„ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

საქართველოს კანონის პროექტი მიღებულია
ინიცირების თარიღი
24.07.2015
ავტორი
საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო
ინიციატორი
საქართველოს მთავრობა
ნომერი
#07-2/375/8
წყარო

📦 საკანონმდებლო პაკეტი

„ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“

📋 განხილვის ეტაპები

I მოსმენა
✓ 60 ✗ 1
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (1)
II მოსმენა
✓ 78 ✗ 0
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (2)
III მოსმენა
✓ 75 ✗ 0
საქართველოს პარლამენტის დადგენილება (3)
კანონი

🏛️ კომიტეტები

  • გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტი წამყვანი კომიტეტი
  • დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
  • საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
  • ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
  • თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
  • იურიდიულ საკითხთა კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა
  • ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტი კომიტეტი რომლის დასკვნაც სავალდებულოა

📅 დამატებითი ინფორმაცია

ბიუროზე განხილვის თარიღი 2015-07-27
ბიუროს ნომერი 315

📜 ტექსტი

საქართველოს პარლამენტის ბიუროს გადაწყვეტილება ნორმატიული აქტის პროექტის განხილვის პროცედურის დაწყების შესახებ
「\ κ b〕 JDhln330冊 o 3)hC)89500 ̲ しOJÒm00賞 日し さ06賞 δ006000 b014日 し 6さ マさ 80000電 Obさ 6n60001ョ Rnさ JonL 『 3 日OJOnL oさ 6bnR300 3 noo電 160L Rδ 『 80b00 10Lさ bOb 315/6 i 1 27 o3qor.n, 2015 $'xqo l$J.6omr${ ,p6€5it }ristj6oi.: -}dq:x' {'! !b."6-Aciint !0t5W_ b+ti.BrRc$ J.6c6!o ll3qqearot 'ir{lg(,r8o 6醐 お い 品 5 .rh60ao[ lbL8aa-, 5{0o6oUdii.lJdF も 』 o.!n.$c". ,¨-U{.6-siq-t h.0rd-5qq56eamed ..ii!q.od{Fd6. ゃ ぃょ ぃ 0い ち 勁 N¨ 鋼 島 響 い 、喫 3∞ lfi!5ob o■ ¨ J",e0d$, 爛 : 響 薔 調 oNb ttЪ ̀。 Ⅲ も■ 諸 圏 0o興 "鞄 あも■00s6・ b■ Olsb゛ ■",も Iρ 昴 ooo・ も ¬ 崎 「 ど もい 1h6"5"t -;-n"\". -.r,ira"rc ro8-f0qd"t 6d"d"u ql.[d_ q; aai;"i-r0..'lt qt.$" r+,a-,0e"* ,jl;in" (l6B*a&n ̀喝 … ld!d.aoe+{ ,,.6"61" G6<.R8U iod.H...n\_. -Laqod665 ![5(1.l"'o..l. e! ds.bs.€o &roJoeol Jclenjlao oaR"eia"t !06a5"5 d!a.h_. -t!i.l4.!!<.;U L&*.Ll'q- J.{,o:lE" (J.e"<t&U aa6.5"l lrUhn_. -tnl%b{.!0rl4q" . t 60@6 qt$,." t+tl'soq.'5 affi t**OA* lod.tu.-nra_. -l.'.!d, ua.a.<'6 "!i6e"r{. J"d"t n "ha_ t.d.t..E0<.n affi osq.qd0l"t 106.5"6 d."n \' lo u'r75t 74.@.20t5) o,た ヽ ヽ熙 。 656000L RA30bδ や い 鯛 030 60tり 24 07 2015 ̀tル `J 6め 。 Ⅲヽo蘭 J・・tで も6` o 0409 ‑2109 tも ぃ Jnth6ゃ 、3‐ 0409 ‑1409 ル″ ● ″′ "Ⅲ ″ ・ i″ ムソ ̀1ぺ 0209 ‑ 0210 ‐ ‐ ろ″ ば ' ■ $6a.,a&{. or.{.4!.rr c, ln..5.l&.'i6. }r<.0.al ria6s6o; l{i6i5ro L*,ar6- r*gc6.r trft,x.n r $$1.u, + r$ 'ci6 L!@t6! Jr*6{6.; ox$rob q$ siroa*t.}.[ l.ni6g.: rJ'.oErJ< L)JotEN Jcao6i6.: e'6}io\s,5066q,)ot Jcio006o. ′¨ 0メ "勁 ‐ちぐ‐ヽoヽ 7J● `なりで 4,か c‐ ヽ lr.:J.rdr<n3;;lqcrlr .).>t6q,.:f15$ob lo16t'r ;q6;5lr: lr.:;1.:16or3l1qtrlr J,:14q.>C;;51)olt ,y'r3o1)1g1dtr.: q,.r lr.r)..,161q.:31;51)r,r gr'rr.rJ13ogI?o q,.ro[1;r'rlr 5r,r163.'$olqo ;jgolr Jr4oljgolr 6.:5hoq,3r' lr.:;1,:t6or311q'r,rlr J.:6q.:fl 15$ob or.r;131.q,r'rtl.rdrob Jo631q,o etr.',q"6oq'1 │
საქართველოს მთავრობის წარდგინება
bδ JSあ ObS m80興 0し Om53 tr:$6o63q'<'rb Jr6q'r036$b 3.:rbb6o6g6oob 67-l 63bq'ob 'u :,. r:rrr,,-:r33qrrll-r i,- Jirr)iiililroq1or i rDo1],r1,1i.7o'roir \i3urxn $:6r0r'rXoq6gbor B3brb:0obrqr' lis j;rnor33q'trb r 濱lolIり (P' 電さ `Q(う 0。 f〕 t` ' Obゝ 360■ XnJb° も L: ヽ ・ ・ Ctじ ` 'ざ Cヾ りしt an(っ &簿 の。 ガ ■, 、 ●0'1■ ヽ` しも ゃ6、 ぃ Jう =Oo 03ヾ (■ ■■11, 諏ら 二 ll● ̀, o■ ヽ 1ヽ 5̀)3.メ │)「 │■ ■●` ■で`■り │││ │‐ ・ (■ ● 1 ` ■ ● ヾ3(iblll,o6ヽ 3̀Iつ て 'F■ 1か 1'■ oし JI I■ ' =バ =│■ :' ・ it :lt tl' ■ 」 ・1.1 111:,11′ 1し ■l・ 1 ■ tl'` :),,i',iJ ii1,i, ,.1 ^,"111-, .:(1'11i t,lt ,ti¬ │` ││ :)'(11:■ メ: ̀ ' ■ 1(■ 11 ‐ │■・‐ = 1 1. ̀ lt 11・ │.こ li ¬ │」 :‐ │・ │:ヽ =IIを '('t、 liご 、 ヽ│11氏 :)11:()i‐ ││(:,:"=̀ ('()て ,(',(」 (31('て 、 ,t 、 r '. ‐ )し ̀い ・ 1・ 1 iri 1r(;x)r3U{r'11 メー │.,tt tt哺 し lI)oヽ ,ご t八 ■ヽ ‐■│う しt r 1「 .Ii t . ,│ │ │ ■. ‐ : │: ' tt・ 'ri " :i '!" 1-'." l;11'''r' r:;-;rr:r ;i:'i' :" 1 ・ │ oし ,;う じ t,し 6。 し 〕 l iI・ 1)tス :tl(■ ‐ ■ 3こ ● '(116oし く │ ヽ 1.‐ ' l i. 'ご ・ 'ti、 , │(11 ' う 1サ ● Ⅲ ●■卜 "‐ :IⅢ '■ 31(■ ・・ '00 ‐│ ● . . ・ 「‐ ││ │ ,` 111,(11■ ]li'(` 1が Ⅲ■ │… ふ デ・ ヽ ハ ‐ もヾ ■ ■tt=101・ ` │「 ・ │.01: ) 2 ol5r'rOrt c" (,s ,,brxr6cl lt0l6orq'ot-r oS6oqrogqro Jo6ob ts3brbgb" l-rrj:t6o63q'ob 3l6cr6tso g3goq'gbob ts3$'>6olr orsobrbS"' .>q6o3611q, 3:6<'rbJ6<'rgj$3btrg br js6or33q'crl-r J':6q'r0366ob br3claooCo(') qrs Jq'36rr63q' bbprnaSbbg 0rn0bb363bq'3bsqr qrs6o663q'6o 16o.:6 l-tjr6or3gq'rnb 6r633r'rbr qps b563b6qo 63b36b3bob qgr63ob 0o6ob66o[r Jo633q,o Srtqr6oq'3, or3o03t6:tr 036qgq'o: Qr brj:6or39q,oLr 6s630rnbr qr: b363b6o3o 6xbS6bgbob qr;33o1-r 0o6ob$6ob 0oqg5oq,g, Eror boortd3 J6C0oCd)-ao6obO6C, 0・ N58182 24072015
ამონაწერი სხდომის ოქმიდან
b806b▽ Lt.: 860 jtt6o6gq,r'rb 0orrg6r'rbolr 2015 $q,ob 23 o3q,obob bbqrgr6olr N.25 mj0oqrl6 I. Urjrt6orgq'r'rb Jr6o6ob J6,oCCOC6o:,,6o6o6gq,o qrr 6rqporg<11qxr gurg6obrngboL tsCuibCo" brCr6o)gCq,rob 3.r6cr6tso Ogq,oq,Cbob tsCor6ob orobJ'bC", ,,6reo{riC$ou6o 6.>6Bg6g6ob tsglrbgb", ,,ttj.>6or6qmtr tq6o6oUg64ogq, tt0rt<roriq,qg.;6q36ror: 3oqQ3jbtso 6q:oqgbob E3g.:6oU Aglrrbgb", ,,6.fig0oU qrr6ob ts91-r.>bg6" Urjrr6ogSq,otr 3.>6r'r6tso 63qoq,36ob 3X$r6oU orrr.rbr9rg", ,,q,o0C6SoC6obr q,) 6C0r6ogCbob 0gl-tbg6" b{r6orpq,r,rb JJ6o63o O3q,oql3boU ACOJEoL orr'lbJtg",,5.:6gdcr.bg tg0oj0Xeg6ob 69br6o6ob tsCUJbCb" t rdr6<r,gCq,crL 3u6<'r6tso 6q6q1boL SCOi6oU o,JcrbJbC", ,,J6oqgCOoL glr.rg6obcrgbolr pr orgotrggrq,o 6o0r.rjgg3oU 3opgjll0o 63goq,gbob 3g6r6oU tsglr.>b36", ,,trrjr6o6gqob lrJbielb5brq,o 3r,rqggjl_rOo 63q,oq,9bob 0COr6oU ACbrbCb", ,,lti:cr6rpcng66o3o ar666or9q,oboU tglrbg6" Usjs6cn39q,r,rU J)bcr60o Ogqoq'3boL ACOD6oU <r,robrt C" eJ ,UJXr6t.r b0r6oryolr og6oqngqo 3o6olr ts3tlrtrgb" Lrc j.:6o5gq'crlr 3.>6o60o 63q,oq,g6oU Sggl6olr orlrnbr'bg" qrr lr.rj,:t+ogqrcrL 0ort36r.rbob 0JbJJ66Cq,C6oL J6oCdOo ,,or.0gt6qgq,otU qt 0.6oor.>doU U.:j.:6orpq,r'rb 0orgr6o6ob Ur3s6o60qgbgr.r o6oGoroo3oU SCU"o l.}JjJ6or33q,oU Jr6,q,rAC6OAo gr6qg696oq, Jr6s6J6oCCOC6'bC 0o0bUg6Xbq,gbrq.o q.:6oB36oU ts9Urbg6" (0o0btr96gbggo lr.>j,>6or33q,oL 61690<'rlr q.or bg63b6o3o rngbgr6bgboL erOSoU Ao6ob$6ol.) 0o.rq96oq,g 0. boorsdg) l. Aof('lbCbCq, oC6Cb rq6o06gqo 3r6cnbJ6oCCOC6o er $!6gq96o6olr l_r.> j.i6or3gq,r,rb JJ6q,JAC6OU 6r6brboggCq{9. 2. 0oq3bgq, oj69l-t $r60oqr6g6oq,o J6c'r3jgo. brjr6o13gq,oU $jrt1or3gq,oU 0orr36r'rbolr 6r63,>66gq1boU o.qr6obr63oqro L> j.rt6o53qob 6orr36x'r6olr sqg0o6oU6616oolr gg6otro 0.gjogots3oq,o
განკარგულება
しOJδ ハg133RttL 3m036円 bnL 335Jδ ハ3]燿 10bδ N16022015,響 03 23o390も 0」 の60響 Ob。 crr. 0J6eUq,oJb ('r 0. booDdolr bsjofior3gq,rnb 0orr36obott br3$et60qrg0q,o oSogor6o3ob $gboor brjsttrorggq,ob Jrdrqrc066gBo gs6qr6g6oq, 3$r'rbJ6ergjgg6bg Esr6bbg6g0qrSbrqg qrr6ots36ott tsXbrbg0 ,,1-r,:J.:6qr$369c'r 0qro36olr ts3brbgb" ltrjr6or33qrrnb 3rbrn6olr 03-4 Egbq,ob El-6 Jgbigolt ts3brbrEobrqg, lr;$6or3gq'ob Ocnrg6rnbolr b:3$r'r60qr3bq,o o6ogorgo3ob $gboor bsj:6o6Cq,otJ Js6q,rAC6O0o $:6qp6oq', 3r6o6J6rn3jg3btrg: ,,bo6or3gq,o er 6rqror6ogq,o gbrg6orbr.r30ol-r ts3brb30" b.>j.>6or3gq',r'rb 3sbcr6tso g3q,oqrCbob tsC$r6ob or.rmb.r%g",,,6:qroetjgoS6o 6r6B363bol-t Egbrb3b",,b;$6or3gq,r'rl-t :qr0obob66:6ogq, lr:0r6orrq,qrr6q393:or: 3crpSjl-t0o g3q,oq,gbol-r ts39:6oti 03bsb3b", ,,6r63Ec'rb qrg3ob 83brbgb" brj:6o6gq,r.rl-r 3.>6r'r6tso 6qroqr3bob ts3gr6olr orrnbrtr3", ,,q,o996trogbotr: qr.t 6gb:6o1330ol-r tsgb.:bgb" brjs6ror33q,ob 3:6o63o g3q,oq,Cbob ACOrEob or:crbr$g",,,6,rt690r'rtrg bg0r'rj83pgbob 63b:6or3ob 0gbrbgb" b.rj.i6or33q,r'rb 3:6r'160o 63q,oq,3bolt 0C$r6ob ol)crbr(b3",,,J6arqrgjgotr glrlg6orbcr3bob: qrs or:3ol.tgg.tq,o
საქართველოს კანონის პროექტი
პროექტი საქართველოს კანონი ,,ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე მუხლი 1. ,,ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 23.03.2012, სარეგისტრაციო კოდი: 360090000.05.001.016631) შეტანილ იქნას შემდეგი ცვლილება: 1. მე-3 მუხლის: ა) მე-18 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,18. სამინისტრო − საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო;“; ბ) 30-ე პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: 30. რადიოაქტიური ნარჩენი - ნაკეთობები, მათ შორის გამოყენებიდან ამოღებული რადიოაქტიური წყარო, მოწყობილობები ან/და სხვა ნებისმიერ აგრეგატულ მდგომარეობაში მყოფი ნივთიერება, რომელიც შეიცავს ან დაბინძურებულია რეგულირებიდან ამოღების დონეზე მეტი აქტივობის კონცენტრაციის რადიონუკლიდებით და რომლის შემდგომი გამოყენება არ არის გათვალისწინებული;“. 2. მე-3 მუხლს დაემატოს შემდეგი შინაარსის 301, 302 და 303 პუნქტები: „301.რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხი - შენობა-ნაგებობების კომპლექსი, სადაც უსაფრთხო შენახვის მიზნით, უვადოდ განთავსებულია რადიოაქტიური ნარჩენი, მისი შემდგომი ამოღების განზრახვის გარეშე. 302.რადიოაქტიური ნარჩენების შესანახი - შენობა-ნაგებობების კომპლექსი, სადაც უსაფრთხო შენახვის მიზნით, დროებით შეიძლება განთავსდეს რადიოაქტიური ნარჩენი, მისი შემდგომი ამოღების შესაძლებლობის გათვალისწინებით; 303. რადიოაქტიური ნარჩენების საცავი - შენობა-ნაგებობების კომპლექსი, სადაც უსაფრთხო შენახვის მიზნით, დროებით შეიძლება განთავსდეს რადიოაქტიური ნარჩენი, მათ შორის სახელმწიფოს მფლობელობაში არსებული რადიოაქტიური ნარჩენი, მათი შემდგომი ამოღების შესაძლებლობის გათვალისწინებით.“. 3. მე-6 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,მუხლი 6. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირება 1. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირების მიზნით სამინისტროს სისტემაში იქმნება საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო (შემდგომში - მარეგულირებელი ორგანო). 2. მარეგულირებელი ორგანოს ფუნქციებია: ა) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით სახელმწიფო რეგულირების ღონისძიებების განხორციელება; ბ) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია ამ კანონის IV თავის შესაბამისად; გ) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის სახელმწიფო კონტროლი ინსპექტირების განხორციელების გზით; დ) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის სალიცენზიო და სანებართვო პირობების დარღვევის და არაავტორიზირებული საქმიანობის გამოვლენის შემთხვევაში იძულებითი ზომების განხორციელება კანონმდებლობის შესაბამისად; ე) რადიაქტიური ნივთიერებებისა და შესაბამისი ობიექტების ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) სისტემის ფუნქციონირების კონტროლი; ვ) ბირთვული და რადიაციული ავარიებისა და ინციდენტებისათვის მზადყოფნისა და მათზე რეაგირების ღონისძიებებში მონაწილეობის მიღება კანონმდებლობით დადგენილი წესით; ზ) კომპეტენციის ფარგლებში ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების მოთხოვნების შესრულების უზრუნველყოფა; თ) ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ ყოველწლიური ანგარიშის მომზადება და სამინისტროსთვის წარდგენა; ი) ბირთვული ინფორმირებასთან და რადიაციული დაკავშირებული უსაფრთხოების ღონისძიებების სფეროში საზოგადოების განხორციელება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; კ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში კანონმდებლობით დადგენილი მომსახურების გაწევა; ლ) კანონმდებლობით გათვალიწინებული სხვა ფუნქციების განხორციელება. 3. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის სახელმწიფო ფუნქციის განხორციელების მიზნით, სააგენტოს სისტემაში იქმნება რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტი, რომლის ხელმძღვანელს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი (შემდგომში მინისტრი). 4. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტის ფუნქციები განისაზღვრება „რადიოაქტიური ნარჩენების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს კანონმდებლობით. 5. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტი: ა) ანგარიშვალდებულია მინისტრის წინაშე; ბ) 6 თვეში ერთხელ, მინისტრს წარუდგენს ანგარიშს დეპარტამენტის მიერ გაწეული საქმიანობის შესახებ. 6. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების სახეებისა და საფასურის ოდენობები დგინდება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. 7. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სამინისტროს კომპეტენციას განეკუთვნება: ა) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება; ბ) მარეგულირებელი ორგანოს საქმიანობის სახელმწიფო კონტროლი; გ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების, შეთანხმებებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესრულებაზე ზედამხედველობა; დ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში კანონპროექტებისა და სხვა ნორმატიული აქტების შემუშავების კოორდინაცია; ე) შესაბამისი ბირთვული და რადიაციული ობიექტებისათვის ,,გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ეკოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის/გარემოზე ზემოქმედების ნებართვის გაცემა; ვ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პროგრამების განხორციელების კონტროლი; ზ) მარეგულირებელი ორგანოს მიერ მომზადებული ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის შესახებ ყოველწლიური ანგარიშის წარდგენა.“. 4. მე-7 მუხლი ამოღებულ იქნეს. 5. მე-8 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: საქართველოს მთავრობისათვის „მუხლი 8. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამისი ორგანოების კომპეტენცია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში 1. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამისი ორგანოების კომპეტენცია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, ამ კანონით და სხვა ნორმატიული აქტებით. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამისი ორგანოების კომპეტენციას განეკუთვნება: ა) სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; ბ) სახელმწიფო პროგრამების განხორციელებაში მონაწილეობა; გ) მარეგულირებელი ორგანოს მხარდაჭერა მისი უფლებამოსილების განხორციელებაში, მათ იურისდიქციაში მყოფ ტერიტორიებზე, საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ფარგლებში; დ) მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედების შედეგად დაზარალებული მოსახლეობისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დახმარების გაწევა; ე) მათ იურისდიქციაში მყოფ ტერიტორიებზე მაღალი რადიაციული რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტების განთავსებაზე ან მათი ექსპლუატაციის შეწყვეტაზე გადაწყვეტილების მიღებაში მონაწილეობა.“. 6. მე-9 მუხლის: ა) ,,ა“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ა) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო − ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობისა და მაიონებელი გამოსხივების კონტროლის ხელსაწყოების მეტროლოგიური უზრუნველყოფა;”; ბ) ,,თ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,თ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო − ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის ექსპორტის, იმპორტის, რეექსპორტის ან ტრანზიტის ნებართვის გაცემა, ბირთვული და რადიოაქტიური მასალების საქართველოს ტერიტორიიდან ექსპორტზე, საქართველოს ტერიტორიაზე იმპორტსა და ტრანზიტზე კონტროლის განხორციელება;”. 7. მე-10 მუხლი ამოღებული იქნეს. 8. მე-11 მუხლის: ა) მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,, 2. ავტორიზაციის მიზნით საქმიანობის განმახორციელებელი (ოპერატორი) მარეგულირებელ ორგანოს წარუდგენს რადიაციული დაცვის პროგრამას ან, საქმიანობის რადიაციული რისკიდან გამომდინარე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასებას, რომელშიც ასახული უნდა იყოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნების შესრულების გზები.“; ბ) მე-6 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,6. დაუშვებელია ოპერატორის მიერ მარეგულირებელი ორგანოს თანხმობის გარეშე საქმიანობაში ისეთი ცვლილების შეტანა, რომელიც გავლენას მოახდენს მუშაკთა ან/და გარემოს რადიაციულ უსაფრთხოებაზე.“. 9. მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,3. სამუშაო ადგილებზე რადონის მოცულობითი აქტივობის დასაშვები დონე, სამშენებლო საქმიანობისათვის განკუთვნილი მიწის ნაკვეთების რადიაციული მდგომარეობის შეფასების პირობები, სამშენებლო მასალებისა და მშენებლობისთვის განკუთვნილი პროდუქციის დაბინძურების დასაშვები დონეები დგინდება „ტექნიკური რეგლამენტით – მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი რადიაციული უსაფრთხოების ნორმებისა და ძირითადი მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ“. აღნიშნული მასალები და პროდუქცია ექვემდებარება რადიაციულ კონტროლს.“ 10. მე-16 მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. მარეგულირებელი ორგანო ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზიას გასცემს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით. ლიცენზია გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით.“ 11. მე-17 მუხლის: ა) პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. ოპერატორი ლიცენზიის მისაღებად მარეგულირებელ ორგანოს წარუდგენს წერილობით განცხადებას. განცხადების წარდგენა, განხილვა და წარმოებაში მიღება ხორციელდება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით.“; ბ) მე-4 და მე-5 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „4. ლიცენზიის გაცემის მიზნით მარეგულირებელი ორგანოს მიერ დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში (გარდა ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ ე“ , „ზ“ , „ თ “, „ კ “ , „მ “ , „ ო “, „რ“ და „ს“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო მონაწილეობს დაინტერესებული ადმინისტრაციული ორგანოს სახით, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ “ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 5. ოპერატორის მიერ წარდგენილი დოკუმენტების ანალიზის საფუძველზე მარეგულირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ლიცენზიის გაცემის ან მის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ.“; გ) მე-6 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,6. სალიცენზიო პირობების მარეგულირებელი ორგანო.“. 12. მე-18 მუხლის: შესრულებაზე კონტროლს ახორციელებს ა) პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. მარეგულირებელი ორგანო ნებართვის გაცემის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით.“; ბ) მე-8 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის „ ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის ნებართვის საფუძველზე, მისი მოქმედების 1 წლის განმავლობაში, შემოსავლების სამსახური შესაბამის ინფორმაციას აწვდის მარეგულირებელ ორგანოს და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-ტექნიკურ საკითხთა მუდმივმოქმედ კომისიას. წარსადგენი ინფორმაციის ნუსხა, მიწოდების წესი და ფორმა განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.“ . 13. მე-20 მუხლის: ა) პირველი და მე-2 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. სალიცენზიო და სანებართვო პირობების შესრულებაზე კონტროლს ახორციელებს მარეგულირებელი ორგანო. 2. კონკრეტულ საქმიანობასთან დაკავშირებული მომეტებული რისკის გათვალისწინებით, მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან ადამიანისა და გარემოს დასაცავად მარეგულირებელმა ორგანომ შეიძლება მიიღოს გადაწყვეტილება ლიცენზიის ან/და ნებართვის გაუქმების შესახებ.“; ბ) მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,4. ლიცენზიის გაუქმება მის მფლობელს არ ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისაგან, უზრუნველყოს მაიონებელი გამოსხივების წყაროების რადიაციული ან ფიზიკური დაცვა და მარეგულირებელ ორგანოს დადგენილი წესით წარუდგინოს ინვენტარიზაციისა და პროფესიული დასხივების დოზების მონაცემები.“. 14. 23-ე მუხლის: ა) ,,გ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,გ) დაუყოვნებლივ გამოიძიოს ნებისმიერი დარღვევა, მიიღოს ზომები მის აღმოსაფხვრელად და დარღვევის განმეორების თავიდან ასაცილებლად; დასხივების დასაშვები დონის გადაჭარბების ყველა შემთხვევის დროს ჩაატაროს მოკვლევა და შედეგები წერილობით აცნობოს მარეგულირებელ ორგანოს;“; ბ) ,,ი“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ი) დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მარეგულირებელ ორგანოს ტექნოლოგიურ პროცესებში მომხდარი გადახრების, აგრეთვე ფიზიკური დაცვის პირობების ან/და ავარიებისათვის მზადყოფნის დარღვევების შესახებ, რომლებიც მნიშვნელოვანია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოებისათვის;“; გ) ,,ლ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ლ) უზრუნველყოს სათანადო პირობების არსებობა მარეგულირებელი ორგანოს მიერ ინსპექტირების შეუფერხებლად განხორციელებისათვის;“; დ) ,,ნ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ნ) უზრუნველყოს შესაბამის ორგანოებთან კავშირის ორგანიზება ბირთვული და რადიაციული ავარიების შესახებ დროულად შეტყობინებისათვის;“; ე) ,,ო“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ო) მოამზადოს და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით გადასცეს შესაბამის ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს ტრანსპორტირებისათვის განკუთვნილი რადიოაქტიური მასალები, რადიოაქტიური წყაროები და რადიოაქტიური ნარჩენების საცავში ან რადიოაქტიური ნარჩენების შესანახში გადასაცემი რადიოაქტიური ნარჩენები;“; ვ) ,,ტ“ - ,,ქ“ ქვეპუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ტ) აღრიცხოს მაიონებელი გამოსხივების წყაროები, ბირთვული მასალები და წარმოქმნილი რადიოაქტიური ნარჩენები, აგრეთვე მუშაკთა (მათ შორის, დაქირავებულთა) პროფესიული დასხივების დოზები და ინვენტარიზაციის შედეგები ყოველწლიურად აცნობოს მარეგულირებელ ორგანოს; უ) მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ობიექტისათვის შეიმუშაოს დეკომისიის გეგმა, რისთვისაც უნდა განახორციელოს ბირთვული და რადიაციული ობიექტის სათანადო გამოკვლევა და მონიტორინგი და უზრუნველყოს მარეგულირებელი ორგანოსთვის შესაბამისი შეტყობინების წარდგენა; ფ) შეასრულოს მოსახლეობის ჯანმრთელობასა და გარემოზე მავნე ზემოქმედების თავიდან აცილების, რადიაციული უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით მარეგულირებელი ორგანოს მიერ დაწესებული ყველა მოთხოვნა; ქ) მაღალი რადიაციული რისკის მქონე საქმიანობის განხორციელებისას 10 წელიწადში ერთხელ ჩაატაროს უსაფრთხოების შეფასება და შესაბამისი დასკვნა წარუდგინოს მარეგულირებელ ორგანოს;“; ზ) ,,ყ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ყ) ყოველწლიურად, 1 აპრილიდან 1 მაისამდე, მარეგულირებელ ორგანოს წარუდგინოს ანგარიშგება სალიცენზიო პირობების დაცვის შესახებ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი ლიცენზიას საანგარიშგებო პერიოდის დაწყებამდე 6 თვის განმავლობაში მიიღებს.“. 15. 24-ე მუხლის ,,ა“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „ა) რადიაციული ინციდენტისა და ავარიის შემთხვევაში საობიექტო რადიაციული ავარიული გეგმის თანახმად შეატყობინოს მარეგულირებელ ორგანოსა და კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ორგანოებს;“. 16. 25-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,მუხლი 25. ინსპექტირების პირობები 1. მარეგულირებელი ორგანო ინსპექტირებას ახორციელებს „ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ინსპექტირების განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის ბრძანების თანახმად. 2. მარეგულირებელი ორგანო უფლებამოსილია მიავლინოს ინსპექტორი სალიცენზიო საქმიანობის ადგილზე ან იმ საქმიანობის ან სამუშაოთა წარმოების ადგილზე, რომლისთვისაც (რომელთათვისაც) დადგინდება ამგვარი ინსპექტირების აუცილებლობა.“. 17. 26-ე მუხლის: ა) პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. მარეგულირებელი ორგანო უფლებამოსილია განახორციელოს ინსპექტირება და ყველა საჭირო ღონისძიება, რომლებიც აუცილებელია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებსა და სალიცენზიო პირობებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის დასადგენად.“; ბ) მე-4 პუნქტის ,,ა“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ა) გეგმური ინსპექტირება ხორციელდება შემუშავებული და დამტკიცებული ინსპექტირების პროგრამის მიხედვით. ასეთი ინსპექტირების განხორციელების წინ მარეგულირებელი ორგანო ლიცენზიის მფლობელს ან მის უფლებამოსილ თანამშრომელს ატყობინებს ინსპექტირების განხორციელების თაობაზე;“; გ) მე-6 და მე-7 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,6. მარეგულირებელი ორგანოს გადაწყვეტილებით შეიძლება განხორციელდეს კომპლექსური ინსპექტირება მარეგულირებელი ორგანოს თანამშრომლებთან ერთად სხვა, მოწვეული სპეციალისტების მონაწილეობით. 7. შექმნილი პირობებიდან გამომდინარე, მარეგულირებელ ორგანოს აქვს საქმიანობის კონკრეტული უბნის ინსპექტირების უფლება.“; დ) მე-10 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,10. მარეგულირებელი ორგანო ახდენს ინსპექტირების შედეგების რეგისტრაციას, დოკუმენტირებას და შეფასებას. შეფასების საფუძველზე მარეგულირებელი ორგანო შეიმუშავებს დასკვნას, რომელსაც წარუდგენს ლიცენზიის მფლობელს. დასკვნაში აღნიშნული მოთხოვნების შესრულება საქმიანობის განმახორციელებლისთვის სავალდებულოა.“. 18. 27-ე მუხლის მე-3-მე-5 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ან/და სალიცენზიო პირობების დარღვევის აღმოჩენის შემთხვევაში მარეგულირებელი ორგანო ვალდებულია განახორციელოს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით გათვალისწინებული ქმედებები. 4. მარეგულირებელი ორგანო გამოვლენილი დარღვევების აღმოფხვრისათვის ადგენს გონივრულ ვადას და წერილობით ატყობინებს დამრღვევს. 5. მარეგულირებელი ორგანო უფლებამოსილია ლიცენზიის მფლობელს, რომლის საქმიანობამაც შესაძლებელია ზიანი მიაყენოს მოსახლეობას ან/და დააბინძუროს გარემო, წაუყენოს დამატებითი პირობები ან/და გააუქმოს ლიცენზია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.“. 19. 28-ე მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. თუ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში რეგულირების ობიექტის საქმიანობა ხორციელდება რადიაციული უსაფრთხოების ნორმების დარღვევით, ან/და ამ საქმიანობის შედეგად შეიძლება მყისიერი და უშუალო საფრთხე შეექმნას ადამიანის სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას, გარემოს ან შესაბამის მტკიცებულებებს, ინსპექტორს აქვს უფლება, დროებით შეაჩეროს რეგულირების ობიექტის საქმიანობა ამ ნაწილში (საჭიროების შემთხვევაში დალუქოს ობიექტი, დანადგარი, აგრეგატი, მოწყობილობა) და დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მარეგულირებელ ორგანოს. მარეგულირებელი ორგანო სათანადო შუამდგომლობით მიმართავს სასამართლოს, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.“. 20. 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის ,,ბ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ბ) დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მარეგულირებელ ორგანოს ნებისმიერი სიტუაციის თაობაზე, რომელიც რადიოლოგიური რისკის გამო ქმნის საგანგებო სიტუაციის გამოცხადების წინაპირობას;“. 21. 32-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,2. მარეგულირებელი ორგანო არის საკონტაქტო დაწესებულება ბირთვული და რადიაციული ავარიებისთვის მზადყოფნის და მათზე რეაგირების სფეროში საქართველოს მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო დოკუმენტებით დადგენილი პირობების შესრულების საკითხებში.“. 22. 33-ე მუხლის მე-3 - მე-5 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,3. მარეგულირებელი ორგანო ვალდებულია ორგანიზება გაუწიოს რადიაციული ავარიის სხვა პასუხისმგებელ სტრუქტურებთან ერთად გამოკვლევას არსებული რეაგირების გეგმის მიხედვით და შეაფასოს ჩატარებული კვლევის შედეგები. 4. რადიაციული ავარიის შედეგად ადამიანისა და გარემოსთვის მიყენებული ზიანის შეფასება უნდა განახორციელოს მარეგულირებელმა ორგანომ სხვა პასუხისმგებელ სტრუქტურებთან ერთად. 5. რადიაციული ავარიის შემთხვევაში მარეგულირებელი ორგანო ვალდებულია მიაწოდოს ანგარიში სამინისტროს საქართველოს მთავრობისთვის წარსადგენად, აგრეთვე ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს და ნებისმიერ სხვა ქვეყანას, რომელზედაც შესაძლებელია გავლენა მოახდინოს ავარიის შედეგებმა.“. 23. 34-ე მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,2. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის უსაფრთხოების და მათი ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) უზრუნველყოფის მიზნით საქართველოს მთავრობა აღნიშნულ სფეროში აყალიბებს ეროვნულ სტრატეგიას. 3. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ეროვნული სტრატეგიის განხორციელებისას მარეგულირებელი ორგანო, უზრუნველყოფს უსაფრთხოებისა და დაცულობის მოთხოვნების შესრულებას ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს რადიოაქტიური ნარჩენების მავნე ზემოქმედებისაგან დასაცავად.“. 24. 36-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,2. რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი დასაშვებია მხოლოდ მარეგულირებელი ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე.“. 25. 37-ე მუხლის მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,3. აკრძალულია რადიოაქტიური მასალების გადაზიდვა მარეგულირებელი ორგანოს მიერ გაცემული შესაბამისი ლიცენზიის გარეშე.“. 26. 39-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „2. რადიოაქტიური მასალების ექსპორტის საფუძველია მარეგულირებელი ორგანოს მიერ ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით გაცემული ნებართვა.“. 27. მე-40 მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური მასალების იმპორტი დაშვებულია მარეგულირებელი ორგანოს მიერ გაცემული ნებართვის საფუძველზე. ნებართვის გაცემის პროცედურა დადგენილია ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით.“. 28. 41-ე მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური მასალების ტრანზიტი დაშვებულია მარეგულირებელი ორგანოს მიერ გაცემული ნებართვის საფუძველზე. ნებართვის გაცემის პროცედურა დადგენილია ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით.“. 29. 42-ე მუხლის: ა) მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,2. ბირთვული და რადიაციული ობიექტის მიმართ დეკომისიის მოთხოვნები დგინდება ,,ტექნიკური რეგლამენტით - „რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მოპყრობის წესი“-თ“; ბ) მე-3 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,3. დეკომისიის პროცესში ბირთვული და რადიაციული ობიექტი ექვემდებარება მარეგულირებელ კონტროლს მანამ, სანამ ლიცენზიის მფლობელი არ წარუდგენს მარეგულირებელ ორგანოს დეკომისიის გეგმით განსაზღვრული საბოლოო მდგომარეობის მიღწევის და ნებისმიერი დამატებითი სამართლებრივი მოთხოვნის შესრულების მტკიცებულებებს.“ . 30. 43-ე მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,2. თუ არსებულმა გარემოებებმა განაპირობა მნიშვნელოვანი ცვლილებები დეკომისიის საწყის გეგმაში, ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია მოახდინოს გეგმის რევიზია და მისი განახლება შეცვლილი გარემოებების ასახვით. დეკომისიის განახლებული გეგმა წარედგინება მარეგულირებელ ორგანოს.“. 31. 43-ე მუხლის მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,4. მარეგულირებელი ორგანო ახორციელებს სახელმწიფო კონტროლს იმ დეკომისირებული ბირთვული და რადიაციული ობიექტების განლაგების ადგილებზე, რომლებიც დასაშვებია შეზღუდული გამოყენებისათვის.“. 32. 45-ე მუხლის მე-3 პუნქტის ,,ე“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ე) ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების ეფექტიანი განხორციელებისათვის საქართველოში ბირთვული მასალების აღრიცხვისა და კონტროლის სახელმწიფო სისტემის შექმნასა და დანერგვას „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიებთან დაკავშირებული საქმიანობის განხორციელების წესის“ დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის ბრძანებით.“. 33. 47-ე მუხლის პირველი პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,1. შეთანხმებიდან და დამატებითი ოქმიდან გამომდინარე, მარეგულირებელი ორგანოს უფლებამოსილ წარმომადგენელს და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მიერ დანიშნულ ინსპექტორებს აქვთ ნებისმიერ ობიექტზე ან მის ნაგებობაში დაშვების, ასევე ლიცენზიით განსაზღვრული საქმიანობის შემოწმების უფლება.“. 34. 48-ე მუხლის: ა) ,,ბ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ბ) მარეგულირებელ ორგანოს დადგენილი წესით, დროულად და შესაბამისი ფორმით წარუდგინონ დოკუმენტები არსებული ბირთვული მასალების შესახებ;“; ბ) ,,დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,დ) მარეგულირებელ ორგანოს მიაწოდონ ინფორმაცია ობიექტის პროექტ-განლაგების შესახებ, შეტანილი ნებისმიერი ცვლილების გათვალისწინებით;“; გ) ,,ვ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,ვ) მარეგულირებელ ორგანოსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დადგენილი წესით წარუდგინონ წინასწარი შეტყობინება ბირთვული მასალების ან მათთან დაკავშირებული აღჭურვილობის იმპორტის ან ექსპორტის თაობაზე;“; დ) ,,თ“ და ,,ი“ ქვეპუნქტები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,თ) დაუყოვნებლივ აცნობონ მარეგულირებელ ორგანოსა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაშვებული ზღვრების ზევით ბირთვული მასალების დანაკარგის შესახებ; ი) მარეგულირებელ ორგანოს დადგენილი წესით გაუგზავნონ ინფორმაცია დაგეგმილი სამომავლო საქმიანობის შესახებ.“. 35. 53-ე მუხლის მე-6 პუნქტს დაემატოს შემდეგი შინაარსის ,,თ“ ქვეპუნქტი: ,,თ. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს მიერ გაწეული მომსახურების სახეებისა და საფასურის დამტკიცების შესახებ.“. მუხლი 2. გარდაიქმნას საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტი საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს სისტემაში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოდ. მუხლი 3. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო ჩაითვალოს სამინისტროს საქართველოს ბირთვული და გარემოსა და რადიაციული ბუნებრივი რესურსების უსაფრთხოების დაცვის დეპარტამენტის უფლებამონაცვლედ მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ნაწილში. მუხლი 4. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ 2016 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს შექმნასთან დაკავშირებული შესაბამისი სამართლებრივი ღონისძიებების განხორციელება. აქტების გამოცემა და აუცილებელი ორგანიზაციული მუხლი 5. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრომ უზრუნველყოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის გარდაქმნის პროცესში აღრიცხული ქონების გადაცემა საჯარო სამართლის იურიდიული პირისთვის ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოსთვის საქართველოს კანონ- მდებლობით დადგენილი წესით. მუხლი 6. საქართველოს მთავრობამ და აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამისმა დაწესებულებებმა ამ კანონის ამოქმედებიდან 6 თვის ვადაში უზრუნველყონ შესაბამისი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების ამ კანონთან შესაბამისობა. ამასთანავე, არსებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას მათში ცვლილებების შეტანამდე ან მათ გაუქმებამდე. მუხლი 7. 1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის მე-2-მე-5 მუხლებისა, ამოქმედდეს 2016 წლის 1 იანვრიდან. 2. ამ კანონის მე-2-მე-5 მუხლები ამოქმედდეს ამ კანონის გამოქვეყნებისთანავე. საქართველოს პრეზიდენტი გიორგი მარგველაშვილი
განმარტებითი ბარათი
გ ა ნ მ ა რ ტ ე ბ ი თ ი ბ ა რ ა თ ი საქართველოს კანონპროექტზე ,,ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის თაობაზე ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი კანონპროექტის შემუშავება განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით: ,,ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების” შესახებ სქართველოს კანონის მოქმედი რედაქციის მიხედვით, ბირთვულ და რადიაციულ უსაფრთხოებაზე უშუალო კონტროლს ახორციელებს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ბირთვული და რადიაცული უსაფრთხოების დეპარტამენტი. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირების ეფექტიანად განხორციელების მიზნით, მიზანშეწონილად ჩაითვალა სახელმწიფო რეგულირების განმახორციელებელი ორგანოს დამოუკიდებლობის ხარისხის გაზრდა. ,,სააკაძის რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხთან დაკავშირებულ ზოგიერთ ღონისძიებათა შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2013 წლის 27 ნოემბრის N1599 განკარგულების თანახმად, შემუშავებული წინადადების საფუძველზე, მიღებულ იქნა საქართველოს მთავრობის 2015 წლის 13 მარტის N528 განკარგულება „ქვეყანაში რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის მოწესრიგების მიზნით განსახორციელებელი ზოგიერთი ღონისძიების შესახებ“, რომლის მიხედვითაც, საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს დაევალა საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტის საჯარო დაცვის სამინისტროს სამართლის ბირთვული იურიდიულ პირად და რადიაცული გარდაქმნასთან უსაფრთხოების დაკავშირებული ღონისძიებების განხორციელება, ასევე განისაზღვრა განკარგულებით გათვალისწინებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირსათვის რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის უფლებამოსილების მინიჭებისა და სააკაძის რადიოაქტიური ნაჩენების სამარხისა და რადიოაქტიური ნარჩენების საცავის (სსიპ - ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ე.ანდრონიკაშვილის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტთან არსებული) აღნიშნული იურიდიული პირისათვის გადაცემის საკითხები. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად გარდაქმნა გაზრდის სამსახურის დამოუკიდებლობის ხარისხს, რითაც საქართველო გადადგამს ნაბიჯს საერთაშორისო კონვენციებით აღებული ვალდებულებების და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს რეკომენდაციების შესრულების მიმართულებით (ბირთვული მასალების ფიზიკური დაცვის კონვენცია, ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს შემფასებელი მისიების დასკვნები და სხვა). მაგალითისათვის, ბირთვული მასალის ფიზიკური დაცვის კონვენციის შესწორება (რატიფიცირებულია 2012 წლის 20 მარტს) საქართველოს ავალდებულებს, რომ ქვეყანაში შეიქმნას ან დაინიშნოს კომპეტენტური ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება საკანონმდებლო და მარეგულირებელი ჩარჩოს შექმნაზე და რომელსაც მინიჭებული ექნება შესაბამისი უფლებამოსილება დაკისრებული ვალდებულებების შესასრულებლად და გადაეცემა აუცილებელი ფინანსური და ადამიანური რესურსები (პრინციპი D). წარმოდგენილი კანოპროექტის თანახმად, განხორციელდება საქართველოს გარემოსა და და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის გარდაქმნა საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოდ, რომელიც განახორციელებს როგორც ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის სახელმწიფო რეგულირებას. ამავდროულად გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ფუნქციის ეფექტიანი განხორციელების მიზნით სააგენტოს სისტემაში შეიქმნება რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტი. წარმოდგენილი კანონპროექტით განსაზღვრულია, რომ რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტის უფროსს თანამდებობაზე დანიშნავს და თანამდებობიდან გაათავისუფლებს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი. მსგავსი ჩანაწერი განპირობებულია პირველ ყოვლისა იმ გარემოებით, რომ მაქსიმალურად იქნეს გარანტირებული რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ფუნქციის მქონე ვალდებულება შესაბამისი ქვეყანას სტრუქტურული ეკისრება ერთეულის დამოუკიდებლობა. საწვავთან მოპყრობის ,,გამოყენებულ აღნიშნული უსაფრთხოებისა და რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მოპყრობის უსაფრთხოების შესახებ“ გაერთიანებული კონვენციის მე-20 მუხლის მეორე პუნქტიდან გამომდინარე, კერძოდ, კონვენციის ხელშემკვრელი მხარეები ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ იმ ორგანოს (მისი სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად) ეფექტიანი დამოუკიდებლობა მარეგულირებელი ფუნქციის განხორციელებისას, რომლის უშუალო კომპეტენციასაც განეკუთვნება რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა. შესაბამისად, იმისათვის რომ უზრუნველყოფილი იქნას რადიოაქტიური ნარჩენების მართვაზე უფლებამოსილი ერთეულის დამოუკიდებლობა და მისი ფუნქციების ეფექტიანი განხორციელება, რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტი უშუალოდ იქნება ანგარიშვალდებული მინისტრის წინაშე და მასვე წარუდგენს ანგარიშს ყოველ 6 თვეში ერთხელ გაწეული საქმიანობის თაობაზე. აქვე აღსანიშნავია, რომ წარმოდგენილი საკანონმდებლო ცვლილებების შედეგად მოხდება კომპეტენციებისა და ფუნქციების გადანაწილება სამინისტროსა და საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს შორის, რის შედეგადაც, ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის რეგულირებას და ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების კონტოლს განახორციელებს სსიპ რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო, ხოლო სააგენტოზე ბირთვული და სახელმწიფო კონტროლის განხორციელებას უზრუნველყოფს სამინისტრო. ყოველივე ზემოთქმულის გათვალისწინებით აუცილებელია, რომ ქვეყანაში არსებობდეს ბირთვულ და რადიაციულ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი ერთი ორგანო, რომელიც მის სისტემაში არსებული რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტის მეშვეობით, ასევე უზრუნველყოფს რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის სისტემის ფუნქციონირებას. ამდაგვარი მიდგომით მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდება ქვეყანაში მოსახლეობაზე/გარემოზე მაიონებელი გამოსხივების წყაროების მავნე ზემოქმედების კონტროლი, ხელი შეეწყობა სახელმწიფოს მიერ საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულებას და მაქსიმალურად ამაღლდება ქვეყანაში ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების ხარისხი. ა.ბ) კანონპროექტის მიზანი კანონპროექტის მიზანია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირების მიზნით სამინისტროს სისტემაში საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს შექმნა და მისი კომპეტენციების განსაზღვრა. აგრეთვე სააგენტოს სისტემაში არსებული რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტისათვის რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის სფეროში შესაბამისი კომპეტენციების განსაზღვრა. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი კანონპროექტი ითვალისწინებს ცვლილებებს ტერმინთა განმარტებების ნაწილში, კერძოდ, ტექნიკურად სწორდება ცალკეულ ტერმინთა განმარტება, ემატება ახალი ტერმინების განმარტებანი, ახლებური რედაქციით ყალიბდება რადიოაქტიური ნარჩენის ცნება, ამასთან, განიმარტება ტერმინები, რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხი, საცავი და რადიოაქტიური ნარჩენების შესანახი. კანონპროექტით, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირების მიზნით სამინისტროს სისტემაში იქმნება საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო, რომელიც წარმოადგენს მარეგულირებელ ორგანოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში. იმ გარემოების გათვალისწინებით,რომ სამინისტროს ნაცვლად ბირთვული და რადიციული უსაფრთხოების სფეროში მარეგულირებელ ორგანოდ განისაზღვრება სსიპ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო, შესაბამისად, ტექნიკურად ჩასწორდა კანონპროექტის ის მუხლები, სადაც მითითებული იყო სამინისტროს ცალკეული უფლებამოსილებები და სამინისტროს ნაცვლად მიეთითა ტერმინი ,,მარეგულირებელი ორგანო“. ამასთან, კანონპროექტით ნათლად გაიმიჯნა სამინისტროსა და სააგენტოს უფლებამოვალეობები, როგორც ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში, ასევე რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის მიმართულებით. გამორიცხული იქნა უფლებამოსილებათა დუბლირება სააგენტოსა და სამინისტროს შორის. მკაფიოდ ჩამოყალიბდა სააგენტოს ფუნქციები ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროს რეგულირების, ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ავტორიზაციის, შესაბამისი კონტროლის ღონისძიებების განხორციელების, რადიაციულ ავარიებზე რეაგირების და რადიოაქტიურ ნარჩენების მართვის თვალსაზრისით. ამასთან, რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ფუნქციის განხორციელების მიზნით, სააგენტოს სისტემაში შეიქმნება რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის დეპარტამენტი, რომელიც იმისათვის რომ ეფექტიანად განახორციელოს რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა, ამასთან უზრუნველყოფილი იქნას მისი დამოუკიდებლობა გარკვეულწილად, დეპარტამენტი უშუალოდ ანგარიშვალდებული იქნება მინისტრის წინაშე და მასვე წარუდგენს ანგარიშს კომპტენციის ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის თაობაზე. ფუნქციების ასეთი ნათლად ჩამოყალიბება მიმართულია, რომ რესურსების ეკონომიური გამოყენებით მაქსიმალურად უზრუნველყოფილი იქნას ქვეყნის ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოება რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ფუნქციის გათვალისწინებით. ამასთან, წარმოდგენილი კანონპროექტით, ახლებური რედაქციით ყალიბდება მე-8 მუხლი, რომლის მოქმედი რედაქცია მოიცავს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების უფლებამოსილებებს. აღნიშნული მუხლი შესაბამისობაში მოვიდა „ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსი“-ის მოთხოვნებთან. კერძოდ, იმის გათვალისწინებით, რომ მიმდინარეობს არსებული კანონმდებლობის ჰარმონიზაცია ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსთან“, რაც გულისხმობს რომ მუნიციპალიტეტის კონკრეტული უფლებამოსილება ან უნდა გაიწეროს მუნიციპალიტეტის საკუთარ უფლებამოსილებებში, ან განხორციელდეს დელეგირებული უფლებამოსილების სახით მუნიციპალიტეტისათვის გადაცემა, მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული, მე-8 მუხლიდან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების კომპეტენციების სრულად ამოღება. შესაბამისად, მუხლი ჩამოყალიბდა ახლებური რედაქციით, რაც ითვალისწინებს მხოლოდ აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების შესაბამისი ორგანოების კომპეტენციებს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში. ამავდროულად, კანონპროექტით, ახლებური რედაქციით ჩამოყალიბდა მე-9 მუხლის ,,ა“ და ,,თ“ ქვეპუნქტები, კერძოდ, გაიმიჯნა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს უფლებამოსილებები ,,სამხედრო და ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. წარმოდგენილი კანონპროექტით, ცვლილება შედის ასევე 23-ე მუხლის ,,ო“ ქვეპუნქტში, რომელიც ეხება ლიცენზიის მფლობელის მოვალეობებს, კერძოდ, ლიცენზიის მფლობელი დღეს მოქმედი მოცემული ქვეპუნქტის რედაქციის თანახმად, ვალდებული იყო შესაბამისი ფიზიკური ან იურიდიული პირისათვის ტრანსპორტირებისათვის განკუთვნილი რადიოაქტიური მასალები, წყაროები და ნარჩენები გადაეცა საცავში განსათავსებლად, საცავს დაემატა ასევე რადიოაქტიური ნარჩენების შესანახიც, რადგან რადიოაქტიური ნარჩენი შესაძლოა განთავსდეს როგორც საცავში ასევე შესანახშიც. ამასთან, 24-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი თვითმმართველობის კოდექსი“-ის მოთხოვნებთან. შესაბამისობაში მოვიდა „ადგილობრივი ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ინსპექტირების განხორციელების თვალსაზრისით ცვლილებები შევიდა „ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ კანონის VI თავის 25-ე და 26-ე მუხლებში. კერძოდ 25-ე მუხლიდან ამოღებული იქნა პუნქტები, რომელთა მოთხოვნებიც ართულებდა ინსპექტირების განხორციელებას. იგივე შეეხო 26-ე მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტს, სადაც მოიხსნა ლიცენზიის მფლობელის დასაბუთებული შეტყობინების გაგზავნის აუცილებლობა ინსპექტირების ჩატარების წინ. განხორციელდა „ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ კანონის IX თავის მოდიფიცირება (ცვლილებები 34-ე და 36-ე მუხლებში) საერთაშორისო სტანდარტებისა და „რადიოაქტიური ნარჩენების შესახებ“ კანონპროექტის მოთხოვნების შესაბამისად. კანონპროექტის მე-2-მე-4 მუხლები ეხება სამინისტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის სსიპ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოდ გარდაქმნის საკითხებს. კერძოდ, წარმოდგენილი კანონპროექტის მე-3 მუხლის მიხედვით საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტო იქნება საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის უფლებამონაცვლე მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ნაწილში. ამასთან, მე-4 მუხლით განისაზღვრება საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროს ვალდებულება, რომელიც ითვალისწინებს სამინისტრო მიერ სააგენტოსათვის შესაბამისი ქონების გადაცემას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. კანონპროექტის მე-5 მუხლი განსაზღვრავს კანონის ამოქმედების ზოგად ვადას, რაც წარმოადგენს 2016 წლის 1 იანვარს. აქვე კანონპროექტით კეთდება დათქმა, რომ სსიპ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს გარდაქმნასთან დაკავშირებული საკითხები დროულად განსახორციელებლად, მე-2-მე-4 მუხლები ამოქმედდება კანონის გამოქვეყნებისთანავე. ბ) კანონპროექტის ფინანსური დასაბუთება: ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯები დაფინანსდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინიტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის ფუნქციონირებისათვის უკვე არსებული სამინისტროსათვის გამოყოფილი საბიუჯეტო ასიგნების ფარგლებში. ამასთან, იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის გარდაქმნისათვის, 2016 წელს დაგეგმილია სააგენტოს საშტატო ნუსხის გაზრდა 10 ერთეულით და რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის ფუნქციის დამატება, აღნიშნული გამოიწვევს საბიუჯეტო სახსრების გაზრდას დაახლოებით 422 000 ლარით. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე კანონპროექტი არ იწვევს ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილის ცვლილებას. ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: სააგენტოს შექმნისა და ოპერირების ხარჯები 2016 წელს დაფინანსდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, მათ შორის ძირითადი ნაწილი საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინიტროს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის ფუნქციონირებისათვის გათვალისწინებული ასიგნებების ფარგლებში. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტში 2015 წელს გათვალისწინებულია 17 საშტატო ერთეული, რომელთა შრომის ანაზღაურება შეადგენს 312 600 ლარს, გარდა ამისა ავტო სატრანსპორტო, საკანცელარიო და სამეურნე ხარჟჯები დაახლოვებით შეადგენს 200 000 ლარს (დაზუსტებული ციფრების მოტანა შუძლებელია რადგან დეპარტამენტი წარმოადგენს სამინისტროს სტრუქტურულ ერთეულს და ხარჯები არ აღირიცხება ინდივიდუალურად დეპარტამენტისთვის). ამასთანავე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სააგენტოს სრულად გადაეცემა ის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა, რაც გააჩნია დეპარტამენტს და სააგენტოს ფუნქციონირებისათვის არ იქნება დამატებითი რესურსები მოსაძიებელი, (დამატებითი თანამშრომლებისათვის ტექნიკური საშუალებების შეძენა მოხდება პროექტის ფარგლებში). 2016 წელს დაგეგმილია სააგენტოს საშტატო ნუსხის გაზრდა 10 ერთეულით. 27 საშტატო ერთეულის შრომის ანაზღაურება შეადგენს 489 240 ლარს, რაც გულისხმობს 2016 წლისათვის სახელფასო ფონდის გაზრდას 176 640 ლარით. ამასთან, სააგენტოს 2016 წელს ნარჩენების მართვის ფუნქციის შესასრულებლად დასჭირდება დამატებით ხარჯების გაწევა, კერძოდ ორი ობიექტის (მცხეთის რადიოაქტიური ნარჩენების საცავი და სააკაძის რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხი) ფიზიკური დაცვისთვის, დაცვის პოლიციის გაანგარიშებით აუცილებელია დაახლოებით 170 000 ლარი, ასევე აუცილებელი ხარჯები იქნება გასაწევი რადიოაქტიური ნარჩენების მართვისათვის, რაც დაახლოვებით 75 000 ლარს შეადგენს. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტის საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად გარდაქმნა გამოიწვევს 2016 წლის საბიუჯეტო ხარჯების გაზრდას სამინისტროს ასიგნებათა ფარგლებში დაახლოებით 422 000 ლარით (312 600+200 000=512 000 არსებული ხარჯი დეპარტამენტის პირობებში, 512 000+176 640 +170 000+75 000=933 640 სავარაუდო ხარჯი სააგენტოს შემთხვევში, 933 640-512 000=421640). ასევე აღსანიშნავია რადიაოქტიური ნარჩენების ობიექტების დაცვისა და ექსპლოტაციისთვის თანხები გამოყოფილია 2015 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასიგნებათა ფარგლებში და საბოლოო ჯამში სახელმწიფო ბიუჯეტში გათვალისწინებულია აღნიშნული თანხებიც. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები: კანონპროექტის მიღება არ გამოიწვევს სახელმწიფოსათვის ახალი ფინანსური ვალდებულებების წარმოქმნას. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართ ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება: კანონპროექტის მიღება ნაწილობრივ გამოიწვევს ფინანსურ შედეგებს იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც გავრცელდება კანონპროექტის მოქმედება. აღსანიშნავია, რომ კანონპროექტი ითვალისწინებს საქართველოს მთავრობის მიერ იმ მომსახურების სახეებისა და საფასურის ოდენობების დაწესებას, რასაც გასწევს სააგენტო სერვისების გაუმჯობესების შემთხვევაში. აღნიშნული მომსახურების სახეები და ოდენობები ძირითადად ეხება სააგენტოს მიერ ლიცენზიებისა და ნებართვების გაცემისათვის გადასახდელი საფასურის ოდენობებს, მაგალითად ამ დოკუმენტების დაჩქარებული წესით გაცემის შემთხვევაში. თუმცა, წინასწარ შეუძლებელია იმის განსაზღვრა, რა თანხის გადახდა მოუწევს ლიცენზიის ან ნებართვის მაძიებელს, მაგალითად, იმ შემთხვევაში თუ დაჩქარებული წესით სურს მიიღოს ნებართვა ან ლიცენზია. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის ოდენობა და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი კანონპროექტი ითვალისწინებს საქართველოს მთავრობის მიერ იმ მომსახურების სახეებისა და საფასურის ოდენობების დაწესებას, რომელიც უნდა განახორციელოს საგაანტომ, დამატებითი სერვისების მიწოდების გზით შესაბამისი ლიცენზიანტებისათვის, რაც ძირითადად გულისხმობს გაუმჯობესებული (ელექტრონული) და დაჩქარებული სერვისების დანერგვას, ლიცენზიანტების მიერ გადახდილი მომსახურების საფასური მიმართული იქნება სააგენტოს ანგარიშზე, რაც საშუალებას მოგვცემს დავზოგოთ საბიუჯეტო სახსრები სააგენტოს მომავალი ფუნქციონირებისათვის. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის დირექტივებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის დირექტივებს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან: კანონპროექტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალხმრივ ხელშეკრულებებს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები. დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/ დაწესებულება, ექსპერტები, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის (დაწესებულების) ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა. ან/და
იმ მუხლების მოქმედი რედაქცია, რომლებშიც წარმოდგენილი კანონპროექტით შედის ცვლილება
იმ მუხლების მოქმედი სრული რედაქცია, რომელშიც წარმოდგენილი კანონპროექტით შედის ცვლილება ,,ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ“ მუხლი 3. ტერმინთა განმარტებანი 1. ავარიული დასხივება – ფიზიკური პირის მიერ საგანგებო სიტუაციის დროს მიღებული დასხივება. საგანგებო სიტუაციის შედეგების შერბილების ღონისძიებების მონაწილე პირებისთვის იგი არის საგანგებო სიტუაციით განპირობებული არაგეგმური და მუშაობის ნორმალურ პირობებში მიღებული დასხივებების ჯამური მნიშვნელობა. 2. ავარიული სიტუაციის ზონა – განსაზღვრული ზონა, სადაც ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნათა შესაბამისად ხორციელდება განსაკუთრებული ზომები რადიაციული ავარიის შედეგების შესამცირებლად. 3. ავტორიზაცია – ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის განხორციელებისათვის მარეგულირებელი ორგანოს მიერ უფლებამოსილების მინიჭების მიზნით შესაბამისი დოკუმენტის (ლიცენზიისა და ნებართვის) გაცემის პროცედურა. 4. ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიები − ვალდებულებათა სისტემა, რომელსაც საფუძვლად უდევს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსა (აესს) და მის წევრ ქვეყნებს შორის შეთანხმება, რომლის თანახმადაც, წევრმა ქვეყანამ არ უნდა გამოიყენოს ბირთვული მასალები სამხედრო მიზნით, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო კი უფლებამოსილია გააკონტროლოს წევრი ქვეყნის მიერ ამ შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება. 5. ბირთვული და რადიაციული ობიექტი − ობიექტი (ნაგებობებისა და აღჭურვილობის ჩათვლით), სადაც ხორციელდება მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობა. 6. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოება − ორგანიზაციული და ტექნიკური ზომების ერთობლიობა, რომელიც უზრუნველყოფს ადამიანისა და გარემოს დაცვას მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან. 7. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასება − ლიცენზირებადი საქმიანობის ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ყოვლისმომცველი შეფასება. 8. ბირთვული (ხლეჩადი) მასალა − ურანი-233; ურანი-235-ით ან ურანი-233-ით გამდიდრებული ურანი; ამ იზოტოპების შემცველი ურანი, რომლის შემადგენლობა ემთხვევა ბუნებრივს, მაგრამ რომელიც არ არის მადანი ან მადნის ნარჩენი; გაღარიბებული ურანი; პლუტონიუმი, გარდა პლუტონიუმ-238-ისა, რომელშიც იზოტოპური კონცენტრაცია აღემატება 80%-ს; თორიუმი მეტალური, შენადნობის, სინჯის, ქიმიური მინარევის ან კონცენტრატის სახით; ნებისმიერი მასალა, რომელიც ხდება ხლეჩადი მის შემადგენლობაში მყოფი იზოტოპების ნეიტრონებთან ურთიერთქმედებისას და რომელიც წარმოქმნის მაიონებელ გამოსხივებას ბირთვული ხლეჩადი პროცესის დროს. 9. ბუნებრივი გამოსხივება − ბუნებაში არსებული რადიონუკლიდების გამოსხივების და კოსმოსური გამოსხივების ერთობლიობა. 10. დაკვირვების ზონა – ზონა, რომელიც არ არის საკონტროლო ზონა და სადაც ხორციელდება პროფესიული დასხივების მონიტორინგი, მიუხედავად რადიაციული დაცვისა და უსაფრთხოების სპეციალური მოთხოვნების არარსებობისა. 11. დასაშვები დოზური ზღვარი – ინდივიდის მიერ პრაქტიკული საქმიანობის განხორციელების შედეგად მაიონებელი გამოსხივების მიღებული დოზის ზღვრული მნიშვნელობა, რომელიც არ უნდა იყოს გადამეტებული. 12. დეკომისია – ადმინისტრაციულ და ტექნიკურ ღონისძიებათა ერთობლიობა, რომელიც გამიზნულია ბირთვული და რადიაციული ობიექტის (გარდა რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხისა, იმ ობიექტებისა, სადაც განლაგებულია მაიონებელი გამოსხივების მაგენერირებელი მოწყობილობები, სამთო მრეწველობის ნარჩენებისა და რადიოაქტიური წყაროების გადამამუშავებელი იმ საწარმოებისა, რომლებმაც შეიძლება შეწყვიტონ საქმიანობა დეკომისიის გარეშე) მთლიანად ან ნაწილობრივ მარეგულირებელი კონტროლიდან გამოყვანისთვის. 13. კვალიფიციური ექსპერტი − ფიზიკური პირი, რომელიც შესაბამისი სტრუქტურებისგან მიღებული სერტიფიკატის, პროფესიული ლიცენზიის ან აკადემიური კვალიფიკაციისა და გამოცდილების საფუძველზე, დადგენილი წესით აღიარებულია შესაბამის სფეროში ექსპერტიზის ჩატარების უფლების მქონე პირად. 14. მაიონებელი გამოსხივება – გამოსხივება, რომელსაც აქვს გარემოში იონური წყვილების წარმოქმნის უნარი. 15. მაიონებელი გამოსხივების გენერატორი – დანადგარი, ასევე მისი ნაწილი, რომელიც არ შეიცავს რადიოაქტიურ მასალებს, მაგრამ ტექნიკური მონაცემების საფუძველზე შეუძლია მაიონებელი გამოსხივების გენერირება. 16. მაიონებელი გამოსხივების წყარო − რადიოაქტიური ნივთიერება, მისი შემცველი ან მაგენერირებელი მოწყობილობა, რომელიც ასხივებს ან აქვს უნარი, დასხივებისას გამოიწვიოს ნივთიერების იონიზაცია. 17. მარეგულირებელი კონტროლი − მარეგულირებელი ორგანოს მიერ ბირთვული და რადიაციული ობიექტების ან საქმიანობის კონტროლისა და რეგულირების ნებისმიერი ფორმა, რომლის მიზანია მაიონებელი გამოსხივებისაგან დაცვის ან/და რადიოაქტიური წყაროების უსაფრთხოების და დაცულობის არსებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენა. 18. მარეგულირებელი ორგანო − საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტრო (შემდგომ – სამინისტრო). 19. მონიტორინგის ზონა − ზონა, რომლის სხვადასხვა უბანზე ხდება დასხივების დოზისა და დაბინძურების დონის გაზომვა დასხივების კონტროლის ან/და შეფასების მიზნით. 20. მოსახლეობის დასხივება − ფიზიკური პირების დასხივება მაიონებელი გამოსხივების წყაროს ზემოქმედების შედეგად, გარდა პროფესიული, სამედიცინო და ადგილობრივი ბუნებრივი ნორმალური ფონური გამოსხივებით განპირობებული დასხივებისა. 21. მუშაკი − ფიზიკური პირი, რომელიც ამ კანონით რეგულირებადი საქმიანობის ფარგლებში მუშაობს მაიონებელ გამოსხივებასთან. 22. ოპერატორი − ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელსაც წარდგენილი აქვს განცხადება ან შეტყობინება ამ კანონით რეგულირებადი საქმიანობის განხორციელების უფლების მისაღებად ან მიღებული აქვს ამგვარი უფლება. 23. პროფესიული დასხივება − მუშაკის მიერ პროფესიული საქმიანობის განხორციელების დროს მიღებული დასხივება, გარდა რეგულირებიდან გამორიცხული გამოსხივებისა და რეგულირებიდან განთავისუფლებული რადიოაქტიური წყაროებიდან ან საქმიანობის შედეგად მიღებული დასხივებისა. 24. რადიაციული ავარია − მოულოდნელი შემთხვევა, ბირთვული და რადიაციული ობიექტის მართვაში დაშვებული შეცდომების, აღჭურვილობის გაუმართავობისა და სხვა დარღვევების ჩათვლით, რომელთა შედეგების უგულებელყოფა შეუძლებელია რადიაციული დაცვისა და უსაფრთხოების თვალსაზრისით. რადიაციული ავარია შესაძლებელია იყოს საობიექტო, ადგილობრივი, ეროვნული ან ტრანსსასაზღვრო მასშტაბის. 25. რადიაციული დასხივება − ქმედება ან პირობები, რომლის (რომელთა) დროსაც ადამიანი იმყოფება მაიონებელი გამოსხივების ზემოქმედების ქვეშ. რადიაციული დასხივება შეიძლება იყოს გარეგანი (დასხივება სხეულის გარეთ არსებული წყაროებიდან) და შინაგანი (დასხივება სხეულის შიგნით არსებული წყაროებიდან). 26. რადიაციული დაცვის პროგრამა − ლიცენზიის მაძიებლის ან ლიცენზიის მფლობელის მიერ წარდგენილი იმ დოკუმენტების ერთობლიობა, რომლებიც ადასტურებს მის მიერ კონკრეტული სახის ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ამ კანონით განსაზღვრული რადიაციული უსაფრთხოების ღონისძიებების უზრუნველყოფის გარანტიებს. 27. რადიაციული ინციდენტი − დაუგეგმავი შემთხვევა, რომელიც განპირობებულია ოპერატორის შეცდომით, მოწყობილობის გაუმართავობით; წინასაავარიო სიტუაცია, რადიოაქტიური წყაროს დაკარგვა, უნებართვო ქმედება, როგორც წინასწარგანზრახული, ისე უნებლიე, რომლის შედეგების უგულებელყოფა შეუძლებელია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის თვალსაზრისით. 28. რადიაციული რისკი − საფრთხის, საშიშროების, არსებული ან პოტენციური დასხივების შედეგად წარმოქმნილი მავნე შედეგების ალბათობა. 29. რადიოაქტიური დაბინძურება − ნებისმიერ ზედაპირზე, მყარ, თხევად ან აიროვან მასალებში რადიოაქტიური ნივთიერებების არსებობა, სადაც მათი არსებობა არ არის მოსალოდნელი და სასურველი, ასევე პროცესები, რომლებიც ხელს უწყობს მათ შემდგომ განვითარებას. 30. რადიოაქტიური ნარჩენი − რადიოაქტიური მასალა, რომლის შემდგომი გამოყენება არ არის გათვალისწინებული. 31. რადიოაქტიური ნივთიერება – ნივთიერება (რადიოაქტიური წყარო ან მასალა), რომელიც ჩვეულებრივ პირობებში არის მაიონებელი გამოსხივების წყარო. 32. რეგულირებიდან ამოღება – მარეგულირებელი ორგანოს მიერ რადიოაქტიური მასალების ან ბირთვული და რადიაციული ობიექტების ამოღება შემდგომი რეგულირების სფეროდან, დაშვებული საქმიანობების ფარგლებში. 33. რეგულირებიდან ამოღების დონე − მარეგულირებელი ორგანოს მიერ დადგენილი დონე, გამოხატული კუთრი აქტივობის ან სრული (მთლიანი) აქტივობის ერთეულებში, რომლის მიღწევისას ან რომელზე უფრო დაბალი მაჩვენებლის არსებობისას რადიაციული წყარო შესაძლებელია ამოღებულ იქნეს რეგულირებიდან. 34. რეგულირებიდან გამორიცხვა – დასხივების განსაკუთრებული კატეგორიების გამიზნული გამორიცხვა კონტროლის სფეროდან. ამგვარი დასხივება აღინიშნება ტერმინით „გამორიცხული დასხივება“. 35. რეგულირებიდან განთავისუფლება − შემთხვევა, როდესაც უსაფრთხოების ნორმების ზოგიერთი მოთხოვნა შეიძლება უგულებელყოფილ იქნეს. 36. რეგულირებიდან განთავისუფლების დონე − მარეგულირებელი ორგანოს მიერ დადგენილი სიდიდე, გამოხატული კუთრი აქტივობის, სრული აქტივობის, დოზის სიმძლავრის ან რადიაციული ენერგიის ერთეულებში, რომლის მიღწევისას ან რომლის ქვემოთ რადიაციული წყარო შესაძლებელია ამოღებულ იქნეს კონტროლის სფეროდან. 37. საგანგებო სიტუაცია − ბირთვულ და რადიაციულ ობიექტზე, გარკვეულ ტერიტორიაზე ან აკვატორიაში ბუნებრივი მოვლენების, სტიქიური უბედურების, ხანძრის, ავარიის, კატასტროფის ან სხვა სახის უბედურების, აგრეთვე დაზიანების საბრძოლო საშუალებათა გამოყენების შედეგად წარმოქმნილი სიტუაცია, როდესაც ირღვევა ადამიანთა ცხოვრებისა და საქმიანობის ნორმალური პირობები, საფრთხე ემუქრება მათ სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, ზარალდება მოსახლეობა და ზიანდება ბუნებრივი გარემო. 38. საკონტროლო ზონა − განსაზღვრული ზონა, რომელშიც პროფესიული დასხივების (დასხივება, მიღებული ბირთვული და რადიაციული ობიექტის ნორმალური მუშაობის რეჟიმში) კონტროლის მიზნით შემოღებულია ან შესაძლებელია შემოღებულ იქნეს დაცვის სპეციალური ზომები ან უსაფრთხოების მოთხოვნები, რათა ნორმალურ სამუშაო პირობებში თავიდან იქნეს აცილებული რადიოაქტიური დაბინძურების გავრცელება და დასხივება, ასევე შეიზღუდოს პოტენციური დასხივების დონე. 39. სამედიცინო დასხივება − დასხივება, რომელსაც იღებს: პაციენტი სამედიცინო დიაგნოსტიკის ან მკურნალობის დროს; პირი, რომელიც გამიზნულად და ნებაყოფლობით ეხმარება პაციენტს კომფორტული პირობების შექმნაში (გარდა პროფესიული დასხივების ქვეშ მყოფი პირისა); სტუდენტი და მოხალისე, რომლებიც სწავლების ფარგლებში ჩართული არიან სამედიცინო-ბიოლოგიურ პროგრამებში. 40. უკონტროლო (უპატრონო) რადიოაქტიური წყარო − რადიოაქტიური წყარო, რომელიც არ იმყოფება სახელმწიფო კონტროლის ქვეშ (ეს წყარო ან არასდროს ყოფილა მარეგულირებელი კონტროლის ქვეშ, ანდა იქნა მიტოვებული, დაკარგული ან გადაადგილებული, ან/და მასზე განხორციელდა უკანონო ქმედება). 41. ფიზიკური დაცვა − ავტორიზებულ ობიექტებზე მაიონებელი გამოსხივების წყაროების დაცვის ღონისძიებათა სისტემა, რომელიც მიმართულია ბირთვული და რადიოაქტიური მასალების მიტაცების ან უკანონო გადატანის აღკვეთისკენ ან ამ სისტემის მიმართ საბოტაჟის დაუშვებლობისკენ. 42. ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) სისტემა − სამართლებრივი, კვლევითი და საინჟინრო ღონისძიებები, რომელთა მიზანია ბირთვული ტერორიზმის, ბირთვული და რადიოაქტიური მასალების დატაცების ან მათთან არაკანონიერი მოპყრობის თავიდან აცილება. 43. შეტყობინება − შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოსათვის ან საერთაშორისო ორგანიზაციისათვის დროულად წარდგენილი ანგარიში საგანგებო სიტუაციის ან შესაძლო საგანგებო სიტუაციის დეტალების აღწერით; ან ზომები, რომლებიც გატარებულ იქნა საგანგებო სიტუაციის შედეგად შექმნილი პირობების გასარკვევად, ამ სიტუაციაზე რეაგირების პასუხისმგებლობის მქონე ყველა ორგანიზაციისთვის განგაშის რეჟიმში შეტყობინების მიზნით. 44. ჩარევა − ქმედება, რომლის მიზანია იმ მაიონებელი გამოსხივების წყაროებით განპირობებული დასხივების ან დასხივების პოტენციური რისკის შემცირება ან თავიდან აცილება, რომლებიც არ იმყოფებიან კონტროლის ქვეშ ან არ კონტროლდებიან რადიაციული ავარიის შემდეგ. მუხლი 6. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირება 1. ბირთვული და ახორციელებს სამინისტრო. რადიაციული უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირებას 2. სამინისტროს სისტემაში ბირთვულ და რადიაციულ უსაფრთხოებაზე უშუალო კონტროლს ახორციელებს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების დეპარტამენტი (შემდგომ − დეპარტამენტი). 3. სამინისტრო, როგორც მარეგულირებელი ორგანო, პასუხისმგებელია მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან ადამიანისა და გარემოს დაცვაზე, ამ კანონით რეგულირებადი საქმიანობების სახელმწიფო კონტროლზე, დასხივების დოზური ზღვრების დადგენაზე, მარეგულირებელი ღონისძიებებისათვის საკანონმდებლო საფუძვლებისა და ნორმატიული აქტების მომზადებაზე, საქართველოს ტერიტორიაზე რადიაციული სიტუაციის კონტროლზე, რადიაციული ავარიების თავიდან აცილებისათვის აუცილებელი ღონისძიებების დაგეგმვაზე და მათ კონტროლზე, საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების გეგმების დამტკიცებაზე, ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) უზრუნველყოფის სამართლებრივი საფუძვლების შექმნაზე. სამინისტრო უზრუნველყოფს დაინტერესებული ქვეყნებისათვის ინფორმაციის მიწოდებას საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მეშვეობით. სამინისტრო უფლებამოსილია დაამყაროს პირდაპირი კონტაქტი ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთან (აესს) როგორც ყოველდღიური საქმიანობის რეჟიმში, ისე საგანგებო სიტუაციებში საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს გარეშე, მისი შემდგომ ინფორმირებით. მუხლი 7. მარეგულირებელი ორგანოს ძირითადი ფუნქციები ამ კანონის მე-6 მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული პასუხისმგებლობის ფარგლებში სამინისტრომ უნდა განახორციელოს: ა) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების, შეთანხმებებისა და საქართველოს კანონმდებლობის შესრულების უზრუნველყოფა; ბ) რადიაციული უსაფრთხოების რეგულირების სფეროში კანონპროექტებისა და სხვა ნორმატიული აქტების შემუშავება; გ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო რეგულირება და კონტროლი; დ) ამ კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ბირთვული და რადიაციული საქმიანობების ავტორიზაცია; ე) ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, გარემოს მდგომარეობის, მაიონებელი გამოსხივების წყაროების, ბირთვული მასალებისა და დასხივების გამომწვევი საქმიანობის კონტროლი; ამ მიზნით ინსპექტირების განხორციელება ამ კანონის VI თავით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად; ვ) ამ კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული რეგულირებიდან ამოღებული, განთავისუფლებული და გამორიცხული რადიოაქტიური წყაროებისა და საქმიანობების დონეებისა და კრიტერიუმების დადგენა; ზ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში ჩართული სახელმწიფო, კერძო და არასამთავრობო ორგანიზაციების საქმიანობების კოორდინაცია; თ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პროგრამების განხორციელების კონტროლი; ი) რადიოაქტიური მასალების, მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების, რადიოაქტიური ნარჩენების, მათი მფლობელი ლიცენზირებული ორგანიზაციების და პროფესიული დოზების უწყებრივი რეესტრის შექმნა და მისი წარმოების წესის დამტკიცება; კ) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან შეთანხმებით რადიაციულ ავარიებზე საგანგებო რეაგირების გეგმისა და შესაბამისი პროცედურების შემუშავება და დამტკიცება; ლ) ადგილობრივ რადიაციულ ავარიებზე საგანგებო რეაგირების გეგმების დამტკიცება; მ) მნიშვნელოვანი რადიაციული ავარიების შემთხვევაში საგანგებო სიტუაციების მართვის სამთავრობო კომისიისთვის ან/და კრიზისების მართვის საუწყებათაშორისო ოპერატიული ცენტრისთვის შესაბამისი რეკომენდაციების წარდგენა; ნ) საერთაშორისო ორგანიზაციებთან კავშირის განხორციელება და მათთვის რადიაციული სიტუაციის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდების წესის შესახებ დებულების შემუშავება; ო) მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ობიექტის მშენებლობისათვის გამოყოფილი მიწის ნაკვეთის და პროექტის ექსპერტიზის წესის დადგენა კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით „რადიაციული უსაფრთხოების ნორმები და ძირითადი მოთხოვნები მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი“; პ) ლიცენზიატის გაკოტრების შემთხვევაში, საჭიროებისამებრ, შესაბამისი კომპეტენტური ორგანიზაციის განსაზღვრა დეზაქტივაციის სამუშაოთა ჩატარებისა და ობიექტის ექსპლუატაციიდან გამოყვანის მიზნით (დეკომისიისათვის); ჟ) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზიის გაუქმება ან/და ამ საქმიანობის რეგულირებიდან ამოღების თაობაზე გადაწყვეტილების გამოტანა; რ) ბირთვული და რადიაციული ობიექტების არალიცენზირებული საქმიანობის გამოვლენა და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ქმედებების განხორციელება; ს) ქვეყანაში არსებული რადიაციული მდგომარეობის ანგარიშის საქართველოს მთავრობისათვის წარდგენა; შესახებ ყოველწლიური ტ) საზოგადოების ინფორმირება რადიაციული მდგომარეობის იმ ასპექტების შესახებ, რომლებიც არ არის სახელმწიფო ან/და კომერციული საიდუმლოება; უ) რადიოაქტიური ნარჩენების უსაფრთხო მართვაზე კონტროლის განხორციელება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით; ფ) ბირთვულ და რადიაციულ საქმიანობასთან ლიცენზიებისა და ნებართვების გაცემა და გაუქმება; დაკავშირებული შესაბამისი ქ) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზიის პირობების დარღვევის შემთხვევაში ლიცენზიის მფლობელის მიმართ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებების გატარება; ღ) კომპეტენციის ფარგლებში ბირთვული საქართველოს პასუხისმგებლობის უზრუნველყოფა. გაუვრცელებლობის გარანტიებზე მუხლი 8. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამისი ორგანოების კომპეტენცია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში 1. აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამისი ორგანოების კომპეტენცია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციით, ამ კანონით და სხვა ნორმატიული აქტებით. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების და ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამისი ორგანოების კომპეტენციას განეკუთვნება: ა) სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელების ხელშეწყობა; ბ) სახელმწიფო პროგრამების განხორციელებაში მონაწილეობა; გ) მარეგულირებელი ორგანოს მხარდაჭერა მისი უფლებამოსილების განხორციელებაში, მათ იურისდიქციაში მყოფ ტერიტორიებზე, საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ ფარგლებში; დ) მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედების შედეგად დაზარალებული მოსახლეობისათვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დახმარების გაწევა; ე) მათ იურისდიქციაში მყოფ ტერიტორიებზე მომეტებული რადიაციული რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტების განთავსებაზე ან მათი ექსპლუატაციის შეწყვეტაზე გადაწყვეტილების მიღებაში მონაწილეობა. მუხლი 9. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში უფლებამოსილი სხვა აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებები ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში უფლებამოსილი აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებები არიან : ა) საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო − ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობისა და ორმაგი დანიშნულების პროდუქციის ექსპორტის, იმპორტის, რეექსპორტის ან ტრანზიტის ნებართვის გაცემა, მაიონებელი გამოსხივების კონტროლის ხელსაწყოების მეტროლოგიური უზრუნველყოფა; ბ) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო − ეროვნული და ტრანსსასაზღვრო რადიაციული ავარიებისთვის მზადყოფნის და მათი შედეგების ლიკვიდაციის, ბირთვული და რადიაციული ობიექტების (გარდა მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების შემცველი ობიექტებისა) ფიზიკური მასალების გადაზიდვის, იმპორტის, ექსპორტისა უზრუნველყოფა, დაცვის უზრუნველყოფა რადიოაქტიური მასალების და კონტროლი; დატრანზიტის არალეგალური რადიოაქტიური უსაფრთხოების მიმოქცევის თავიდან აცილებისა და აღკვეთის ღონისძიებების კოორდინაცია; [ ბ 1 ) საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური – სასაზღვრო გამტარ პუნქტებზე ბირთვული, რადიაციული, ქიმიური და ბიოლოგიური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა; (ამოქმედდეს 2015 წლის 1 აგვისტოდან)] გ) საქართველოს სამინისტროსადმი დაქვემდებარებული თავდაცვის ბირთვული სამინისტრო − თავდაცვის და რადიაციული ობიექტების უსაფრთხოება და ფიზიკური დაცვა, ბირთვული ავარიის შემთხვევაში – საგანგებო სიტუაციაზე რეაგირების გეგმის ფარგლებში ავარიის შედეგების ლიკვიდაციის და კანონით გათვალისწინებულ სხვა საქმიანობაში მონაწილეობა; დ) (ამოღებულია – 25.03.2013, №488); ე) საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო − ბირთვული და რადიაციული ავარიის დროს დოზური ზღვრების დადგენა, ავარი აზე რეაგირების გეგმის ფარგლებში ავარიის შედეგების ლიკვიდაციაში მონაწილეობა, რადიოფარმაპრეპარატების რეგისტრაცია, დასხივების ქვეშ მყოფ მუშაკთა პერიოდული სამედიცინო შემოწმების წესის დადგენა ; ვ) საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრო − სურსათში, სასმელ წყალში, ცხოველის საკვებში და ნიადაგში რადიონუკლიდების შემცველობაზე კონტროლის განხორციელება; ზ) საქართველოს საგარეო ხელშეკრულებებით საქმეთა ნაკისრ სამინისტრო ვალდებულებათა – საქართველოს საერთაშორისო შესრულებაზე კონტროლის განხორციელება; საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობის კოორდინაცია; თ) საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო − ბირთვული და რადიოაქტიური მასალების საქართველოს ტერიტორიიდან ექსპორტზე,საქართველოს ტერიტორიაზე იმპორტსა და ტრანზიტზე კონტროლის განხორციელება . მუხლი 10. სამინისტროს მარეგულირებელი და მაკონტროლებელი ფუნქციები 1. სამინისტროს მარეგულირებელი ფუნქციებია: ა) ნორმატიული აქტების შემუშავება და მათი აღსრულების ხელშეწყობა; ბ) რადიაციული უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მონიტორინგის პროგრამების შემუშავების, მაიონებელი გამოსხივების წყაროებისა და ბირთვული მასალების რეესტრის წარმოების, პროფესიული დასხივებისა და რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის, დასხივების დასაშვები და საკონტროლო დონეების და რეგულირებიდან ამოღების დონეების დადგენის, ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) პირობებისა და მეთოდების და ადგილობრივი რადიაციული ავარიების გეგმების შემუშავების კოორდინაცია; გ) უსაფრთხოების მოთხოვნათა დარღვევის შემთხვევაში აუცილებელი იძულებითი ღონისძიებების განხორციელება; დ) საქართველოში რადიაციული მდგომარეობის მონიტორინგის კოორდინაცია; ე) კომპეტენციის ფარგლებში სახელმწიფო ორგანოებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, კერძო სტრუქტურებთან, ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან ინფორმაციის გაცვლა; ვ) თავისი მარეგულირებელი ფუნქციების გაძლიერების მიზნით უსაფრთხოების სფეროში კვლევითი სამუშაოების ინიციირების, კოორდინაციისა და მონიტორინგის განხორციელება; ზ) დეპარტამენტის პერსონალის ინდივიდუალური დოზების მონიტორინგის განხორციელებისა და სამედიცინო გამოკვლევების ჩატარების უზრუნველყოფა; თ) ბირთვული იარაღისა და ბირთვული მასალების გაუვრცელებლობაზე კონტროლის განხორციელება. 2. ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხოების სფეროში სამინისტროს მაკონტროლებელი ფუნქციებია: ა) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნათა შესრულებაზე სახელმწიფო კონტროლის განხორციელება; ბ) ლიცენზიის (ნებართვის) მფლობელის მიერ ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხოებაზე წარდგენილი ინფორმაციის შეფასება როგორც ამ საქმიანობის განხორციელებაზე ლიცენზიის (ნებართვის) გაცემამდე, ისე გაცემის შემდეგ, დადგენილი პერიოდულობით; გ) ბირთვული და რადიაციული ობიექტების გეგმური და არაგეგმური ინსპექტირება (ამ კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ბირთვული და რადიაციული საქმიანობებისათვის) ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხოებისა და ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) მოთხოვნების შესრულებაზე კონტროლის განსახორციელებლად; დ) რადიოაქტიური წყაროს მფლობელობის შეცვლაზე კონტროლის განხორციელება; ე) რადიოაქტიური ნარჩენების მართვაზე კონტროლის განხორციელება; ვ) ბირთვული და რადიაციული თვალსაზრისით სახიფათო ან პოტენციურად სახიფათო მდგომარეობის აღმოჩენის შემთხვევაში მის აღმოსაფხვრელად ადეკვატური ღონისძიებების გატარების უზრუნველყოფა; ზ) ბირთვული და რადიაციული მასალების და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების (მაიონებელი გამოსხივების გენერატორების გარდა) ტრანსპორტირებისა და შენახვა-დასაწყობებისათვის განკუთვნილი კონტეინერების შესაბამისობის დადგენაზე კონტროლის განხორციელება; თ) ლიცენზიატის მიერ წარდგენილი ყოველწლიური უსაფრთხოების ანგარიშის და უსაფრთხოების შეფასების განხილვა შემდგომი რეაგირების მიზნით; ი) ყოველდღიური სამუშაო რეჟიმის დროს და ავარიული სიტუაციების შექმნისას რადიაციული დასხივების შეფასებაზე კონტროლის განხორციელება; კ) პროფესიული დოზური დასხივების ოპტიმიზაციისათვის პროფესიული დოზური დასხივების მონიტორინგის კონტროლი; ინდივიდუალური ლ) უკონტროლო (უპატრონო) რადიოაქტიურ წყაროებთან მოპყრობაზე და საგანგებო სიტუაციებში გადაუდებელი აღდგენითი სამუშაოების ჩატარებაზე კონტროლის განხორციელება. 3. უსაფრთხოების შეფასების მიზნით სამინისტრო უფლებამოსილია შეასრულოს შემდეგი დამატებითი ფუნქციები: ა) განახორციელოს დამოუკიდებელი რადიოლოგიური მონიტორინგი ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მიმდებარე ტერიტორიებზე; ბ) ჩაატაროს დამოუკიდებელი კვლევები და ხარისხის კონტროლის გაზომვები. მუხლი 11. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნები 1. დაუშვებელია ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის განხორციელება ამ კანონის IV თავით გათვალისწინებული ავტორიზაციის გარეშე. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნები დგინდება კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით „რადიაციული უსაფრთხოების ნორმები და ძირითადი მოთხოვნები მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი“. 2. ავტორიზაციის მიზნით საქმიანობის განმახორციელებელი (ოპერატორი) სამინისტროს წარუდგენს რადიაციული დაცვის პროგრამას ან, საქმიანობის რადიაციული რისკიდან გამომდინარე, ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასებას, რომელშიც ასახული უნდა იყოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნების შესრულების გზები. 3. მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ბირთვულ და რადიაციულ საქმიანობაზე ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია 10 წელიწადში ერთხელ მარეგულირებელ ორგანოს დასამტკიცებლად წარუდგინოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასების განახლებული ანგარიში. 4. ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასების ანგარიში შეიძლება წარედგინოს მარეგულირებელ ორგანოს მისი მოთხოვნის თანახმად და მის მიერვე დაწესებულ ვადებში. მარეგულირებელმა ორგანომ შეიძლება ანგარიშის განხილვისათვის მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია და დაამტკიცოს ანგარიში ან უარი თქვას მის დამტკიცებაზე. 5. მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხოების შეფასებისა და მისი ანგარიშისადმი ძირითადი მოთხოვნები განისაზღვრება საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის შესაბამისი ნორმატიული აქტით. 6. დაუშვებელია ოპერატორის მიერ სამინისტროს თანხმობის გარეშე საქმიანობაში ისეთი ცვლილების შეტანა, რომელიც გავლენას მოახდენს მუშაკთა ან/და გარემოს რადიაციულ უსაფრთხოებაზე. მუხლი 13. ბუნებრივი წყაროებით გამოწვეული დასხივების შეზღუდვა 1. ბუნებრივი რადიონუკლიდებით მოსახლეობის დასხივების შეზღუდვის მიზნით კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით „რადიაციული უსაფრთხოების ნორმები და ძირითადი მოთხოვნები მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი“ დგინდება შენობებში, სამუშაო ადგილებზე, წიაღისეულის მოპოვების ადგილებზე და გარემოში ბუნებრივი დასხივების გაზომვების ჩატარების წესი. 2. წიაღისეულის მოპოვების სამუშაოები უნდა წარმოებდეს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასების საფუძველზე, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 3. სამინისტრო შესაბამისი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით ადგენს სამუშაო ადგილებზე რადონის მოცულობითი აქტივობის დასაშვებ დონეს და სამშენებლო საქმიანობისათვის განკუთვნილი მიწის ნაკვეთების რადიაციული მდგომარეობის შეფასების პირობებს. კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით „რადიაციული უსაფრთხოების ნორმები და ძირითადი მოთხოვნები მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი“ დგინდება სამშენებლო მასალებისა და მშენებლობისთვის განკუთვნილი პროდუქციის დაბინძურების დასაშვები დონეები. აღნიშნული მასალები და პროდუქცია ექვემდებარება რადიაციულ კონტროლს. 4. საშენი მასალების მწარმოებლები ვალდებული არიან, უზრუნველყონ საშენ მასალებში რადიონუკლიდების შემცველობის გაზომვა, აწარმოონ შედეგების აღრიცხვა და მიღებული შედეგების შეფასება. მუხლი 16. ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია 1. სამინისტრო ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზიას გასცემს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით. ლიცენზია გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით. 2. ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია გაიცემა შემდეგ საქმიანობებზე: ა) მაღალი რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტის დაპროექტება; ბ) მაღალი რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტის ექსპლუატაცია; გ) მაღალი რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტის ექსპლუატაციიდან გამოყვანა და დეკომისია; დ) რადიოაქტიური მასალების წარმოება (დამზადება), ფლობა, დროებითი შენახვა, გამოყენება-რეალიზაცია; ე) მაიონებელი გამოსხივების გენერატორის სამედიცინო მიზნით გამოყენება; ვ) მაიონებელი გამოსხივების წყაროს სამედიცინო (სამკურნალო) მიზნით გამოყენება; ზ) რადიოაქტიური ნივთიერებების დიაგნოსტიკის მიზნით გამოყენება; (რადიოფარმპრეპარატების) სამედიცინო თ) რადიოაქტიური ნივთიერებების სამკურნალო მიზნით გამოყენება; (რადიოფარმპრეპარატების) სამედიცინო ი) მაიონებელი გამოსხივების გენერატორის მომსახურების მიწოდების მიზნით გამოყენება; ან/და რადიოაქტიური მასალების კ) მაიონებელი გამოსხივების გენერატორის სამრეწველო მიზნით გამოყენება; ლ) მაიონებელი გამოსხივების წყაროს სამრეწველო მიზნით გამოყენება; მ) მაიონებელი გამოსხივების გენერატორის სამეცნიერო-კვლევითი და სასწავლო მიზნით გამოყენება; ნ) მაიონებელი გამოსხივების წყაროს სამეცნიერო-კვლევითი და სასწავლო მიზნით გამოყენება; ო) მაიონებელი გამოსხივების გენერატორის და რადიოაქტიური მასალის შემცველი დანადგარების მომსახურება და მათი სარემონტო სამუშაოების ჩატარება; პ) ბირთვული მასალების, რადიოაქტიური წყაროების და რადიოაქტიური ნარჩენების ტრანსპორტირება; ჟ) რადიოაქტიური წყაროებისა და ნარჩენების კონდიცირება, შენახვა და დამარხვა, რადიოაქტიური ნივთიერებებით დაბინძურებული მოწყობილობების, ტერიტორიის ან/და სათავსების დეკონტამინაცია; რ) რადიოაქტიური წყაროებისა და ნარჩენების გადაზიდვისა და შენახვისათვის განკუთვნილი კონტეინერების დამზადება; ს) მაიონებელი გამოსხივების წყაროების საექსპერტო-ინსტრუმენტული გაზომვები, მეტროლოგია, იუსტირება, მონტაჟი. 3. ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია შეიძლება გაიცეს როგორც ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობებისათვის კომპლექსურად, ისე ცალკეული საქმიანობებისათვის ან საქმიანობის განხორციელების ცალკეული ეტაპების შესაბამისად. 4. მაღალი რისკის ბირთვული და რადიაციული ობიექტების განმსაზღვრელი კრიტერიუმები დგინდება ამ კანონის მე-11 მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით. 5. ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია არ გაიცემა ამ კანონის პირველი მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ რეგულირებიდან გამორიცხულ საქმიანობებზე და მაიონებელი გამოსხივების მაგენერირებელი წყაროების ტრანსპორტირებასა და შენახვაზე. 6. უცხო ქვეყნის მიერ გაცემული ლიცენზიისა და ნებართვის აღიარება რეგულირდება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-4 პუნქტით. მუხლი 17. ლიცენზიის გაცემის წესი 1. ოპერატორი ლიცენზიის მისაღებად სამინისტროს წარუდგენს წერილობით განცხადებას. განცხადების წარდგენა, განხილვა და წარმოებაში მიღება ხორციელდება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით. 2. „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საბუთების გარდა, ლიცენზიის მისაღებად წარსადგენ განცხადებას უნდა დაერთოს: ა) მონაცემები (საქმიანობის კონკრეტული სახეობის აღწერა, მონაცემები მაიონებელი გამოსხივების წყაროს და მისი განლაგების ადგილის შესახებ, ინფორმაცია რადიაციულ უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებელი პირის, წარმოქმნილი ნარჩენებისა და მათთან მოპყრობის თაობაზე); ბ) რადიაციული დაცვის პროგრამა, რომელშიც წყაროს კატეგორიის, შესაძლო რისკის, ასევე საქმიანობის სახეობის გათვალისწინებით, განსაზღვრულია რადიაციული უსაფრთხოების ძირითადი პრინციპების დაცვის პირობები და მეთოდები, დანადგარის ან/და წყაროს ტექნიკური მონაცემები, ასევე ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) უზრუნველყოფის პირობები; გ) მუშაკთა სია და მათი დამადასტურებელი დოკუმენტები; კვალიფიკაციისა და პროფესიული ცოდნის დ) მუშაკთა სამედიცინო შემოწმების მონაცემები; ე) რადიოაქტიური წყაროების საქართველოში შემოტანის და საქართველოდან გატანის გეგმა-გრაფიკი; ვ) უცხოური კომპანიის საქართველოში საქმიანობის ლიცენზირების შემთხვევაში − დამატებით: ვ.ა) საქართველოს ტერიტორიაზე კონკრეტული თაობაზე ხელშეკრულების ან პროექტის ასლი; საქმიანობის განხორციელების ვ.ბ) კომპანიის საგარანტიო წერილი შემოტანილი რადიოაქტიური წყაროების სამუშაოს დამთავრების შემდეგ გატანის თაობაზე, გატანის ვადის მითითებით. 3. მაღალი რადიაციული რისკის მქონე საქმიანობის ლიცენზირების შემთხვევაში რადიაციული დაცვის პროგრამის ნაცვლად წარდგენილი უნდა იქნეს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შეფასება, რომელიც მოიცავს რადიაციული დაცვის პროგრამას და დეკომისიის (ან ობიექტის დახურვის, საქმიანობის სახეობიდან გამომდინარე) გეგმას. 4. ლიცენზიის გაცემის მიზნით სამინისტროს მიერ დაწყებულ ადმინისტრაციულ წარმოებაში (გარდა ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ე“, „ზ“, „თ“, „კ“, „მ“, „ო“, „რ“ და „ს“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო მონაწილეობს დაინტერესებული ადმინისტრაციული ორგანოს სახით, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. 5. ოპერატორის მიერ წარდგენილი დოკუმენტების ანალიზის საფუძველზე სამინისტრო იღებს გადაწყვეტილებას ლიცენზიის გაცემის ან მის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ. 51. ოპერატორის მიერ მარეგულირებელი ორგანოსათვის წარდგენილი და მასთან შეთანხმებული დოკუმენტების ნუსხა და ამ კანონის 23-ე მუხლით განსაზღვრული შესაბამისი მოთხოვნები არის სალიცენზიო პირობები, რომელთა დაცვაც სავალდებულოა ლიცენზიის მფლობელის მიერ ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის განხორციელებისას. 6. სალიცენზიო პირობების შესრულებაზე კონტროლს ახორციელებს სამინისტრო. მუხლი 18. ნებართვის გაცემის პირობები 1. სამინისტრო ნებართვის გაცემის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით. 2. ნებართვა გაიცემა, როგორც ლიცენზიის ფარგლებში ერთჯერადი ქმედების განხორციელების უფლება, და მისი მოქმედების ვადაა არა უმეტეს 1 წლისა, გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. 3. ნებართვის აღებას ექვემდებარება: ა) რადიოაქტიური მასალების შეძენა და გადაცემა; ბ) რადიოაქტიური მასალების, ნედლეულის, რომლებიდანაც შესაძლებელია ბირთვული მასალის მიღება ან წარმოება, დანადგარების, რომლებიც შეიცავს რადიოაქტიურ ნივთიერებებს, ბირთვული ტექნოლოგიების ან ნოუ-ჰაუს იმპორტი, ექსპორტი, აგრეთვე რადიოაქტიური წყაროების ექსპორტი, იმპორტი და ტრანზიტი; გ) რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი. 4. „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საბუთების გარდა, ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობაზე ნებართვის მისაღებად წარსადგენ განცხადებას უნდა დაერთოს: ა) მყიდველისა ლიცენზიების ასლები; და გამყიდველის ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ბ) მონაცემები რადიოაქტიური მასალის ან მაიონებელი გამოსხივების წყაროს შესახებ (სახეობა, აქტივობა და სხვა საპასპორტო მონაცემები, აგრეგატული მდგომარეობა), წყაროს განთავსების ადგილი და ფიზიკური დაცვის სისტემის აღწერა; გ) საჭიროების შემთხვევაში ტრანსპორტირებაზე ლიცენზიის ასლი; დ) ბირთვული მასალის ტრანზიტის შემთხვევაში − დამატებით ტვირთის გამგზავნ და მიმღებ მხარეებს შორის დადებული შეთანხმება (ხელშეკრულება). 5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობებზე „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საბუთების გარდა წარსადგენი საბუთები განსაზღვრულია ამ კანონის 39-ე, მე-40 და 41-ე მუხლებით. 6. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობაზე „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული საბუთების გარდა წარსადგენი საბუთები განსაზღვრულია ამ კანონის 39-ე მუხლით. 7. სამედიცინო დანიშნულებით რადიოფარმპრეპარატების იმპორტისას ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ნებართვა შეიძლება გაიცეს მრავალჯერადი ქმედების განხორციელებისათვის, 1 წლის ვადით, როდესაც აღნიშნულ საქმიანობას ახორციელებს ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ზ“ ან/და „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის განმახორციელებელი, ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზიის მქონე პირი. 8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის ნებართვის საფუძველზე, მისი მოქმედების 1 წლის განმავლობაში, რადიოფარმპრეპარატების იმპორტისას შემოსავლების სამსახური შესაბამის ინფორმაციას აწვდის სამინისტროს და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან არსებულ სამხედრო-ტექნიკურ საკითხთა მუდმივმოქმედ კომისიას. წარსადგენი ინფორმაციის ნუსხა განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით. მუხლი 20. სალიცენზიო და სანებართვო პირობების შესრულებაზე კონტროლის განხორციელება, ლიცენზიის ან ნებართვის გაუქმება 1. სალიცენზიო და სანებართვო პირობების შესრულებაზე კონტროლს ახორციელებს სამინისტრო. 2. კონკრეტულ საქმიანობასთან დაკავშირებული მომეტებული რისკის გათვალისწინებით, მაიონებელი გამოსხივების მავნე ზემოქმედებისაგან ადამიანისა და გარემოს დასაცავად სამინისტრომ შეიძლება მიიღოს გადაწყვეტილება ლიცენზიის ან/და ნებართვის გაუქმების შესახებ. 3. სალიცენზიო და სანებართვო პირობების შესრულებაზე კონტროლის განხორციელების და ლიცენზიისა და ნებართვის გაუქმების პროცედურები განისაზღვრება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით. 4. ლიცენზიის გაუქმება მის მფლობელს არ ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისაგან, უზრუნველყოს მაიონებელი გამოსხივების წყაროების რადიაციული ან ფიზიკური დაცვა და სამინისტროს დადგენილი წესით წარუდგინოს ინვენტარიზაციისა და პროფესიული დასხივების დოზების მონაცემები. მუხლი 23. ლიცენზიის მფლობელის მოვალეობები ლიცენზიის მფლობელი ლიცენზიით განსაზღვრული ვალდებულია დაიცვას შემდეგი სალიცენზიო პირობები: საქმიანობის შესაბამისად ა) უზრუნველყოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოება, ფიზიკური დაცვა და საგანგებო სიტუაციებისათვის მზადყოფნა; ბ) თანამედროვე ტექნიკური და სამეცნიერო დონის გათვალისწინებით სისტემატურად შეაფასოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოება და პრაქტიკაში დანერგოს ამ შეფასების შედეგები; გ) დაუყოვნებლივ გამოიძიოს ნებისმიერი დარღვევა, მიიღოს ზომები მის აღმოსაფხვრელად და დარღვევის განმეორების თავიდან ასაცილებლად; დასხივების დასაშვები დონის გადაჭარბების ყველა შემთხვევის დროს ჩაატაროს მოკვლევა და შედეგები წერილობით აცნობოს სამინისტროს; დ) მარეგულირებელ ორგანოს წერილობით შეატყობინოს საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ცვლილების ან საქმიანობის გაფართოების შესახებ და წარუდგინოს ამ ცვლილებასთან დაკავშირებული შესაბამისი დოკუმენტაცია და რადიაციული დაცვის განახლებული პროგრამა; ე) მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობის ყველა ეტაპზე შეასრულოს რადიაციული დაცვის პროგრამით განსაზღვრული ვალდებულებები, რომელიც მოიცავს ხარისხის უზრუნველყოფისა და მონიტორინგის პროგრამებს და რადიაციულ ავარიაზე რეაგირების გეგმას; ვ) დაიცვას ადმინისტრაციული და ტექნოლოგიური პირობებით განსაზღვრული გაზომვების ჩატარების და გამზომი ხელსაწყოების უნიფიცირების მოთხოვნები; ზ) მიიღოს მაიონებელი გამოსხივების მხოლოდ ისეთი წყაროები, რომლებსაც აქვს შესაბამისი თანმხლები დოკუმენტაცია და ნიშნული, რომელიც მოთავსებულია სათანადო მარკირების მქონე დამცავ შეფუთვაში − კონტეინერში; თ) მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან და რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მუშაობის უფლება მიანიჭოს მხოლოდ იმ პირებს, რომლებსაც აქვთ სპეციალური პროფესიული ცოდნა, აკმაყოფილებენ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ პირობებს და აღნიშნული საქმიანობის განხორციელებისათვის სამედიცინო უკუჩვენება არ აქვთ; ი) დაუყოვნებლივ შეატყობინოს სამინისტროს ტექნოლოგიურ პროცესებში მომხდარი გადახრების, აგრეთვე ფიზიკური დაცვის პირობების ან/და ავარიებისათვის მზადყოფნის დარღვევების შესახებ, რომლებიც მნიშვნელოვანია ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოებისათვის; კ) უზრუნველყოს საზოგადოების ინფორმირება ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების იმ საკითხებზე, რომლებიც სახელმწიფო ან კომერციული საიდუმლოება არ არის; ლ) უზრუნველყოს სათანადო პირობების არსებობა სამინისტროს მიერ ინსპექტირების შეუფერხებლად განხორციელებისათვის; მ) ორგანიზება გაუწიოს და ფინანსურად უზრუნველყოს მუშაკთა ჯანმრთელობის ყოველწლიური პროფესიული შემოწმება, ხოლო შემოწმების უარყოფითი შედეგების დადგენისას – შესაბამისი მუშაკის სხვა პროფილის სამუშაოზე გადაყვანა; ნ) უზრუნველყოს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან კავშირის ორგანიზება ბირთვული და რადიაციული ავარიების შესახებ დროულად შეტყობინებისათვის; ო) მოამზადოს და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით გადასცეს შესაბამის ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს ტრანსპორტირებისათვის განკუთვნილი რადიაციული მასალები, რადიოაქტიური წყაროები და საცავში გადასაცემი რადიოაქტიური ნარჩენები; პ) უზრუნველყოს ობიექტებზე დამსწრე და ხელშეკრულებით მომუშავე პირთა რადიაციული უსაფრთხოება; ჟ) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების, აგრეთვე ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფის მოთხოვნების შესრულების უწყვეტი კონტროლის განსახორციელებლად რადიაციული დაცვისათვის პასუხისმგებელ პირად დანიშნოს შესაბამისი ცოდნის მქონე მუშაკი, ხოლო მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ობიექტზე შექმნას რადიაციული უსაფრთხოების სამსახური; რ) უზრუნველყოს ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების, აგრეთვე ფიზიკური დაცვის საკითხებზე მუშაკთა სპეციალური პროფესიული სწავლება და მათთვის რეგულარული ტრენინგების ჩატარება; ს) ბირთვული მასალებისა და მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების გადაცემის ან გაყიდვის პროცედურა განახორციელოს მხოლოდ შესაბამისი შეტყობინების გაგზავნისა და თანხმობის მიღების შემდეგ; ტ) აღრიცხოს მაიონებელი გამოსხივების წყაროები, ბირთვული მასალები და წარმოქმნილი რადიოაქტიური ნარჩენები, აგრეთვე მუშაკთა (მათ შორის, დაქირავებულთა) პროფესიული დასხივების დოზები და ინვენტარიზაციის შედეგები ყოველწლიურად აცნობოს სამინისტროს; უ) მაღალი რადიაციული რისკის მქონე ობიექტისათვის შეიმუშაოს დეკომისიის გეგმა, რისთვისაც უნდა განახორციელოს ბირთვული და რადიაციული ობიექტის სათანადო გამოკვლევა და მონიტორინგი და უზრუნველყოს სამინისტროსთვის შესაბამისი შეტყობინების წარდგენა; ფ) შეასრულოს მოსახლეობის ჯანმრთელობასა და გარემოზე მავნე ზემოქმედების თავიდან აცილების, რადიაციული უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფის მიზნით სამინისტროს მიერ დაწესებული ყველა მოთხოვნა; ქ) მაღალი რადიაციული რისკის მქონე საქმიანობის განხორციელებისას 10 წელიწადში ერთხელ ჩაატაროს უსაფრთხოების შეფასება და შესაბამისი დასკვნა წარუდგინოს სამინისტროს; ღ) უზრუნველყოს ბირთვულ და რადიაციულ საქმიანობასთან დაკავშირებული დოკუმენტაციის წარმოება; ყ) ყოველწლიურად, 1 აპრილიდან 1 მაისამდე, სამინისტროს წარუდგინოს ანგარიშგება სალიცენზიო პირობების დაცვის შესახებ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი ლიცენზიას საანგარიშგებო პერიოდის დაწყებამდე 6 თვის განმავლობაში მიიღებს. მუხლი 24. ლიცენზიის მფლობელის მოვალეობები რადიაციული ავარიის ან/და ინციდენტის შემთხვევაში რადიაციული ავარიის ან/და ინციდენტის შემთხვევაში ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია: ა) რადიაციული ინციდენტის შემთხვევაში ადგილობრივი რადიაციული ავარიული გეგმის თანახმად შეატყობინოს სამინისტროს, ხოლო რადიაციული ავარიის შემთხვევაში – ასევე ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებს და რადიაციულ ავარიაზე რეაგირების გეგმით გათვალისწინებულ სხვა ორგანოებს, რათა მათ მიიღონ შესაბამისი გადაუდებელი ზომები; ბ) რადიაციული ავარიის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს მოსახლეობის ინფორმირება მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ; გ) შეარბილოს რადიაციული ავარიის ან/და ინციდენტის შედეგები და მიიღოს ზომები მისი მავნე ზემოქმედებისაგან მუშაკთა და სხვა პირების დასაცავად; დ) უზრუნველყოს მუშაკთა დასხივებისა გავრცელების მონიტორინგის განხორციელება; და ე) შეზღუდოს და გააკონტროლოს რადიაციული სალიკვიდაციო სამუშაოების მონაწილე მუშაკთა დასხივება; რადიონუკლიდების ავარიის ან/და გარემოში ინციდენტის ვ) რადიაციული ავარიის ან/და ინციდენტის თავიდან აცილების და მისი შედეგების ლიკვიდაციის მიზნით განახორციელოს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ღონისძიებები. მუხლი 25. ინსპექტირების პირობები 1. ამ კანონის მე-10 მუხლის მე-2 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სამინისტრო ინსპექტირებას ახორციელებს „ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ინსპექტირების განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის თანახმად. 2. სამინისტრო შეიმუშავებს საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს ინსპექტირების განმახორციელებელ თანამშრომელთათვის (ინსპექტორებისთვის) და ხელს უწყობს მათთვის სასწავლო კურსების ორგანიზებას. 3. სამინისტრო უფლებამოსილია მიავლინოს ინსპექტორი სალიცენზიო საქმიანობის ადგილზე ან იმ საქმიანობის ან სამუშაოთა წარმოების ადგილზე, რომლისთვისაც (რომელთათვისაც) დადგინდება ამგვარი ინსპექტირების აუცილებლობა. 4. ინსპექტირების განხორციელებისათვის სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს ინსპექტირების აღსრულების მხარდაჭერა სათანადო ფინანსური, ტექნიკური და ადამიანური რესურსებით. მუხლი 26. ინსპექტირების განხორციელება 1. სამინისტრო უფლებამოსილია განახორციელოს ინსპექტირება და ყველა საჭირო ღონისძიება, რომლებიც აუცილებელია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებსა და სალიცენზიო პირობებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის დასადგენად. 2. ინსპექტორებისთვის ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ბირთვული და რადიაციული ობიექტის ნებისმიერი უბანი, სადაც მიმდინარეობს შესაბამისი საქმიანობა, რათა: ა) ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების პირობების მოთხოვნებთან შესაბამისობის დასადგენად ჩაატარონ აუცილებელი ინსტრუმენტული გაზომვები და მიიღონ ამისთვის საჭირო ინფორმაცია; ბ) დარწმუნდნენ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა და სალიცენზიო პირობების შესრულებაში; გ) დაადგინონ რადიაციული ავარიებისათვის ან/და ინციდენტებისათვის მზადყოფნის ხარისხი და მათი მოხდენის შემთხვევაში ჩატარებული სალიკვიდაციო სამუშაოების დამტკიცებულ გეგმასთან შესაბამისობა; დ) გაესაუბრონ ნებისმიერს მუშაკს, რომლისგანაც მოსალოდნელია ინსპექტირებისთვის სასარგებლო ინფორმაციის მიღება. 3. ინსპექტირება ხორციელდება: ა) ბირთვული შესაფასებლად; და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხოების პირობების ბ) ლიცენზიით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელებისას; გ) ლიცენზიის გაუქმებისას; დ) ლიცენზიის ფარგლებში ცალკეული სახეობების საქმიანობის უფლების გაუქმებისას. 4. ინსპექტირება შესაძლებელია იყოს გეგმური და არაგეგმური: ა) გეგმური ინსპექტირება ხორციელდება შემუშავებული და დამტკიცებული ინსპექტირების პროგრამის მიხედვით. ასეთი ინსპექტირების განხორციელების წინ სამინისტრო ლიცენზიის მფლობელს უგზავნის დასაბუთებულ შეტყობინებას ინსპექტირების განხორციელების თაობაზე; ბ) აუცილებლობის შემთხვევაში, არალიცენზირებული საქმიანობის შემთხვევების ჩათვლით, ინსპექტირება შესაძლებელია განხორციელდეს ინსპექტირების პროგრამით დადგენილი გრაფიკის გაუთვალისწინებლად (არაგეგმური ინსპექტირება). 5. რადიაციული ავარიის, გაუთვალისწინებელი შემთხვევის კანონდარღვევის დროს დასაშვებია ოპერატიული ინსპექტირების ლიცენზიის მფლობელისთვის წინასწარი შეტყობინების გარეშე. ან სავარაუდო განხორციელება 6. სამინისტროს გადაწყვეტილებით შეიძლება განხორციელდეს კომპლექსური ინსპექტირება სამინისტროს თანამშრომლებთან ერთად სხვა, მოწვეული სპეციალისტების (მათ შორის, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ინსპექტორების) მონაწილეობით. 7. შექმნილი პირობებიდან გამომდინარე, სამინისტროს აქვს საქმიანობის კონკრეტული უბნის ინსპექტირების უფლება. 8. არსებული სიტუაციიდან გამომდინარე, ინსპექტირება შეიძლება განხორციელდეს ლიცენზიატის წინასწარი გაფრთხილების გარეშე. 9. ინსპექტირების შედეგები აისახება ადგილზე გაფორმებულ ინსპექტირების აქტში. ლიცენზიატისთვის დაკისრებული საჯარიმო სანქციები ფიქსირდება შესაბამისი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმით. 10. სამინისტრო ახდენს ინსპექტირების შედეგების რეგისტრაციას, დოკუმენტირებას და შეფასებას. შეფასების საფუძველზე სამინისტრო შეიმუშავებს დასკვნას, რომელსაც წარუდგენს ლიცენზიის მფლობელს. დასკვნაში აღნიშნული მოთხოვნების შესრულება საქმიანობის განმახორციელებლისთვის სავალდებულოა. მუხლი 27. იძულებითი ზომები 1. ამ კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ საქმიანობაზე ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია დაიცვას საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნები და შეასრულოს სალიცენზიო პირობები. წინააღმდეგ შემთხვევაში მასზე გავრცელდება კანონით დადგენილი იძულებითი ქმედებები. 2. არაავტორიზებული ბირთვული და რადიაციული პასუხისმგებლობა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით. საქმიანობისათვის 3. ფიზიკური ან/და იურიდიული პირის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა ან/და სალიცენზიო პირობების დარღვევის აღმოჩენის შემთხვევაში სამინისტრო ვალდებულია განახორციელოს საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით გათვალისწინებული ქმედებები. 4. სამინისტრო გამოვლენილი დარღვევების აღმოფხვრისათვის ადგენს გონივრულ ვადას და წერილობით ატყობინებს დამრღვევს. 5. სამინისტრო უფლებამოსილია ლიცენზიის მფლობელს, რომლის საქმიანობამაც შესაძლებელია ზიანი მიაყენოს მოსახლეობას ან/და დააბინძუროს გარემო, წაუყენოს დამატებითი პირობები ან/და გააუქმოს ლიცენზია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 6. ამ კანონით რეგულირებადი საქმიანობის განხორციელებისას სისხლის სამართლის დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში ფიზიკური ან/და იურიდიული პირი პასუხს აგებს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი წესით. მუხლი 28. იძულებითი ზომების განხორციელება ინსპექტირებისას 1. თუ ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების სფეროში რეგულირების ობიექტის საქმიანობა ხორციელდება რადიაციული უსაფრთხოების ნორმების დარღვევით, ან/და ამ საქმიანობის შედეგად შეიძლება მყისიერი და უშუალო საფრთხე შეექმნას ადამიანის სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას, გარემოს ან შესაბამის მტკიცებულებებს, ინსპექტორს აქვს უფლება, დროებით შეაჩეროს რეგულირების ობიექტის საქმიანობა ამ ნაწილში (საჭიროების შემთხვევაში დალუქოს ობიექტი, დანადგარი, აგრეგატი, მოწყობილობა) და დაუყოვნებლივ შეატყობინოს სამინისტროს. სამინისტრო სათანადო შუამდგომლობით მიმართავს სასამართლოს, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. 2. ინსპექტორს აქვს უფლება, მოსთხოვოს ლიცენზიის მფლობელს იმ მუშაკის სამუშაოზე არდაშვება, რომელიც არ შეესაბამება ამ სამუშაოსთვის დადგენილ მოთხოვნებს. 3. ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ შემთხვევებში ლიცენზიის მფლობელი არ თავისუფლდება მის მიერ განხორციელებული და შეჩერებული საქმიანობის შედეგად დარჩენილი რადიოაქტიური მასალების უსაფრთხოებისა და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფის ვალდებულებისაგან. 4. იძულებითი ზომების განხორციელების მიზნით ინსპექტორი ინსპექტირების მასალების, მათ შორის, ინსტრუმენტული გაზომვების, ტესტირების შედეგების, ლიცენზიის მფლობელის ახსნა-განმარტებების და სხვა ინფორმაციის საფუძველზე ადგენს შესაბამის ოქმს. მუხლი 30. საობიექტო რადიაციულ საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების გეგმა 1. ლიცენზიის მფლობელი რადიაციულ საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების მიზნით ვალდებულია: ა) განსაზღვროს პირველი რეაგირების ორგანიზაციებისგან დახმარების მიღების პროცედურები, მათთან კომუნიკაციისათვის საჭირო მოსამზადებელი სამუშაოს ჩათვლით; ბ) დაუყოვნებლივ შეატყობინოს სამინისტროს ნებისმიერი სიტუაციის თაობაზე, რომელიც რადიოლოგიური რისკის გამო ქმნის საგანგებო სიტუაციის გამოცხადების წინაპირობას; გ) აღწეროს პოტენციური რადიაციული ავარიის ან/და ინციდენტის და მისი შედეგების შეფასების მეთოდოლოგია, მისი ლიკვიდაციისათვის საჭირო აღჭურვილობის გათვალისწინებით; დ) განსაზღვროს საგანგებო მზადყოფნის მიზნით მომსახურე პერსონალის სწავლებისა და პრაქტიკული ტრენინგის ჩატარების მოთხოვნები; ე) უზრუნველყოს ავარიულ ზონებად დაყოფის მოთხოვნების შესრულება; ვ) განსაზღვროს მოსახლეობის იმ ნაწილისთვის წინასწარი შეტყობინების წესი, რომელზედაც შესაძლებელია გავრცელდეს რადიაციული ავარიით გამოწვეული ზემოქმედება. 2. ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია განახორციელოს რადიაციულ საგანგებო სიტუაციებზე რეაგირების გეგმის პერიოდული მიმოხილვა და საჭიროების შემთხვევაში განახლება. მუხლი 32. ტრანსსასაზღვრო რადიაციული ავარია 1. რადიაციული ავარიის შემთხვევაში, რომელმაც შესაძლებელია წარმოქმნას საქართველოს ფარგლების გარეთ რადიოაქტიური დაბინძურების რისკი, საქართველოს მთავრობა ვალდებულია დაუყოვნებლივ გაუგზავნოს შეტყობინება ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს და იმ ქვეყნების შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოებს, რომლებისთვისაც ავარიის შედეგები მნიშვნელოვანია რადიოლოგიური თვალსაზრისით. 2. სამინისტრო არის საკონტაქტო დაწესებულება ბირთვული და რადიაციული ავარიებისთვის მზადყოფნის და მათზე რეაგირების სფეროში საქართველოს მიერ რატიფიცირებული საერთაშორისო დოკუმენტებით დადგენილი პირობების შესრულების საკითხებში. მუხლი 33. რადიაციული ავარიის და ინციდენტის გამოკვლევა 1. ნებისმიერი რადიაციული ავარია და ინციდენტი, მასშტაბისაგან დამოუკიდებლად, უნდა იქნეს გამოკვლეული, რათა დადგინდეს მისი მიზეზები და თავიდან იქნეს აცილებული მისი განმეორება. 2. ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია გამოიკვლიოს ლიცენზიით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელების პროცესში მომხდარი საობიექტო რადიაციული ავარია ან/და ინციდენტი, ამ კანონის 23-ე მუხლის მოთხოვნების თანახმად. 3. სამინისტრო ვალდებულია ორგანიზება გაუწიოს რადიაციული ავარიის სხვა პასუხისმგებელ სტრუქტურებთან ერთად გამოკვლევას არსებული რეაგირების გეგმის მიხედვით და შეაფასოს ჩატარებული კვლევის შედეგები. 4. გარემოსთვის მიყენებული ზიანის დადგენის მიზნით რადიაციული ავარიის შედეგები უნდა შეაფასოს სამინისტრომ სხვა პასუხისმგებელ სტრუქტურებთან ერთად. 5. რადიაციული ავარიის შემთხვევაში სამინისტრო ვალდებულია მიაწოდოს ანგარიში საქართველოს მთავრობას და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს, ასევე ნებისმიერ სხვა ქვეყანას, რომელზედაც შესაძლებელია გავლენა მოახდინოს ავარიის შედეგებმა. მუხლი 34. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა 1. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვა ხდება ამ კანონით, „რადიოაქტიური ნარჩენების შესახებ“ საქართველოს კანონით და შესაბამისი ნორმატიული აქტებით დადგენილი პრინციპებისა და მოთხოვნების საფუძველზე. 2. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის უსაფრთხოების და მათი ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) უზრუნველყოფის მიზნით საქართველოს მთავრობა აღნიშნულ სფეროში აყალიბებს სახელმწიფო სტრატეგიას. 3. რადიოაქტიური ნარჩენების მართვის სახელმწიფო სტრატეგიის საფუძველზე სამინისტრო ადგენს: ა) რადიაციული უსაფრთხოებისა და ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) მოთხოვნებსა და წესებს, რომელთა მიზანია ადამიანის ჯანმრთელობისა და გარემოს დაცვა რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მოპყრობით გამოწვეული მავნე ზემოქმედებისაგან; ბ) რადიოაქტიურ ავტორიზაციის სისტემას; ნარჩენებთან მოპყრობასთან დაკავშირებული საქმიანობების გ) რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მოპყრობასთან დაკავშირებული საქმიანობების ინსტიტუციური კონტროლის, ინსპექტირების და ამ საქმიანობების შესახებ დოკუმენტაციის შედგენისა და ანგარიშგების სისტემას; დ) იძულებით ზომებს, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს რადიოაქტიურ ნარჩენებთან მოპყრობასთან დაკავშირებული საქმიანობების საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ წესებთან და მოთხოვნებთან, ასევე ავტორიზაციის პირობებთან შესაბამისობა. 4. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე იკრძალება რადიოაქტიური ნარჩენების ნებისმიერი მიზნით რეექსპორტი. მუხლი 36. რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი 1. აკრძალულია საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური ნარჩენების ტრანზიტი და საქართველოში მისი ფარგლების გარეთ წარმოქმნილი რადიოაქტიური ნარჩენის იმპორტი. 2. რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი დასაშვებია მხოლოდ სამინისტროს მიერ გაცემული შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე. 3. აკრძალულია საქართველოში წარმოებული რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი სამხრეთ განედის მე-60 გრადუსის სამხრეთით მათი დასაწყობებისა და განთავსების მიზნით. 4. თუ რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი ვერ ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა და სანებართვო პირობების დაცვით, ისინი უბრუნდება მათ მფლობელს, სანამ არ იქნება უზრუნველყოფილი საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის მოთხოვნები. მუხლი 37. რადიოაქტიური მასალების ტრანსპორტირების რეგულირება 1. რადიოაქტიური მასალების უსაფრთხო ტრანსპორტირების მოთხოვნები დგინდება ამ კანონით და შესაბამისი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით. 2. რადიოაქტიური მასალების უსაფრთხო გადაზიდვა საჭიროებს შესაბამისი ფიზიკური დაცვის ღონისძიებების განხორციელებას. 3. აკრძალულია რადიოაქტიური მასალების გადაზიდვა სამინისტროს მიერ გაცემული შესაბამისი ლიცენზიის გარეშე. მუხლი 39. რადიოაქტიური მასალების ექსპორტი 1. საქართველოს ტერიტორიიდან რადიოაქტიური მასალების ექსპორტი ხორციელდება საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 2. რადიოაქტიური მასალების ექსპორტის საფუძველია სამინისტროს მიერ ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესით გაცემული ნებართვა. 3. რადიოაქტიური მასალების ექსპორტზე ნებართვის გაცემა ითვალისწინებს: ა) გამგზავნი მხარის შეტყობინებას რადიოაქტიური მასალების გაგზავნის თაობაზე; ბ) რადიოაქტიური მასალების მიმღები მხარის გარანტიას მასალების მიღებაზე; გ) რადიოაქტიური მასალების გადამზიდავი ორგანიზაციის ლიცენზიის ასლს; დ) გადასაზიდი რადიოაქტიური მახასიათებლების თაობაზე ინფორმაციას; მასალების და დამცავი კონტეინერების ე) რადიოაქტიური მასალების გადაზიდვისას უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფას. 4. ბირთვული მასალის ექსპორტის შემთხვევაში ნებართვის გაცემა დამატებით ითვალისწინებს: ა) მიმღები და გამცემი მხარეების მიერ ბირთვულ მასალაზე „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების“ საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულებას; ბ) ბირთვული მასალის გადაზიდვას „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების“ საერთაშორისო ვალდებულებების შესაბამისად. მუხლი 40. რადიოაქტიური მასალების იმპორტი 1. საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური მასალების იმპორტი დაშვებულია სამინისტროს მიერ გაცემული ნებართვის საფუძველზე. ნებართვის გაცემის პროცედურა დადგენილია ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით. 2. რადიოაქტიური მასალების იმპორტზე ნებართვის გაცემა ითვალისწინებს: ა) რადიოაქტიური მასალების საქმიანობის ლიცენზიის არსებობას; მიმღები ბ) გადასაზიდი რადიოაქტიური მახასიათებლების თაობაზე ინფორმაციას; მხარის მასალების ბირთვული და და დამცავი რადიაციული კონტეინერების გ) რადიოაქტიური მასალების გადაზიდვისას უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფას. 3. ბირთვული მასალის იმპორტის შემთხვევაში ნებართვის გაცემა დამატებით ითვალისწინებს: ა) მიმღები მხარის მიერ მისაღებ ბირთვულ მასალაზე „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების“ საერთაშორისო ვალდებულებების შესრულებას; ბ) ბირთვული მასალის გადაზიდვას „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების“ საერთაშორისო ვალდებულებების შესაბამისად. მუხლი 41. რადიოაქტიური მასალების ტრანზიტი 1. საქართველოს ტერიტორიაზე რადიოაქტიური მასალების ტრანზიტი დაშვებულია სამინისტროს მიერ გაცემული ნებართვის საფუძველზე. ნებართვის გაცემის პროცედურა დადგენილია ამ კანონის მე-18 მუხლითა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით. 2. რადიოაქტიური მასალების ტრანზიტზე ნებართვის გაცემა ითვალისწინებს: ა) რადიოაქტიური მიწოდებას; მასალების დანიშნულების პუნქტის შესახებ ინფორმაციის ბ) რადიოაქტიური მასალების მიმღები მხარის გარანტიას მასალების მიღებაზე; გ) გადამზიდავის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულების უზრუნველყოფას; დ) რადიოაქტიური მასალების გამგზავნ და მიმღებ მხარეებს შორის დადებული ხელშეკრულების ასლის წარმოდგენას; ე) გადასაზიდი რადიოაქტიური მახასიათებლების თაობაზე ინფორმაციას; მასალების და დამცავი კონტეინერების ვ) გადაზიდვისას უსაფრთხოების და ფიზიკური დაცვის უზრუნველყოფას. მუხლი 42. ბირთვული და რადიაციული ობიექტის დეკომისია 1. ნებისმიერი საქმიანობა, რომელიც გათვალისწინებულია ამ კანონის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით, უნდა დამთავრდეს შესაბამისი ბირთვული და რადიაციული ობიექტის (გარდა რადიოაქტიური ნარჩენების სამარხისა) დეკომისიით, რასაც უზრუნველყოფს ლიცენზიის მფლობელი სალიცენზიო პირობების თანახმად. 2. სამინისტრო ადგენს ბირთვული და რადიაციული ობიექტის მიმართ დეკომისიის მოთხოვნებს კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტით „ბირთვული და რადიაციული ობიექტების დეკომისიის შესახებ“ და განსაზღვრავს ობიექტის ტერიტორიის შემდგომი გამოყენების სტატუსს. 3. ბირთვული და რადიაციული ობიექტი ექვემდებარება მარეგულირებელ კონტროლს მანამ, სანამ ლიცენზიის მფლობელი არ წარუდგენს სამინისტროს დეკომისიის გეგმით განსაზღვრული საბოლოო მდგომარეობის მიღწევის და ნებისმიერი დამატებითი სამართლებრივი მოთხოვნის შესრულების მტკიცებულებებს. მუხლი 43. დეკომისიის გეგმა 1. ბირთვული და რადიაციული ობიექტის მშენებლობის სტადიაზე, დაგეგმილი საქმიანობის გათვალისწინებით, ოპერატორი ვალდებულია მოამზადოს დეკომისიის გეგმა. დეკომისიის გეგმა თანხმდება შესაბამის სახელმწიფო ორგანოებთან მათი კომპეტენციების ფარგლებში. 2. თუ არსებულმა გარემოებებმა განაპირობა მნიშვნელოვანი ცვლილებები დეკომისიის საწყის გეგმაში, ლიცენზიის მფლობელი ვალდებულია მოახდინოს გეგმის რევიზია და მისი განახლება შეცვლილი გარემოებების ასახვით. დეკომისიის განახლებული გეგმა წარედგინება სამინისტროს. 3. ლიცენზიის მფლობელი პასუხისმგებელია დეკომისიის გეგმით გათვალისწინებული ღონისძიებების უსაფრთხო განხორციელებისა და ექსპლუატაციიდან გამოყვანის სამუშაოების მონაწილე მომსახურე პერსონალის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისათვის. 4. სამინისტრო ახორციელებს სახელმწიფო კონტროლს იმ დეკომისირებული ბირთვული და რადიაციული ობიექტების განლაგების ადგილებზე, რომლებიც დასაშვებია შეზღუდული გამოყენებისათვის. მუხლი 45. ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების აღსრულება 1. „ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით გარანტიების გამოყენების თაობაზე“ საქართველოს რესპუბლიკისა და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს შეთანხმებიდან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2003 წლის 24 აპრილის №2111-IIს დადგენილებით) (შემდგომ − შეთანხმება) გამომდინარე, საქართველოს მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულების უზრუნველსაყოფად ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო უფლებამოსილია განახორციელოს საქართველოში უსაფრთხოების ზომები ბირთვული იარაღისა და ბირთვული მასალების გაუვრცელებლობის მიზნით. 2. სამინისტრო ახორციელებს შეთანხმებიდან და „ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შესახებ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით გარანტიების გამოყენების თაობაზე“ საქართველოს რესპუბლიკის და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს შეთანხმების დამატებითი ოქმიდან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2003 წლის 24 აპრილის №2112-IIს დადგენილებით) (შემდგომ − დამატებითი ოქმი) გამომდინარე, საქართველოს მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულების ორგანიზებასა და კოორდინაციას. 3. სამინისტრო უზრუნველყოფს: ა) შეთანხმებიდან და დამატებითი ოქმიდან გამომდინარე, საქართველოს მიერ ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულებას; ბ) შეთანხმებისა და დამატებითი ოქმის შესასრულებლად აუცილებელი ინფორმაციის შეგროვებას და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოსთვის მიწოდებას; გ) ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ინსპექტორთა განხორციელებას შეთანხმებისა და დამატებითი ოქმის მოთხოვნათა თანახმად; საქმიანობის დ) შეთანხმებისა და დამატებითი ოქმის საფუძველზე ინფორმაციის გავრცელებასთან (მიწოდებასთან) დაკავშირებით მოქმედებათა კოორდინაციას საქართველოს საგარეო საქმეთა, შინაგან საქმეთა და ფინანსთა სამინისტროებთან; ე) ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების ეფექტიანი გამოყენებისათვის საქართველოში ბირთვული მასალების აღრიცხვისა და კონტროლის სახელმწიფო სისტემის შექმნასა და დანერგვას შესაბამისი საკანონმდებლო აქტის პროექტის შემუშავების გზით. მუხლი 47. ინსპექტირება ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების სფეროში 1. შეთანხმებიდან და დამატებითი ოქმიდან გამომდინარე, სამინისტროს უფლებამოსილ წარმომადგენელს და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მიერ დანიშნულ ინსპექტორებს აქვთ ნებისმიერ ობიექტზე ან მის ნაგებობაში დაშვების, ასევე ლიცენზიით განსაზღვრული საქმიანობის შემოწმების უფლება. 2. შეთანხმებიდან და დამატებითი ოქმიდან გამომდინარე, რეგულირებადი საქმიანობის განმახორციელებელი ნებისმიერი პირი ვალდებულია საშუალება მისცეს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მიერ დანიშნულ ინსპექტორებს, გაატარონ ღონისძიებები, რათა საქართველომ შეასრულოს ზემოხსენებული დოკუმენტებით ნაკისრი ვალდებულებები. მუხლი 48. ლიცენზიის მფლობელთა ვალდებულებები ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიების გამოყენების სფეროში პირები, რომლებსაც აქვთ შეთანხმების რეგულირების საგნად ქცეული ბირთვული მასალების ფლობის, გამოყენების, გადამუშავების ან ამ მასალებთან მოპყრობის ლიცენზია, საქართველოს კანონმდებლობის, შეთანხმებისა და დამატებითი ოქმის მოთხოვნათა შესაბამისად ვალდებული არიან: ა) აწარმოონ მათი აღწერა შეთანხმებისა და დამატებითი ოქმის მოთხოვნათა შესაბამისად; ბ) სამინისტროს დადგენილი წესით, დროულად და შესაბამისი ფორმით წარუდგინონ დოკუმენტები არსებული ბირთვული მასალების შესახებ; გ) დადგენილი წესით ჩაატარონ ბირთვული მასალების გაზომვები და უზრუნველყონ ამ გაზომვათა სისტემის კონტროლის პროგრამის ქმედითობა; დ) სამინისტროს მიაწოდონ ინფორმაცია ობიექტის პროექტ-განლაგების შესახებ, შეტანილი ნებისმიერი ცვლილების გათვალისწინებით; ე) დადგენილი წესით აწარმოონ ბირთვული მასალების რეესტრი; ვ) სამინისტროს და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დადგენილი წესით წარუდგინონ წინასწარი შეტყობინება ბირთვული მასალების ან მათთან დაკავშირებული აღჭურვილობის იმპორტის ან ექსპორტის თაობაზე; ზ) დადგენილი წესით უზრუნველყონ ბირთვული მასალების ფიზიკური დაცვა და მიიღონ უსაფრთხოების ზომები; თ) დაუყოვნებლივ აცნობონ სამინისტროს და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს დაშვებული ზღვრების ზევით ბირთვული მასალების დანაკარგის შესახებ; ი) სამინისტროს დადგენილი წესით გაუგზავნონ ინფორმაცია დაგეგმილი სამომავლო საქმიანობის შესახებ. მუხლი 53. კანონის ნორმატიული აქტები ამოქმედებასთან დაკავშირებით მისაღები (გამოსაცემი) 1. ამ კანონის ამოქმედებასთან დაკავშირებით 2016 წლის 1 იანვრამდე მიღებულ იქნეს „რადიოაქტიური ნარჩენების შესახებ“ საქართველოს კანონი. 2. საქართველოს მთავრობამ 2013 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს შემოსავლების სამსახურის მიერ საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სამინისტროსთვის და საქართველოს თავდაცვისსამინისტროსთან არსებული სამხედროტექნიკურ საკითხთა მუდმივმოქმედი კომისიისთვის წარსადგენი ინფორმაციის ნუსხის დამტკიცება. 3. 2015 წლის 1 იანვრამდე გამოცემულ იქნეს საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრის შემდეგი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები: ა) „ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ინსპექტირების განხორციელების წესის დამტკიცების შესახებ“; ბ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); გ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); დ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ე) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ვ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ზ) „ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების არალეგალურ მიმოქცევაზე რეაგირების წესი“; თ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ი) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); კ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ლ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); მ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ნ) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932); ო) (ამოღებულია - 12.12.2014, №2932). 4. საქართველოს მთავრობამ 2015 წლის 1 იანვრამდე მიიღოს შემდეგი დადგენილებები: ა) „ტექნიკური რეგლამენტის – მეტალის ჯართის რადიაციული მონიტორინგის წესის“ დამტკიცების შესახებ“; ბ) „ტექნიკური რეგლამენტის – მაიონებელი გამოსხივების წყაროების, რადიოაქტიური ნარჩენების ავტორიზაციის უწყებრივი რეესტრის შექმნისა და წარმოების წესის, მაიონებელი გამოსხივების წყაროების კატეგორიზაციის“ დამტკიცების შესახებ“. 5. საქართველოს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრმა 2016 წლის 1 იანვრამდე გამოსცეს შემდეგი ბრძანებები: ა) „ბირთვული გაუვრცელებლობის გარანტიებთან დაკავშირებული საქმიანობის განხორციელების წესის“ დამტკიცების შესახებ“; ბ) „ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, რადიოაქტიური წყაროებისა და ნარჩენების, მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროების ფიზიკური უსაფრთხოების (დაცულობის) შესახებ“; გ) „ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის სალიცენზიო პირობების დაცვის შესახებ ანგარიშგების ფორმის“ დამტკიცების თაობაზე“. 6. საქართველოს მთავრობამ 2016 წლის 1 იანვრამდე მიიღოს შემდეგი დადგენილებები: ა) „ტექნიკური რეგლამენტის – ბირთვული და რადიაციული ავარიებისათვის მზადყოფნის და მათზე რეაგირების გეგმის“ დამტკიცების შესახებ“; ბ) „ტექნიკური რეგლამენტის – სამედიცინო დასხივების სფეროში რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ“; გ) „ტექნიკური რეგლამენტის – მრეწველობაში, მეცნიერებასა და განათლებაში რადიაციული უსაფრთხოების მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ“; დ) „ტექნიკური რეგლამენტის – ბირთვული და რადიოაქტიური ნივთიერებების ტრანსპორტირების წესის“დამტკიცების შესახებ“; ე) „ტექნიკური რეგლამენტის – მაიონებელი გამოსხივების წყაროების ხარისხის უზრუნველყოფისა და ხარისხის კონტროლის ძირითადი მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ“; ვ) „ტექნიკური რეგლამენტის – მაიონებელი გამოსხივების წყაროებთან მოპყრობისადმი რადიაციული უსაფრთხოების ნორმებისა და ძირითადი მოთხოვნების“ დამტკიცების შესახებ“; ზ) „ტექნიკური რეგლამენტის – ინდივიდუალური მონიტორინგის განხორციელებისა და კონტროლის წესის“დამტკიცების შესახებ“
დასკვნები
1… LECAL DEPARTMENT OF STAFF OF … お 踏 嶼… Юb … PARLIAMENT OF CEORCIA 00嗽 即 蓼 uD知 … し ■,■ ‐gttn」 わ 0い い 4aX o s■ ぃ か o質 22'168 四 oい い にgJdep@阿 hament ge 26 bD」 抽ln3900b 26 Abaslli&e Avenuc,4600,Ku● 1● )hCD0360∩ e‐ ,Cco嘔 ね Tel″ ndl LgJdep̲● paHiament ge 89168 rc6i; ,-U" "-g{d^-" zors o. erbJgEr lsjnlo63q,ol-r 0ot36oaoL.aq6 Ur3$o6aqc6E "6o6o3gq,o qr> 6cqo4c,.3q,o pltg6oboXa"f,r 0C6r6ot o)obr$C,., o o6oooJ6.gol, $glroor AgtuUga" UqiO."rr[*u -"fri Sur60oe0c6oE o 3*UUo *q,oq,CbotJ "6Je.n5rJ.,.J,6o 6r6,e9OXa.f, igLrJ6", x,rfr Jq,Ao6olg6rO.f9q brar6orq,,erde308rr, J.aCCUA"^T:"q,CadJ aCO^rOj agr*#", ,iuqaob qs6oL agUrugo" l.rj,>6o6Xqrolr 316o60o 6q,oq3bob ts36"S"t .".a"tX,lg"69ifraouc 6C6J6oBC6ol) 0glrb36" lgsr<lo63qrob er 3&,160o 6q,oqrg6oU 6g6o6ob omOr.b-g;, 636,rtro6ol-r d3tr$ob" Ug6o6gq,erb "6iqAob3 b36r,rj6gq,3Ao[, 3s6ooan gfq,"ec6nu aCdJ;b lJ.ait3.,, ,ao.qui6.,l, gtrg6ro,&,rX0olr qr,r o:r3otrgq,o 0o6oj<lC8"rr 3.q3fra" ilq.[g*U Ur6rU.,U Ur*OrU., "lsju6o69q,ob l_rs6,>qrtr$rpo 3oqrgjb6o o).r'uxo.., ,,t .t.6rq9",9ao.gn a,$0t6opq,obob Bgurbc6" bJCr6cr8cq,.,b 3rsosao $q,.;;aor., ai5"o.,t _".a"t3", ,l.rras6m br6,>r6orq,ob ogr6oqngqro Jor6ot.r 691rfu6- frq"O-39q".fr $e"edl,;c6;; o.>o6rb3. U,>jc6o69q,elL 3"S.fi'" 33q,oqlC6ob 0C6r6ob Jc6er63bob J6r,66a"r, lOrl_ZaiS, Zr.Oi.io,rl J.s6q,ia966ob 6c0q,racqloU la5-c *lr*OO.U acbq,"rra.-u.p9a.ro agt rox.,t.o.,t, cr),r.o"tg l-trj.*ru33qrob $6q,rac6(1ou *:-y.u o.J6oe.tq,ar (,c$6oJac6oor U.:j$o69qroL 0or36or6ob AoC6, ,L!J)6o6AeCbe,; 6s6oboq,.> ;o13"oi6%J, UCboo gJffiogdCooq,o .6r6oggq"n eJ 6r(r,r0o3q.o 11Ltgoo,u.3aofr Agrl"u6. ACO,56ot, oJoaJ$C,., .,6reornralJ.y1ro l.t$;6o,>gqr,r6q3g3;or,> l-tgr6ogqrotr 3oq3itr8o S:Tro* 3.:6o6ao $q,oq,rboL,ac0"61l, bJCvtcr6ceoL 3,r6o6tso A9b.:fu6" bjroogqx,rb 316r,168o 33q,oq,C&,tJ ,,rrl-rilCeob rq6o6obgo6ogq, acoroob octrJb;", "io3oob qD$oL aguiuc6" ,,q,#o".j"il *. urorrqop6ob B3uubsb" :,r.b"rc", ssqroq,5bor, tsc6r6ob_o)ob;C,:;;ra;;;;rrojarq,06ou 3,r6o6io $q'rlq,cbou a96o6ob Lioirtl", pr or:3oUguqn 0o0oJ63oL ,.Sgcu:. lrr6rqr.:Urbrqx,r fig"ffi.tr 6j6BC6Cbob irUriCO", fub$o6oL ";1.q1336"t glrg6obo3rbotr.: a3j"s.i i9r,"u90", ,Lr,rjr6o33q,or.r 6q,oq,3bor.r - 3c,rp3jb8o $q,og3boL O96"U"t agirrU3a", "",J*Or*rOa"r" 1$6rto4q,q6ob bい b゛・ し 可 蜘 で。し 3飾 5あ ∝qOで ヵ )し 0か 6ob ∽。Oo。 ¬・, "眺 χヽ60 b"5 ゅで。し o96α ooっ 中0 める。 も υ じ 6030COし 3。 5o58o 03で 雪 ゛。しOooヽ 6oじ ∽bOい 、 Oい b゛ 可。 3・ 3●Jttσ 3びて 0し 3。 5oq。 ゅ し ょ、っ側bo60じ (0723ら ; 24072015)も 」而 3o6響 ∞゛00し こり狸 o0050oし 145000に 、Pob o00b035゛ O郷 匈 しめ 泌 0じ 0じ しぉ ∝ DbOや 。 00、 。60505o彎 。 e 8oo85oo 3δ 6o5● 0も 86oO」 しδ 。 OpOし o bスマ30し め ぐ はう "鑽 賞Юり ∞ β '【 ▼ ロ ︱ 話 C一 朧 しSbO■ 郷000m8obo b)Jう hCn33Cmb 〕〕hO)09600 92 //′ 8夕 //θ ∠ダ bs」 16∽ 30Ψ Ob 3● 6Ψ600500b し o● 6ぃ 5ob10oo Q゛ 050o60ob 086obb δ 」 Ψ6S005 p06 b3015∞ 匈し Q。 し3355 し可 56qttPba"憾 6 Ob OOrじ 憾 」h岬 Ψ 005oO¨ o30b'Ob, 8oT605oで し5JS6qttPし 31h5゛ ob 36o側 ●90し 61Qo10(Uで 。9` 86∽ bo06ob 00ヽb゛ し● 」 ∽∞q。 し355o50o03Ψ 。9゛ 。し8oO● 5oし "606%lxPo T。 ∽●o61ЪO ,"6● T00司b昭 6o5面 805mOb 00bヽ ゛ ,ル ゆ 69開 Ψ Ob SCa05ob0650帽 Ψ b506∽ 。Ψ Q 昭 03● ∽。 30ヽЮ」しあ o39響 ゛ Ob Oo)丈 わし匈 し。b゛ ,"υ 600ob e5o30b 00bob゛ 明 ヽ6∽ ∞ Ψ Ob 365o50o 039マ ゛ Ob Ooい 5ob ∽ 5obsSO ,"で o305bopobs Qs5゛ 蒟 oobOob● bOb bs」 ` 出 3轟 嶋 あ 03Ψ 喫 ゛ Ob OoO● 5oし ぃ o6島 0 "BCで 600030Ъ 000F09ob。 し5゛ ∞ 30b00bb゛ t可 Ob 3Ыh陥 03Ψ は POいし000 Ob∽S出 島 0 "い … b3Ⅲ 36obo゛ oし ヽQ● ∽ 憾 ob"理 。お 哺CttOb 3090」 b昴 o3Ψ 喫 ゛ Ob 8oい 5ob 00bヽ Ob "36● Q● ゆ しbδ びヽいしぬ 枷Ψ030で 0よ 翅Oo3Ψ αで● ●bO〔だ 助 bbJメ ,"` もo6、 p゛ 6o30X1506∞ 翼 o60b "b可 "跳 "甲 ぅ o6stbO し 8o055ob∽ Qδ 030b ttbり 」 3Jh5昴 03Ψ 哩 ゛ 曽 o"し 。 X 0し Ю `6∽ Ψ ob∝ 〕60曽 喫 。 3o6ob 00ヽb゛ も… qoΨ Ob 可 q椰 でob 355o5昴 03で 。Ψ ObOb O● 16ob∽ め b島 0 c07‑2/375,240715)bl」 3面 でs0050ob 6ぉ Ψ。 Oo50oし 145 0 00bΨ Ob 00 2"恥 ob"6 J390明 0∽ ● 500bも 8oboお ob Φocお 島0 , , , 6%OΨ Oし 35̀で ● し o」 、 0050oし bsb00知 00 000じ Oδ 655oboで 、 し ` JS6∽30Ψ Ob O∽ 。 36o6oも Oo06 し 。 し 、 。 6の 3090も 355o500ob 36oOJ006。 し ,,6o6∞ 30Ψ 。 9。 3● 5o50で 00Ψ 005oOoo0030b力 bO∽ ,560096o6oΨ 」 6δ 90δ 6。 9Ψ 00b586∽ bo06ob 00も 、 bOダ bs」 s6∽ 30Ψ Oし 355o50o03Ψ 。 し000ヽ 6ob∽ 5oδ δ ЪO ,"61QoOδ J0006o 90。 。 5568050δ oも 00し 、 bOb ,"b瑚 o6o3090b Se005ob0610oOΨ b10。 6∽ oΨ で、 6R303δ ∽。30"0」 WO o3で 。 Ψ06。 し800。 5oし 00し ` b36 ,"6、 6000し 95030b80bδ bOb し 。 わ 6∽ 30Ψ Oも 355o5て お 039喫 06。 し000。 5oし ∽δ o6oЪ O ,"Ψ o00[島0060bS Q。 」 50bδ 6∞ 306。 し00し 。 bOざ し 、 、 6の 0し し000● 5ob のooboЪ 3 , "6● 600oЪ O Ъ000JOo"o6。 し 」 30ぐ 3。 5o60o 0390Ψ O。 。 50016∞ 30b00bobOb し 、 、 6∽ 0し Oで 」 30響 355o50o03Ψ 360b000● 5oも のoebbЪ O ,"36mゃ OJ00b ob。36∽ b006oし 、9o の。 boΨ 0 30"OJし 00 30b035響 o Oo00J0030し 3m90」 O o3Ψ 。 ぐ0。 Ob 60016oし 00bob001 ,,も 。 J● 6∽ 30Ψ Obし` 65eSし ヽ b瑚 。 6∞ 30Ψ mb 355o団 o 03Ψ Oで 36。 し 800。 5oし 00bsbOb , "boЪ o6o9oO。 6030χ 5506oOΨ oboし Ψo330し 00blbOb 。 。 し 000ヽ 6ob∽ oo05%0 。 。 50● 6の ob o06o"00Ψ 。3o6oし 00bsbOδ し 。 ● 6∽ 30智 Ob 355o50o 03Ψ 響0。 や "し x56oし で 」 o6∽ Ob 3o6Ψ 50050ob 606Qヽ Oo50oも 145 000Ⅲ oし Oo 2 33智 。 で360b bOS5ob∽ oo65ヽ 0 (072お 75,240715)も δ 」 30Ψ 305」 Ooし Oboし も 、 J30305JO∽ 5500し 5650。 し 30∽ bO"δ Ooヽ 550J● 6oΨ δ ∞ 00。 85o53● 5o536oOJ0060b 655bow30し "b 36000∞ 86oし ∞δ 鞠861 3。 O。30し 000o∽ ′ ヽ ■〔き■ 00の Oδ b000606o し 。 60躙Om oOoじ Ob u昭 6∞し0じ 003。 Ψ005。 し 000b"Ψ ゛OΨ 。 4600,J.1■ 0・ ObO,0。 あ ■ 00。 ta』 `・ 椰 26 boJ● 080興 0し き。 ̀R● 38600bし 00R3806̲(99532)220:670,OR 3mし 0● cOntact@parliament gc 。し。も R0