1. ქმედუნარიანობა, ანუ ფიზიკური პირის უნარი, თავისი ნებითა და მოქმედებით სრული მოცულობით შეიძინოს და განახორციელოს სამოქალაქო უფლებები და მოვალეობები, წარმოიშობა სრულწლოვანების მიღწევისთანავე.
2. სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია.
3. ქმედუნარიანად ითვლება პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკის მიღწევამდე იქორწინა.
4. ქმედუნარიანად ითვლება ფსიქოსოციალური საჭიროების მქონე პირი (შემდგომ – მხარდაჭერის მიმღები), ანუ პირი, რომელსაც აქვს მყარი ფსიქიკური, გონებრივი/ინტელექტუალური დარღვევები, რომელთა სხვადასხვა დაბრკოლებასთან ურთიერთქმედებამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში მის სრულ და ეფექტიან მონაწილეობას სხვებთან თანაბარ პირობებში, თუ ეს პირი აკმაყოფილებს ამ მუხლის მე-2 ან მე-3 ნაწილის პირობებს, ამასთანავე, აღნიშნული დაბრკოლებები სათანადო რჩევისა და დახმარების გარეშე მნიშვნელოვნად ართულებს პირის მიერ საკუთარი ნების თავისუფლად გამოხატვას და ინფორმირებული და გააზრებული არჩევანის გაკეთებას სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ სფეროში.
5. მხარდაჭერის მიმღებად სასამართლომ შეიძლება ცნოს აგრეთვე არასრულწლოვანი იმ ფარგლებში, რომლებშიც, საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, მას თავისი უფლება-მოვალეობების განხორციელებისას კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობა არ სჭირდება.
6. 7 წლამდე ასაკის არასრულწლოვანი (მცირეწლოვანი) ქმედუუნაროდ ითვლება.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 8 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №2/4/532,533 –ვებგვერდი, 28.10.2014წ.
საქართველოს 2015 წლის 20 მარტის კანონი №3339 - ვებგვერდი, 31.03.2015
რედაქციის ისტორია
მოქმედი რედაქცია დადგენილია 20.03.2015-ის აქტით. ცვლილება შევიდა 1-ჯერ.
- 20.03.2015 კანონი №3339
წინა რედაქცია (24.07.1997 მდგომარეობით) — ცვლილებები
მუხლი 12. ქმედუნარიანობა 1. ქმედუნარიანობა, ანუ ფიზიკური პირის უნარი, თავისი ნებითა და მოქმედებით სრული მოცულობით შეიძინოს და განახორციელოს სამოქალაქო უფლებები და მოვალეობები (ქმედუნარიანობა), წარმოიშობა სრულწლოვანების მიღწევისთანავე. 2. სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია. 3. ქმედუნარიანად ითვრლება პირი, რომეტილმაც 18 წლის ასაკის მიღწევამდე იქორწინა. 34. ქმედუნარიანად ითვლება პფსიქოსოციალური, საჭირომელბიც ის მქონე პირწინ (შებს თვმდგომ – მხარდაჭერის მიმღეტბი წლ), ანუ პირი, რომელსაც აქვს მყაკრი ფს მიღწქიკური, გონებრივი/ინტელექტუამლური დარღვე. 4. შვებიდ წ, რომელთამ სხვადე ასხვა დაბრკიოლებასთან ურთიერთქმედებამ შესრუაძლწოა ხელი შეუშალოს საზოგადოებრივ ცხოვრებანში (მცის სრულ და ეფექტიან მონაწილეობას სხვებთანი) თანაბარ პირობებში, თუ ეს ქპირი აკმაყოფილედბს ამ მუუხლის მე-2 ან მე-3 ნაწილის პირო. 5. ქბებს, ამასთანავედუუ, აღნიშნული დაბრკოდ მლებებიიჩ სათანადო რჩევისა და დახმარების გარეშე მნიშვნელოვნად ართულებს პირი, როს მელიც ჭერ საკუთასუსტორი ნების თან ვისუფლით ავად გამყოხატვას და ინფორმირებული და გააზრებული არჩევანის გამო კეთებას სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ სფეთროში. 5. მხარდაჭერიქნს მიმღებად საღისამართლომ შეიძლება ცნოს აგრეთვე არასრულწლოვანი. იმ ფარგლებში, რომ პლებშიც, საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად, მას თავისი უფლება-მოვალეობების განხორციელებს მისიას კანონიერი წარმომადგენელი (ს თანხმეუობა არვ სჭირდე)ბა. 6. ქ7 წლამედუუნაროდ აღიარებული პირი ას განკურნების ან ჯრანმსრთეულწლობვანის (მნციშვნრეწლოვნანი) ქმედ გაუმჯუნარობდ ითვლესებია. ს შემაქართხვევლოს საშკონსტიტუციო სასამართლო აღს 2014 წლიარებს მას 8 ოქტომედუნაბრის განდაწყვეტილება №2/4/532,533 –ვებგვერდი, 28.10.2014წ.
სასამართლო პრაქტიკა ამ მუხლზე
(151)
- საქმე №ას-1325-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 22.12.2025
…გამოცემა, გვ. 40, 41). მხარდაჭერა გულისხმობს მხარდამჭერის მიერ მხარდაჭერის მიმღების სათანადო რჩევის მიცემასა და დახმარებას, მიიღოს ინფორმირებული და გააზრებული გადაწყვეტილება სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ სფეროში (სსკ-ის მე-12, 1289-ე მუხლები). ამ თვალსაზრისით, მხარდაჭერა მნიშვნელოვნად განსხვავდება მზრუნველობისა და მეურვეობისაგან, რა დროსაც მეურვე/მზრუნველი წარმომადგენლობითი…
- საქმე №ას-691-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.10.2025
…სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარდაჭერა გულისხმობს მხარდამჭერის მიერ მხარდაჭერის მიმღების სათანადო რჩევის მიცემასა და დახმარებას, მიიღოს ინფორმირებული და გააზრებული გადაწყვეტილება სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ სფეროში (სსკ-ის მე-12, 1289-ე მუხლები). ამ თვალსაზრისით, მხარდაჭერა მნიშვნელოვნად განსხვავდება მზრუნველობისა და მეურვეობისაგან, რა დროსაც მეურვე/მზრუნველი წარმომადგენლობითი…
- საქმე №2კ-412აპ.-25 · უზენაესი სასამართლო — სისხლის სამართლის საქმეთა პალატა · 25.09.2025
…ქმედუნარიანობის სრულად აღდგენა იწვევს მზრუნველობის გაუქმებას. 5.18. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1275-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა და 12771-ე მუხლის შესაბამისად, მხარდაჭერის მიმღებს უწესდება მხარდაჭერა და ენიშნება მხარდამჭერი. ხსენებული კოდექსის მე-12 მუხლის მე-4 ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე, მხარდაჭერის მიმღებში მოიაზრება ფსიქოსოციალური საჭიროების მქონე პირი ანუ პირი, რომელსაც აქვს მყარი…
- საქმე №ბს-766(კ-25) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 18.09.2025
…რომ 15.02.2020წ. გ. ფ-ამ ჩაიბარა, როგორც უშუალოდ მისთვის, ასევე ჯ. კ-ასთვის გაგზავნილი შეტყობინებები. კასატორი სადავოდ ხდის იმ გარემოებას, რომ გ. ფ-ას მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გათვალისწინებით, გზავნილი არ უნდა ჩაბარებოდა. სამოქალაქო კოდექსის მე-12 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილის თანახმად, ქმედუნარიანობა, არის ფიზიკური პირის უნარი, თავისი ნებითა და მოქმედებით სრული მოცულობით შეიძინოს და…
- საქმე №ბს-1281(2კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 27.08.2025
…იდენტურად იყო მოწესრიგებული აღნიშნული საკითხი დავის გადაწყვეტის დროს მოქმედი საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით. სსკ-ის 32-ე მუხლის თანახმად, სისხლისსამართლებრივი დევნის ორგანოს წარმოადგენს პროკურატურა, ხოლო ამავე კოდექსის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილით, სისხლისსამართლებრივ დევნას ამ კოდექსით დადგენილი წესით ახორციელებს მხოლოდ პროკურორი. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ…
- საქმე №ბს-512(კ-24) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 18.06.2025
- საქმე №ას-1582-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.05.2025
- საქმე №ას-16-2025 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 01.04.2025
- საქმე №ა-897-ა-2-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 11.02.2025
- საქმე №ას-1435-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 23.12.2024
- საქმე №ას-1395-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 09.12.2024
- საქმე №ას-1306-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.11.2024
- საქმე №ას-329-2024 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.04.2024
- საქმე №ას-1595-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 21.03.2024
- საქმე №ას-683-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 07.03.2024
- საქმე №ას-1474-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 10.01.2024
- საქმე №ას-279-2023 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 18.05.2023
- საქმე №ას-1480-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 11.01.2023
- საქმე №ბს-1036(კ-22) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 28.12.2022
- საქმე №ას-1052-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 27.12.2022
- საქმე №ას-1025-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.11.2022
- საქმე №ას-1016-2021 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 20.09.2022
- საქმე №ას-136-2022 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 15.04.2022
- საქმე №ას-733-2020 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 29.03.2022
- საქმე №ას-1251-2021 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 11.02.2022
- საქმე №ბს-689(კს-21) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 18.01.2022
- საქმე №ას-464-2021 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 14.07.2021
- საქმე №ას-944-2018 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 12.02.2021
- საქმე №ას-533-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 02.12.2020
- საქმე №ას-211-2020 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 21.07.2020
- საქმე №ას-1232-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.06.2020
- საქმე №ას-1251-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 28.02.2020
- საქმე №ას-1339-2019(b) · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 07.02.2020
- საქმე №ა-3658-შ-95-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 08.10.2019
- საქმე №ას-726-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.07.2019
- საქმე №ას-490-2019 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 05.07.2019
- საქმე №ას-611-570-2017 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 30.07.2018
- საქმე №ას-809-809-2018 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 13.07.2018
- საქმე №ას-489-489-2018 · უზენაესი სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა პალატა · 18.05.2018
- საქმე №ბს-987-983(კ-17) · უზენაესი სასამართლო — ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა · 15.03.2018
ნაჩვენებია 40 გადაწყვეტილება 151-დან.