შრომა
სამსახურიდან დათხოვნა
თუ დამსაქმებელმა შრომითი ხელშეკრულება შეგიწყვიტათ, მნიშვნელოვანია შეამოწმოთ, დაცული იყო თუ არა გათავისუფლების საფუძველი და წესი (შეტყობინება და კომპენსაცია). გათავისუფლების გასაჩივრებისთვის მოქმედებს მკაცრი 30-დღიანი ვადები.
რა უნდა გააკეთოთ
სამართლებრივი შეფასება: ვინ არის ინიციატორი და შრომის კოდექსით გათვალისწინებული ჩამონათვალიდან (47-ე მუხლი) რომელი საფუძველია მითითებული; ხელშეკრულება ვადიანია თუ უვადო; ხომ არ ყოფილა ზეწოლა „მხარეთა შეთანხმებაზე“ ხელის მოსაწერად (ეს ცვლის საფუძველს და დაცვის შესაძლებლობას გიკარგავთ).
წესი (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი): იმ საფუძვლებისთვის, რომლებზეც კანონი შეტყობინებას მოითხოვს, — შეტყობინება არანაკლებ 30 კალენდარული დღით ადრე + კომპენსაცია არანაკლებ 1 თვის ხელფასის ოდენობით, ან შეტყობინება 3 დღით ადრე + კომპენსაცია არანაკლებ 2 თვის ხელფასის ოდენობით.
⏰ ფატალური ვადები (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლის 4–7 ნაწილები): შეტყობინების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში — წერილობით მოითხოვეთ წერილობითი დასაბუთება; დამსაქმებელი ვალდებულია, პასუხი გაგცეთ 7 კალენდარული დღის განმავლობაში; სარჩელი სასამართლოში — დასაბუთების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში. თუ 7 დღეში პასუხი არ მიიღეთ → სარჩელი 30 დღეში, ხოლო ფაქტების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზე გადადის. თუ დასაბუთება არ მოგითხოვიათ → 30 დღე გათავისუფლების შესახებ შეტყობინების მიღებიდან.
რისი მოთხოვნა შეიძლება უკანონო გათავისუფლებისას (48-ე მუხლის მე-8 და მე-9 ნაწილები): პირვანდელ ან ტოლფას სამუშაოზე აღდგენა ან კომპენსაცია, ასევე იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება გადაწყვეტილების აღსრულებამდე; გათავისუფლებისას — გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია; საბოლოო ანგარიშსწორების დაყოვნებისას — 0,07% ყოველ დღეზე (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლის მე-4 ნაწილი).
შეამოწმეთ განსაკუთრებული გარანტიები/აკრძალვები: დისკრიმინაცია (შრომის კოდექსის მე-4 და მე-5 მუხლები), ორსულობა, ბავშვის მოვლის გამო შვებულება, პროფესიული კავშირი.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, ბრძანება/შეტყობინება, მიმოწერა, სახელფასო ფურცლები, საბანკო ამონაწერები, მოწმეები. სად მიმართოთ: სასამართლო (რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია); შრომითი ნორმების დარღვევისას — შრომის ინსპექციის სამსახური.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- გათავისუფლების საფუძველი და წესის დაცვა (შეტყობინება/კომპენსაცია)
- 30-დღიანი ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა → 7 დღე → სარჩელი
- რისი მოთხოვნა შეიძლება: აღდგენა/კომპენსაცია/იძულებითი განაცდური
- სად მივმართოთ და რა მტკიცებულებები შევაგროვოთ
მოქმედი ნორმები
საქართველოს შრომის კოდექსი
- მუხლი 48. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის წესი
- მუხლი 47. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლები
- მუხლი 44. საბოლოო ანგარიშსწორება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას
- მუხლი 4. შრომითი დისკრიმინაციის ცნება
- მუხლი 5. დისკრიმინაციის აკრძალვის ფარგლები
- მუხლი 53. დასაქმებულთა გაერთიანების წევრობის ნიშნით დისკრიმინაციის აკრძალვა