თაღლითებს თავად გადავურიცხე ფული: დამიბრუნებს ბანკი?

რა უნდა გააკეთოთ

1. სასწრაფოდ: თქვენი ბანკი (სთხოვეთ მიმღების ბანკთან დაკავშირება), განცხადება პოლიციაში — ქონების მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრება მოტყუებით — თაღლითობა (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი).

2. გზაგასაყარი — ვინ დააჭირა „დადასტურებას“. კლიენტმა თავად: ოპერაცია ავტორიზებულია, თუ არსებობს გადამხდელის თანხმობა — კლიენტის მიერ თავად დადასტურებული გადარიცხვა (მოტყუებითაც კი) („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლი); ბანკის მიერ მიღებულ გადახდის დავალებას კლიენტი ვერ გამოიხმობს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლი).

3. გადახდა თაღლითმა განახორციელა (კლიენტმა მხოლოდ კოდი გადასცა ან დისტანციური წვდომა მისცა): კოდის გადაცემა ოპერაციაზე თანხმობა არ არის, გადამხდელის თანხმობის გარეშე ოპერაცია არაავტორიზებულია („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 22-ე მუხლი); აუთენტიფიკაციას ბანკი ამტკიცებს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი); კოდის გამოყენების ჩანაწერი თავისთავად არ ამტკიცებს თანხმობას ან უხეშ გაუფრთხილებლობას („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი); არაავტორიზებულ ოპერაციას ბანკი აანაზღაურებს არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღის ბოლოსა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლი); უარი შესაძლებელია მხოლოდ კლიენტის მხრიდან თაღლითობის, განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დასაბუთებული ეჭვისას („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-ე მუხლი); განაცხადეთ დაყოვნების გარეშე, ჩამოჭრიდან არაუგვიანეს 13 თვისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი).

4. საჩივარი: საჩივარი ბანკში — პასუხი არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41¹ მუხლი); შემდეგ — ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია, ბანკში საჩივრის შეტანიდან არაუგვიანეს 6 თვისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონის 41¹ მუხლი). უბრალოდ იმის გამო, რომ მოგატყუეს, თანხის დაბრუნების უფლებას კანონი არ იძლევა.

5. თანხის დაბრუნების მთავარი გზა — მიმღები (ხშირად „დროპი“): მიმღების მიმართ — სარჩელი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე მიღებულის დაბრუნების შესახებ (უსაფუძვლო გამდიდრება) (სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი); ან განზრახი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი); ხანდაზმულობა — სამი წელი იმ მომენტიდან, როცა ზიანის შესახებ შეიტყვეთ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი); სარჩელის უზრუნველყოფა — მიმღების ანგარიშზე ყადაღა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლი). მიმღების მონაცემები — ამონაწერიდან, ბანკისგან გამოძიების მოთხოვნით.

6. სად მიმართოთ: თქვენი ბანკი; პოლიცია/პროკურატურა; ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია; სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: გადარიცხვის ქვითარი (მიმღების რეკვიზიტები), მიმოწერისა და ზარების ეკრანის ანაბეჭდები, პოლიციაში განცხადების ნომერი, ბანკში მიმართვის დრო.

8. ხაფანგები: ავტორიზებული გადარიცხვის „არასანქცირებულ ჩამოჭრად“ წოდება — ბანკი უარს იტყვის, თუ არსებობს კლიენტის დადასტურება; ბანკის პასუხის ლოდინი პოლიციაში დაუყოვნებლივ განცხადებისა და მიმღების ანგარიშზე ზომების ნაცვლად; განმეორებითი „დაბრუნებები“ შუამავლების მეშვეობით, რომლებიც საკომისიოდ ფულის დაბრუნებას გპირდებიან, — მეორადი თაღლითობაა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• კლიენტის მიერ თავად დადასტურებული გადარიცხვა ავტორიზებული ოპერაციაა; დავალება არ გამოიხმობა; არაავტორიზებული ოპერაციების ანაზღაურების რეჟიმი არ გამოიყენება
• თუ გადახდა თაღლითმა თანხმობის გარეშე განახორციელა — ბანკი აანაზღაურებს, მტკიცების ტვირთი ბანკს ეკისრება, გამონაკლისი — უხეში გაუფრთხილებლობა
• გადაუდებელი ნაბიჯები — ბანკი, პოლიცია; საჩივარი ბანკში და ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია
• სარჩელი მიმღების მიმართ (უსაფუძვლო გამდიდრება/დელიქტი) მისი ანგარიშის ყადაღით