სამკვიდროს მიღების ვადის გაშვება საპატიო მიზეზით

რა უნდა გააკეთოთ

1. ჯერ შეამოწმეთ, გაშვებულია თუ არა ვადა: მიღების საერთო ვადაა სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვე (სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი); თუ პირველი 6 თვის განმავლობაში სახლში ცხოვრობდით, გადასახადებს იხდიდით, ნივთები წაიღეთ — სამკვიდრო უკვე ფაქტობრივად მიღებულია და სასამართლოს მიერ ვადის გაგრძელება საჭირო არ არის. თუ სხვების უარის თქმის ან არმიღების შემდეგ ხართ მოწოდებული — თუ უფლება წარმოიშვა იმის გამო, რომ სხვა მემკვიდრეებმა არ მიიღეს, სამკვიდრო უნდა მიიღოთ დარჩენილ ვადაში, ხოლო თუ 3 თვეზე ნაკლებია დარჩენილი, ვადა გრძელდება 3 თვემდე (სამოქალაქო კოდექსის 1425-ე მუხლი).

2. პირველი გზა, სასამართლოს გარეშე: სასამართლოს გარეშე — თუ ეთანხმებიან სამკვიდროს მიმღები ყველა მემკვიდრე (სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლი); თანხმობა ფორმდება ნოტარიუსთან და შესაძლებელია მაშინაც, როცა სხვა მემკვიდრეებს მოწმობა უკვე გაცემული აქვთ („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-90 მუხლი).

3. მეორე გზა, სასამართლო: სასამართლო ვადას აგრძელებს, თუ გაშვების მიზეზებს საპატიოდ ცნობს (სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლი). დაამტკიცეთ მიზეზი და მისი ხანგრძლივობა: ავადმყოფობა, გარდაცვალების შესახებ არცოდნა კავშირის არარსებობისას, გასვლის დაბრკოლებები; განცხადება შეიტანეთ მიზეზის აღმოფხვრისთანავე.

4. რას მიიღებს დაგვიანებული (ეს ყოველთვის თქვით, თუნდაც ქონება გაფორმებული ან გაყიდული იყოს): დაგვიანებული იღებს ნატურით შემორჩენილს თავისი წილიდან სხვა მემკვიდრეებთან ან სახელმწიფოსთან და დანარჩენის ღირებულებას (სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლი); დავამდე გაყიდული გაყიდულად რჩება, ამონაგები გადაეცემა ნამდვილ მემკვიდრეს (სამოქალაქო კოდექსის 1429-ე მუხლი); კეთილსინდისიერი მემკვიდრეები, რომლებმაც უფრო ახლო მემკვიდრეების შესახებ არ იცოდნენ, სარჩელამდე მიღებულ შემოსავალს იტოვებენ (სამოქალაქო კოდექსის 1428-ე მუხლი).

5. პროცესი: სარჩელი შედის მამკვიდრებლის ბოლო საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით; თუ საქართველოს მოქალაქე საზღვარგარეთ ცხოვრობდა — საქართველოში ბოლო საცხოვრებელი ადგილის ან ქონების ადგილსამყოფელის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლი); სახელმწიფო ბაჟი სამკვიდრო სარჩელზე — სარჩელის ფასის 1%, მაგრამ არანაკლებ 50 ლარისა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-39 მუხლი); მოპასუხეები — სამკვიდროს მიმღები მემკვიდრეები, მოთხოვნები — ვადის გაგრძელება, სამკვიდროს მიმღებად ცნობა, წილი.

6. სად მიმართოთ: ნოტარიუსთან — თანამემკვიდრეთა თანხმობა; რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში; საჯარო რეესტრში.

7. მტკიცებულებები: გარდაცვალების მოწმობა, ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, სამედიცინო ცნობები, საზღვარგარეთ ცხოვრებისა და გვიან შეტყობინების დამადასტურებელი მტკიცებულებები (მიმოწერა, პასპორტის ანაბეჭდები), სხვა მემკვიდრეების სამკვიდრო მოწმობები.

8. ხაფანგები: „ვადის აღდგენა მიზეზის აღმოფხვრიდან 6 თვის განმავლობაში“ — ეს რუსეთის სამოქალაქო კოდექსის ნორმაა; საქართველოს სამოქალაქო კოდექსში — სასამართლოს მიერ გაგრძელება ცალკე ვადის გარეშე, მაგრამ დაგვიანება საპატიო მიზეზს ასუსტებს; ვადის გაგრძელების მოთხოვნა, როცა სამკვიდრო უკვე ფაქტობრივად მიღებულია; გაყიდულის სრული დაბრუნების მოლოდინი — დარჩება მხოლოდ ამონაგები ან ღირებულება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• 6-თვიანი ვადა და სპეციალური ვადა სხვების შემდეგ მოწოდებულთათვის
• ყველა მიმღები მემკვიდრის თანხმობა, როგორც სასამართლოს გარეშე გზა
• სასამართლოს მიერ ვადის გაგრძელება საპატიო მიზეზით — რა უნდა დადასტურდეს
• რას მიიღებს დაგვიანებული (ნატურით შემორჩენილი, დანარჩენის ღირებულება, გაყიდულის ამონაგები)
• განსჯადობა და სახელმწიფო ბაჟი