ოქმი „პოლიციის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისთვის“

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: დასჯადია დაუმორჩილებლობა მხოლოდ სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას თანამშრომლის კანონიერი განკარგულებისადმი/მოთხოვნისადმი (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი); სავალდებულოა მხოლოდ პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნა („პოლიციის შესახებ“ კანონის 48-ე მუხლი). გამიჯვნა: თანამშრომლის შეურაცხყოფა, მისი მისამართით ლანძღვა — იმავე მუხლის ცალკე ნაწილია (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი); წინააღმდეგობა ძალადობით ან ძალადობის მუქარით — დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 353-ე მუხლი).

2. სანქცია: ჯარიმა 2 000–5 000 ლარი ან პატიმრობა 60 დღემდე (თანამშრომლის შეურაცხყოფისთვისაც ასევე) (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი); პატიმრობა — მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში და მხოლოდ სასამართლოს მიერ (სამართალდარღვევათა კოდექსის 32-ე მუხლი); პატიმრობა არ ინიშნება ორსულზე, 12 წლამდე ასაკის ბავშვის დედაზე, 18 წლამდე პირზე, გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირზე (სამართალდარღვევათა კოდექსის 32-ე მუხლი). ადრინდელი სახდელები ამავე მუხლით: განმეორებით — ჯარიმა 3 500–6 000 ლარი ან პატიმრობა 7–60 დღით (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი); განმეორებისთვის წინა ჯარიმის გადაუხდელობისას — მხოლოდ პატიმრობა მაქსიმუმის არანაკლებ ნახევრისა (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი); განმეორებისთვის სახდელდადების შემდეგ მომდევნო ეპიზოდი — დანაშაულია, თავისუფლების აღკვეთა 1 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 353³ მუხლი). უცხოელს შეიძლება გაძევება და ქვეყანაში შემოსვლის აკრძალვა 3 წლამდე (სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი).

3. ვადები: განიხილავს რაიონული (საქალაქო) სასამართლო (სამართალდარღვევათა კოდექსის 208-ე მუხლი); საქმე განიხილება 3 დღის განმავლობაში (დაკავებისას — დაუყოვნებლივ) (სამართალდარღვევათა კოდექსის 262-ე მუხლი); დაკავებული სასამართლოში უნდა მიიყვანონ არაუგვიანეს 24 საათისა (გაგრძელება ერთხელ 24 საათამდე), წინააღმდეგ შემთხვევაში გათავისუფლდება (სამართალდარღვევათა კოდექსის 247-ე მუხლი); უფლებების განმარტებამდე (ადვოკატი, ახლობლების შეტყობინება) გაკეთებული განცხადებები დაუშვებელი მტკიცებულებაა (სამართალდარღვევათა კოდექსის 245-ე მუხლი).

4. დაცვა: მტკიცების ტვირთი პოლიციაზეა (სამართალდარღვევათა კოდექსის 236-ე მუხლი) — სხეულზე დამაგრებული კამერების ვიდეო, თვითმხილველთა ჩანაწერები; არსებობდა თუ არა საფუძველი (დოკუმენტების მოთხოვნა შეიძლება მხოლოდ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლებით (სამართალდარღვევის ეჭვი, ძებნა, შემთხვევის ადგილი და სხვ.) („პოლიციის შესახებ“ კანონის მე-19 მუხლი)) და კონკრეტული ბრძანება, რომლის შესრულებაზეც პირმა უარი თქვა (ტელეფონით გადაღება თავისთავად დაუმორჩილებლობად არ არის დასახელებული). უფლება გაეცნოს საქმეს, წარადგინოს მტკიცებულებები, განაცხადოს შუამდგომლობები, ჰყავდეს ადვოკატი და თარჯიმანი (სამართალდარღვევათა კოდექსის 252-ე მუხლი).

5. გასაჩივრება: საჩივარი — დადგენილების ჩაბარებიდან 10 დღე (საპატიო მიზეზით გაშვებული ვადა აღდგება) (სამართალდარღვევათა კოდექსის 273-ე მუხლი); სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატაში, დადგენილების გამომტანი სასამართლოს მეშვეობით (სამართალდარღვევათა კოდექსის 271-ე მუხლი); დადგენილება სრულდება დაუყოვნებლივ, საჩივარი მას არ აჩერებს (სამართალდარღვევათა კოდექსის 272-ე მუხლი).

6. ⏰ ვადები: სახდელის დადება — არაუგვიანეს სამართალდარღვევიდან 6 თვისა (სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლი).

7. მტკიცებულებები: თქვენი ვიდეოები და თვითმხილველთა ჩანაწერები, სხეულზე დამაგრებული კამერების ჩანაწერების მოთხოვნა, დაკავების ოქმი, მოწმეები, ცნობები ბავშვების/ორსულობის/შეზღუდული შესაძლებლობის შესახებ.

8. ხარვეზები: ახსნა-განმარტება არ მისცეთ უფლებების განმარტებამდე და ადვოკატის მოსვლამდე; საჩივარი პატიმრობას არ აჩერებს — მოამზადეთ ის სხდომისთანავე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სანქცია — ჯარიმა 2 000-დან 5 000 ლარამდე ან პატიმრობა 60 დღემდე და ვისზე არ ინიშნება პატიმრობა
• დავა კონკრეტული მოთხოვნის კანონიერებაზე და მტკიცების ტვირთი პოლიციაზე (ვიდეო, მოთხოვნის საფუძველი)
• საქმეს განიხილავს რაიონული სასამართლო შემჭიდროებულ ვადაში; დაკავებისას სასამართლოში მიყვანა არაუგვიანეს 24 საათისა
• გასაჩივრება — 10 დღე სააპელაციო სასამართლოში, მაგრამ დადგენილება სრულდება დაუყოვნებლივ
• განმეორებითობა — უფრო მკაცრი სანქციები და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა