შეიძლება თუ არა საუბრის ფარულად ჩაწერა და სასამართლოში გამოყენება

რა უნდა გააკეთოთ

1. პირდაპირი პასუხი კითხვაზე „შეიძლება თუ არა საკუთარი საუბრის ჩაწერა“: კანონი ამას პირდაპირ არ ნებადართავს — ნორმაში საუბრის მონაწილისთვის გამონაკლისი არ არის, რისკი რჩება: კერძო საუბრის არასანქცირებული ჩაწერა ან მოსმენა დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 158-ე მუხლი); „არასანქცირებული“ — უკანონოდ ან უფლების გარეშე, რომელიც მისი მფლობელის მიერ პირდაპირ ან არაპირდაპირ არის მინიჭებული (სისხლის სამართლის კოდექსის 284-ე მუხლი). შეფასებას გამოძიება და სასამართლო ახდენს. ყველაზე საშიშია გავრცელება: კერძო კომუნიკაციის ჩანაწერის უკანონო გამოყენება, გავრცელება ან მასზე წვდომის მიცემა — ცალკე დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 158-ე მუხლი); იგივე ეხება სატელეფონო საუბრისა და მიმოწერის ჩანაწერს — ცალკე შემადგენლობაა (სისხლის სამართლის კოდექსის 159-ე მუხლი).

2. უსაფრთხო გზა მუქარის, გამოძალვის, ქრთამის შემთხვევაში: თავად ჩაწერასა/შენახვაზე პასუხს არ აგებს ის, ვინც გამოძიებას გადასცა იგი ჩადენილი ან მზადებული დანაშაულის შესახებ ინფორმაციასთან ერთად (სისხლის სამართლის კოდექსის 158-ე მუხლი) — ჩანაწერი დაუყოვნებლივ პოლიციაში წაიღეთ, არ გამოაქვეყნოთ.

3. სამოქალაქო დავა (ვალი, გათავისუფლება, დაპირება): ჩანაწერი წარადგინეთ მხოლოდ სასამართლოში და არა სოციალურ ქსელებში; პერსონალურ მონაცემთა კანონი არ ვრცელდება სასამართლო წარმოებისთვის მონაცემთა დამუშავებაზე (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-2 მუხლი). მაგრამ სამოქალაქო პროცესში კანონის დარღვევით მოპოვებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არ აქვს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლი) — მოპასუხე მოითხოვს ჩანაწერის გამორიცხვას; არც ერთ მტკიცებულებას წინასწარ დადგენილი ძალა არ აქვს — სასამართლო ყველაფერს ერთობლიობაში აფასებს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი) — გაამყარეთ მიმოწერით, გადარიცხვებით, მოწმეებით, შეინახეთ საწყისი ფაილი.

4. სისხლის სამართლის საქმე: სისხლის სამართლის პროცესში დაუშვებელია არსებითი დარღვევით მოპოვებული მტკიცებულება, თუ ის აუარესებს ბრალდებულის მდგომარეობას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 72-ე მუხლი); მხარე ვალდებულია, სასამართლოს აცნობოს თავისი მტკიცებულების წარმოშობა (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 72-ე მუხლი).

5. თუ თქვენ ჩაგიწერეს და გაავრცელეს: განცხადება პოლიციაში ჩანაწერის გავრცელების შემადგენლობით; სამოქალაქო სარჩელი — კერძო ცხოვრების საიდუმლოება სასამართლოში დაიცვა (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი); ბრალეული დარღვევისას — მორალური ზიანიც (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი). ზარი ბანკში ან დამსაქმებელთან: ორგანიზაცია (დამსაქმებელი, ბანკი), რომელიც აუდიოჩანაწერს აწარმოებს, ვალდებულია, წინასწარ გააფრთხილოს ამის შესახებ (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-11 მუხლი).

6. სად მივმართოთ: პოლიცია/პროკურატურა; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: საწყისი ფაილი მონტაჟის გარეშე; დეშიფრირება; მიმოწერა და გადახდები; გავრცელებისას — ადრესატების სკრინშოტები.

8. ხაფანგები: დაპირება, რომ საკუთარი საუბრის ჩაწერა ყოველთვის კანონიერია ან სასამართლო ყოველთვის მიიღებს — კანონი ამას არ ამბობს; ჩანაწერის ქსელში განთავსება ან ნაცნობებისთვის გაგზავნა — ცალკე, უფრო მძიმე დანაშაულია; სარჩელის აგება მხოლოდ ჩანაწერზე — სასამართლომ შეიძლება დაუშვებლად ცნოს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• კერძო საუბრის არასანქცირებული ჩაწერა და განსაკუთრებით მისი გავრცელება სისხლისსამართლებრივად დასჯადია
• ჩანაწერის გამოძიებისთვის გადაცემა დანაშაულის შესახებ შეტყობინებით ათავისუფლებს პასუხისმგებლობისგან თავად ჩაწერისთვის
• სამოქალაქო სასამართლოში უკანონოდ მოპოვებულ მტკიცებულებას ძალა არ აქვს; სასამართლო ჩანაწერს ერთობლიობაში აფასებს
• თუ თქვენ ჩაგიწერეს: პოლიცია და სარჩელი კერძო ცხოვრების დასაცავად მორალური ზიანით