვის ძალების ქვედანაყოფების მონაწილეობასთან დაკავშირებული ხარჯების (საერთაშორისო სამშვიდობო მისიებში მონაწილე ქვედანაყოფების პერსონალის საზღვარგარეთ მივლინების, იმუნიზაციის, სამედიცინო და სანივთე ქონების შეძენის და ინტერნეტის მომსახურების ხარჯები) დაფინანსება, გადასროლისწინა მომზადებისთვის საჭირო საბრძოლო მასალის შეძენა, და ჯარისკაცების აღჭურვილობით უზრუნველყოფა. სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება სამეცნიერო კვლევების გაღრმავება სამხედრო მრეწველობის განვითარებაში, საქართველოს სამხედრო ბაზებზე რუსეთის შეიარაღებული ძალების მიერ დატოვებული ვადაგასული, ჩამოწერილი საბრძოლო მასალებისაგან გამოწვეული რისკების შემცირება და აბზის აშენება და მისი შესაბამისი აღჭურვილობით მოწყობა, სეტყვის საწინააღმდეგო რაკეტების გამშვები ახალი დანადგარის დამზადება, ნაკლები დანახარჯებით უფრო მეტი მანძილის დამუშავება, ლაზერული ჭრის უბნის მოწყობა, სხვადასხვა ელექტრო სამონტაჟო სამუშოების ჩატარება; საქართველოს სამთო მრეწველობის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით ღონისძიებების შემუშავება; სამრეწველო ფეთქებადი მასალების ექსპერტიზის ჩატარება სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების გამოცდის მეთოდების სრულყოფის მიზნით; ტურისტული და სამხედრო დანიშნულების მსუბუქი საბაგირო გზების და სამხედრო დანიშნულების მსუბუქი გასაშლელი ხიდების საპროექტო დოკუმენტაციის შემუშავება; რთული რადიოფიზიკური, რადიოელექტრონული, ელექტრონული, ოპტოელექტრონული და მართვის სისტემების ფიზიკურ-მათემატიკური მოდელირება და სხვადასხვა თავდაცვითი დანიშნულების ახალი ტექნიკური, საგამოცდო და საწარმოო ტექნოლოგიების, ნაკეთობების ხელსაწყო-მოწყობილობების და სისტემების შექმნა; რთულ მექანიკურ სისტემებში მიმდინარე დინამიკური პროცესების მათემატიკური და ფიზიკური მოდელირება და კვლევა; მანქანების კვანძებსა და დეტალებში სხვადასხვა სახის დატვირთვების (დინამიკური, დარტყმითი და სხვა) გაანგარიშების მეთოდებისა და ალგორითმების დამუშავება; მაღალი რესურსის მქონე, ლითონ და ენერგოდამზოგი მანქანებისა და მოწყობილობების ახალი კონსტრუქციების დამუშავება-გაუმჯობესება; მაღალი ხარისხის ოპტიკური სისტემების და ცალკეული კომპონენტების დამზადების ტექნოლოგიის შექმნა მისი სამხედრო, სამოქალაქო, აგრეთვე განახლებადი ენერგეტიკის სფეროში გამოყენების მიზნით; სამთო-მეტალურგიული ნარჩენებისაგან უტილიზაციის ტექნოლოგიური სქემების კვლევა და დამუშავება; ლითონთა და ლითონურ ნაკეთობათა კოროზიული კვლევა და კოროზიისაგან 109 დამცავი საშუალებების შექმნა; სამხედრო ტექნიკის, მისი კვანძების, იარაღის და სამხედრო მასალების კოროზიის კვლევა; მრავალსპექტრული (იწ/უი), ინტეგრაციული პროცესების ხელშემწყობი, დეტექტორის საკონსტრუქტორო ტექნოლოგიური ბაზის დადგენა და დამუშავება; მზის ენერგიის მიღება ინტეგრალური გარდამქმნელი ფოტოსტიმულირებული დიფუზიით. თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება ეროვნული თავდაცვის მიზნების და ამოცანების მისაღწევად, ნატოსთან თავსებადი და მოქნილი თავდაცვითი შესაძლებლობების განვითარება. ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის შესაძლებლობების შენარჩუნება/გაუმჯობესება, ლოჯისტიკური მხარდაჭერა, ასევე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და თავდაცვის ძალების კომუნალური ხარჯებით და კვებით უზრუნველყოფა და ქვედანაყოფების ფუნქციონირებისათვის აუცილებელი ღონისძიებების გასატარებლად საჭირო გადასახდელების დაფარვა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება პრევენციული და საგამოძიებო ფუნქციების გაძლიერება; ეფექტიანი და ანგარიშვალდებული სამართალდამცავი უწყების ჩამოყალიბება, რომელიც უზრუნველყოფს დანაშაულის პრევენციას, დანაშაულზე სწრაფ რეაგირებას, საზოგადოებრივი უსაფრთხოებისა და მართლწესრიგის დაცვას და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა ფაქტების გამოვლენას; ოჯახური დანაშაულის, ქალთა მიმართ ძალადობის, დისკრიმინაციის ნიშნით, შეუწყნარებლობის მოტივით ჩადენილი დანაშაულის, ტრეფიკინგის, არასრულწლოვანთა მიერ/მიმართ ჩადენილი დანაშაულის ფაქტებზე დროული რეაგირებისა და მიმდინარე გამოძიების ეფექტიანობის გაზრდა; საქართველოში კანონიერი საფუძვლის გარეშე მყოფი უცხოელების ქვეყნიდან გაძევების პროცედურების განხორციელება; უცხო ქვეყნებში უკანონოდ მყოფი საქართველოს მოქალაქეების დაბრუნების მიზნით რეადმისიის შესახებ შეთანხმებების აღსრულება. სახელმწიფო საზღვრის დაცვა 110 საქართველოს სახელმწიფო საზღვარზე, სასაზღვრო ზოლში, სასაზღვრო ზონაში, საქართველოს საზღვაო სივრცეში და საქართველოს იურისდიქციისადმი დაქვემდებარებულ გემებზე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად კანონსაწინააღმდეგო ქმედებათა პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სამაშველო ოპერაციების განხორციელება ადამიანთა სიცოცხლისა და ქონების გადასარჩენად; საქართველოს საზღვაო სივრცეში მისი სუვერენული უფლებების დაცვა; ზღვაოსნობისა და ნაოსნობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, ნაოსნობის წესების დაცვის კონტროლი; სასაზღვრო პოლიციის სტრუქტურული ერთეულების, რეგიონული სამმართველოებისა და სასაზღვრო სექტორების ეფექტიანი ფუნქციონირებისთვის საჰაერო ფლოტის მხარდაჭერა. ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), დიპლომატიური წარმომადგენლობების, ეროვნული საგანძურის დაცვის და უსაფრთხოების დონის ამაღლება საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვა, მოძრავი ტვირთების დაცვა და გაცილება, ფულადი სახსრებისა და სხვა ფასეულობათა გადაზიდვა და ინკასირება, დადებული ხელშეკრულებებისა და სახელმწიფო შეკვეთების ფარგლებში მესაკუთრის ქონებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისგან, დასაცავი ობიექტების დაცვის ხარისხის ამაღლება, ობიექტების ციფრული კავშირგაბმულობისა და თანამედროვე დაცვითი საგანგაშო სიგნალიზაციის სისტემებით აღჭურვა; ავტოპარკის მუდმივი განახლება; ინფრასტრუქტურის მუდმივი რეაბილიტაცია. სამართალდამცავი სტრუქტურებისთვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება პროფესიული და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება, საშუალო რგოლის კვალიფიციური და პროფესიონალი საპოლიციო კადრების, აგრეთვე სამოქალაქო უსაფრთხოების საკითხებში კადრების მომზადება და გადამზადება. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა 111 საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და ფიზიკური განვითარების შენარჩუნება და განმტკიცება, ავადობისა და შრომისუუნარობის შემთხვევების შემცირება; სამედიცინო ქვედანაყოფების უზრუნველყოფა; მაღალი საბრძოლო და სამობილიზაციო მზადყოფნის საჭიროების შემთხვევაში, დაჭრილთათვის სამედიცინო დახმარების გაწევისა და მათი ევაკუაციის ორგანიზება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეპიდსაწინააღმდეგო ღონისძიებათა კონტროლი; სისტემაში სანიტარიულ-ჰიგიენურ და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომელთა და მათი ოჯახის წევრთა სამედიცინო მომსახურებით უზრუნველყოფა. სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა ტაქტიკურ დონეზე საომარი მდგომარეობით, ბუნებრივი ან/და ადამიანური ფაქტორით გამოწვეული ინციდენტისგან/საგანგებო სიტუაციისგან ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, გარემოს ან/და ქონების დასაცავად სათანადო რესურსებისა და ინსტრუმენტების გამოყენებით შესაბამისი კომპლექსური ღონისძიებების განხორციელების უზრუნველყოფა; სტრატეგიულ (პოლიტიკურ) და ოპერაციულ დონეებზე გადაწყვეტილებების მისაღებად შესაბამისი პირებისთვის რეკომენდაციების/წინადადებების შემუშავება და წარდგენა, აგრეთვე ორგანიზაციული, ტექნიკური და საინფორმაციო-ანალიტიკური დახმარების გაწევა; ურბანული საძიებო სამაშველო ჯგუფისთვის გაეროს საერთაშორისო საძიებო სამაშველო მრჩეველთა ჯგუფის − INSARAG-ის კლასიფიკაციის მინიჭება; სამოქალაქო უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო მომსახურების გაწევა; სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნასთან, მართვასთან, შენახვასა და გამოყენებასთან დაკავშირებული საოპერაციო პროცედურების განხორციელება. სსიპ – საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მომსახურების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომობა სააგენტოს მიერ შეთავაზებული სერვისების გაფართოების და გაუმჯობესების გზით სააგენტოს მიმართ ნდობის ხარისხის ამაღლება; სააგენტოს მიერ სწრაფი, მოქნილი და მეტად ხელმისაწვდომი (მომსახურების დისტანციური არხების განვითარება) მომსახურების უზრუნველყოფა; 112 მომსახურების პროცესის შეუფერხებლად და თანამედროვე პირობებით მიწოდებისთვის, სააგენტოს ინფარასტრუქტურის განახლება/რეაბილიტაცია. საგანგებო და გადაუდებელი დახმარების ეფექტიანი სისტემის ფუნქციონირება მაღალი დონის და მარტივად ხელმისაწვდომი გადაუდებელი დახმარების უზრუნველყოფა; საგანგებო სიტუაციის დადგომის შემთხვევაში გადაუდებელი დახმარების პასუხისმგებელი სუბიექტების დროულად და სწორად ჩართვა პროცესში; აღმოჩენაზე გადაუდებელი დახმარების შეტყობინების მიღების და დამუშავების სისტემის გაუმჯობესება. საზოგადოებრივი და საგზაო უსაფრთხოების დონის ამაღლება. საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა ქვეყნის აგრარულ და გარემოს დაცვის სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და რეფორმების განხორციელება; აგრარული და გარემოს დაცვის სექტორის განვითარების პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და შესაბამისი პროგრამების შემუშავება; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების მართვა და ადმინისტრირება; საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მესამე ეროვნული პროგრამის (2017−2021 წწ.) განხორციელების შეფასება და საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა ეროვნული პროგრამის (2022−2026 წწ.) შემუშავება; ქართული აგროსასურსათო პროდუქციის პოპულარიზაცია; საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს აპარატის, ტერიტორიული ორგანოებისა და სამინისტროს სისტემაში შემავალი უწყებების საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და მონაცემთა ერთიანი სისტემის უზრუნველყოფა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 და 15.5 ამოცანების შესაბამისად, ბიომრავალფეროვნების მონიტორინგის ფარგლებში განხორციელებული მცენარეთა და ცხოველთა (მათ შორის, საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ შეტანილი სახეობების) აღრიცხვისა და მათი მდგომარეობის შეფასების საფუძველზე მონაცემთა ერთიანი ბაზის შექმნა; 113 მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 15.1 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს „წითელი ნუსხის“ მიღმა დარჩენილი ცხოველთა სახეობების მდგომარეობის შეფასება, მათი სანადირო სახეობებად განსაზღვრა და ზოგიერთ შემთხვევაში დაცვის უფრო ქმედითი ზომების დანერგვა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) შესაბამისად, ნაციონალიზაციის პროცესში გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით პრიორიტეტული ამოცანების განსაზღვრა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება. სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა სურსათის უვნებლობის სახელმწიფო კონტროლი; ცხოველთა დაავადებების საწინააღმდეგო პროფილაქტიკური, იძულებითი ღონისძიებებისა და ლაბორატორიული კვლევების განხორციელება; ცხოველთა იდენტიფიკაცია-რეგისტრაცია; სახელმწიფო ვეტერინარული კონტროლი მიმოქცევაში მყოფ ვეტერინარულ პრეპარატებსა და ცხოველებში არსებული ვეტპრეპარატებისა და სხვა დამაბინძურებლების ნარჩენების გამოსავლენად; საკარანტინო და განსაკუთრებით საშიში მავნე ორგანიზმების გავრცელების საწინააღმდეგო ღონისძიებების განხორციელება; პესტიციდების/აგროქიმიკატების ხარისხის კონტროლი და ვეტერინარული აფთიაქებისა და სამკურნალოების მონიტორინგი; სურსათის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების, ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში დაავადებების, მცენარეთა საკარანტინო და სხვა მავნე ორგანიზმების და სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა; ქვეყნის ტერიტორიის მონიტორინგის (მავნებლის გამოჩენის და მისი რიცხოვნობის დაფიქსირება ფერომონიანი ხაფანგების საშუალებით) საფუძველზე, თანამედროვე, სპეციფიკური შესასხურებელი ტექნიკის გამოყენებით, აზიური ფაროსანას პოპულაციის რიცხოვნობის შემცირებისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება, კერების ლოკალიზაცია/ლიკვიდაცია. მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება ქართული ღვინოპროდუქციის საერთაშორისო და ადგილობრივი დეგუსტაციების, კონკურსების, გამოფენებისა და პრესტურების მოწყობა; სპეციალიზებული უცხოური ჟურნალებისთვის საქართველოს მევენახეობა-მეღვინეობის შესახებ სტატიების მომზადება და მათი გამოქვეყნება; სარეკლამო რგოლების დამზადება და ქართული ღვინის პოპულარიზაციისთვის საჭირო სხვა ღონისძიებების განხორციელება; 114 ადგილობრივ და საერთაშორისო ბაზრებზე ქართული ღვინისა და კულინარიის შესახებ საგანმანათლებლო ღონისძიებების მოწყობა; ალკოჰოლიანი სასმელების სასერტიფიკაციო ნიმუშების ან/და სერტიფიცირებული პარტიებიდან აღებული ნიმუშების შედარების უზრუნველსაყოფად და სახელმწიფო კონტროლისა და სახელმწიფო ზედამხედველობის ფარგლებში ღვინისა და ყურძნისეული წარმოშიბის სხვა ალკოჰოლიანი სასმელების ნიმუშების ლაბორატორიული კვლევის ჩატარება; მევენახეობის კადასტრის დანერგვა; ვენახების ფართობების აღრიცხვა; საქართველოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილი წიპწებისა და მერქნის მოლეკულური გენეტიკის ამპელოგრაფიის მეთოდებით შესწავლის ხელშეწყობა; მევენახეობის სფეროში დასაქმებული ფიზიკური პირების მიერ მიღებული ყურძნის მოსავლის რეალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული ღვინის ადგილწარმოშობის დასახელებების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა და ქართულ ღვინოსთან დაკავშირებული აღნიშვნების დაცვის ღონისძიებების განხორციელება. სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიერო კვლევითი ღონისძიებების განხორციელება თანამედროვე აგროტექნოლოგიების გამოყენების შესახებ აგრარულ სფეროში დასაქმებულ პირთა ცნობიერების ამაღლება; საქართველოში გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო ცხოველების, ფრინველების, თევზებისა და სამეურნეო სასარგებლო მწერების ადგილობრივი ჯიშებისა და პოპულაციების მიკროსასელექციო გუნდების შექმნა; ერთწლიანი და მრავალწლიანი კულტურების გენოფონდის მოძიება, აღდგენა, კონსერვაცია, საკოლექციო და სადედე ნარგაობების შექმნა; ერთწლიანი კულტურების პირველადი მეთესლეობის განვითარება; საერთაშორისო მხარდაჭერა; სტანდარტების შესაბამისი სარგავი მასალის სერტიფიცირების სისტემის ბიოაგროწარმოების დანერგვის ხელშეწყობა; სურსათის უვნებლობის სფეროში რისკის შეფასება; ხილისა და ბოსტნეულის შენახვისუნარიანობისა და ნედლად შენახვის მეთოდების კვლევა და შესაბამისი რეკომენდაციების შემუშავება; 115 ნიადაგების ნაყოფიერების აღდგენა-გაუმჯობესების მიზნით საქართველოს სხვადასხვა რეგიონის ნიადაგების მდგომარეობის შესწავლა და სათანადო ღონისძიებების განხორციელება; მეღვინეობის თანამედროვე საექსპერიმენტო-საკვლევი საწარმოს მშენებლობა. ერთიანი აგროპროექტი სოფლის მეურნეობის პირველადი წარმოების, გადამუშავებისა და შენახვა-რეალიზაციის განმახორციელებელი საწარმოების იაფი და ხელმისაწვდომი ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა; აგროსექტორში სადაზღვევო ბაზრის განვითარება, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ხელშეწყობა, კონკურენტუნარიანობის გაზრდა, ფერმერებისთვის შემოსავლების შენარჩუნების და რისკების შემცირების ხელშეწყობა; სანერგე მეურნეობების მოწყობის და მრავალწლიანი კულტურების ბაღების გაშენების ხელშეწყობა; საქართველოში არსებული ჩაის პლანტაციების პოტენციალის მაქსიმალური გამოყენება, ჩაის წარმოების სექტორში ეფექტიანი კოოპერაციის ჩამოყალიბება/ხელშეწყობა და მაღალი ხარისხის ჩაის წარმოების ხელშეწყობა; იმპორტის ჩამანაცვლებელი პროდუქციის წარმოებისა და ადგილობრივი სანედლეულო ბაზის განვითარებისთვის სოფლის მეურნეობის პროდუქციის ახალი გადამამუშავებელი და შემნახველი საწარმოების (ინფრასტრუქტურის) შექმნა და თანამედროვე საწარმოო ხაზით/ტექნოლოგიებით აღჭურვა; ფერმათა/ფერმერთა რეესტრის ერთიანი სისტემის მოსაწესრიგებლად სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის განმახორციელებელი პირების ერთიანი ელექტრონული ბაზის შექმნა; მოსავლის ამღები ტექნიკის თანადაფინანსება; პროექტების ტექნიკური მხარდაჭერა; სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებში მევენახეობის განვითარების ხელშეწყობა, მწარმოებელი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების ხელშეწყობა; რძის იმერეთის აგროზონის ტერიტორიის კომუნიკაციებით უზრუნველყოფა; რძის მწარმოებელი მცირე შინამეურნეობებისა და ფერმერების, მერძევეობის სექტორისთვის მომსახურების მიმწოდებლების, რძის შემგროვებელი ცენტრების (პუნქტების) და რძის გადამამუშავებლების ხელშეწყობა; საკანონმდებლო ბაზის გაუმჯობესება, ინფრასტრუქტურისა და საკვები ბაზების მოწესრიგება, საძოვრების მართვის ეფექტიანი სისტემის შექმნა/განვითარება; სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია 116 წყალსაცავების, სარწყავი და დამშრობი სისტემების რეაბილიტაცია; სამელიორაციო ინფრასტრუქტურის ტექნიკური ექსპლუატაცია და სამელიორაციო დანიშნულების ტექნიკით უზრუნველყოფა; სადემონსტრაციო ნაკვეთების მოწყობა და ფერმერების სწავლება; მიწის აღდგენის სამუშაოების განხორციელება; სამელიორაციო სისტემების ინსტიტუციური გაძლიერების ხელშეწყობა. გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა გარემოს დაბინძურებისა და ბუნებრივი რესურსებით უკანონო სარგებლობის პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა, მათ შორის, ხეტყის კონტროლის გაუმჯობესება, ხეტყის უკანონო მოპოვების, ტრანსპორტირებისა და გადამუშავების ფაქტების პრევენცია, გამოვლენა და აღკვეთა; გარემოსდაცვითი სახელმწიფო კონტროლის სისტემის სრულყოფა, რომელიც უზრუნველყოფს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობის სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ჯეროვან შესრულებას; კანონდარღვევათა შემაკავებელი ეფექტიანი პირობების შექმნა და რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის ნებაყოფლობით შესრულების სათანადო დონის მიღწევა; რეგულირების ობიექტების მიერ გარემოსთვის ზიანის მიყენების პრევენციული ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი; თავიდან ასაცილებლად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ევროპულ გამოცდილებაზე დაყრდნობით შემუშავებული კრიტერიუმების მიხედვით შეფასება; გარემოს პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენის ან სანაცვლო ღონისძიებების განხორციელების კონტროლი. დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა დაცული ტერიტორიების ქსელის განვითარება − დაცული ტერიტორიების განვითარება და გაფართოება, ბუნებრივი ეკოსისტემების, ლანდშაფტებისა და ცოცხალი ორგანიზმების დაცვა, მოვლა და აღდგენა; დაცული ტერიტორიების სისტემის მართვა, დაცვა და მონიტორინგი − დაცული ტერიტორიების მოვლა-პატრონობა, მეთვალყურეობა, არსებული ინფრასტრუქტურული ელემენტებისა და ბუნებრივი რესურსების დაცვა, მოვლა და შენარჩუნება; დაცული ტერიტორიების ტყეების სანიტარიული მდგომარეობის გაუმჯობესება − დაზიანებული ფართობების აღდგენა და შესაბამისი მეთოდებით მავნებლებთან ბრძოლა; 117 დაცული ტერიტორიების დაცვა, ხანძრის პრევენცია − საჭირო აღჭურვილობის გამოყენება და ხანძრის გავრცელების საშიშროების აღკვეთა, საზოგადოებისთვის დაცულ ტერიტორიებზე გადაადგილებისა და ქცევის წესების შესახებ ინფორმაციის მიწოდება; ბუნებრივი რესურსების მდგრადი მართვა − ტყეების ინვენტარიზაცია და მათი მართვის გეგმების შემუშავება; დაცული ტერიტორიების პოპულარიზაცია, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება; ეკოტურიზმის განვითარება − ეკოტურისტული ვიზიტორების მოზიდვა და დაინტერესება. სერვისების დანერგვა და განვითარება, სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა ტყის მართვის ქმედითი სისტემის ჩამოყალიბებისთვის საქართველოს ეროვნული სატყეო კონცეფციით გათვალისწინებული ქმედებების ეტაპობრივი განხორციელება; მდგრადი ტყითსარგებლობის განხორციელება; ხეტყის დამზადებისთვის შესაბამისი ფართობების გამოვლენა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების განხორციელება (მათ შორის, სატყეო-სამეურნეო გზების მოწყობა, მერქნულ რესურსზე (მათ შორის, სათბობ შეშაზე) მოსახლეობისა და საბიუჯეტო ორგანიზაციების მოთხოვნილების დაკმაყოფილების უზრუნველყოფა); ტყის მოვლის (მათ შორის, ხანძარსაწინააღმდეგო პრევენციული) და აღდგენის ღონისძიებების განხორციელება; ტყის აღრიცხვის ღონისძიებების განხორციელება, ტყის მართვის გეგმების შემუშავება, ტყეების მდგომარეობის შესახებ მონაცემების მიღების, ანალიზისა და სატყეო-სამეურნეო ღონისძიებების დაგეგმვის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა; მერქნული რესურსების მართვის ელექტრონული სისტემის მართვისა და განვითარების უზრუნველყოფა. ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს საქმიანობის მართვის უზრუნველყოფა, მისი ძირითადი სფეროების უწყვეტი და შეუფერხებელი განვითარება; ველური ბუნების სახეობათა კვლევისა და მონიტორინგის ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს ფაუნის ადგილობრივი იშვიათი სახეობების (პირველ ეტაპზე − მსხვილი და საშუალო სახეობების), მათ შორის, გადაშენების პირას მყოფი სახეობების, მდგომარეობის შეფასება; სამონადირეო და სათევზაო მეურნეობებისთვის ხელსაყრელი ტერიტორიების შერჩევა, პერსპექტიული ადგილების დაგეგმვა და ეროვნული მნიშვნელობის მქონე, სახელმწიფოსთვის პრიორიტეტული მოსაშენებელი სახეობების განსაზღვრა; 118 ქათმისებრთა ოჯახის ენდემური (ადგილობრივი) ყოველწლიური ზრდის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა; იშვიათი სახეობების რაოდენობის იქთიოფაუნის ერთ-ერთი იშვიათი წარმომადგენლის − ნაკადულის კალმახის ბუნებრივ პირობებში გაშვების მიზნით მისი თანამედროვე სტანდარტებით მოწყობილ საკალმახეში გამრავლება; საქართველოს ფლორისა და ფაუნის 56 იშვიათი სახეობის შენარჩუნებისა და გამრავლების ღონისძიებების განხორციელება. გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის და „განათლება მდგრადი განვითარებისთვის“ ხელშეწყობის პროგრამა მოსახლეობის გარემოსდაცვითი და აგრარული განათლების ხელშეწყობა და ცნობიერების ამაღლება, მის მიერ მდგრადი განვითარებისა და ბუნებასთან ჰარმონიული ცხოვრების წესის შესახებ ინფორმაციისა და ცოდნის მიღების უზრუნველყოფა; გადაწყვეტილების მიღების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის ხელშეწყობა და მისთვის ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა; ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის შესაბამისად საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ სახელმწიფო რეგულირებისა და კონტროლის განხორციელება; რადიოაქტიური მასალების, მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების, რადიოაქტიური ნარჩენების, მათი მფლობელი ორგანიზაციების და პროფესიული დოზების უწყებრივი რეესტრის განახლება და წარმოება; რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა; საქართველოში გარემოს რადიაციული მდგომარეობის მონიტორინგი და კონტროლი; ბირთვული და რადიაციული ავარიებისა და ინციდენტების, ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების არალეგალური მიმოქცევის, აგრეთვე სასაზღვრო გამტარ პუნქტებზე, საბაჟო და სატრანსპორტო ტერმინალებზე რადიაციული განგაშის შემთხვევებზე რეაგირება; ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ საქართველოს მთავრობისთვის წარსადგენი ყოველწლიური ანგარიშის მომზადება; ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია; ბირთვული და რადიაციული განხორციელებით. საქმიანობის სახელმწიფო კონტროლი ინსპექტირების 119 გარემოს დაცვის სფეროში მონიტორინგი, პროგნოზირება და პრევენცია საქართველოს ტერიტორიაზე ჰიდრომეტეოროლოგიური დაკვირვების წარმოება, დაკვირვების სტაციონარული ქსელის გაფართოება; მონაცემთა ბაზების სრულყოფა; მონაცემთა სტატისტიკური დამუშავება; გამზომი საშუალებების საკალიბრაციო უზრუნველყოფა; ამინდის და ჰიდროლოგიური პროგნოზების ხარისხის გაუმჯობესება, მოსალოდნელი სტიქიური ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების შესახებ დროული და ეფექტიანი გაფრთხილებების მომზადება და გავრცელება; გეოლოგიური მონიტორინგი და სტიქიური გეოლოგიური პროცესების შეფასება; ქალაქ თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გეოლოგიური საფრთხეების ზონირების რუკის შედგენა და მონიტორინგი; მიწისქვეშა მტკნარი სასმელი წყლების მონიტორინგი; სახელმწიფო გეოლოგიური რუკების შედგენა; გარემოს დაბინძურების დონის შეფასებისთვის ატმოსფერული ჰაერის, წყლისა და ნიადაგის მონიტორინგის სისტემის გაუმჯობესება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 11.6 ამოცანის შესაბამისად, ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების მონიტორინგის თანამედროვე სტანდარტების შესაბამისი, ახალი ავტომატური სადგურების შეძენა და დამონტაჟება; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, საქართველოს შავი ზღვის ტერიტორიული წყლების, განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონისა და შიდა წყალსატევების სარეწაო ობიექტების პოპულაციათა მარაგების შეფასება, სარეწაო პროგნოზირება და კვოტების განსაზღვრა; საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე და შიდა წყალსატევებში თევზჭერის სტატისტიკური ანალიზის, ბიოლოგიური კვლევისა და მონიტორინგის განხორციელება და მათი გარემოსდაცვითი სტატუსის განსაზღვრა; მდგრადი განვითარების მიზნების (SDG) 14.4 ამოცანის შესაბამისად, თევზებისა და სხვა ჰიდრობიონტების კონსერვაციული სტატუსის შეფასება; აკვაკულტურის, მარიკულტურისა და მდგრადი მეთევზეობის დანერგვის ხელშეწყობა. კვების პროდუქტების, ცხოველთა და მცენარეთა დაავადებების დიაგნოსტიკა სტანდარტების -ISO 17025:2017/2018- ისა და ISO 9001-2015 - ის მოთხოვნების შესაბამისად: ცხოველთა განსაკუთრებით საშიში ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; ინფექციური და არაინფექციური დაავადებების მცენარეთა საკარანტინო და სხვა საშიში, მავნე ორგანიზმების ლაბორატორიული დიაგნოსტიკა; 120 სასოფლო-სამეურნეო კულტურების ლაბორატორიული კვლევა ქვეყნის მასშტაბით; სურსათის/ცხოველის საკვების და სასმელი წყლის ხარისხისა და უსაფრთხოების მაჩვენებლების ლაბორატორიული კვლევა და ამ პროდუქტებში არსებული მიკრობიოლოგიური, ქიმიური და რადიაციული დაბინძურების გამოვლენა; სურსათის მიმართულებით ინსტრუმენტული ლაბორატორიული კვლევების გაძლიერება; მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რესურსების რაციონალური გამოყენების, მდგრადი მართვისა და დაცვის ღონისძიებების უზრუნველყოფა, მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა; მიწის ბალანსის შედგენა, მონაცემთა ერთიანი ბაზის ფორმის შემუშავება და მისი ელექტრონული მართვის პროგრამული უზრუნველყოფა; კერძო საკუთრებაში არსებულ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებთან დაკავშირებით საინვესტიციო განცხადებების მიღება, დამუშავება და საქართველოს მთავრობისთვის წინადადებების წარდგენა; სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საძოვრების შესახებ მონაცემების სრულყოფა და პირუტყვის გადასარეკი ტრასების მართვის ღონისძიებების შემუშავება და განხორციელება; საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ქარსაფარი (მინდორდაცვითი) ზოლების ინვენტარიზაციის სახელმწიფო პროგრამის განხორციელება. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება, განხორციელება, მონიტორინგი და შეფასება; განათლების სისტემის კომპლექსური რეფორმის ეტაპობრივი განხორციელება, რომელიც გულისხმობს სისტემურ ცვლილებებს განათლების ყველა მიმართულებისა და საფეხურისთვის; საგანმანათლებლო სისტემის შექმნა, რომელიც მდგრადი განვითარების მიზნების შესაბამისად, ბავშვების, სტუდენტების, ახალგაზრდებისა და ზრდასრულების სათანადო თეორიული ცოდნით აღჭურვისა და პრაქტიკული უნარების გამომუშავებასთან ერთად, უზრუნველყოფს მათი სამოქალაქო ცნობიერების ამაღლებას, კონკურენტუნარიანობის გაზრდას, განათლებისა და მეცნიერების კავშირის გაძლიერებას; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი 121 სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; სამინისტროს კომპეტენციის სფეროში/დარგში/მიმართულებაში გენდერული თანასწორობის ასპექტების გათვალისწინება; აღზრდისა და განათლების ინტეგრაცია ბავშვების სასკოლო მზაობისთვის; საერთაშორისო ურთიერთობების მხარდაჭერა; საზღვარგარეთ მცხოვრებ ქართულ დიასპორასთან ურთიერთობების განვითარება, მიმდინარე საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროგრამებში ჩართვა და შესაბამისი პროექტების განხორციელება; დამტკიცდება და დაინერგება ზოგადი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის განახლებული სტანდარტები და პროცედურები, განხორციელდება მხარდამჭერი ღონისძიებები სტანდარტების დასაკმაყოფილებლად; ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების ინტიტუციური თვითშეფასება 2026-2027 სასწავლო წლის დაწყებამდე საჯარო სკოლების ავტორიზაციის უზრუნველსაყოფად; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის, აგრეთვე ინკლუზიური და სამოქალაქო განათლების პრინციპებზე დაფუძნებული ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე მოთხოვნებისა და შესაძლებლობების საგანმანათლებლო გარემოს ჩამოყალიბება; მასწავლებლების პროფესიის პრესტიჟისა და მისი კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულების და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; განათლებისა და მეცნიერების მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა; საგანმანათლებლო დაწესებულებებში უსაფრთხო, კეთილგანწყობილი სასწავლო გარემოს უზრუნველყოფა; ძალადობისაგან თავისუფალი და ზოგადი, პროფესიული და უმაღლესი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფა და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების დახვეწა. მონიტორინგის გზით ხარისხის უზრუნველყოფის სტანდარტების შესრულებაზე კონტროლის განხორციელება. ხარისხის განვითარებისა და ეფექტიანობის გაზრდის მიზნით ყველა დაინტერესებული მხარის შესაძლებლობის გაძლიერება; საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება; განათლების სისტემაში თანამედროვე ინფორმაციულ-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების 122 ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის განვითარება; განათლების მართვის საინფორმაციო სისტემებისა და მონაცემთა ბაზების ჩამოყალიბება განათლების სისტემაში ბიზნესპროცესების ეფექტიანი მართვისა და ინფორმაციული უზრუნველყოფისთვის; ახალგაზრდების მიერ შესაბამისი, მაღალი ხარისხის განათლების მიღების, მათი დასაქმებისა და პროფესიული ზრდის ხელშეწყობა; საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების ხარისხის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა, ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; სკოლამდელი და ზოგადი განათლება სკოლამდელი განათლების საგანმანათლებლო ხელშეწყობა და მეთოდოლოგიური მხარდაჭერა; სახელმწიფო სტანდარტების დანერგვის აღზრდისა და განათლების ინტეგრაცია სასკოლო მზაობისთვის; ზოგადი განათლების სისტემაში უნარებისა და ღირებულებების განვითარებაზე, კრიტიკულ და შემოქმედებით აზროვნებაზე, სწრაფად ცვალებად გარემოში ადაპტირებასა და წიგნიერებაზე ორიენტირებული „ახალი სკოლის“ მოდელის ფარგლებში სასკოლო კულტურის განვითარების, ახალი სასწავლო პროგრამებისა და რესურსების დანერგვა, პედაგოგების ადგილზე გაძლიერების მხარდაჭერა; ფართო მასშტაბით ბილინგვური სწავლების არაქართულენოვანი სკოლების მოსწავლეებისათვის. განსხვავებული მოდელის დანერგვა სწავლა-სწავლების პროცესში საჯარო სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენებისა და დისტანციური სწავლების როლის გაძლიერება და მრავალფეროვანი ციფრული რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო მასალების შექმნა/ დანერგვა; სკოლებში თანამედროვე მოთხოვნების და შესაძლებლობების საგანმანათლებლო გარემოს ჩამოყალიბება; მასწავლებლების პროფესიის პრესტიჟისა და კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, შრომის ღირსეულ ანაზღაურებაზე ზრუნვა; სწავლა-სწავლების პროცესისა და სკოლების მართვის გასაუმჯობესებლად სკოლების დირექტორების, როგორც საგანმანათლებლო ლიდერების, პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; მასწავლებლების გუნდური მუშაობით, მაღალი სააზროვნო უნარების განვითარებისათვის, შეიქმნა ორიგინალური სასკოლო სასწავლო გეგმა; 123 უსაფრთხო, ძალადობისგან თავისუფალი და მოსწავლის უფლებების დაცვაზე ორიენტირებული სასკოლო გარემოს უზრუნველყოფა; ზოგადი განათლების უზრუნველყოფა; ხარისხის განვითარებისა და საყოველთაო ხელმისაწვდომობის საქართველოს ზოგადი განათლების სისტემის საერთაშორისო საგანმანათლებლო სივრცეში ჩართვა, ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების აუცილებელი ფინანსური რესურსებით უზრუნველყოფა; მასწავლებლების უწყვეტი პროფესიული განვითარება და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების განვითარება, სწავლების თანამედროვე მეთოდებისა და ტექნოლოგიების გამოყენება; განათლების ხარისხის ასამაღლებლად თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, პროგრამების, შესაბამისი სახელმძღვანელოებისა და სხვა სასწავლო-საგანმანათლებლო რესურსების შექმნა და დანერგვა; იმ მოსწავლეების სკოლებში ტრანსპორტირების ხელშეწყობა, რომლებიც ცხოვრობენ ისეთ დასახლებულ პუნქტებში (სოფელი, დაბა), სადაც სკოლები არ ფუნქციონირებს და სოფლებს/დაბებს შორის დიდი მანძილია, აგრეთვე აქვთ შეზღუდული შესაძლებლობები; სასკოლო ინიციატივების წახალისება; მრავალფეროვანი ციფრული რესურსებისა და დამხმარე სასწავლო მასალების შექმნა-დანერგვა; სკოლებში უსაფრთხო, ინკლუზიური და მულტიკულტურული გარემოს შექმნის უზრუნველყოფა; განვითარდება ბულინგისა და ძალადობის პრევენციაზე ორიენტირებული სერვისები და პროგრამები; მოსწავლეთა ფიზიკური და ფსიქო-ემოციური უსაფრთხოების დასაცავად მანდატურისა და ფსიქოლოგიური მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესება; მოსწავლეთა სივრცითი, ლოგიკური და შემოქმედებითი უნარების განვითარების მიზნით აღიარებული საერთაშორისო ელექტრონული სისტემებისა და ლაბორატორიების დანერგვა; საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის მასშტაბით ყველა საჯარო სკოლაში„ახალი სკოლის“ მოდელის დანერგვის გაგრძელება, რაც გულისხმობს ახალი, თანამედროვე მოთხოვნების შესაბამისი, მაღალ სტანდარტებზე ორიენტირებული ეროვნული სასწავლო გეგმების დანერგვასა და შესაბამისი სასწავლო რესურსების შექმნას, ასევე მთელი ქვეყნის მასშტაბით სკოლებისა და მასწავლებლების მხარდამჭერი ჯგუფების ფუნქციონირების უზრუნველყოფას, რომლის შემადგენლობაში შედიან: ყველა საგნის ექსპერტი, დაწყებითი განათლების ექსპერტი, ტექნოლოგიების ექსპერტი, ინკლუზიური განათლების ექსპერტი, ლიდერობის ექსპერტი და ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვის კოორდინატორები. რეფორმის ფარგლებში ინტენსიური, ქოუჩინგის პრინციპებზე დაფუძნებული შემდეგი აქტივობების განხორციელება: 124  სწავლა-სწავლების კონსტრუქტივისტულ პრინციპებზე ორიენტირებული სასკოლო სასწავლო გეგმების (კურიკულუმების) შექმნა და განვითარება;  მხარდაჭერასა და დახმარებაზე ორიენტირებული შიდა და გარე შეფასების სისტემის ჩამოყალიბება;  კომუნიკაციისა და სწავლა-სწავლების პროცესის გამრავალფეროვნებისთვის სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენების დანერგვა, მათ შორის ციფრული პროგრამების შექმნა „ვსწავლობთ თამაშით“, „გააციფრულე სასწავლო პროცესი“, ქართული LLMS;  სკოლებში თვითშეფასების სისტემის ჩამოყალიბება (ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნების გაცნობა, ყოველწლიურად მოსწავლის პროგრესის შეფასებისა და სასკოლო კულტურის კვლევის განახლებული შედეგების ამოღება);  სასწავლო პროცესში კომპიუტერული და ციფრული ტექნოლოგიების ინტეგრირების, ელექტრონული რესურსებისა და სერვისების, ვირტუალური ლაბორატორიების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით, საჯარო სკოლების უზრუნველყოფა Wifi-ით და შესაბამისი ტექნოლოგიებით (ნოუთბუქი, პროექტორი, ინტერაქტიული დაფა, როუტერი, ციფრული ლაბორატორია).  ზოგადი განათლების რეფორმის ახალი მიმართულებები:  მასწავლებლის პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემა და შრომის ანაზღაურების ზრდა განათლების რეფორმის ფარგლებში გრძლედება 2021 წელს დაწყებული მასწავლებელის პროფესიული განვითარების და კარიერული წინსვლის მორიგი ეტაპის განხორციელება. განათლების მიმდინარე რეფორმა გულისხმობს პრაქტიკოს მასწავლებლების პროფესიული განვითარების ხელშეწყობას, მათ მოტივირებას კარიერულ სქემაში სტატუსის ამაღლების მიმართულებით და სისტემაში პრაქტიკოსი მასწავლებელების ეტაპობრივ ჩანაცვლებას უფროსი, წამყვანი და მენტორის სტატუსის მქონე მასწავლებლებით. 2021 წლიდან, რეფორმის ახალ ეტაპზე განხორციელდა უფროსი, წამყვანი და მენტორის სტატუსის მქონე მასწავლებლების (39 ათასზე მეტი მასწავლებელი) დანამატების გაზრდა 100 ლარით. მასწავლებელთა დანამატების გაზრდა გაგრძელდება შემდგომი საშუალოვადიანი პერიოდისთვისაც.  „ახალი სკოლის“ მოდელის დანერგვა საშუალოვადიან პერიოდში ქვეყნის მასშტაბით ყველა საჯარო სკოლაში „ახალი სკოლის“ მოდელის დანერგვის გაგრძელება, რაც გულისხმობს მესამე თაობის ეროვნული სასწავლო გეგმების დანერგვის ხელშეწყობას, ასევე მთელი ქვეყნის მასშტაბით სკოლებისა და მასწავლებლების მხარდამჭერი ჯგუფების ფუნქციონირების უზრუნველყოფას, რომლის შემადგენლობაში შედიან: ყველა საგნის ექსპერტი, დაწყებითი განათლების ექსპერტი, ტექნოლოგიების ექსპერტი, ინკლუზიური განათლების ექსპერტი, ლიდერობის ექსპერტი და ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვის კოორდინატორები. რეფორმის ფარგლებში ინტენსიური, ქოუჩინგის პრინციპებზე დაფუძნებული შემდეგი აქტივობების განხორციელება:  სწავლა-სწავლების კონსტრუქტივისტულ პრინციპებზე ორიენტირებული სასკოლო სასწავლო გეგმების (კურიკულუმების) შექმნა და განვითარება;  მხარდაჭერასა და დახმარებაზე ორიენტირებული შიდა და გარე შეფასების სისტემის ჩამოყალიბება; 125  კომუნიკაციისა და სწავლა-სწავლების პროცესის გამრავალფეროვნებისთვის სკოლებში ტექნოლოგიების გამოყენების დანერგვა, მათ შორის ციფრული პროგრამების შექმნა „ვსწავლობთ თამაშით“, „გააციფრულე სასწავლო პროცესი“, ქართული LLMS;  სკოლებში თვითშეფასების სისტემის ჩამოყალიბება (ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნების გაცნობა, ყოველწლიურად მოსწავლის პროგრესის შეფასებისა და სასკოლო კულტურის კვლევის განახლებული შედეგების მიღება, რის საფუძველზე სკოლები სწავლობენ საკუთარ საჭიროებებს ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნების მისაღწევად);  სკოლების აღჭურვა შესაბამისი ციფრული ტექნოლოგიებითა და საბუნებისმეტყველო ლაბორატორიებით. პროფესიული განათლება ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების მხარდასაჭერად საქართველოს მოქალაქეების ადგილობრივ და საერთაშორისო შრომის ბაზრებზე კონკურენტუნარიანობის უზრუნველყოფა პროფესიული და ზოგადი უნარების განვითარებით; პროფესიული განათლების ინკლუზიურობის უზრუნველსაყოფად სერვისების განვითარება/გაფართოება, როგორც მოზარდებისა და ახალგაზრდების, ისე ზრდასრულების საგანმანათლებლო საჭიროებების შესაბამისად; კერძო სექტორთან თანამშრომლობით ზრდასრულთა განათლების სისტემის მასშტაბების ზრდა, მომზადება/გადამზადების მოკლევადიანი სასერტიფიკატო პროგრამების რაოდენობის გაზრდა, რომლებიც მიმართული იქნება ბაზრის საჭიროებებზე მორგებული ადამიანური რესურსის სწრაფ და ეფექტურ მომზადებაზე; პროფესიული განათლებისა და მომზადების ერთიანი, ხარისხიანი და ეფექტიანი სისტემის განვითარება; პროფესიული განათლების მიღების მსურველთა მზარდი მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ინფრასტრუქტურის განვითარება, მატერიალურ-ტექნიკური ბაზისა და გეოგრაფიული დაფარვის გაუმჯობესება; პროფესიის შესწავლის პარალელურად, სრული ზოგადი განათლების მისაღებად, პროფესიულ განათლებაში ზოგადსაგანმანათლებლო კომპონენტის ინტეგრირების კუთხით მასშტაბების ზრდა; პროფესიული განათლების სისტემაში დუალური, ანუ სამუშაოზე დაფუძნებული სწავლების მიდგომით დანერილი პროგრამების რაოდენობის ზრდა საჯარო-კერძო პარტნიორობით და სამეწარმეო სწავლების გაუმჯობესება; პროფესიულ განათლებაში პროფესიული ორიენტაციისა და კარიერის დაგეგმვის სერვისის განვითარება; არაფორმალური განათლების აღიარება და აღიარების მასშტაბების გაფართოვება. ახალი პროფესიული სასწავლებლების დაფუძნება. პროფესიული განათლების სისტემის ინტერნაციონალიზაციის მიზნით, საერთაშორისო 126 სერტიფიცირების შესაძლებლობების შექმნა საერთაშორისო გაცვლითი განსახორციელებლად და ინგლისური ენის სწავლების გასაძლიერებლად. პროგრამების პროფესიული განათლების მართვის განათლების ახალი პორტალის შექმნა; პროფესიული ელექტრონული სისტემის დანერგვა; პროფესიული განათლების მასწავლებლის უწყვეტი პროფესიული განვითარების სისტემის დანერგვა; ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელთა და სხვა დაინტერესებულ პირთა სახელმწიფო ენის ცოდნის დონის ამაღლება და ადგილობრივ დონეზე სახელმწიფო ადმინისტრირების მიმართულებით საბიუჯეტო ორგანიზაციებში დასაქმებულ და სხვა დაინტერესებულ პირთა პროფესიული ცოდნისა და უნარების გაუმჯობესება უმაღლესი განათლება საგამოცდო პროცესში გაიზრდება თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენება; საერთაშორისო კვლევების (შეფასებების) განხორციელების უზრუნველყოფა; უმაღლესი განათლების დაფინანსების ახალი, ეფექტიანი მოდელების შემუშავება და დანერგვა, რომლებიც ორიენტირებულია იმ მიმართულებებისა და სპეციალობების გაძლიერებაზე, რომლებიც ქვეყნის განვითარების საჭიროებებთან, საზოგადოებრივი ცხოვრებისა და ეკონომიკის გაძლიერებასთან არის დაკავშირებული; უმაღლესი განათლების ხარისხის სისტემის გაძლიერება და ინტერნაციონალიზაცია; უცხოელი აკადემიური/სამეცნიერო პერსონალის და სტუდენტების მოზიდვის, საერთაშორისო მასშტაბის სამეცნიერო კვლევების დაფინანსებისა და სწავლებაში კვლევების ინტეგრირების მიზნით, უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა ერთობლივი და გაცვლითი საგანმანათლებლო პროგრამების უცხოეთის წამყვან უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებთან ერთად განხორციელების მიზნით; რეგიონული უნივერსიტეტების ხელშეწყობა განათლების ხარისხის უზრუნველსაყოფად; ინფრატრუქტურის განახლება; რეგიონული დარგობრივი პრიორიტეტების, დაახლოვება შრომის ბაზრის მოთხოვნებთან; სფეროების განსაზღვრა, სწავლის სფეროების განხორციელდება ხარისხის განვითარების მხარდამჭერი ღონისძიებები; უმაღლესი საგანმანათლებლო ხელშეწყობა; პროგრამების საერთაშორისო აკრედიტაციის მოპოვების 127 გაგრძელდება პროგრამა − „ვისწავლოთ საქართველში“; საქართველოს რეგიონალურ საგანმანათლებლო ცენტრად წარმოსაჩენად უცხოელი სტუდენტების საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში მოსაზიდად სხვადასხვა ღონისძიების განხორციელება; უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა სწავლების ხელშეწყობით საერთაშორისო კავშირების განმტკიცება, განათლების სფეროში თანამშრომლობის ხელშეწყობა; ქვეყნის საჯარო და საზოგადოებრივი სექტორების გაძლიერება მაღალკვალიფიციური კადრებით, სხვადასხვა საერთაშორისო პროგრამასა და კურსზე მომზადებითა და კვალიფიკაციის ამაღლებით; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების პოტენციალის ინტეგრაციის ხელშეწყობა ინტელექტუალური და მატერიალური მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების ინტელექტუალური და მატერიალური პოტენციალის ინტეგრაციის ხელშეწყობა; უცხოეთის სამეცნიერო ცენტრებსა და უნივერსიტეტებთან სამეცნიერო თანამშრომლობისა და ერთობლივი პროექტების განხორციელების ხელშეწყობა; სამეცნიერო გრანტების დაფინანსებით ტექნოლოგიური კვლევების ხელშეწყობა; ფუნდამენტური და გამოყენებითი სამეცნიერო- ახალგაზრდების ხელშეწყობა მეცნიერებაში მიზნობრივი პროგრამების დანერგვით უცხოეთის სხვადასხვა სამეცნიერო ფონდთან თანამშრომლობის გაძლიერება და ერთობლივი პროექტების განხორციელება; ევროკომისიის კვლევისა და ინოვაციის პროგრამის − „ჰორიზონტი ევროპა“ („Horizon Europe“) ფარგლებში თანამშრომლობა; მაგისტრანტთა სასწავლო-კვლევითი პროექტების და დოქტორანტურის საგანმანათლებლო პროგრამის საგრანტო დაფინანსება; სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების ხელშეწყობა, დაწესებულებებში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა და სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარების ხელშეწყობა; უცხოეთში ქართველოლოგიური კათედრებისა და ქართველოლოგის შემსწავლელი მეცნიერების გაძლიერება; საინოვაციო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა. ინკლუზიური განათლება 128 ინკლუზიური განათლების კომპონენტების დანერგვა და განვითარება სსსმ/შშმ პირებისთვის განათლების ხელმისაწვდომობის გაზრდა და მათზე მორგებული სასწავლო პროცესის წარმართვა; საჯარო სკოლებში სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეთა განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაზე ზრუნვა, მათთვის შესაბამისი გარემოს უზრუნველყოფა და სათანადო სერვისების შეთავაზება განათლების ყველა საფეხურზე; განისაზღვრება განათლების მიღმა დარჩენილი პირების სასწავლო პროცესში ინტეგრაციის პოლიტიკა, მათთვის უზრუნველყოფილი იქნება ალტერნატიული კურიკულუმი; მოსწავლეთა ინდივიდუალური პროცესის უზრუნველყოფა; საჭიროებების შესაბამისი, ეფექტიანი საგანმანათლებლო სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების პროფესიულ განათლებაში ჩართვის ხელშეწყობა და ინდივიდუალურ საჭიროებებზე მორგებული, ხარისხიანი პროფესიული განათლებით უზრუნველყოფა; საჯარო სკოლების მოსწავლეების, სტუდენტების, სოციალური ფაქტორებით გამოწვეული საჭიროების მქონე, დევნილი, რეპატრიირებული და ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენელი, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების, სტუდენტებისა და სხვა პირების ინტეგრაცია და სოციალიზაცია, სათემო აქტივობის დაგეგმვა და განხორციელება; რესურსსკოლების მოსწავლეების სრული სახელმწიფო სადღეღამისო ან დღის მომსახურებით უზრუნველყოფა, ასაკისა და შესაძლებლობების გათვალისწინებით სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლეების აკადემიური, ფუნქციური და სოციალური უნარების განვითარება; სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლის სწავლების ხელშეწყობა, სქემით განსაზღვრული შესაბამისი სტატუსის მქონე სპეციალური მასწავლებლების დანამატის და საჯარო სკოლაში ინკლუზიური განათლების მხარდამჭერი ადმინისტრაციული პერსონალის დაფინანსება; ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს განათლების სისტემაში საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველყოფის მიზნით სასკოლო ინფრასტრუქტურის განვითარება და ახალი სკოლების მშენებლობა; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სისტემაში შემავალი პროფესიული, უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო დაწესებულებების მშენებლობა და რეაბილიტაცია, საპროექტო-სახარჯთაღრიცხვო დოკუმენტაციის მომზადება, ამ დაწესებულებების ინვენტარითა და ტექნიკით მომარაგება; საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება; 129 გაგრძელდება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინანსება ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გასაუმჯობესებლად. ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) სკოლამდელი განათლების სისტემური კვლევისა და ანალიზის აღმზრდელთათვის პროფესიული განვითარების სისტემის შემუშავება; ჩატარება, ბაღების „ახალი სკოლის“ მოდელის პროგრამის შეფასება და ანალიზი, სკოლის ადმინისტრატორთა პროფესიული განვითარების სქემისა და მეთოდოლოგიის შემუშავება; უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების დაფინასების ახალი მოდელის იმპლემენტაცია; განათლების სფეროში არსებული ინფორმაციული სისტემების კვლევა, აქტივობისა და რეკომენდაციების შემუშავება, რომლებიც ხელს შეუწყობს მონაცემების ინტეგრირებას საგანმანათლებლო პოლიტიკის დაგეგმვის გასაუმჯობესებლად. პროფესიული განათლება I (KfW) პროფესიული განათლების ხარისხის გაუმჯობესებისა პროვაიდერების რაოდენობის ზრდის ხელშეწყობა; და პროფესიული განათლების ექსელენსის ცენტრის მშენებლობა (ცენტრის ფუნქცია - საერთაშორისო სტანდარტების შესამაბისი პროგრამების განხორციელება ლოჯისტიკისა და მშენებლობის მიმართულებით); საქართველოს პროფესიული განათლების სისტემის ფარგლებში „hab“ სერვისის შეთავაზება; მშენებლობისა და ლოჯისტიკის მიმართულების პროგრამების განმახორციელებელი პროფესიული საგანმანათლებლო დაწესებულებების გასაძლიერებლად დამატებითი ინვესტიციების გამოყოფა (რომლის პარტნიორიც იქნება ექსელენს ცენტრი რიგი პროგრამების განხორციელებისას). თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის - პროექტი (ADB) პროფესიული განათლების სწავლების ხარისხის, მნიშვნელობის და ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესების მიზნით „თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამის“ განხორციელება; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა 130 საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს კომპეტენციის შესაბამისი სფეროს/დარგის/მიმართულების განვითარების ხელშეწყობა, საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი სტრუქტურული ერთეულების და საჯარო სამართლის იურიდიული პირების საქმიანობის კოორდინაცია და კონტროლი; კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის მართვის სისტემების განვითარების ხელშეწყობა. ევროკავშირის წევრ და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან ურთიერთანამშრომლობის გზით საერთაშორისო ურთიერთობების გაღრმავება; კომპეტენციის ფარგლებში სფეროების პოპულარიზაციის ხელშეწყობა, ეფექტური პოლიტიკის გატარება, სფეროს განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა. უმაღლესი განათლება უმაღლესი სახელოვნებო და სასპორტო განათლების ხელშეწყობა და ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ფინანსური რესურსით უზრუნველყოფა. ინფრასტრუქტურის განვითარება საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროსა და მის სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირებისა და ტერიტორიული ორგანოების ინფრასტრუქტურის განვითარება; საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი სპორტული მოედნების, დარბაზებისა და სპორტის სასახლეების, აგრეთვე მასობრივი სპორტული ობიექტების (გარე სავარჯიშო ტრენაჟორები, მინიმოედნები, სარბენი ბილიკები და ველობილიკები) მშენებლობა; სპორტული ინფრასტრუქტურის მართვის ქმედითი მოდელის დანერგვის ხელშეწყობა. სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა სახელოვნებო და სასპორტო საგანმანათლებლო დაწესებულებების ხელშეწყობა თითოეული მათგანის მისიის შესაბამისი, შედეგებზე ორიენტირებული პროგრამების მხარდაჭერით (კონცერტები, გამოფენები, სპექტაკლები, კონკურს-ფესტივალები, მასტერკლასები, სპორტული ღონისძიებები); საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი განათლების უზრუნველსაყოფად ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და სწავლების პროცესში თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა; ახალგაზრდების დასაქმებისათვის საჭირო უნარებისა და კომპეტენციების განვითარება, 131 პროფესიული შესაძლებლობების ზრდა; ხარისხზე ორიენტირებული, ახალგაზრდის შემოქმედებითი და სპორტული უნარების შესაბამისი, მოქნილი დაფინანსების მოდელების შემუშავებით მაღალკვალიფიციური, შრომის ბაზარზე კონკურენტუნარიანი ხელოვნებისა და სპორტის დარგების სპეციალისტების აღზრდა; ხარისხიანი სწავლების პროცესის უზრუნველსაყოფად მატერიალურ-ტექნიკური ბაზით სასწავლებლების აღჭურვა; სწავლებისათვის აუცილებელი პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების პოპულარიზაცია და მხარდაჭერა. კულტურის განვითარების ხელშეწყობა ხელოვნების დარგების განვითარების, სახელოვნებო ტრადიციების შენარჩუნების, ხელოვნებაში უახლესი ტექნოლოგიების, შემოქმედებითი ინდუსტრიების განვითარების, ინოვაციური პროექტების მხარდაჭერა; საქართველოში კულტურული ცხოვრების გააქტიურება, მასში საზოგადოებისა და ეთნიკური უმცირესობების წარმომადგენელთა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მონაწილეობის მხარდაჭერა; ევროპისა და სხვა პარტნიორ ქვეყნებთან, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და ფონდებთან თანამშრომლობით კულტურული პროგრამების განხორციელება და კულტურათაშორისი დიალოგის გაღრმავება როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ; კულტურისა და შემოქმედებითი ინდუსტრიების „კულტურის სტრატეგია 2025“-ის შესაბამისად განვითარებისა და ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა; ქართული კულტურისა და ხელოვნების ცნობადობის გაზრდა და მათი საერთაშორისო სახელოვნებო სივრცეში ინტეგრაცია; საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − სახელოვნებო ორგანიზაციების პროგრამების მხარდაჭერა; მოქალაქეთათვის ქვეყნის კულტურული ცხოვრების შეუზღუდავი, თანაბარი ხელმისაწვდომობისა და მასში ჩართულობის უზრუნველყოფა; საქართველოს დედაქალაქსა და რეგიონებში კულტურული პროგრამებისა და პროექტების მხარდაჭერით ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებაში წვლილის შეტანა; ადგილობრივი კულტურული მარშრუტების განვითარება, ახალი თემატური კულტურული მარშრუტების ინიცირება და მათი ევროპის საბჭოს კულტურული მარშრუტების პროგრამაში ინტეგრაციის ხელშეწყობა; ეროვნული კულტურის პოპულარიზაციისა და საერთაშორისო ცნობადობის ამაღლების მიზნით, 132 საქართველოს მონაწილეობის ხელშეწყობა ქვეყნის შიგნით და მის ფარგლებს გარეთ დაგეგმილ ღონისძიებებში. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა საჯარო სამართლის იურიდიული პირების − კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების სრულყოფილი ფუნქციონირებისათვის შესაბამისი პირობების შექმნა, სამუზეუმო ფასეულობათა დაცვისათვის პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება, მუზეუმების/მუზეუმ-ნაკრძალების პოპულარიზაცია და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი მართვის სისტემის ჩამოყალიბება, საერთაშორისო კონვენციებით აღებული ვალდებულებების შესრულება, ეროვნულ უმცირესობათა კულტურის წარმოჩენა, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ქვეყნის კულტურულ ცხოვრებაში ინტეგრაცია; საქართველოს არქიტექტურული კომპლექსების, კულტურული მემკვიდრეობის ცალკეული ნიმუშების დაცვა, საერთაშორისო და ორმხრივი ურთიერთობების წარმართვა და განვითარება კულტურული მემკვიდრეობის სფეროში საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვის, გამოცდილების გაზიარებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით; იუნესკოს წინაშე ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება; მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების მენეჯმენტის გეგმის მომზადება; არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტების/ძეგლების ინვენტარიზაცია, მათი დაცვისა და სისტემატიზაციის მექანიზმების შექმნა; საქართველოს კანონმდებლობის იუნესკოს „არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციასთან ჰარმონიზაციისათვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ერთიანი საინფორმაციო სისტემის/სივრცის შესაქმნელად კულტურული მემკვიდრეობის მონაცემთა ერთიანი ბაზის შევსება; ქვეყნის მასშტაბით მუზეუმების საერთაშორისო დღის კვირეულის, ევროპის მემკვიდრეობის დღეების, საერთაშორისო კულტურულ ფესტივალში - ევროპალია, კულტურული მემკვიდრეობის ორგანიზაციების აქტიური ჩართულობა; კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებზე უნებართვო სამუშაოების აღკვეთა; კულტურული ტურიზმის განვითარებისა და მისთვის მიმზიდველი გარემოს შექმნის ხელშეწყობა; ლევილის მამულის რეაბილიტაციის გაგრძელება. მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია საქართველოში სპორტის განვითარებისათვის საქართველოს ნაკრები გუნდების მომზადება და საერთაშორისო სპორტულ ღონისძიებებში (მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატები, პირველობები, 133 საერთაშორისო ტურნირები და სხვა) მონაწილეობა; მათი მომზადების ეტაპზე სასწავლოსაწვრთნელი შეკრებების მოწყობა, საქართველოს ჩემპიონატებისა და პირველობების ჩატარება; სპორტის სახეობების პოპულარიზაცია და სპორტის ეროვნული სახეობების განვითარების ხელშეწყობა; მასობრივი სპორტისა და ცხოვრების ჯანსაღი წესის დანერგვა; მოძრაობის „სპორტი ყველასათვის“ განვითარება; მასობრივ სპორტული ღონისძიებების გამართვა; ოლიმპიური, პარალიმპიური, სურდლიმპიური, სპეციალური ოლიმპიური და სხვა მოძრაობების განვითარების ხელშეწყობა. სპორტულ ორგანიზაციებში „კარგი მმართველობის“ პრინციპების დასანერგად დაგეგმვის ეტაპზე მონაწილეობა და სპორტული ორგანიზაციების საქმიანობის მონიტორინგი; სპორტული ფედერაციებისა და რეგიონული სპორტული ორგანიზაციებისთვის გადასაცემად სპორტული ინვენტარის და ეკიპირების შეძენა. საქართველოში სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთაშორისო შეჯიბრებების მასპინძლობა და მასობრივი სპორტული ღონისძიებების მაღალ დონეზე ორგანიზება; საერთაშორისო მასშტაბით ქვეყნის ცნობადობის გაზრდა და იმიჯის ამაღლება, სპორტული ტურიზმის განვითარება; საქართველოში ფეხბურთის განვითარებისათვის საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საბაზისო დაფინანსება და ფინანსური სტიმულირება; საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის მონაწილე კლუბების საპრიზო და საპრემიო ფონდის განკარგვა; მასობრივი საფეხბურთო ღონისძიებებისა პროგრამების განხორციელება. და საფეხბურთო განათლების ხელშემწყობი კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები საქართველოში მცხოვრები ოლიმპიური და პარალიმპიური თამაშების ჩემპიონებისა და პრიზიორებისთვის და საჭადრაკო ოლიმპიადების გამარჯვებულთათვის, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონებისთვის, საქართველოს ეროვნული, ოლიმპიური და ასაკობრივი ნაკრებების წევრებისთვის, მწვრთნელებისთვის, ადმინისტრაციული და საექიმო პერსონალისთვის და პერსპექტიული სპორტსმენებისთვის ყოველთვიური სტიპენდიის გაცემა; ვეტერანი სპორტსმენებისა და სპორტის მუშაკებისთვის ყოველთვიური სოციალური დახმარებების გაცემა; მაღალმთიან დასახლებებში სპორტის სფეროში დასაქმებული მწვრთნელებისთვის ყოველთვიური ფინანსური დახმარების გაცემა; სახალხო არტისტების, სახალხო მხატვრების, ხელოვნების მუშაკთა სოციალური დაცვა. რუსთაველის პრემიის ლაურეატებისა და ახალგაზრდობის ხელშეწყობა 134 ეროვნულ და მუნიციპალურ დონეზე, მტკიცებულებებზე დაფუძნებული, ახალგაზრდების საჭიროებებზე მიმართული მონაწილეობრივი ახალგაზრდული პოლიტიკის დაგეგმვის, განხორციელების და კოორდინაციის ხელშეწყობა; ახალგაზრდების სრულფასოვანი განვითარებისათვის შესაბამისი გარემოს შექმნისთვის აუცილებელია, ევროპული მოდელის ახალგაზრდული სფეროს ეკოსისტემის შექმნა, სადაც უზრუნველყოფილია ახალგაზრდების როგორც საზოგადოების სრულფასოვანი წევრების მონაწილეობა და ღირსეული დასაქმება, დაცულია ახალგაზრდების ჯანმრთელობა და კეთილდღეობა და თანაბრად ხელმისაწვდომია ინფორმაცია, რესურსები და განვითარების შესაძლებლობები. ახალგაზრდული საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა. ახალგაზრდული მიმართულებით საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერება. საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია საარჩევნო გარემოს განვითარება მიუკერძოებელი, გამჭვირვალე და მაღალ პროფესიულ დონეზე ადმინისტრირებული არჩევნების საქართველოს კანონმდებლობის დაცვით ჩატარება და ყველა პირობის შექმნა, ამომრჩევლებისა და საარჩევნო პროცესებში ჩართული სხვა მხარეების მიერ საარჩევნო უფლების თავისუფლად განსახორციელებლად; ინსტიტუციური გაძლიერება: საარჩევნო ადმინისტრაციის დამოუკიდებლობის, პროფესიონალიზმისა და სანდოობის განმტკიცება, ეფექტიანი საბიუჯეტო პოლიტიკის და უწყვეტ ორგანიზაციულ და პროფესიულ განვითარებაზე ორიენტირებული სისტემის დამკვიდრება, დემოკრატიული პროცესების განვითარებაში წვლილის შეტანა; სამოქალაქო და ამომრჩევლის განათლება: საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელებით საარჩევნო პროცესებში მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდა, ამომრჩეველთა აქტივობის ზრდის და ინფორმირებული არჩევანის გაკეთების ხელშეწყობა; საარჩევნო პროცესებში ჩართული მხარეების აქტიური მონაწილეობით მაქსიმალურად ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს შექმნა, საქართველოს კანონმდებლობის დახვეწის პროცესის ხელშეწყობა; საარჩევნო პროცესების დაგეგმვა, ყველა ტიპის არჩევნების ორგანიზაციული, სამართლებრივი და ტექნიკური უზრუნველყოფა. საარჩევნო ინსტიტუციის განვითარების და სამოქალაქო განათლების ხელშეწყობა არჩევნებში ჩართული განხორციელება; მხარეებისთვის საგანმანათლებლო პროგრამების შემუშავება და 135 ადგილობრივ და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობა; საარჩევნო ადმინისტრაციის მოხელეთა სერტიფიცირების ჩატარება. პოლიტიკური პარტიებისა დაფინანსება „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ” საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად პოლიტიკური პარტიებისა და ჯანსაღი, კონკურენტუნარიანი პოლიტიკური სისტემის ჩამოყალიბების ხელშეწყობა. არჩევნების ჩატარების ღონისძიებები არჩევნების დაგეგმვა და სამართლებრივი, ორგანიზაციული, ფინანსური და მატერიალურტექნიკური უზრუნველყოფა; არჩევნების ჩასატარებლად საჭირო ინვენტარის შესყიდვა; კომპეტენციის ფარგლებში საარჩევნო დავების განხილვა; საარჩევნო პერიოდში საიმიჯო კამპანიის წარმოება; ამომრჩევლისათვის საგანმანათლებლო პროგრამების განხორცილება; ინკლუზიური საარჩევნო გარემოს შექმნის უზრუნველყოფა; გენდერულად დაბალანსებული და თანასწორი საარჩევნო გარემოს ჩამოყალიბების ხელშეწყობა; საოლქო და საუბნო საარჩევნო კომისიების წევრთა კვალიფიკაციის ამაღლება. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის თანამედროვე, დამოუკიდებელ, უმაღლეს აუდიტორულ ორგანოდ ჩამოყალიბება, რომელიც თავის საქმიანობას საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად წარმართავს და საზოგადოების მაღალი ნდობით სარგებლობს; უმაღლესი აუდიტორული ორგანოების თანამედროვე, სანიმუშო პრაქტიკის გაცნობა და აუდიტორული ცოდნითა და უნარებით აუდიტორთა პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდა; გარე აუდიტის შესაძლებლობებისა და საკანონმდებლო მანდატის გაძლიერება; სახელმწიფო სახსრებისა და სახელმწიფოს სხვა მატერიალური ფასეულობების ხარჯვისა და გამოყენების კანონიერების, მიზნობრიობის დაცვისა და ეფექტიანობის ხელშეწყობა; აუდიტორული საქმიანობისას გაცემული რეკომენდაციებით მოტანილი სარგებლის ზრდა; საინფორმაციო ტექნოლოგიების (IT) აუდიტის გაძლიერება; 136 სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოსამსახურეთა ანალიტიკური შესაძლებლობების გაუმჯობესება, მათ შორის, დიდ მონაცემთა ანალიზის შესაძლებლობების გაძლიერება; საქართველოს პარლამენტთან თანამშრომლობის გაღრმავება; შიდა კონტროლის სისტემისა და ინფორმაციული უსაფრთხოების გაუმჯობესება; საერთაშორისო და დონორ პარტნიორ ორგანიზაციებთან პროფესიული თანამშრომლობის გაძლიერება; წლიური აუდიტორული საქმიანობის გეგმის განსაზღვრისას მოქალაქეთა ჩართულობის გაზრდა; სექტორის აუდიტორთა სერტიფიცირების სისტემის სრულყოფა, კვალიფიკაციის ასამაღლებელი (მათ შორის, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მოსამსახურეთა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი) სასწავლო პროგრამების შემუშავება და განხორციელება. საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი საქართველოს ტერიტორიაზე პირის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებული უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვის ხელშეწყობა. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური სახელმწიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების, სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და სამხედრო პოტენციალის დაცვა უცხო ქვეყნის სპეციალური სამსახურებისა და ცალკეულ პირთა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებებისგან; სახელმწიფოს კონსტიტუციური წყობილებისა და სახელმწიფო ხელისუფლების არაკონსტიტუციური, ძალადობრივი გზით შეცვლის გამოვლენა და დაცვის უზრუნველყოფა; ტერორიზმთან ბრძოლა; სახელმწიფო უსაფრთხოებისთვის საფრთხის შემცველ ტრანსნაციონალურ ორგანიზებულ და საერთაშორისო დანაშაულთან ბრძოლა; ქვეყნის ეკონომიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; კორუფციის თავიდან აცილების, გამოვლენისა და აღკვეთის ღონისძიებების განხორციელება; სახელმწიფო საიდუმლოების რეჟიმის დაცვა, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით 137 სახელმწიფო საიდუმლოების დაცვის უზრუნველყოფის ღონისძიებათა განხორციელება და მისი კონტროლი. ოპერატიულ-ტექნიკური საქმიანობის უზრუნველყოფა უფლებამოსილი ორგანოს მიმართვის საფუძველზე, სპეციალური ტექნოლოგიური საშუალებებით, ფარული მეთოდებით საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების, სუვერენიტეტის, თავდაცვისუნარიანობის, ტერიტორიული მთლიანობის, მართლწესრიგისა და სამხედრო პოტენციალის წინააღმდეგ მიმართულ ქმედებათა შესახებ ინფორმაციის მოპოვება, აგრეთვე სისხლის სამართლის საქმეზე ფაქტობრივი მონაცემების მოპოვება და ამ მიზნით ისეთ ღონისძიებათა განხორციელება, რომლებიც დაკავშირებულია: სატელეფონო კომუნიკაციის ფარულ მიყურადებასა და ჩაწერასთან; კავშირგაბმულობის არხიდან ინფორმაციის მოპოვებასთან; კომპიუტერული სისტემიდან ინფორმაციის მოპოვებასთან; გეოლოკაციის რეალურ დროში განსაზღვრასთან; საფოსტო-სატელეგრაფო გზავნილის კონტროლთან; ფარულ ვიდეოჩაწერასთან ან/და აუდიოჩაწერასთან, ფარულ ფოტოგადაღებასთან; „კონტრდაზვერვითი საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ოპერატიულ-ტექნიკური ღონისძიების და იმავე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ელექტრონული თვალთვალის ღონისძიებების განხორციელება; სახელმწიფო უწყებებისა და დაწესებულებების საინფორმაციო-ტექნოლოგიური უზრუნველყოფა; სასაზღვრო ტექნოლოგიების განვითარება და სასაზღვრო გამტარი პუნქტების საინფორმაციოტექნოლოგიური მომსახურების უზრუნველყოფა. უსაფრთხოების კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება სახელმწიფო უსაფრთხოების სფეროში არსებული ცოდნის თავმოყრა, ანალიზი და განახლება, სასწავლო პროცესში ინოვაციური მეთოდების გამოყენება; საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისთვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება; თანამედროვე დასავლური გამოცდილებისა და მიღწევების შესწავლა და სათანადო სტანდარტების დანერგვა, არსებულ გამოწვევებზე შესაბამისი რეაგირება და მათი წარმატებით დაძლევა პროფესიულ საგანმანათლებლო სფეროში, აგრეთვე სამეცნიერო მუშაობის სათანადო ორგანიზება და წარმართვა; უსაფრთხოების სფეროში სპეციალური პროფესიული განათლებისა და სამოქალაქო განათლების სისტემის განვითარების ხელშეწყობა; უსაფრთხოების სფეროში საგანმანათლებლო და ხელშეწყობა; კვლევითი საქმიანობების განვითარების 138 საჭიროებიდან გამომდინარე, საქართველოს და უცხო ქვეყნების სასწავლო დაწესებულებებთან ერთად შესაბამისი საგანმანათლებლო პროგრამების განხორციელება. საქართველოს პროკურატურა ადამიანის უფლებების დაცვა გამოძიების მიმდინარეობისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების პროცესში; ამ სფეროში სახელმწიფოს პოზიტიური ვალდებულების დარღვევის გამომწვევი მიზეზების დადგენა და საერთაშორისო და უფლებადამცველი ორგანიზაციების რეკომენდაციების გათვალისწინება; ოჯახური ძალადობის, წამების, არასათანადო მოპყრობის, უმცირესობათა უფლებების დარღვევის ფაქტებზე ეფექტური და საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი გამოძიება და სისხლისსამართლებრივი დევნა; სისხლის სამართლის საქმისწარმოების ელექტრონული სისტემის დახვეწა, პროკურორთა საჭიროებებზე მორგებული და ადამიანური რესურსების მართვის ელექტრონული პროგრამების დახვეწა, პროკურორთა დატვირთვის ელექტრონული მოდულის იმპლემენტაცია; პროკურატურის საქმიანობის გამჭვირვალობისა და საზოგადოების წინაშე ანგარიშვალდებულების უზრუნველყოფის მიზნით მასმედიასთან ურთიერთობის ეფექტური მექანიზმების შექმნა, საზოგადოებისთვის ინფორმაციის მიწოდების არსებული მექანიზმების სრულყოფა; მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორის ინსტიტუტის დახვეწა; დანაშაულის პრევენციის ადგილობრივი საბჭოების შექმნა; პროკურატურის ცნობადობის ამაღლება და როლის გაზრდა დანაშაულის პრევენციის (მათ შორის, „საზოგადოებრივი პროკურატურის“ პროექტით) პროცესში; არასრულწლოვნებთან დაკავშირებული სტატისტიკური არასრულწლოვანზე ორიენტირებული გარემოს შექმნა; მონაცემების სრულყოფა, საქართველოს პროკურატურის საქმიანობის ეფექტიანობის ზრდის, საერთაშორისო სტანდარტების სამუშაო პრაქტიკაში დანერგვის, განხორციელებული საკანონმდებლო სიახლეების პრაქტიკაში სწორი იმპლემენტირებისა და დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის ხელშეწყობა პროკურატურის თანამშრომელთა პროფესიული მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების უზრუნველყოფის გზით; თანმიმდევრული, კოორდინირებული საქმიანობის ხელშეწყობისა და საერთო მიდგომების დანერგვის მიზნით პროკურატურისა და სხვა საგამოძიებო უწყებების/მიზნობრივი ჯგუფების წარმომადგენლებისათვის ერთობლივი სასწავლო პროექტების განხორციელება. საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური დასაცავ პირთა და ობიექტთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა 139 საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის და ხელისუფლების სხვა უმაღლესი ორგანოების ხელმძღვანელ პირთა, საქართველოში ვიზიტით მყოფ უცხო ქვეყნების უმაღლესი თანამდებობის პირთა, აგრეთვე სამთავრობო რეზიდენციების დაცვა და მათი უსაფრთხოების დონის ამაღლება. ეს პროცესი უწყვეტია. სახელმწიფო ობიექტების მოვლა-შენახვა სამთავრობო რეზიდენციებში საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, სხვა უმაღლესი თანამდებობის პირთა, პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უზრუნველყოფა მათი საქმიანობისთვის საჭირო, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პირობებით, აგრეთვე სამთავრობო რეზიდენციების თანამედროვე ინვენტარითა და დანადგარებით აღჭურვა. სსიპ სახელისუფლებო სპეციალური კავშირგაბმულობის სააგენტო სახელისუფლებო უზრუნველყოფა. სპეციალური კავშირების სისტემით სახელმწიფო სტრუქტურების საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი საქართველოს ტერიტორიაზე, თავისუფლების შეზღუდვის ადგილებში ადამიანის უფლებათა დაცვის მდგომარეობაზე გეგმური და მოულოდნელი (დაუგეგმავი) მონიტორინგის განხორციელება; წამების ან სხვა სასტიკი, არაადამიანური ან დამამცირებელი მოპყრობის ან დასჯის პრევენციის მიზნით რეკომენდაციების შემუშავება; მონიტორინგის ანგარიშების მომზადება და წარდგენა; საქართველოს სახალხო დამცველის ანგარიშების გამოცემა და საერთაშორისო ორგანიზაციებისთვის, საქართველოს პარლამენტისთვის, სახელმწიფო ორგანოებისთვის, მუნიციპალიტეტის ორგანოებისა და ფართო საზოგადოებისთვის წარდგენა; ადამიანის უფლებათა სავარაუდო დარღვევის შესახებ განცხადებების/საჩივრების მიღება, განხილვა და შესაბამისი რეაგირება; შემუშავებული რეკომენდაციების შესრულების მონიტორინგი, მათი განხორციელების შეფასება; ადამიანის უფლებათა სფეროში საგანმანათლებლო კამპანიების განხორციელება, მათ შორის, სოციალური რეკლამის დამზადება და მედიის საშუალებით გავრცელება; სამიზნე აუდიტორიისთვის საგანმანათლებლო ღონისძიებების განხორციელება; ადამიანის უფლებათა თემატიკაზე კონკურსების ჩატარება, სხვადასხვა პუბლიკაციის გამოცემა და გავრცელება; ადამიანის უფლებათა სწავლების ხელშეწყობა; 140 ტოლერანტობის კულტურის განვითარებისა და თანასწორი გარემოს ჩამოყალიბების ხელშეწყობა; უმრავლესობისა და უმცირესობის ჯგუფებს შორის მრავალმხრივი დიალოგის ხელშეწყობა; ეროვნული და რელიგიური უმცირესობების ინტეგრაციის ხელშეწყობა; რელიგიური და ეთნიკური უმცირესობების მდგომარეობის მონიტორინგი, არსებული ტენდენციების გამოკვეთა და ანალიზი, ტოლერანტობის საკითხებზე რეკომენდაციებისა და წინადადებების მომზადება და შესაბამისი სახელმწიფო უწყებებისთვის წარდგენა; სხვადასხვა სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის განხორციელების მონიტორინგი; ბავშვთა უფლებრივი მდგომარეობის ზედამხედველობა; არასრულწლოვანთა სარეაბილიტაციო დაწესებულებების მონიტორინგის გაძლიერება; სკოლამდელი განათლების დაწესებულებებისა და ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების მონიტორინგი; 24-საათიანი სახელმწიფო ზრუნვის ქვეშ მყოფ არასრულწლოვანთა დაწესებულებიდან გასვლისთვის მომზადების ზედამხედველობა; სააღმზრდელო საქართველოში გენდერული თანასწორობის დაცვის სფეროში არსებული ეროვნული და საერთაშორისო აქტების შესრულების მონიტორინგი, საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატში შემოსული, გენდერული თანასწორობის დარღვევასთან დაკავშირებული განცხადებების/საჩივრების შესწავლა და შესაბამისი დასკვნების/რეკომენდაციების/წინადადებების პროექტების მომზადება; საქართველოში და მისი ფარგლების გარეთ გენდერული თანასწორობის სფეროში მოქმედი სახელმწიფო და არასახელმწიფო ორგანოებისა და ორგანიზაციების საქმიანობისა და გამოცდილების განზოგადება და საქართველოში დანერგვის ორგანიზება; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებრივი მდგომარეობის მონიტორინგი; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ ეფექტიანი სახელმწიფო პოლიტიკის ჩამოყალიბების ხელშეწყობა და მათი ინტერესების დაცვა − ადვოკატირება; გაეროს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების კონვენციით დადგენილი მოთხოვნების შესრულების მონიტორინგი; საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებთან გამყოფი ხაზების მიმდებარე სოფლებში ადამიანთა უფლებრივი მდგომარეობის შესწავლა და მონიტორინგი; „დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ფუნქციების შესრულება; თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროში ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა 141 დაცვის მონიტორინგი; სტრატეგიული სამართალწარმოების უფლებამოსილების განხორციელება. სსიპ - საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური - საქსტატი სტატისტიკური სამუშაოების დაგეგმვა და მართვა სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამის შემუშავება; სტატისტიკური გამოკვლევების და მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის დაგეგმვა, მართვა, წარმოება, გავრცელება და ანგარიშგება; ოფიციალური სტატისტიკის შესახებ საკანონმდებლო ბაზის განახლება; მეთოდოლოგიური და სტატისტიკური სტანდარტების შემუშავება; დასახული ამოცანებისა და მიზნების მისაღწევად საჭირო საკადრო, ფინანსური, მატერიალურტექნიკური და საინფორმაციო-ტექნოლოგიური რესურსებით უზრუნველყოფა. სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამა მთლიანი შიდა მახასიათებელი; პროდუქტი, როგორც ქვეყნის ქვეყნის საგარეო ვაჭრობისა და ქვეყანაში ინვესტიციების მოცულობის გაანგარიშება; ეკონომიკური მდგომარეობის განხორციელებული პირდაპირი ძირითადი უცხოური მომსახურებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ მონაცემების მოპოვება; სამომხმარებლო ფასებისა და მწარმოებელთა ფასების ინდექსების გაანგარიშება, ფასების საერთაშორისო შედარების განხორციელება; ბიზნესსექტორში, აგრეთვე არაკომერციულ ორგანიზაციების სექტორში მიმდინარე მოვლენების და პროცესების ანალიზი; ენერგორესურსების მოხმარების შესახებ სტატისტიკური კვლევის ჩატარება და საქართველოს ენერგეტიკული ბალანსის შემუშავება; არაფინანსური კორპორაციების ფინანსური მაჩვენებლების გაანგარიშება; სამაცივრო, სასაკლაო მეურნეობებისა და ელევატორების საქმიანობის გამოკვლევა; საფინანსო საქმიანობის განმახორციელებელი საწარმოებისა და ლომბარდების საქმიანობის შესახებ სტატისტიკური ინფორმაციის შეგროვება; 142 ტრანსპორტის სტატისტიკა (მგზავრთა გადაყვანის და ტვირთის გადაზიდვა); საავტომობილო ტრანსპორტის ნატურალური მაჩვენებლების და ამავე დარგში ენერგორესურსების საბოლოო მოხმარების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; შინამეურნეობებში ენერგორესურსების მოხმარების შესახებ ინფორმაციის შეგროვება; შრომის სტატისტიკის მაჩვენებლების გაანგარიშება; შრომის ბაზრისა და სამუშაო ძალის დეტალური გამოკვლევა; მიმდინარე დემოგრაფიული კვლევა; შინამეურნეობების მდგომარეობის შესახებ სტატისტიკური მონაცემების (შინამეურნეობების შემოსავლები და ხარჯები, მოსახლეობის სიღარიბის და უთანაბრობის მაჩვენებლები და სხვა) მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; სოფლის მეურნეობის შესახებ მიმდინარე სტატისტიკური მონაცემების მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; საქართველოს რეზიდენტებისა და უცხოელი ვიზიტორების მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული ვიზიტების შესახებ, აგრეთვე საქართველოს რეზიდენტების მიერ ქვეყნის გარეთ განხორციელებული ვიზიტების შესახებ მონაცემების მოპოვება, დამუშავება და გავრცელება; შინამეურნეობებსა და ბიზნესში საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების გამოყენება; საწარმოთა ინოვაციური აქტივობის გამოკვლევა; დაუკვირვებადი ეკონომიკის გამოკვლევა სხვადასხვა სექტორში; მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა მოსახლეობის რიცხოვნობის, მათი დემოგრაფიული, სქესობრივ-ასაკობრივი შემადგენლობის და სოციალურ ეკონომიკური მდგომარეობის დადგენა; შინამეურნეობების, დაკავებული საცხოვრისების, მოსახლეობის საბინაო პირობების და სასოფლოსამეურნეო აქტივობების დადგენა; ქვეყნის აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ხელისუფლების, ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის ორგანოების და საზოგადოების ინფორმირება; არსებული სიტუაციის შესწავლის, შეფასებისა და პროგნოზირების საფუძველზე ქვეყნის უახლესი ათწლეულის სოციალურ-ეკონომიკური და დემოგრაფიული სტრატეგიის შემუშავება. 143 სსიპ – კონკურენციის სააგენტო საქართველოში ბაზრის ლიბერალიზაციის, თავისუფალი ვაჭრობისა და კონკურენციის ხელშეწყობის, ეკონომიკური აგენტების საქმიანობაში თანასწორუფლებიანობის პრინციპების დაცვის მიზნით, მოკვლევების ფარგლებში არაკეთილსინდისიერი კონკურენციის ფაქტების გამოვლენა; დომინირებული მდგომარეობის ბოროტად გამოყენებისა და კონკურენციის შემზღუდველი შეთანხმების გამოვლენა და აღკვეთა; სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანობის მხრიდან კონკურენციის შემზღუდველი ქმედებების გამოვლენა და მათი გამოსწორების გზების დასახვა; ადგილობრივი ინდუსტრიის დაცვა დემპინგური იმპორტისგან მიყენებული ზიანისაგან ან/და შესაძლო ზიანის მიყენებისაგან; საქართველოს ბაზარზე მომხმარებლის უფლებების დარღვევის პრევენციის, დაცვისა და უსამართლო სავაჭრო პრაქტიკის აღმოფხვრის ხელშეწყობა; სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განმხილველ ორგანოებთან და გასაჩივრების მექანიზმთან დაკავშირებით საქართველოს მიერ აღებული საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულება; საქართველოს მიერ ნაკისრი საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულება სახელმწიფო შესყიდვებთან დაკავშირებული დავების განმხილველ ორგანოებთან და გასაჩივრების მექანიზმთან დაკავშირებით. სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია მეცნიერების ცენტრებში; შემდგომი განვითარების ხელშეწყობა საქართველოს სამეცნიერო - კვლევით საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებების სამეცნიერო საქმიანობის წლიური შედეგების საექსპერტო შეფასების დოკუმენტის შექმნა; თანამედროვე სამეცნიერო-ტექნიკური მონაპოვრების დანერგვა საქართველოს სამეცნიეროსაგანმანათლებლო სივრცეში; ქართველ მეცნიერთა კვლევითი სიახლეების გატანის ხელშეწყობა საერთაშორისო არენაზე; ქართველოლოგიურ კვლევათა მაქსიმალური ხელშეწყობა; პერიოდული სამეცნიერო ჟურნალების გამოცემა (საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის „მოამბე“, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის მაცნეს სერიები: ქიმია და ქიმიური ტექნოლოგიები, ისტორია, არქეოლოგია, ეთნოლოგია და ხელოვნების ისტორია და ა.შ.); 144 სამეცნიერო და სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურის გამოცემის ხელშეწყობა; მრავალტომეული ენციკლოპედიების „საქართველო“ და „საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა” მორიგი ტომების გამოცემა და მუშაობა მომდევნო ტომებზე; ქართული ენის ელექტრონული ბაზის მთლიანი შეჯერება „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენი კომისიის სალექსიკონო ფონდთან და „თესაურუსის” ტომების მომზადება გამოსაცემად, ქართული ენის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური ლექსიკონის შექმნა; სამეცნიერო შრომების გამოქვეყნების ხელშეწყობა; სამეცნიერო კონფერენციების და სიმპოზიუმების ჩატარება. ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი საქართველოში მცხოვრები სოციალურად დაუცველი ან კატასტროფული სოციალური დანახარჯების რისკის წინაშე მდგარი პირებისთვის ალტერნატიული (არასაბიუჯეტო) რესურსების მობილიზება და პრიორიტეტული სოციალური საჭიროებებისთვის მიმართვა საზოგადოების, კერძო სექტორისა და სახელმწიფოს მონაწილეობით; სოციალური და ჯანმრთელობის დაცვის პროექტების დაფინანსება, მათ შორის, ერთჯერადი დახმარებების, აგრეთვე რეგულარული სოციალური შემწეობების/პროექტების დაგეგმვა და განხორციელება; ონკოლოგიური დაავადებების მქონე 22 წლამდე ასაკის ბენეფიციართა მხარდაჭერა სახელმწიფო და მუნიციპალური დაფინანსების ლიმიტის ფარგლების გარეთ მოხვედრილი თერაპიისა და დიაგნოსტიკის შემთხვევაში, აგრეთვე ძვირად ღირებული დიაგნოსტიკური მომსახურება და მკურნალობა საზღვარგარეთ დადასტურებული სამედიცინო აუცილებლობის შემთხვევაში; ონკოლოგიური დაავადებების მქონე მოზრდილთათვის ძვირად ღირებული მედიკამენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი სახელმწიფო ენის კონსტიტუციური სტატუსის დაცვა; ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების დადგენა და დამკვიდრება; სახელმწიფო ენის ფლობის დონის ამაღლების ხელშეწყობა; ქართველური ენების ენობრივი მრავალფეროვნების დაცვა, შენახვა, სისტემური კვლევა და განვითარება; საქართველოში და საერთაშორისო ასპარეზზე ქართული ენის, როგორც უნიკალური კულტურული მემკვიდრეობის, დაცვა და წარმოჩენა; აფხაზური ენის სწავლების დისტანციური კურსის შექმნა, აგრეთვე ოკუპირებული, საზღვრისპირა და სხვა რეგიონების ტოპონიმების დადგენა; 145 ოფიციალურ დოკუმენტებში გვარ-სახელების მართლწერისა და ტრანსლიტერაციის საკითხებთან დაკავშირებული პრობლემების გადაჭრის ხელშეწყობა; გაეროს და ევროკავშირის ოფიციალური და სამუშაო ენების ქართულ ენაზე ტრანსლიტერაციატრანსკრიფციის წესების დადგენა და დამტკიცება. სსიპ - საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური დაზღვევის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება; სადაზღვევო ბაზრის ფინანსური სტაბილურობისათვის ხელის შეწყობა; ევროდირექტივებთან (მათ შორის არასახელმწიფო საპენსიო უზრუნველყოფის მიმართულებით) საქართველოს სადაზღვევო კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია; სავალდებულო დაზღვევების შესახებ სტანდარტების შემუშავება; მომხმარებელთა უფლებების დაცვა საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში; მზღვეველის ლიკვიდაციისა და გაკოტრების საქმის წარმოების კანონმდებლობის სრულყოფა; მზღვეველების საქმიანობაზე შიდა და დისტანციური ზედამხედველობის (მათ შორის, ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით) პროცესის მარეგლამენტირებელი სამართლებრივი ჩარჩოს შექმნა; დაზღვევის სექტორზე ციფრული ზედამხედველობისათვის ეფექტური საკანონმდებლო ბაზის შექმნა. სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის მიერ პერსონალურ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების კონტროლი, ფარული საგამოძიებო მოქმედებებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლი და შესაბამის დანაშაულთა მიუკერძოებელი და ეფექტიანი გამოძიება; სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის ქვემდებარე სისხლის სამართლის დანაშაულთა გამოძიება, მათ შორის, სამართალდამცავი ორგანოს წარმომადგენლის, მოხელის ან მასთან გათანაბრებული პირის მიერ ჩადენილი დანაშაულების (წამება, დამამცირებელი ან არაადამიანური მოპყრობა, სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენება ან სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტება, ჩადენილი ძალადობით ან იარაღის გამოყენებით, ან დაზარალებულის პირადი ღირსების შეურაცხყოფით, და სხვა) გამოძიება; ფარული საგამოძიებო მოქმედებებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლი, მონაცემთა დამმუშავებლის/უფლებამოსილი პირის მიერ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების შემოწმებით (ინსპექტირებით); დაინტერესებული პირებისთვის პერსონალურ მონაცემთა დაკავშირებულ საკითხებზე კონსულტაციის გაწევა; დამუშავებასა და დაცვასთან 146 პერსონალურ მონაცემთა დაცვასთან დაკავშირებული განცხადებების განხილვა; პერსონალურ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების შემოწმება (ინსპექტირება); საქართველოში პერსონალურ მონაცემთა დაცვის მდგომარეობისა და მასთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი მოვლენების შესახებ ინფორმაციის საზოგადოებისთვის მიწოდება. სსიპ - საპენსიო სააგენტო „დაგროვებითი პენსიის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული დაგროვებითი საპენსიო სქემის მართვა და ადმინისტრირება; დაგროვებითი საპენსიო სქემის გამართული ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; საპენსიო აქტივების განკარგვა კეთილსაიმედო ინვესტირების პრინციპების დაცვით, დაგროვებითი საპენსიო სქემის მონაწილეებისა და მათი მემკვიდრეების ინტერესების შესაბამისად; დაგროვებითი საპენსიო სქემის ანალიზი, რისკების შეფასება, ამ საქმის განვითარებასა და გაუმჯობესებასთან დაკავშირებული ხედვის ჩამოყალიბება და რეკომენდაციების მომზადება. სასამართლო სისტემა სასამართლოთა შენობების სამშენებლო და სარემონტო-სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარება; ნაფიცი მსაჯულებისა და მსაჯულობის კანდიდატებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ყველა ხარჯის ანაზღაურების უზრუნველყოფა, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მიერ საკუთარი მოვალეობის შესრულებასთან; მოსამართლეთა ჯანმრთელობის დაზღვევით უზრუნველყოფა; საქართველოს უზენაესი და საკონსტიტუციო სასამართლოების გამჭვირვალობისა და საჯაროობის პროცესის გაგრძელება. სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციები სახელმწიფო რწმუნებულების ადმინისტრაციების მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებთან კოორდინაციით მუნიციპალიტეტების განვითარების სტრატეგიებისა და პრიორიტეტების დოკუმენტების შემუშავება; ადგილობრივი ინფრასტრუქტურის განვითარებისა და ტურისტული პოტენციალის წარმოჩენის მიზნით წინადადებების მომზადება; სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური ომისა და თავდაცვის ძალების ვეტერანების და მათი ოჯახის წევრების, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისათვის, თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისათვის დაღუპულ, 147 უგზო-უკვლოდ დაკარგულ, მიღებული ჭრილობების შედეგად გარდაცვლილ პირთა ოჯახების სათანადო ცხოვრების პირობებისა და კეთილდღეობისათვის მყარი სამართლებრივი და სოციალურ-ეკონომიკური საფუძვლის შექმნის უზრუნველყოფა; სახელმწიფოს ეროვნული ინტერესების დაცვისა და საზოგადოებრივი ცხოვრების სხვადასხვა სფეროში ვეტერანთა პოტენციალის სრულფასოვანი გამოვლენისა და განვითარების ხელშეწყობა, მათი სოციალურ-ეკონომიკური საქმიანობისთვის სათანადო, ღირსეული პირობების შექმნა; სამშობლოსათვის თავდადებულ გმირთა სახელების სადიდებლად და მათი საქმის უკვდავსაყოფად საბრძოლო მოქმედებებში დაღუპულ და ომის შემდგომ გარდაცვლილ მეომართა ხსოვნის განმტკიცებისთვის მუდმივი ზრუნვა; ვეტერანების და მათი ოჯახის წევრების სოციალურ-ეკონომიკური მხარდაჭერის სახელმწიფო და ადგილობრივი მიზნობრივი პროგრამების შემუშავებისა და განხორციელების ხელშეწყობა; საზოგადოებაში მხედრული ტრადიციების განმტკიცება, სახელმწიფოს და საზოგადოების მიერ ვეტერანთა ღვაწლისა და დამსახურების სათანადო აღიარება, მომავალ თაობებში პატრიოტული სულისკვეთების გაღვივება. სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო საქართველოში რელიგიის სფეროში არსებული მდგომარეობის ინფორმაციის საქართველოს მთავრობისთვის წარდგენა; კვლევა და შესაბამისი რელიგიური გაერთიანებების პრობლემებისა და რელიგიის სფეროში განათლების შესახებ რეკომენდაციებისა და წინადადებების შემუშავება; საქართველოში არსებული რელიგიური გაერთიანებებისთვის საბჭოთა, ტოტალიტარული რეჟიმის დროს მიყენებული ზიანის ნაწილობრივ ანაზღაურების უზრუნველყოფა. სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური საქართველოს თითქმის მთელ ტერიტორიაზე სოციალურად დაუცველი პირებისთვის, არასრულწლოვანთათვის და კანონით გათვალისწინებული სხვა პირებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში, მათ შორის, სამოქალაქო სამართლისა და ადმინისტრაციული სამართლის გარკვეულ საქმეებზე, იურიდიული დახმარების გაწევა; მომსახურების ხელმისაწვდომობის გაზრდისთვის ინფრასტრუქტურის, ტექნოლოგიების და საერთაშორისო ურთიერთობების განვითარება; საინფორმაციო საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − იურიდიული დახმარების სამსახურის მანდატის გაფართოების და საკანონმდებლო ცვლილებების გათვალისწინებით, სამსახურში დასაქმებული ადვოკატების სათანადო პროფესიული გადამზადების უზრუნველყოფა; იურიდიული დახმარების სისტემის შესახებ საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება. 148 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო საჯარო სამსახურის რეფორმის განხორციელების ხელშეწყობა; საჯარო სამსახურში მმართველობის ახალი გზების დანერგვის ხელშეწყობა; საჯარო სამსახურში მართვისა და ლიდერობის, ეთიკისა და კორუფციის პრევენციის საკითხებზე ცნობიერების ამაღლება; „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება ადამიანური რესურსების მართვის, საჯარო მოხელეთა პროფესიული განვითარების, მოხელის მიერ შესრულებული სამუშაოს შეფასების სისტემის და ანტიკორუფციული პოლიტიკის მხარდაჭერისთვის; საჯარო მოხელეთა საბაზისო ტრენინგპროგრამების აკრედიტაცია; ადამიანური რესურსების მართვის საკითხებზე ტრენინგმოდულის შექმნა; საჯარო სამართლის იურიდიულ პირში − საჯარო სამსახურის ბიუროში გენდერული თანასწორობის მხარდამჭერი მიზნებისა და საქმიანობების განსაზღვრა; ადამიანური რესურსების განვითარება გენდერული თანასწორობის მიზნების მისაღწევად; საჯარო სამსახურში შესრულებული სამუშაოს შეფასების სისტემის გამოწვევების იდენტიფიცირება და ანალიზი; ადამიანური რესურსების მართვის ავტომატიზებული სისტემის (eHRMS) დახვეწა; ეთიკის ელექტრონული სასწავლო მოდულის საპილოტე მოდულად დანერგვა; სტაჟირების სისტემის დახვეწა; საჯარო სამსახურში პროფესიული განვითარების ხელშეწყობა; სამართლებრივი აქტების და პრაქტიკის ანალიზი, განზოგადება და ერთგვაროვანი მიდგომების დანერგვის ხელშეწყობა; თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების მონიტორინგის სისტემის გაძლიერება; თანამდებობის პირთა ქონებრივი მდგომარეობის დეკლარაციების კანონით გათვალისწინებული სავალდებულო რაოდენობის მონიტორინგი; საჯარო სამსახურში კეთილსინდისიერებისა და კორუფციის პრევენციის მექანიზმების პრაქტიკის გაუმჯობესება; საჯარო სამსახურის ბიუროს თანამშრომელთა გადამზადება. სსიპ - ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო 149 საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, კვალიფიციური ექსპერტების მეშვეობით განსაზღვრული ექსპერტიზისა და გამოკვლევების ჩატარება, შესაბამისი დასკვნის შედგენა და გაცემა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე; საერთაშორისო დონეზე აღიარებული სამედიცინო კვლევის მეთოდების გამოყენება და ხარისხის უზრუნველყოფის პროგრამის განხორციელება; ექსპერტიზის ახალი მეთოდოლოგიების დანერგვა და აკრედიტაციის სფეროს გაფართოება; საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ მიწოდებული სერვისების მაღალი სანდოობის შენარჩუნება; რეგიონალური სამსახურების ინფრასტრუქტურის განვითარება; კადრების კვალიფიკაციის ამაღლება, გადამზადება და საერთაშორისო ლაბორატორიათაშორის ტესტირებებში რეგულარული მონაწილეობა. პროფესიულ და საქართველოს საპატრიარქო ახალგაზრდების ქრისტიანული ღირებულებებით აღზრდისთვის საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში (მათ შორის, მაღალმთიან რეგიონებში) საქართველოს საპატრიარქოს 70-ზე მეტი საგანმანათლებლო-კულტურული და საქველმოქმედო ორგანიზაციის (სასულიერო აკადემიები და სემინარიები, უნივერსიტეტი, სკოლა-გიმნაზიები, დედათა და ბავშვთა სახლები, ობოლ და მზრუნველობამოკლებულ ბავშვთა პანსიონები, სმენადაქვეითებულ ბავშვთა რეაბილიტაციისა და ადაპტაციის ცენტრი, პროფესიული კოლეჯი და სახელობო სასწავლებლები) დაფინანსება. სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური საქართველოში უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციის, ტერორიზმის დაფინანსების და მათთან დაკავშირებული სხვა დანაშაულებრივი ფაქტების გამოვლენა და პრევენცია; საქართველოს კანონმდებლობის საერთაშორისო – ფინანსური ქმედების სპეციალური ჯგუფის (FATF) – სტანდარტებთან და ევროკავშირის შესაბამის დირექტივებთან ჰარმონიზაცია; უკანონო შემოსავლის ლეგალიზაციისა და ტერორიზმის დაფინანსების პრევენციის სფეროში ადგილობრივი და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავება. სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო შესაძლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტის იდენტიფიცირება და უფლებამოსილი ორგანოსთვის შეთავაზება, აგრეთვე უფლებამოსილი ორგანოსა და კერძო ინიციატორისთვის შესაძლო საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტის იდენტიფიცირებასა და შესაბამისი პროცედურების განხორციელებაში დახმარების გაწევა; უფლებამოსილი ორგანოს მიერ წარდგენილი პროექტის კონცეფციის ბარათების შეფასება, 150 საჭიროების შემთხვევაში შენიშვნების მომზადება და რეკომენდაციების შემუშავება; ერთიანი და ყოვლისმომცველი საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების მონაცემთა ბაზის შექმნა და ანალიზი; ინსტიტუციური პოტენციალის განვითარების მიზნით საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სფეროში უფლებამოსილი ორგანოს ცოდნის დონის ამაღლების ხელშეწყობისთვის შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; საჯარო და კერძო თანამშრომლობის პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებული ინსტრუქციებისა და სახელმძღვანელოების შემუშავება, მათ შორის, პროექტის იდენტიფიცირებისა და მომზადების, კერძო პარტნიორის შერჩევის, პროექტის განხორციელების, მონიტორინგისა და შემდგომი შეფასების ეფექტიანობის ხელშეწყობისთვის; საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საფინანსო ინსტიტუტებთან თანამშრომლობა, საჯარო და კერძო თანამშრომლობის მიმართულებით საქართველოს შესაბამისი სარეიტინგო მაჩვენებლების გაუმჯობესება; საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სფეროს მარეგულირებელი სამართლებრივი ჩარჩოს გაუმჯობესებისთვის სათანადო ცვლილებების შემუშავება და შესაბამისი ორგანოებისთვის წარდგენა. საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერა და ექსპორტ-იმპორტის ხელშეწყობა მათი რეგიონალურ და საერთაშორისო ბაზრებში ინტეგრაციისთვის; სხვადასხვა ქვეყნის სავაჭრო-სამრეწველო პალატებთან და ბიზნესგაერთიანებებთან პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება და მჭიდრო თანამშრომლობა; ბიზნესფორუმების, კონფერენციების, გამოფენებისა და ორმხრივი შეხვედრების ორგანიზება ქართული და უცხოური ბიზნესწრეების წარმომადგენელთა მონაწილეობით - მათ შორის ელექტრონულ ფორმატში, აგრეთვე ქართული კომპანიების საერთაშორისო გამოფენებში მონაწილეობის ხელშეწყობა და „როუდშოუების“ ორგანიზება; ქართულ და უცხოურ კომპანიებს შორის ბიზნესკავშირების დამყარების ხელშეწყობა, პარტნიორების მოძიება და საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის საერთაშორისო ბიზნესგაერთიანებებში ინტეგრაცია რეგიონალური/საერთაშორისო ფინანსური, ადამიანური და ბუნებრივი რესურსების ხელმისაწვდომობისთვის; საქართველოში მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობისა და შრომის ბაზრის გაუმჯობესების მიზნით საერთაშორისო პროექტებში მონაწილეობა; მეწარმე სუბიექტების ინტერესების გათვალისწინებით, არსებული სერვისების გაუმჯობესება, ახალი სერვისების შემუშავება და საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატის ვებგვერდის მეშვეობით ელექტრონული სერვისების დანერგვა; 151 საქართველოს ბიზნესსუბიექტების ინტერესების დაცვისა და მეწარმე სუბიექტების ხელშეწყობის მიზნით სამთავრობო კომისიების, ინვესტორთა საბჭოს, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს და სამინისტროებთან არსებული საკონსულტაციო საბჭოების, მათ შორის, საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სტრუქტურაში პროფესიული განათლების მიმართულებით არსებული სხვადასხვა კომისიისა და საბჭოს, საქმიანობაში მონაწილეობა; კერძო სექტორის ადვოკატირება; საგადასახადო-საბაჟო კომიტეტის ჩამოყალიბება, რომლის მთავარი მიზანი იქნება კერძო სექტორის საჭიროებებზე რეაგირება; ერთი ფანჯრის პრინციპზე დაფუძნებული DCFTA-ს საინფორმაციო ცენტრების ფუნქციონირების გაგრძელების ხელშეწყობა, რომელთა მიზანია ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმებით (DCFTA) გათვალისწინებულ მთავარ საკითხებზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება, ევროკავშირში საქართველოს ეკონომიკური ინტეგრაციისა და საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ორმხრივი სავაჭრო ურთიერთობების ხელშეწყობა, აგრეთვე კერძო სექტორთან მჭიდრო თანამშრომლობა და საკანონმდებლო ცვლილებებთან ადაპტაციის ხელშეწყობა; საქართველოს რეგიონების ბიზნესკომპანიებთან შეხვედრების, ტრენინგების, სემინარების, ფორუმებისა და პრეზენტაციების გამართვა - მათ შორის ელექტრონული ფორმით, აგრეთვე კონსულტაციების გაწევა მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობისა და პრობლემური საკითხების გაცნობის მიზნით; საერთაშორისო კომერციული და საინვესტიციო საერთაშორისო საარბიტრაჟო ცენტრის განვითარება; დავების განსახილველად საქართველოს პროფესიული საგანმანათლებლო პროგრამების დანერგვისა და განვითარების ხელშეწყობა; ასევე, უნარების სააგენტოს ფუნქციონირების ხელშეწყობა, როგორც დამფუძნებელთა კრების და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრობით, ასევე სამეთვალყურეო საბჭოს სამდივნოს სახით; კომპანიების თანამედროვე მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის ხელშეწყობა, მათ შორის დიგიტალიზაციის მიმართულებით; პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვის ხელშეწყობა; ქვეყნის გარეთ ქართული კულტურის პოპულარიზაციის ხელშეწყობა; სხვადასხვა კულტურულ ღონისძიებაზე საქართველოს კულტურული ფასეულობების წარდგენა და მათში ხელოვანთა მონაწილეობის ხელშეწყობა; იმ ღონისძიებათა განხორციელება, რომლებიც ხელს შეუწყობს ქართული ხელოვნებისა და კულტურის საერთაშორისო ცნობადობის ამაღლებას; ქართული კულტურის მოღვაწეთა და ქართული კულტურის განვითარებისთვის უცხო ქვეყნის კულტურის თვალსაჩინო მოღვაწეთა დამსახურებების სხვადასხვა ფორმით აღნიშვნა და წახალისება; 152 კულტურასა და ბიზნესს შორის პარტნიორული ურთიერთობების გამყარება; ხელოვნების დარგების წარმომადგენელთა მიერ კავშირების დამყარება ინსტიტუციურ და კერძო ინვესტორებთან, ბიზნესმენებთან, რომლებიც დაინტერესებული არიან კულტურის სფეროში საინვესტიციო პროექტებით; სხვადასხვა ქვეყნის კულტურის პალატებთან და შოუბიზნესის პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება და მჭიდრო თანამშრომლობა. წარმომადგენლებთან სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი - „საქპატენტი“ ფიზიკური და იურიდიული პირების სამართლებრივი დაცვა ინტელექტუალური საკუთრების სფეროში (გამოგონება, სასარგებლო მოდელი, დიზაინი, მცენარეთა ახალი ჯიში, ცხოველთა ახალი ჯიში, სასაქონლო ნიშანი, ადგილწარმოშობის დასახელება, გეოგრაფიული აღნიშვნა, ინტეგრალური მიკროსქემის ტოპოლოგია, მეცნიერების, ლიტერატურისა და ხელოვნების ნაწარმოებები, საავტორო და მომიჯნავე უფლებები); ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებზე ღონისძიებების სამართლებრივი უზრუნველყოფა; კანონმდებლობით გათვალისწინებული ქვეყანაში ინტელექტუალური საკუთრების დაცვის სისტემის განვითარებისა და სრულყოფისათვის კონკრეტული ღონისძიებების განხორციელება; ინტელექტუალური საკუთრების სფეროში პოლიტიკის განსაზღვრა და მისი განხორციელება, პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და მათი განხორციელების ორგანიზება, საერთაშორისო ორგანიზაციებსა და საზღვარგარეთის ქვეყნებთან თანამშრომლობის პრიორიტეტულ მიმართულებათა განსაზღვრა და საერთაშორისო ვალდებულებათა შესრულების ორგანიზება; საზღვარგარეთის ქვეყნების შესაბამის ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა; სახელმწიფო ორგანოებსა და საერთაშორისო ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებზე უფლების მოპოვების სამართლებრივი უზრუნველყოფის მიზნით ქვეყნის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური და მხატვრულ-შემოქმედებითი პოტენციალის განვითარებისა და ჯანსაღი კონკურენტული გარემოს შექმნის ხელშეწყობა; ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ ინფორმაციით უზრუნველყოფა და სხვადასხვა ღონისძიებების განხორციელება; საზოგადოების ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებზე განაცხადის კანონმდებლობით დადგენილი წესით ექსპერტიზა, შესაბამისი დოკუმენტების გაცემა და ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტების რეესტრების წარმოება; ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტებთან დაკავშირებით განმცხადებლებისა და მესამე პირების სააპელაციო საჩივრების განხილვა და გადაწყვეტილებების მიღება „საქპატენტთან“ არსებულ სააპელაციო პალატაში; 153 ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებულ საერთაშორისო შეთანხმებებსა ხელშეკრულებებში საქართველოს მონაწილეობის შესახებ წინადადებების მომზადება; და „საქპატენტის“ დებულებით გათვალისწინებული და კანონმდებლობიდან გამომდინარე ფუნქციების შესრულების მიზნით, ადგილობრივ და საერთაშორისო დონეზე პროექტებისა და შესაბამისი ღონისძიებების განხორციელება; ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტების დაცვასთან დაკავშირებით მასალების გამოქვეყნება, მათ შორის საქართველოს სამრეწველო საკუთრების ოფიციალური ბიულეტენის გამოცემა; საერთაშორისო განაცხადებთან დაკავშირებული პროცედურების განხორციელება; ინტელექტუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებული კანონპროექტებისა და სხვა ნორმატიული აქტების პროექტების მომზადება; საქართველოში მოქმედი საკანონმდებლო კომენტარების მომზადება და გამოცემა; აქტებისა და საერთაშორისო შეთანხმებების ინტელექტუალური საკუთრების ობიექტების მონაცემთა ავტომატიზებული ბაზების შექმნა და ფუნქციონირების უზრუნველყოფა; პატენტრწმუნებულთა ატესტაცია, რეგისტრაცია, მათი რეესტრის შექმნა და წარმოება; საავტორო და მომიჯნავე უფლებათა მფლობელების, მათი მემკვიდრეებისა და სხვა უფლებამონაცვლეების ქონებრივი უფლებების დაცვისათვის, კოლექტიურ საფუძველზე, მმართველი ორგანიზაციების (საზოგადოებების) საქმიანობის ხელშეწყობა; საავტორო და მომიჯნავე უფლებების სფეროს განვითარების ხელშეწყობა; ინტელექტუალური საკუთრების სფეროში სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების შესრულება, საინფორმაციო და შემეცნებითი ბროშურებისა და სხვა მასალების გამოქვეყნება და გავრცელება; საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ფუნქციების განხორციელება; საქართველოში გეოგრაფიული აღნიშვნების დაცვის სისტემის განვითარებისათვის ხელსაყრელი გარემოს შექმნა; ქვეყანაში კონკურენტუნარიანი, მაღალხარისხიანი პროდუქციის წარმოების ხელშეწყობა; საქართველოს რეგიონებში პოტენციური გეოგრაფიული აღნიშვნების წარმოჩენა და მათი სამართლებრივი დაცვის ხელშეწყობა; ადგილწარმოშობის დასახელებებისა და გეოგრაფიული აღნიშვნების გრძელვადიანი განვითარების გეგმების ფორმირების ხელშეწყობა; დაცვის სისტემის გეოგრაფიული აღნიშვნების გარშემო ფერმერთა და მწარმოებელთა გაერთიანებების შექმნაში მონაწილეობა და მათ საქმიანობაში ბრენდინგის თანამედროვე ფორმების დამკვიდრების ხელშეწყობა. 154 მხარჯავი დაწესებულებების მიერ განსახორციელებელი პროგრამები და მათი დაფინანსება ათასი ლარი დასახელება საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები საკანონმდებლო საქმიანობა საბიბლიოთეკო საქმიანობა ჰერალდიკური საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირება საქართველოს პარლამენტის ანალიტიკური და კვლევითი საქმიანობის გაძლიერება საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 64,736.0 53,696.0 73,447.8 62,380.8 76,582.0 65,500.0 79,910.0 68,775.0 9,590.0 450.0 9,590.0 477.0 9,590.0 492.0 9,590.0 545.0 1,000.0 1,000.0 1,000.0 1,000.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია 700.0 16,500.0 16,500.0 700.0 16,500.0 16,500.0 700.0 16,500.0 16,500.0 700.0 16,500.0 16,500.0 სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია 17,589.0 30,428.0 18,094.0 31,287.0 18,614.0 69,137.0 19,150.0 71,537.0 15,245.0 15,800.0 17,200.0 17,500.0 1,346.0 1,650.0 1,700.0 1,750.0 13,837.0 0.0 13,837.0 0.0 13,837.0 36,400.0 13,837.0 38,450.0 4,250.0 13,000.0 92,269.0 4,250.0 13,500.0 95,230.0 4,250.0 14,000.0 100,230.0 4,250.0 14,500.0 100,230.0 90,240.0 93,200.0 98,200.0 98,200.0 2,029.0 2,030.0 2,030.0 2,030.0 6,500.0 6,500.0 6,500.0 6,500.0 890.0 890.0 890.0 890.0 680.0 680.0 680.0 680.0 790.0 790.0 790.0 790.0 საარჩევნო გარემოს განვითარება საარჩევნო ინსტიტუციის განვითარების და სამოქალაქო განათლების ხელშეწყობა პოლიტიკური პარტიების დაფინანსება არჩევნების ჩატარების ღონისძიებები საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს უზენაესი სასამართლო საერთო სასამართლოები საერთო სასამართლოების სისტემის განვითარება და ხელშეწყობა მოსამართლეებისა და სასამართლოს თანამშრომლების მომზადებაგადამზადება საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში 155 დასახელება სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური სახელმწიფო უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ოპერატიულ-ტექნიკური საქმიანობის უზრუნველყოფა უსაფრთხოების კადრების მომზადება, გადამზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება საქართველოს პროკურატურა საქართველოს გენერალური პროკურატურა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის პროკურატურა შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მიერ განსახორციელებელი პროგრამები საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 760.0 760.0 760.0 760.0 650.0 650.0 650.0 650.0 640.0 640.0 640.0 640.0 650.0 650.0 650.0 650.0 900.0 900.0 900.0 900.0 660.0 660.0 660.0 660.0 140,000.0 117,600.0 20,500.0 140,000.0 117,600.0 20,500.0 140,000.0 117,600.0 20,500.0 140,000.0 117,600.0 20,500.0 1,900.0 1,900.0 1,900.0 1,900.0 45,270.0 43,097.0 2,173.0 45,300.0 43,197.0 2,103.0 45,300.0 43,197.0 2,103.0 45,300.0 43,197.0 2,103.0 3,000.0 3,000.0 3,000.0 3,000.0 2,200.0 2,200.0 2,200.0 2,200.0 800.0 800.0 800.0 800.0 227,820.1 254,414.1 257,590.1 260,827.1 სახელმწიფო ფინანსების მართვა შემოსავლების მობილიზება და გადამხდელთა მომსახურების გაუმჯობესება 21,690.0 169,900.0 20,809.0 198,524.0 20,809.0 201,680.0 20,809.0 204,897.0 ეკონომიკური დანაშაულის პრევენცია ფინანსების მართვის ელექტრონული და ანალიტიკური უზრუნველყოფა საფინანსო სექტორში დასაქმებულთა კვალიფიკაციის ამაღლება 21,985.0 11,225.1 1,830.0 21,485.0 10,911.1 1,550.0 21,485.0 10,911.1 1,570.0 21,485.0 10,911.1 1,590.0 ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ეკონომიკური პოლიტიკის შემუშავება და განხორციელება 1,190.0 846,388.0 13,450.0 1,135.0 1,012,963.0 14,150.0 1,135.0 897,929.0 14,000.0 1,135.0 829,219.8 14,000.0 1,680.0 2,331.0 1,740.0 2,331.0 1,740.0 2,331.0 1,740.0 2,331.0 1,100.0 1,100.0 1,100.0 1,100.0 ტექნიკური და სამშენებლო სფეროს რეგულირება სტანდარტიზაციისა და მეტროლოგიის სფეროს განვითარება ბაზარზე ზედამხედველობის სფეროს რეგულირება და განხორციელების ღონისძიებები ტურიზმის განვითარების ხელშეწყობა სახელმწიფო ქონების მართვა მეწარმეობის განვითარება *მ.შ. ახალი კორონავირუსის (COVID-19) წინააღმდეგ ეკონომიკური მხარდაჭერის პოლიტიკის ახალი მიმართულებება - სამშენებლო სექტორის მხარდაჭერა **მ.შ. მეწარმეობის ხელშეწყობის ახალი პოლიტიკის მიმართულება საქართველოში ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების განვითარება ნავთობისა და გაზის სექტორის რეგულირება და მართვა ტრანსპორტის სფეროში საერთაშორისო ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების დაფარვა და ტრანსპორტირების ხარჯების სუბსიდირება ყაზბეგის მუნიციპალიტეტისა და დუშეთის მუნიციპალიტეტის მაღალმთიანი სოფლების მოსახლეობისათვის მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულების ანაზღაურების ღონისძიება საქართველოს ეროვნული ინოვაციების ეკოსისტემის პროექტი (IBRD) ტექნიკური დახმარების პროექტი საქართველოს ენერგეტიკული სექტორის რეფორმის პროგრამის (GESRP) მხარდასაჭერად (KfW) 22,695.0 23,000.0 23,000.0 23,000.0 237,880.0 273,310.0 97,450.0 292,500.0 97,450.0 292,920.0 97,450.0 294,720.0 30,000.0 30,000.0 30,000.0 20,000.0 185,000.0 208,950.0 218,920.0 260,720 42,720.0 1,060.0 75,321.0 1,040.0 75,321.0 1,040.0 75,321.0 1,040.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 12,000.0 11,620.0 2,000.0 0.0 0.0 5,500.0 17,787.0 17,787.0 12,702.8 156 დასახელება სასისტემო მნიშვნელობის ელექტროგადამცემი ქსელის განვითარება მოსახლეობის ელექტროენერგიითა და ბუნებრივი აირით მომარაგების გაუმჯობესება საზღვაო პროფესიული განათლების ხელშეწყობა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარება ორმხრივი ხელშეკრულებების ფარგლებში აღიარებული ვალდებულებების დაფარვასთან დაკავშირებული ღონისძიებები აკრედიტაციის პროცესის მართვა და განვითარება სასარგებლო წიაღის მართვა და კოორდინაცია სამოქალაქო ავიაციის სფეროს რეგულირება და მართვა საზღვაო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება სახმელეთო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება შავ ზღვაში საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებსა და ტერიტორიულ ზღვაზე (წყლებზე) უსაფრთხო ნაოსნობის უზრუნველყოფა სარკინიგზო ტრანსპორტის რეგულირება, მართვა და განვითარება საგზაო უსაფრთხოების მართვა საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო რეგიონებისა და ინფრასტრუქტურის განვითარების პოლიტიკის შემუშავება და მართვა საგზაო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების ღონისძიებები 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 80,150.0 327,681.0 215,571.0 155,092.0 53,550.0 59,780.0 60,155.0 55,155.0 8,700.0 1,500.0 8,700.0 1,500.0 8,700.0 1,500.0 8,700.0 1,500.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 3,725.0 3,260.0 2,640.0 2,640.0 2,640.0 20,152.0 5,699.0 20,104.0 6,000.0 17,359.0 6,500.0 17,603.0 7,000.0 9,624.0 15,650.0 9,624.0 15,650.0 10,350.0 15,650.0 10,350.0 15,000.0 7,032.0 5,140.0 5,090.0 5,050.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2,917,170.0 0.0 4,062,850.0 0.0 3,632,050.0 0.0 3,021,800.0 6,800.0 7,000.0 7,000.0 7,000.0 1,862,320.0 2,514,300.0 2,028,800.0 1,475,800.0 რეგიონული და მუნიციპალური ინფრასტრუქტურის რეაბილიტაცია წყალმომარაგების ინფრასტრუქტურის აღდგენა-რეაბილიტაცია მყარი ნარჩენების მართვის პროგრამა 537,050.0 379,850.0 49,450.0 516,450.0 759,000.0 144,200.0 480,950.0 826,200.0 86,100.0 344,000.0 937,000.0 20,000.0 იძულებით გადაადგილებული პირების მხარდაჭერა ზოგადსაგანმანათლებლო ინფრასტრუქტურის მშენებლობა და რეაბილიტაცია საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო სამართალშემოქმედებისა და ქვეყნის ინტერესების სამართლებრივი მხარდაჭერის მიზნით სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და მართვა, მათ შორის, სისხლის სამართლის სისტემის რეფორმის განხორციელება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი პენიტენციური სისტემის ჩამოყალიბება ეროვნული საარქივო ფონდის დაცულობის, მომსახურების თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვის და დოკუმენტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თანამშრომელთა და სხვა დაინტერესებული პირების გადამზადება ელექტრონული მმართველობის განვითარება დანაშაულის პრევენცია, პრობაციის სისტემის განვითარება და ყოფილ პატიმართა რესოციალიზაცია იუსტიციის სახლის მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა მიწის რეგისტრაციის ხელშეწყობა და საჯარო რეესტრის მომსახურებათა განვითარება/ხელმისაწვდომობა მიწის ბაზრის განვითარება (WB) სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მომსახურებათა განვითარება და ხელმისაწვდომობა ნორმატიული აქტების სისტემატიზაცია და მთარგმნელობითი ცენტრის განვითარება სსიპ - აღსრულების ეროვნული ბიუროს მომსახურებათა ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისათვის ხელმისაწვდომობა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროგრამების მართვა მოსახლეობის სოციალური დაცვა 6,700.0 900.0 0.0 0.0 75,000.0 121,000.0 203,000.0 238,000.0 485,543.0 418,930.0 419,780.0 424,280.0 48,900.0 30,000.0 30,000.0 30,000.0 171,500.0 175,000.0 175,000.0 180,000.0 14,204.0 8,500.0 8,500.0 8,500.0 4,192.0 9,660.0 9,660.0 9,660.0 7,580.0 7,650.0 8,000.0 7,000.0 9,209.0 9,120.0 9,120.0 9,120.0 49,000.0 20,500.0 21,000.0 21,500.0 61,464.0 61,500.0 61,500.0 61,500.0 15,000.0 0.0 0.0 0.0 65,335.0 65,000.0 65,000.0 65,000.0 2,483.0 2,000.0 2,000.0 2,000.0 36,676.0 30,000.0 30,000.0 30,000.0 5,943,449.0 5,925,520.0 6,330,820.0 6,742,970.0 68,840.0 71,520.0 71,820.0 72,970.0 3,998,710.0 4,300,000.0 4,600,000.0 4,900,000.0 500,000.0 800,000.0 1,100,000.0 1,400,000.0 150,000.0 150,000.0 150,000.0 150,000.0 *მ.შ. საპენსიო პოლიტიკის ახალი მიმართულება - პენსიის ინდექსაცია მ.შ. ბავშვებისა და ბავშვიანი ოჯახების სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესება 157 დასახელება მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 1,733,904.0 1,400,000.0 1,500,000.0 1,600,000.0 *მ.შ. პირველადი და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების უზრუნველყოფის ახალი მიმართულება 2,250.0 2,250.0 2,250.0 2,250.0 სამედიცინო დაწესებულებათა რეაბილიტაცია და აღჭურვა შრომისა და დასაქმების სისტემის რეფორმების პროგრამა 31,000.0 8,760.0 40,000.0 9,000.0 40,000.0 9,000.0 40,000.0 10,000.0 *მ.შ. შრომის პირობების უსაფრთხოების პოლიტიკის ახალი მიმართულება *მ.შ. დასაქმების პოლიტიკის ახალი მიმართულება 4,000.0 1,500.0 4,000.0 1,500.0 4,000.0 1,500.0 4,000.0 1,500.0 102,235.0 176,280.0 175,384.0 105,000.0 178,320.0 177,436.8 110,000.0 181,420.0 180,536.8 120,000.0 187,230.0 186,336.8 896.0 883.2 883.2 893.2 941,776.0 358,587.0 57,952.0 952,853.0 364,540.0 57,307.0 1,003,964.0 365,000.0 59,307.0 1,077,723.0 370,000.0 59,307.0 ჯანმრთელობის დაცვა და სოციალური უზრუნველყოფა მართვის, კონტროლის, კავშირგაბმულობისა და კომპიუტერული სისტემები ინფრასტრუქტურის განვითარება 74,000.0 6,800.0 80,000.0 71,500.0 9,800.0 90,000.0 75,500.0 9,800.0 95,000.0 75,500.0 9,800.0 95,000.0 საერთაშორისო სამშვიდობო მისიები სამეცნიერო კვლევა და სამხედრო მრეწველობის განვითარება 2,000.0 41,214.0 2,000.0 40,706.0 2,000.0 60,357.0 2,000.0 63,896.0 თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარება ლოჯისტიკური უზრუნველყოფა საქართველოს თავდაცვის ძალების შესაძლებლობის გაძლიერება (SG) 118,000.0 185,223.0 18,000.0 109,000.0 190,000.0 18,000.0 119,000.0 200,000.0 18,000.0 164,220.0 220,000.0 18,000.0 1,021,909.0 1,034,250.0 1,035,450.0 1,032,460.0 591,785.0 591,785.0 591,785.0 591,785.0 102,311.0 102,311.0 102,311.0 102,311.0 159,918.0 160,058.0 160,758.0 161,868.0 7,025.0 6,965.0 6,965.0 6,965.0 4,280.0 4,280.0 4,280.0 4,280.0 83,401.0 83,401.0 83,401.0 83,401.0 55,113.0 69,450.0 69,950.0 65,850.0 18,076.0 16,000.0 16,000.0 16,000.0 637,425.0 13,720.0 569,095.0 14,238.0 572,155.0 14,238.0 583,635.0 14,238.0 61,535.0 48,340.0 52,360.0 52,360.0 86,610.0 20,440.0 21,130.0 21,160.0 5,300.0 5,980.0 5,895.0 2,760.0 257,700.0 92,000.0 253,620.0 88,500.0 271,491.0 78,000.0 281,696.0 77,500.0 გარემოსდაცვითი ზედამხედველობა დაცული ტერიტორიების სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა სატყეო სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა 18,200.0 33,400.0 40,230.0 22,650.0 36,400.0 45,800.0 22,000.0 23,694.0 49,340.0 22,000.0 29,149.0 57,640.0 ველური ბუნების ეროვნული სააგენტოს სისტემის ჩამოყალიბება და მართვა 1,820.0 1,510.0 1,590.0 1,590.0 იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მიგრანტთა ხელშეწყობა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საგარეო პოლიტიკის განხორციელება მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლება საერთაშორისო ურთიერთობების დარგში საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო თავდაცვის მართვა პროფესიული სამხედრო განათლება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო საზოგადოებრივი წესრიგი და საერთაშორისო თანამშრომლობის განვითარება/გაღრმავება სახელმწიფო საზღვრის დაცვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა (მათ შორის, ქონების), დიპლომატიური წარმომადგენლობების, ეროვნული საგანძურის დაცვის და უსაფრთხოების დონის ამაღლება სამართალდამცავი სტრუქტურებისათვის მაღალკვალიფიციური კადრების მომზადება, გადამზადება, საარქივო ფონდების დიგიტალიზაცია, სამეცნიეროკვლევითი საქმიანობა და მოქალაქეთა მომსახურება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის მოსამსახურეთა ჯანმრთელობის დაცვის მომსახურებით უზრუნველყოფა სამოქალაქო უსაფრთხოების დონის ამაღლება, სახელმწიფო მატერიალური რეზერვების შექმნა და მართვა სსიპ - საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მომსახურების ეფექტიანობის უზრუნველყოფა და ყველა დაინტერესებული პირისთვის ხელმისაწვდომობა საგანგებო და გადაუდებელი დახმარების ეფექტური სისტემის ფუნქციონირება საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების პროგრამა სურსათის უვნებლობა, მცენარეთა დაცვა და ეპიზოოტიური კეთილსაიმედოობა მევენახეობა-მეღვინეობის განვითარება სოფლის მეურნეობის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი ღონისძიებების განხორციელება ერთიანი აგროპროექტი სამელიორაციო სისტემების მოდერნიზაცია 158 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 1,400.0 1,412.0 1,612.0 1,612.0 1,220.0 1,050.0 1,150.0 1,150.0 13,725.0 16,725.0 16,725.0 7,850.0 7,630.0 7,930.0 7,930.0 7,930.0 2,935.0 4,500.0 5,000.0 5,000.0 2,028,745.0 2,473,900.0 2,536,870.0 2,642,900.0 45,190.0 60,930.0 60,030.0 60,330.0 1,145,410.0 1,393,195.0 1,484,545.0 1,576,245.0 250,000.0 350,000.0 450,000.0 550,000.0 93,125.0 498,460.0 68,635.0 97,475.0 501,800.0 74,420.0 106,500.0 517,340.0 74,755.0 108,500.0 525,680.0 74,765.0 34,875.0 95,050.0 47,230.0 205,500.0 47,230.0 199,000.0 47,230.0 209,500.0 23,000.0 23,000.0 23,000.0 22,350.0 20,000.0 40,650.0 10,375.0 11,400.0 5,000.0 29,700.0 14,095.0 6,900.0 370,543.0 372,546.0 372,546.0 372,546.0 7,133.0 7,400.0 7,400.0 7,400.0 22,080.0 44,000.0 22,165.0 45,000.0 22,165.0 45,000.0 22,165.0 45,000.0 8,073.0 87,587.0 43,138.0 8,165.0 87,885.0 49,309.0 8,165.0 87,885.0 49,309.0 8,165.0 87,885.0 49,309.0 130,900.0 131,000.0 131,000.0 131,000.0 23,157.0 4,475.0 14,500.0 17,122.0 4,500.0 14,500.0 17,122.0 4,500.0 15,000.0 17,122.0 4,500.0 15,500.0 სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური 1,600.0 7,680.0 9,200.0 1,600.0 8,000.0 9,200.0 1,600.0 8,500.0 9,200.0 1,600.0 9,000.0 9,200.0 სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი 2,150.0 260.0 2,150.0 260.0 2,150.0 260.0 2,150.0 260.0 საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური დასაცავ პირთა და ობიექტთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფა სახელმწიფო ობიექტების მოვლა-შენახვა 62,321.0 53,000.0 8,000.0 62,330.0 53,000.0 8,000.0 62,345.0 53,000.0 8,000.0 62,365.0 53,000.0 8,000.0 სსიპ სახელისუფლებო სპეციალური კავშირგაბმულობის სააგენტო საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი სსიპ – საზოგადოებრივი მაუწყებელი 1,321.0 8,500.0 85,276.5 1,330.0 8,500.0 93,520.0 1,345.0 8,500.0 103,800.0 1,365.0 8,500.0 109,800.0 3,270.0 4,070.0 4,070.0 4,070.0 2,500.0 2,500.0 2,500.0 2,500.0 დასახელება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მიმართულებით ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის და "განათლება მდგრადი განვითარებისთვის" ხელშეწყობის პროგრამა ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დაცვა გარემოს დაცვის სფეროში პროგნოზირება, შეფასება, პრევენცია და მონიტორინგი კვების პროდუქტების, ცხოველთა და მცენარეთა დაავადებების დიაგნოსტიკა მიწის მდგრადი მართვისა და მიწათსარგებლობის მონიტორინგის სახელმწიფო პროგრამა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტრო განათლებისა და მეცნიერების სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა სკოლამდელი და ზოგადი განათლება *მ.შ. ზოგადი განათლების რეფორმის ახალი მიმართულებები: მ.შ მასწავლების პროფესიული განვითარებისა და კარიერული წინსვლის სქემა და შრომის ანაზღაურების ზრდა; მ.შ „ახალი სკოლის“ მოდელის დანერგვა პროფესიული განათლება უმაღლესი განათლება მეცნიერებისა და სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობა ინკლუზიური განათლება ინფრასტრუქტურის განვითარება ინოვაციის, ინკლუზიურობის და ხარისხის პროექტი - საქართველო I2Q (IBRD) პროფესიული განათლება I (KfW) თანამედროვე უნარები უკეთესი დასაქმების სექტორის განვითარების პროგრამისთვის - პროექტი (ADB) საქართველოს კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო კულტურის, სპორტისა და ახალგაზრდობის სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის შემუშავება და პროგრამების მართვა უმაღლესი განათლება ინფრასტრუქტურის განვითარება სახელოვნებო და სასპორტო დაწესებულებების ხელშეწყობა კულტურის განვითარების ხელშეწყობა კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა და სამუზეუმო სისტემის სრულყოფა მასობრივი და მაღალი მიღწევების სპორტის განვითარება და პოპულარიზაცია კულტურისა და სპორტის მოღვაწეთა სოციალური დაცვის ღონისძიებები ახალგაზრდობის ხელშეწყობა საქართველოს დაზვერვის სამსახური სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია - სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია 159 2022 წლის პროგნოზი 2023 წლის პროგნოზი 2024 წლის პროგნოზი 2025 წლის პროგნოზი 25,000.0 25,000.0 25,000.0 25,000.0 26,320.0 25,500.0 25,500.0 26,500.0 12,700.0 6,420.0 17,200.0 7,200.0 30,200.0 7,200.0 12,830.0 7,200.0 სტატისტიკური სამუშაოების სახელმწიფო პროგრამა მოსახლეობისა და საცხოვრისების საყოველთაო აღწერა სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია 4,940.0 1,340.0 4,520.0 4,950.0 5,050.0 4,800.0 5,310.0 17,690.0 4,850.0 5,310.0 320.0 4,850.0 საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა საქართველოს კულტურის პალატა 2,010.0 1,560.0 450.0 2,010.0 1,660.0 350.0 2,010.0 1,660.0 350.0 2,010.0 1,660.0 350.0 სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური 5,330.0 10,700.0 5,330.0 11,000.0 5,330.0 12,000.0 5,330.0 13,000.0 სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი 500.0 250.0 3,200.0 500.0 250.0 3,200.0 500.0 250.0 3,200.0 500.0 250.0 3,200.0 სსიპ - საპენსიო სააგენტო ა(ა)იპ - ათასწლეულის ფონდი ფონდის ადმინისტრირება (GRDF) 8,115.0 1,537.0 1,360.0 8,200.0 943.4 943.4 9,000.0 0.0 0.0 9,900.0 0.0 0.0 139.0 38.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 9,517.0 11,777.0 11,777.0 11,777.0 9,317.0 11,477.0 11,477.0 11,477.0 დასახელება საქართველოს საპატრიარქო სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი სტატისტიკური სამუშაოების დაგეგმვა და მართვა ათასწლეულის ინოვაციის კონკურსი პროფესიული განათლების ეროვნული ჯილდო სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი "საქპატენტი" სსიპ - საქართველოს ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი "საქპატენტი" ა(ა)იპ - ორიჯინ-საქართველო სსიპ - სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტო სსიპ - საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახური 200.0 300.0 300.0 300.0 7,300.0 5,500.0 7,300.0 6,000.0 7,300.0 6,000.0 7,300.0 6,500.0 *შენიშვნა: 2021-2024 წლების საშუალოვადიან პერიოდში დაწყებული ახალი პოლიტიკის მიმართულებები. **შენიშვნა: 2022-2025 წლების საშუალოვადიან პერიოდში დაწყებული ახალი პოლიტიკის მიმართულებები. 160

საქართველოს მთავრობის მოხსენება 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესრულების მიმდინარეობის შესახებ თბილისი 2021 წელი მიმდინარე ძირითადი ეკონომიკური ტენდენციები შესავალი 2020 წელს ახალი კორონავირუსის გავრცელებამ მნიშვნელოვანი რყევები გამოიწვია გლობალურ ეკონომიკაში. ბუნებრივია პანდემიამ ეკონომიკური რეცესია გამოიწვია საქართველოშიც, რის შედეგადაც მივიღეთ რეალური ეკონომიკური კლება 6,2%-ის ოდენობით. „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონი დამტკიცდა გასული წლის დეკემბერში, რა დროსაც საქართველოში ახალი კორონავირუსის COVID-19 გავრცელების მაჩვენებელი ყველაზე მაღალ ნიშნულზე იყო და შესაბამისად მნიშვნელოვანი შეზღუდვები მოქმედებდა, რაც დიდ გავლენას ახდენდა ეკონომიკის განვითარებაზე. 2020 წლის ბოლოსთვის არსებული ვითარების გათვალისწინებით ეკონომიკის მყისიერი აღდგენის მოლოდინები არ არსებობდა და 2021 წლის ბიუჯეტიც დაიგეგმა მეტწილად პანდემიის მართვისა და მისი გავრცელების შესაკავებლად დაწესებული შეზღუდვების ეფექტის ნაწილობრივ გასანეიტრალებლად. ბიუჯეტი, შეზღუდული ფისკალური რესურსის მიუხედავად, ითვალისწინებდა მოსახლეობის და ბიზნესის მხარდამჭერი პროგრამების და ჯანმრთელობის დაცვის ღონისძიებების დაფინანსებას. 2021 წელი საკმაოდ მძიმე ეკონომიკური ტენდენციებით დაიწყო და იანვარში რეალური ეკონომიკის კლებამ 11,5%, ხოლო თებერვალში 5,1% შეადგინა. ეკონომიკური განვითარების ტენდენციებში დადებითი დინამიკა პირველად მარტში დაფიქსირდა, თუმცა ჯამურად, პირველ კვარტალში ეკონომიკური კლების მაჩვენებელმა 4,5% შეადგინა. ეკონომიკური პარამეტრები რადიკალურად შეიცვალა აპრილიდან, რა დროსაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა ექსპორტ-იმპორტის, დღგ-ის გადამხდელ საწარმოთა ბრუნვების, საფინანსო სექტორის ზრდის, წმინდა ფულადი გზავნილების და სხვა ეკონომიკური მაჩვენებლები. დადებითი ეკონომიკური ტენდენციების გათვალისწინებით, მიმდინარე წლის ივლისში განახლდა მაკროეკონომიკური პროგნოზების და განხორციელდა ცვლილებები 2021 წლის ბიუჯეტში. განახლებული პროგნოზების საბაზისო სცერნარის მიხედვით:  ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი 4,3%-დან გაიზარდა 7,7%-მდე;  მთლიანი შიდა პროდუქტის დეფლატორი 3,8%-ის ნაცვლად განისაზღვრა 7,5%-ის ოდენობით;  მთლიანი შიდა პროდუქტის ნომინალური მაჩვენებელი 53,4 მლრდ ლარიდან გაიზარდა 57,2 მლრდ ლარამდე;  ბიუჯეტის დეფიციტი 7,6%-დან შემცირდა 6,9%-მდე;  მთავრობის ვალის მაჩვენებელი 60,8%-დან შემცირდა 54,6%-მდე. საბაზისო სცენარის პარალერულად მომზადებული იყო მაკროეკონომიკური პარამეტრების ოპტიმისტური და პესიმისტური სცენარები, რომლებიც დაფუძნებულია კონკრეტული რისკების მატერიალიზაციის ალბათობებზე. ოპტიმისტური სცენარი ითვალისწინებდა უფრო მაღალ, 10%-იან ეკონომიკური ზრდას, და ნეგატიური რისკების ნაკლებად მატერიალიზაციის შემთხვევაში, იყო აღნიშნული მაჩვენებლის მიღწევის შესაძლებლობა. ძირითადი ეკონომიკური პარამეტრები მთლიანი შიდა პროდუქტის დინამიკა საქსტატის წინასწარი მონაცემებით, 2021 წლის პირველ კვარტალში რეალურმა კლებამ 4.5 პროცენტი, ხოლო მეორე კვარტალში ზრდამ 29.9 პროცენტი შეადგინა. შესაბამისად, პირველი ნახევრის მონაცემებით, მშპ-ს რეალური ზრდა 12.5 პროცენტის დონეზე დაფიქსირდა. 2 2021 წლის პირველი ნახევრის ეკონომიკურ აქტივობაში ზრდა აღინიშნებოდა შემდეგ დარგებში: ხელოვნება, გართობა და დასვენება 41.8 პროცენტი, წყალმომარაგება, ნარჩენების მართვა და დაბინძურებისაგან გასუფთავების საქმიანობები 38.6 პროცენტი, ინფორმაცია და კომუნიკაცია 34.5 პროცენტი, საფინანსო და სადაზღვევო საქმიანობები 34.4 პროცენტი, სამთომომპოვებითი მრეწველობა 30.4 პროცენტი, ჯანდაცვა და სოციალური მომსახურების საქმიანობები 28.9 პროცენტი, საბითუმო და საცალო ვაჭრობა 28.6 პროცენტი. კლება დაფიქსირდა შემდეგ დარგებში: ადმინისტრაციული და დამხმარე მომსახურების საქმიანობები 18.9 პროცენტი, განათლება 3.6 პროცენტი. ეკონომიკურმა ზრდამ ივლისში 9.9%, აგვისტოში კი 10,3% შეადგინა. ჯამში 8 თვის წინასწარი მაჩვენებელი 12.0%-ია. არსებული პროგნოზებით ეკონომიკური ზრდის მაღალი მაჩვენებელი შენარჩუნდება წლის დარჩენილ პერიოდშიც, შედეგად მისი წლიური მაჩვენებელი გადააჭარბებს საბაზისო სცენარით გათვლილ პარამეტრებს და მიუახლოვდება ოპტიმისტური სცენარით განსაზღვრულ 10%-იან მაჩვენებელს. კერძო სექტორის როლი ეკონომიკურ ზრდაში 2021 წლის პირველ ნახევარში ბიზნეს სექტორის ბრუნვის მოცულობა 32.2 პროცენტით, ხოლო საწარმოთა მიერ გამოშვებული პროდუქციის ღირებულება 20.5 პროცენტით გაიზარდა. ბიზნეს სექტორში დასაქმებულთა რაოდენობა გაიზარდა 27.9 ათასი ადამიანით. ფასები 2021 წლის აგვისტოში საქართველოში ინფლაციის დონემ წინა წლის შესაბამის თვესთან შედარებით (წლიური ინფლაცია) 12.8 პროცენტი შეადგინა. ამავე პერიოდისათვის, საშუალო ინფლაცია 6.4 პროცენტის დონეზეა. წლიური ინფლაციის ფორმირებაზე ძირითადი გავლენა იქონია ფასების ცვლილებამ შემდეგ ჯგუფებზე: სურსათი და უალკოჰოლო სასმელები: ფასები გაიზარდა 16.2%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 5.09 პროცენტული პუნქტით აისახა; ტრანსპორტი: ფასები გაიზარდა 22.5%-ით, რაც 2.69 პროცენტული პუნქტით აისახა; საცხოვრებელი, წყალი, ელ.ენერგია, აირი: ფასები გაიზარდა 11.6%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 1.75 პროცენტული პუნქტით აისახა; ჯანმრთელობის დაცვა: ფასები გაიზარდა 10.9%-ით, რაც ინფლაციის მთლიან მაჩვენებელზე 0.85 პროცენტული პუნქტით აისახა;. საგარეო სექტორი 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 8 683.5 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 22.3 პროცენტით მეტია; აქედან ექსპორტი 2 610.8 მლნ. აშშ დოლარს შეადგენს (26.0 პროცენტით მეტი), ხოლო იმპორტი 6 072.7 მლნ. აშშ დოლარს (20.7 პროცენტით მეტი). საქართველოს უარყოფითმა სავაჭრო ბალანსმა 2021 წლის იანვარაგვისტოში 3 461.9 მლნ. აშშ დოლარი შეადგინა. საქართველოს უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორებს შორის პირველი ადგილი ევროკავშირს უკავია, რომლის წილი 2021 წლის იანვარ-აგვისტოს მთლიანი საქონელბრუნვის 20.6 პროცენტს შეადგენს. მას მოსდევს თურქეთი 14.8 პროცენტი, რუსეთი 11.7 პროცენტი და ჩინეთი 10.8 პროცენტული წილებით. ექსპორტში 16.2 პროცენტით პირველ ადგილზე ჩინეთია (421.8 მლნ აშშ დოლარი), შემდეგ მოდიან ევროკავშირი 14.9 პროცენტით (389.2 მლნ აშშ დოლარი), რუსეთი 14.4 პროცენტით (377.1 მლნ აშშ დოლარი), აზერბაიჯანი 13.3 პროცენტით (347.0 მლნ აშშ დოლარი) და თურქეთი 8.1 პროცენტით (211.5 მლნ აშშ დოლარი). იმპორტში პირველი ადგილი ევროკავშირს უჭირავს 23.0 პროცენტით (1 398.6 მლნ აშშ დოლარი), შემდეგ მოდიან თურქეთი 17.7 პროცენტით (1 075.4 მლნ აშშ დოლარი), რუსეთი 10.5 პროცენტით (634.8 მლნ აშშ დოლარი), ჩინეთი 8.6 პროცენტით (519.5 მლნ აშშ დოლარი), აშშ 6.4 პროცენტით (388.2 მლნ აშშ დოლარი) და ა.შ. სასაქონლო ჯგუფების მიხედვით ექსპორტში პირველ ადგილზე სპილენძის მადნები და კონცენტრატებია 19.8 პროცენტით, მომდევნო ადგილებს იკავებენ: მსუბუქი ავტომობილები 11.2 3 პროცენტი, ფეროშენადნობები 10.2 პროცენტი, ყურძნის ნატურალური ღვინოები 5.5 პროცენტი და სპირტიანი სასმელები 3.6 პროცენტი. იმპორტის სასაქონლო სტრუქტურაში პირველ ადგილზე მსუბუქი ავტომობილებია, რომელსაც მთლიან იმპორტში 9.0 პროცენტიანი წილი უკავია. შემდეგ მოდიან: ნავთობი და ნავთობპროდუქტები 8.1 პროცენტი, სპილენძის მადნები და კონცენტრატები 7.3 პროცენტი, სამკურნალო საშუალებები დაფასოებული 3.8 პროცენტი და ნავთობის აირები 3.2 პროცენტი. ფულადი გზავნილები 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში წმინდა ფულადი გზავნილები წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 31.7 პროცენტით გაიზარდა და 1 304.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (313.5 მლნ აშშ დოლარით მეტი). წმინდა ფულადი გზავნილები გაზრდილია იტალიიდან 35.2 პროცენტით და 245.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (63.7 მლნ აშშ დოლარით მეტი), აშშ-დან - 40.7 პროცენტით და 183.4 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (53.1 მლნ აშშ დოლარით მეტი), რუსეთიდან 19.1 პროცენტით და 205.0 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (32.9 მლნ აშშ დოლარით მეტი), საბერძნეთიდან - 16.7 პროცენტით და 152.8 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (21.9 მლნ აშშ დოლარით მეტი). შემცირებულია თურქეთიდან 28.1 პროცენტით და 27.6 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა (10.8 მლნ აშშ დოლარით ნაკლები). ტურიზმი 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში, საქართველოს 1 054.3 ათასი საერთაშორისო მოგზაურების ვიზიტი განხორციელდა (2020 წლის 8 თვის მონაცემებით, ვიზიტორების რაოდენობა 1 544.1 ათასს შეადგენდა), რაც გასული წლის ანალოგიურ მაჩვენებელზე 31.7 პროცენტით ნაკლებია. დანაკლისი ძირითადად გამოწვეულია გასული წლის იანვარ-თებერვალში (პანდემიამდე) განხორციელებული ვიზიტების ხარჯზე. (წყარო: საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია). ვიზიტორების რაოდენობის შემცირების მიუხედავად, ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა 703.8 მლნ აშშ დოლარი შეადგინა, რაც 45.6 პროცენტით (220.4 მლნ აშშ დოლარით მეტი) მეტია გასული წლის მაჩვენებელზე (წყარო: საქართველოს ეროვნული ბანკი). ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლების ანალიზი 2021 წელი იანვარი-აგვისტო 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში შემოსავლების სახით ნაერთ ბიუჯეტში მობილიზებულია 9 435.8 მლნ ლარი, რაც წლიური საპროგნოზო მაჩვენებლის 64.7 პროცენტს შეადგენს. გადასახადების ფაქტიური მაჩვენებელი წლიური საპროგნოზო მაჩვენებლის 64.4 პროცენტია. 2021 წლის იანვარ-აგვისტოს ნაერთი ბიუჯეტის შემოსავლების შესრულების მაჩვენებლები მლნ ლარი 2021 წლის გეგმა 2021 წლის 8 თვის ფაქტი შესრულება % 14,579.0 9,435.8 64.7% გადასახადები 12,922.0 8,319.1 64.4% გრანტები 457.0 284.1 62.2% სხვა შემოსავლები 1,200.0 832.6 69.4% შემოსავლები 4 მიმდინარე საგადასახადო შემოსავლების ანალიზი 2021 წლის იანვარ-აგვისტოში ნაერთ ბიუჯეტში გადასახადების სახით მობილიზებულია 8 319.1 მლნ ლარი, რაც წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით 16.0 პროცენტით (1 148.4 მლნ ლარით) მეტია. 2020-2021 წწ იანვარ-აგვისტოს გადასახადების ფაქტიური მაჩვენებლები (მლნ ლარი) ფაქტი 2020 ფაქტი 2021 8,319 8,500 8,000 7,500 7,171 7,032 7,000 6,500 6,175 6,000 5,500 5,000 ნაერთი        სახელმწიფო საშემოსავლო გადასახადის წლიური გეგმა შეადგენს 3 676.0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 2 378,8 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 64,7%, ხოლო 9 თვის გეგმის 89,3%-ია. მოგების გადასახადის გეგმა შეადგენს 951.0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 717,5 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 75,5%, ხოლო 9 თვის გეგმის 93,8%-ია. დღგ-ს გეგმა შეადგენს 5 860,0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 3 808,4 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 65,0%, ხოლო 9 თვის გეგმის 89.9%-ია. აქციზის გეგმა შეადგენს 1 800,0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 1 110,7 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 61,7%, ხოლო 9 თვის გეგმის 89,9%-ია. იმპორტის გადასახადის გეგმა შეადგენს 80,0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 54,1 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 67,7%, ხოლო 9 თვის გეგმის 91,4%-ია. ქონების გადასახადის გეგმა შეადგენს 475,0 მლნ ლარს. 8 თვის მდგომარეობით მობილიზებულია 390,2 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 82,1%, ხოლო 9 თვის გეგმის 100,8%-ია. სხვა გადასახადების გეგმა შეადგენს 80,0 მლნ ლარს. 8 თვის შესრულების მაჩვენებელია უარყოფითია და შეადგენს -140,6 მლნ ლარს. სხვა გადასახადებში უარყოფითი მაჩვენებელი გამოწვეულია ზედმეტობების დაბრუნების მაღალი ტემპით, კერძოდ 8 თვის მდგომარეობით დაბრუნებული თანხა შეადგენს 1 214,0 მლნ ლარს, ხოლო წლის ბოლომდე აღნიშნული მაჩვენებელი სავარაუდოდ მიაღწევს 1 800,0 მლნ ლარს. იმის გათვალისწინებით, რომ დაწესებული საგადასახადო შეღავათები წლის პირველ ნახევარში მოქმედებდა, წლიურად დაგეგმილი მაჩვენებლის შესრულებას შეფერხება არ ექნება; 5 ნაერთი ბიუჯეტის საგადასახადო შემოსავლების დინამიკა, იანვარ-აგვისტო 2018-2021წწ. მლნ ლარი 8,319.1 8,000.0 7,000.0 6,008.4 6,000.0 2018 2019 2020 2021 5,000.0 4,000.0 2,957.1 3,000.0 2,000.0 1,000.0 0.0 3 თვე 6 თვე 8 თვე ნაერთი ბიუჯეტის კაპიტალური ხარჯები დაგეგმილია 4 775.0 მლნ ლარის ოდენობით. 8 თვის შერულება შეადგენს 2 559.7 მლნ ლარს, რაც დაგეგმილი მაჩვენებლის 53.6%-ს შეადგენს, ხოლო გასულ წელთან შედარებით 323.5 მლნ ლარით მეტია. იმის გათვალისწინებით, რომ კაპიტალური ხარჯების დიდი ნაწილი ბუნებრივად იხარჯება წლის მეორე ნახევარში, დაგეგმილი მაჩვენებლის შესრულებაში რაიმე შეფერხება მოსალოდნელი არ არის. საბიუჯეტო დეფიციტი ბიუჯეტით განსაზღვრულია მშპ-ს 6.9%-ის ოდენობით. 8 თვის მდგომარეობით დეფიციტის მაჩვენებელი შეადგენს მშპ-ს 3.75%-ს. გაუმჯობესებული ეკონომიკური პარამეტრებიდან გამომდინარე შესაძლებელი იქნება დამატებით შემცირდეს დეფიციტის დაგეგმილი მაჩვენებელი. თუმცა ამ კუთხით რისკები არსებობს ჯანდაცვის ხარჯებიდან გამომდინარე. ეპიდემიოლოგიური სიტუაციის მნიშვნელოვანი გაუმჯობესების გარეშე, შესაძლებელია საჭირო გახდეს დამატებითი თანხების მობილიზება პანდემიასთან დაკავშირებული ჯანდაცვის ხარჯების დასაფინანსებლად. ინფორმაცია საქართველოს 2021 წლის 8 თვის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობების შესრულების შესახებ სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსულობები ჯამში დაგეგმილია 17 933,0 მლნ ლარის ოდენობით. 8 თვის განმავლობაში მობილიზებულია 11 529,5 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 64,3%, ხოლო 9 თვის გეგმის 90,9%-ია. 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლების საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 12 249.0 მლნ ლარით. საანგარიშო პერიოდში მობილიზებული იქნა 7 874.3 მლნ ლარი, ანუ საპროგნოზო მაჩვენებლის 64.3%. 6 2021 წლის 8 თვის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლების შესრულების მაჩვენებლები მლნ ლარი დასახელება 2021 წლის გეგმა 8 თვის ფაქტი +/- % 12,249.0 7,874.3 -4,374.7 64.3% გადასახადები 11,062.6 7,032.0 -4,030.6 63.6% გრანტები 386.4 282.7 -103.7 73.2% სხვა შემოსავლები 800.0 559.6 -240.4 70.0% შემოსავლები 2021 წლის გადასახადების საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 11 062.6 მლნ ლარით. საანგარიშო პერიოდში მობილიზებულ იქნა 7 032.0 მლნ ლარი, ანუ საპროგნოზო მაჩვენებლის 63.6%. 2021 წლის 8 თვის სახელმწიფო ბიუჯეტის საგადასახადო შემოსავლების შესრულების მაჩვენებლები მლნ ლარი დასახელება 2021 წლის გეგმა 8 თვის ფაქტი +/- % 11,062.6 7,032.0 -4,030.6 63.6% საშემოსავლო გადასახადი 3,405.0 2,205.4 -1,199.6 64.8% მოგების გადასახადი დამატებული ღირებულების გადასახადი აქციზი 951.0 717.5 -233.5 75.5% გადასახადები 4,746.6 -1,661.8 3,084.8 1,800.0 65.0% 1,110.7 -689.3 იმპორტის გადასახადი 80.0 54.1 -25.9 67.6% სხვა გადასახადი 80.0 -140.6 -220.6 -175.7% 61.7% გრანტების 2021 წლის საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 386.4 მლნ ლარით, საანგარიშო პერიოდში მობილიზებულ იქნა 282.7 მლნ ლარი (მ.შ. გათვალისწინებულია წლის განმავლობაში მიღებული მიზნობრივი გრანტები), ანუ საპროგნოზო მაჩვენებლის 73.2%. მათ შორის:     ბიუჯეტის მხარდამჭრი გრანტები 178.8 მლნ.ლარი; საინვესტიციო გრანტები 11.5 მლნ.ლარი; სსიპ - ებიდან მიღებული გრანტები 35.5 მლნ.ლარი; მიზნობრივი გრანტები 57.0 მლნ.ლარი; სხვა შემოსავლების წლიური საპროგნოზო მაჩვენებელი განისაზღვრა 800.0 მლნ ლარის ოდენობით, მობილიზებულ იქნა 559.6 მლნ ლარი, ანუ საპროგნოზო მაჩვენებლის 70.0%. სხვა შემოსავლების შესრულების მაჩვენებლები მლნ ლარი დასახელება სხვა შემოსავლები შემოსავლები საკუთრებიდან პროცენტები წლიური გეგმა 8 თვის ფაქტი +/- % 800.0 559.6 -240.4 70.0 486.0 220.0 338.5 186.7 -147.5 -33.3 69.7 84.9 7 დასახელება დივიდენდები რენტა საქონლისა და მომსახურების რეალიზაცია ადმინისტრაციული მოსაკრებლები და გადასახდელები სალიცენზიო მოსაკრებლები სანებართვო მოსაკრებლები სარეგისტრაციო მოსაკრებლები სახელმწიფო ბაჟი საკონსულო მოსაკრებელი სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადების მოსაკრებელი სხვა არაკლასიფიცირებული მოსაკრებელი არასაბაზრო წესით გაყიდული საქონელი და მომსახურება შემოსავლები საქონლის რეალიზაციიდან შემოსავლები მომსახურების გაწევიდან სხვა შემოსავლები არასაბაზრო წესით გაყიდული საქონლიდან და მომსახურებიდან სანქციები (ჯარიმები და საურავები) ტრანსფერები რომელიც სხვაგან არ არის კლასიფიცირებული წლიური გეგმა 8 თვის ფაქტი +/- % 191.0 75.0 74.4 71.3 140.3 11.5 54.0 52.2 -50.7 -63.5 -20.4 -19.1 73.5 15.3 72.5 73.3 0.5 45.0 2.8 20.0 1.5 1.0 0.2 36.7 1.3 12.4 0.9 0.5 -0.3 -8.3 -1.5 -7.6 -0.6 -0.5 38.0 81.5 45.6 62.0 62.7 48.0 0.5 0.3 -0.2 54.8 3.1 1.7 -1.4 55.7 0.05 3.1 0.002 1.7 -0.048 -1.3 4.3 56.5 0.0015 0.0015 100.0 61.1 -38.9 61.1 139.6 106.0 -33.6 75.9 არაფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 95.7 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებელის (350.0 მლნ ლარი) 27.3%-ია, ხოლო 9 თვის გეგმის 59,3%-ია. აღსანიშნავია, რომ პრივატიზაციდან მიღებული შემოსავლები სახელმწიფო ბიუჯეტში ირიცხება კვარტლის ბოლო კვირაში, შესაბამისად 8 თვის მონაცემები რეალურად ასახავს 6 თვის მაჩვენებელს და მესამე კვარტალში მობილიზებული თანხა (დაახლოებით 66,0 მლნ ლარი) მთლიანად ჩაირიცხება სექტემბრის ბოლოს; ფინანსური აქტივების კლებიდან მობილიზებულ იქნა 78.3 მლნ ლარი, რაც საპროგნოზო მაჩვენებლის (210.0 მლნ ლარი) 37.3%-ია, ხოლო 9 თვის გეგმის 77,8%-ია. ვალდებულებების ზრდის სახით ჯამში დაგეგმილია 5 124,0 მლნ ლარის მიღება. 8 თვეში მობილიზებულია 3 481,2 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 67,9%, ხოლო 9 თვის გეგმის 100,7%-ია. მათ შორის:  საშინაო ფასიანი ქაღალდების გამოშვებით ვალის აღების ნაცვლად დაგეგმილია მისი შემცირება 150,0 მლნ ლარის ოდენობით. 8 თვის მდგომარეობით რეალურად დაფარულია 665,5 მლნ ლარი და ემისია გაგრძელდება დაგეგმილი გრაფიკის შესაბამისად. არსებული გრაფიკის მიხედვით წლის ბოლომდე განხორციელდება 300,0 მლნ ლარის ვალის შემცირება;  საინვესტიციო პროექტების ათვისება დაგეგმილია 1 389,8 მლნ ლარის ოდენობით, საიდანაც 8 თვეში ათვისებულია 817,8 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 58,8%, ხოლო 9 თვის გეგმის 80,2%-ია;  ბიუჯეტის მხარდამჭერი კრედიტების სახით დაგეგმილი 2 171.0 მლნ ლარიდან (ევრობონდების გარეშე) მიღებულია 1 615.7 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 74.4%, ხოლო 9 თვის გეგმის 105,0%-ია.  1 713.1 - ევრობონდების გამოშვებით მიღებული სახსრები. 8 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელების 8 შესრულება „საქართველოს 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ“ საქართველოს კანონში შეტანილი ცვლილების შემდეგ სახელმწიფო ბიუჯეტის ასიგნებები განისაზღვრა 19 498.7 მლნ ლარით, ხოლო 8 თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 12 862.4 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის 66.0%-ია. მათ შორის: 2021 წლის პირველი სექტემბრის მდგომარეობით ხარჯების დაზუსტებული გეგმა განისაზღვრა 13 857.5 მლნ ლარის ოდენობით, ხოლო 8 თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 8 841.1 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის მაჩვენებლის 63.8%-ია. საანგარიშო პერიოდში ხარჯების შესრულება ეკონომიკური კლასიფიკაციის მუხლების მიხედვით განისაზღვრა:  „შრომის ანაზღაურების” მუხლი - 1 066.2 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (1 634.3 მლნ ლარი) 65.2%-ს, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული „ხარჯების“ 12.1%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული მთლიანი გადასახდელების 8.3%-ს შეადგენს.  „საქონელი და მომსახურების” მუხლი - 1 074.4 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმის (1 746.6 მლნ ლარი) 61.5%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული გადასახდელების 8.4%-ს შეადგენს.  „პროცენტის” მუხლი - 562.7 მლნ ლარით (წლიური გეგმის 868.2 მლნ ლარის 64.8%-ია), რაც სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული გადასახდელების 4.4%-ს შეადგენს.  „სუბსიდიების” მუხლი - 491.5 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმის (840.8 მლნ ლარი) 58.5%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული გადასახდელების 3.8%-ს შეადგენს.  „გრანტების” მუხლი - 445.5 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (1 002.1 მლნ ლარი) 44.5%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული გადასახდელების 3.5%-ს შეადგენს. მათ შორის ავტონომიური რესპუბლიკებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულებისათვის გადასაცემი ტრანსფერების საკასო შესრულებამ შეადგინა 283.1 მლნ ლარი (მ.შ. 249.0 მლნ ლარი - კაპიტალური დანიშნულების გრანტები და 34.1 მლნ ლარი - მიმდინარე დანიშნულების გრანტები), საერთაშორისო ორგანიზაციებისათვის და უცხო სახელმწიფოთა მთავრობებისათვის გადასაცემმა გრანტმა შეადგინა 16.8 მლნ ლარი.  „სოციალური უზრუნველყოფის” მუხლი - 3 916.2 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმიური პარამეტრის (5 683.0 მლნ ლარი) 68.9%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული გადასახდელების 30.4%-ს შეადგენს.  „სხვა ხარჯების” მუხლი - 1 284.6 მლნ ლარის ოდენობით, რაც წლიური გეგმის (2 082.5 მლნ ლარი) 61.7%ს, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული „ხარჯების“ 14.5%-ს, ხოლო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გაწეული მთლიანი ასიგნებების 10.0%-ს შეადგენს. „სხვა ხარჯების” მუხლის სხვადასხვა კაპიტალური ხარჯების დასაფინანსებლად მიიმართა 299.7 მლნ ლარი, ხოლო სხვადასხვა მიმდინარე ხარჯების დასაფინანსებლად - 984.9 მლნ ლარი. 9 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის რვა თვის ხარჯების სტრუქტურა ეკონომიკური კლასიფიკაციის მიხედვით (საკასო შესრულება) სხვა ხარჯები 14.5% შრომის ანაზღაურება 12.1% საქონელი და მომსახურება 12.2% პროცენტი 6.4% სოციალური უზრუნველყოფა 44.3% სუბსიდიები 5.6% გრანტები 5.0% არაფინანსური აქტივების ზრდის დაზუსტებული გეგმა განისაზღვრა 2 567.4 მლნ ლარით, ხოლო 8 თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 1 414.8 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის მაჩვენებლის 55.1%-ია. ფინანსური აქტივების ზრდის დაზუსტებული გეგმა განისაზღვრა 318.4 მლნ ლარით, ხოლო 8 თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 222.2 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის მაჩვენებლის 69.8%-ია. ვალდებულებების კლების დაზუსტებული გეგმა განისაზღვრა 2 755.4 მლნ ლარით, ხოლო 8 თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 2 384.3 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმის მაჩვენებლის 86.5%-ია. 10 ბიუჯეტის გადასახდელების შესრულება თვეების მიხედვით წლიურ ფაქტთან შედარებით (2017-2021 იანვარი-აგვისტო) 17.0% 16.3% 16.0% 15.0% 14.0% 13.0% 12.0% 11.0% 10.0% 9.0% 8.5% 8.0% 7.0% 7.9% 7.4% 6.6% 6.6% 6.2% 6.0% 6.2% 5.0% იანვარი თებერვალი 2017 წელი მარტი აპრილი 2018 წელი მაისი 2019 წელი ივნისი ივლისი 2020 წელი აგვისტო 2021 წელი შენიშვნა: მიმდინარე წელს აპრილის ხარჯის მაღალი მაჩვენებელი ევრობონდების დაფარვის ეფექტითაა გამოწვეული. სახელმწიფო ბიუჯეტის გადასახდელები მლნ ლარი დასახელება გადასახდელები ხარჯები შრომის ანაზღაურება საქონელი და მომსახურება პროცენტი სუბსიდიები გრანტები სოციალური უზრუნველყოფა სხვა ხარჯები არაფინანსური აქტივების ზრდა ფინანსური აქტივების ზრდა ვალდებულებების კლება 20201 წლის დაზუსტებული გეგმა (31.08.2021) 2021 წლის 8 თვის ფაქტი 19,498.7 13,857.5 1,634.3 1,746.6 868.2 840.8 1,002.1 5,683.0 2,082.5 2,567.4 318.4 12,862.4 8,841.1 1,066.2 1,074.4 562.7 491.5 445.5 3,916.2 1,284.6 1,414.8 222.2 სხვაობა (წლიური დაზუსტებული გეგმა-საკასო ხარჯი) 6,636.3 5,016.5 568.1 672.2 305.5 349.2 556.7 1,766.9 797.9 1,152.6 96.2 2,755.4 2,384.3 371.1 ფაქტი/ წლიური გეგმა 66.0% 63.8% 65.2% 61.5% 64.8% 58.5% 44.5% 68.9% 61.7% 55.1% 69.8% 86.5% 11 სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯები და არაფინანსური აქტივების ზრდა ფუნქციონალურ ჭრილში, ძირითადი ფუნქციონალური კატეგორიების მიხედვით, შემდეგი სტრუქტურით ხასიათდება:  საერთო დანიშნულების სახელმწიფო მომსახურების ხაზით გაწეულმა საკასო ხარჯმა შეადგინა 1 155.7 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (2 165.0 მლნ ლარი) 53.4%-ია. აღნიშნული თანხიდან 283.1 მლნ ლარი წარმოადგენს ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულებისა და ავტონომიური რესპუბლიკებისათვის გადაცემულ ტრანსფერებს.  თავდაცვის ღონისძიებების დასაფინანსებლად 8 თვეში მიმართული იყო 745.3 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (974.0 მლნ ლარი) 76.5%-ია;  საზოგადოებრივი წესრიგის და უსაფრთხოების დასაფინანსებლად 8 თვეში მიმართული იყო 834.0 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (1 343.1 მლნ ლარი) 62.1-%ია;  ეკონომიკური საქმიანობის ხაზით გაწეულმა საკასო ხარჯმა შეადგინა 1 519.7 მლნ ლარი, ანუ წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (2 852.1 მლნ ლარი) 53.3-ია%;  გარემოს დაცვის ხაზით დაზუსტებული გეგმით გათვალისწინებულია 112.7 მლნ ლარის გამოყოფა, ხოლო 8 თვეში გაწეულმა საკასო ხარჯმა შეადგინა 69.4 მლნ ლარი, ანუ გეგმიური მაჩვენებლის 61.6ია%;  საბინაო-კომუნალური მეურნეობის დაფინანსებაზე დაზუსტებული გეგმით გათვალისწინებულია 283.6 მლნ ლარის გამოყოფა, ხოლო 8 თვეში გაწეულმა საკასო ხარჯმა შეადგინა 123.6 მლნ ლარი, ანუ გეგმიური მაჩვენებლის 43.6 -ია%;  ჯანმრთელობის დაცვის ხაზით დასაფინანსებლად 8 თვეში მიმართული იყო 1 442.3 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (2 126.7 მლნ ლარი) 67.8-ია%;  საქმიანობა დასვენების, კულტურისა და რელიგიის სფეროში დაფინანსდა 248.7 მლნ ლარით, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის - 393.3 მლნ ლარის, 63.2%-ს შეადგენს;  განათლების ხაზით დასაფინანსებლად 8 თვეში მიმართული იყო 1 116.0 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (1 729.7 მლნ ლარი) 64.5-ია%;  სოციალური დაცვის ხაზით დასაფინანსებლად 8 თვეში მიმართული იყო 3 001.1 მლნ ლარი, რაც წლიური გეგმიური მაჩვენებლის (4 444.8 მლნ ლარი) 67.5-ია%; 12 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის რვა თვის დაფინანსების სტრუქტურა ფუნქციონალურ ჭრილში (საკასო შესრულება) სოციალური დაცვა 29.3% საერთო დანიშნულების სახ. მომსახურება 11.3% თავდაცვა 7.3% საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება 8.1% განათლება 10.9% დასვენება, კულტურა და რელიგია 2.4% წლიური საბიუჯეტო ეკონომიკური საქმიანობა 14.8% გარემოს დაცვა 0.7% ჯანმრთელობის დაცვა 14.1% კანონის დაზუსტებული საბინაოკომუნალური მეურნეობა 1.2% გეგმით სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურების და დაფარვის მიზნით განსაზღვრულია 3 597.9 მლნ ლარი, ხოლო რვა თვის საკასო შესრულებამ შეადგინა 2 922.4 მლნ ლარი, მათ შორის:  საგარეო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურებისა და დაფარვისათვის 8 თვეში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიიმართა 2 541.7 მლნ ლარი. აქედან, ვალების მომსახურებისათვის (პროცენტების გადახდა) გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 203.7 მლნ ლარი, ხოლო ვალების დაფარვისათვის მიიმართა 2 338.0 მლნ ლარი.  საშინაო სახელმწიფო ვალდებულებების მომსახურებისა და დაფარვისათვის 8 თვეში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მიიმართა 380.7 მლნ ლარი. აქედან, ვალების მომსახურებისათვის (პროცენტების გადახდა) გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 358.7 მლნ ლარი, ხოლო ვალების დაფარვისათვის მიიმართა 22.0 მლნ ლარი. საქართველოს სახელმწიფო ვალი 2020 წლის 31 აგვისტოს მდგომარეობით საქართველოს სახელმწიფო ვალის ნაშთმა შეადგინა 26 309.9 მლნ ლარი, მათ შორის: მლნ ლარი სახელმწიფო ვალი 26,309.9 სახელმწიფო საგარეო ვალი 20,746.1 სახელმწიფო საშინაო ვალი 5,563.8 მთავრობის ვალი 25,535.3 მთავრობის საგარეო ვალი 19,962.2 მთავრობის საშინაო ვალი 5,573.1 13 2021 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით სახელმწიფო ბიუჯეტიდან ავტონომიური რესპუბლიკების რესპუბლიკური და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულების ბიუჯეტებისათვის გადარიცხულმა ტრანსფერებმა შეადგინა 283.1 მლნ ლარი. აქედან, მიზნობრივი ტრანსფერი დელეგირებული უფლებამოსილების განსახორციელებლად – 8.0 მლნ ლარი, სპეციალური (მიმდინარე) ტრანსფერი – 88.5 მლნ ლარი (მათ შორის ავტონომიური რესპუბლიკების რესპუბლიკური ბიუჯეტებისათვის სპეციალური ტრანსფერის სახით – 7.3 მლნ ლარი), ხოლო კაპიტალური - 186.6 მლნ ლარი (მათ შორის სპეციალური 62.3 მლნ ლარი). 2020 წლის 8 თვის განმავლობაში:  საქართველოს მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან გაწეულმა საკასო შესრულებამ შეადგინა 8 767.6 ათასი ლარი;  საქართველოს რეგიონებში განსახორციელებელი პროექტების ფონდიდან გამოყოფილი ასიგნების საკასო შესრულებამ შეადგინა 190 657.1 ათასი ლარი;  მაღალმთიანი დასახლებების განვითარების შესრულებამ შეადგინა 5 184.2 ათასი ლარი; ფონდიდან გამოყოფილი ასიგნების საკასო  წინა წლებში წარმოქმნილი დავალიანების დაფარვისა და სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების ფონდიდან მიიმართა 4 234.3 ათასი ლარი, მათ შორის შესაბამისი სააღსრულებო ბიუროების საინკასო დავალებებით, სახაზინო სამსახურის ანგარიშებიდან წინა პერიოდში წარმოქმნილი ვალდებულებების დაფარვაზე სასამართლო გადაწყვეტილებებით დაკისრებული თანხების სახით ავტომატურ რეჟიმში, იძულების წესით ჩამოჭრილი იქნა 3 745.7 ათასი ლარი (ფიზიკური პირების სასარგებლოდ 1 701.0 ათასი ლარი, ხოლო იურიდიული პირების სასარგებლოდ – 2 044.7 ათასი ლარი).  2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით სახელმწიფო ბიუჯეტის ანგარიშებზე არსებულმა ნაშთმა შეადგინა 978 493.7 ათასი ლარი. მხარჯავი დაწესებულებების 2020 წლის 8 თვის შესრულების მაჩვენებლები მლნ ლარი კოდი 00 00 01 00 02 00 03 00 04 00 05 00 06 00 07 00 08 00 დასახელება ჯამური საქართველოს პარლამენტი და მასთან არსებული ორგანიზაციები საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია საქართველოს ბიზნესომბუდსმენის აპარატი საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია სახელმწიფო აუდიტის სამსახური საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო საქართველოს უზენაესი სასამართლო 2021 წლის დაზუსტებული გეგმა (01.09.2021 მდგომარეობით) 19,498.7 გადახდა % 12,862.4 66.0% 64.7 33.6 51.9% 7.4 0.7 19.7 16.8 74.5 4.3 12.5 4.0 0.4 12.8 9.8 26.8 2.3 6.7 53.5% 52.9% 65.0% 58.5% 36.0% 55.3% 53.3% 14 კოდი დასახელება 09 00 10 00 საერთო სასამართლოები საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, მესტიის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის, ხობის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ლანჩხუთის, ოზურგეთისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბაღდათის, ვანის, ზესტაფონის, თერჯოლის, სამტრედიის, საჩხერის, ტყიბულის, წყალტუბოს, ჭიათურის, ხარაგაულის, ხონის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ ქუთაისის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ახმეტის, გურჯაანის, დედოფლისწყაროს, თელავის, ლაგოდეხის, საგარეჯოს, სიღნაღისა და ყვარლის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია დუშეთის, თიანეთის, მცხეთისა და ყაზბეგის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ამბროლაურის, ლენტეხის, ონისა და ცაგერის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ადიგენის, ასპინძის, ახალციხის, ახალქალაქის, ბორჯომისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტებში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია ბოლნისის, გარდაბნის, დმანისის, თეთრი წყაროს, მარნეულის, წალკის მუნიციპალიტეტებსა და ქალაქ რუსთავის მუნიციპალიტეტში სახელმწიფო რწმუნებულის ადმინისტრაცია გორის, კასპის, ქარელისა და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური სსიპ - საპენსიო სააგენტო შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატი საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტრო საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო 11 00 12 00 13 00 14 00 15 00 16 00 17 00 18 00 19 00 20 00 21 00 22 00 23 00 24 00 25 00 26 00 27 00 28 00 29 00 30 00 2021 წლის დაზუსტებული გეგმა (01.09.2021 მდგომარეობით) 86.0 6.5 გადახდა % 43.8 2.8 50.9% 43.3% 0.9 0.5 57.5% 0.7 0.4 58.4% 0.8 0.4 55.3% 0.8 0.5 59.3% 0.7 0.4 60.5% 0.6 0.4 57.8% 0.7 0.4 63.8% 0.9 0.6 64.7% 0.7 0.4 59.6% 137.5 86.2 62.7% 3.4 3.3 97.6% 2.6 1.6 61.2% 92.5 58.1 62.8% 638.7 346.0 54.2% 2,456.6 1,332.2 54.2% 296.8 165.6 55.8% 6,093.1 4,087.2 67.1% 171.2 931.5 780.3 110.3 719.9 504.7 64.5% 77.3% 64.7% 15 კოდი 31 00 32 00 33 00 34 00 35 00 36 00 37 00 38 00 39 00 40 00 41 00 42 00 43 00 44 00 45 00 46 00 47 00 48 00 49 00 50 00 51 00 52 00 53 00 54 00 55 00 56 00 57 00 59 00 დასახელება საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტრო საქართველოს პროკურატურა საქართველოს დაზვერვის სამსახური სსიპ - საჯარო სამსახურის ბიურო სსიპ - იურიდიული დახმარების სამსახური სსიპ - ვეტერანების საქმეთა სახელმწიფო სამსახური სსიპ – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახური ა(ა)იპ - საქართველოს სოლიდარობის ფონდი საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური საქართველოს სახალხო დამცველის აპარატი სსიპ – საზოგადოებრივი მაუწყებელი სსიპ - საქართველოს კონკურენციის ეროვნული სააგენტო ყოფილი სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ტერიტორიაზე დროებითი ადმინისტრაციულტერიტორიული ერთეულის ადმინისტრაცია სამხრეთ ოსეთის ადმინისტრაცია საქართველოს საპატრიარქო სსიპ – ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო სსიპ – საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური – საქსტატი სსიპ - საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია საქართველოს სავაჭრო-სამრეწველო პალატა სსიპ - რელიგიის საკითხთა სახელმწიფო სააგენტო სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახური სსიპ - სახელმწიფო ენის დეპარტამენტი სსიპ - საჯარო და კერძო თანამშრომლობის სააგენტო სსიპ - ახალგაზრდობის სააგენტო ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატი საერთო-სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გადასახდელები სსიპ - ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტი ა(ა)იპ - ათასწლეულის ფონდი 2021 წლის დაზუსტებული გეგმა (01.09.2021 მდგომარეობით) გადახდა % 633.6 390.9 61.7% 1,872.2 1,202.3 64.2% 41.4 13.8 1.4 7.3 8.1 25.9 8.9 1.4 4.6 5.3 62.6% 64.6% 97.9% 62.9% 65.6% 2.2 1.4 66.3% 0.3 0.2 64.5% 60.4 39.1 64.8% 8.5 69.2 3.7 52.3 43.2% 75.5% 2.4 1.4 57.0% 2.5 1.6 65.7% 25.0 17.6 70.5% 7.0 3.5 49.5% 10.1 6.5 64.6% 4.3 2.7 63.0% 1.4 5.3 9.0 0.5 0.8 4.0 4.5 0.3 57.0% 75.9% 50.6% 64.4% 0.3 0.1 58.3% 4.2 2.7 1.8 1.5 43.5% 56.4% 4,802.1 3,517.0 73.2% 0.0 0.0 0.8 0.1 #DIV/0! #DIV/0! 16