კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული. არ შეიძლება კანონს მიეცეს უკუქცევითი ძალა, თუ იგი ზიანის მომტანია ან აუარესებს პირის მდგომარეობა
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · რედაქცია 11.11.2025
მუხლი 6. სამოქალაქო კანონთა უკუქცევითი ძალა
სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლი · სკ 6
რედაქციის ისტორია
სასამართლო გადაწყვეტილებები, რომლებიც ამ მუხლს უთითებენ
- საქმე №ბს-1353(კ-25)
…კონსტიტუციის 31-ე მუხლის მე-9 პუნქტზე, რომლითაც არავინ აგებს პასუხს ქმედებისათვის, რომელიც მისი ჩადენის დროს სამართალდარღვევად არ ითვლებოდა. კანონს, თუ იგი არ ამსუბუქებს ან არ აუქმებს პასუხისმგებლობას, უკუძალა არა აქვს. სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლით კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული.
- საქმე №ას-1266-2025
…სწორედ აღნიშნული თარიღიდან დაანგარიშდეს პირგასამტეხლო. ამდენად, მოპასუხეს არ უნდა დაეკისროს 2017 წლიდან - 2021 წლის 6 დეკემბრამდე საიჯარო ქირის გადაუხდელობის გამო როგორც ხელშეკრულების 6.2-ე მუხლით, ასევე ხელშეკრულებების 6.3 და 6.5 მუხლებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო. 41. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, პირგასამტეხლოს ფუნქციის გათვალისწინებით, ვინაიდან არ იკვეთება ვალდებულების დროულად შესრულების საჭიროება, მისი ოდენობის გაზრდისთვის აუცილებელი ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინაპირობები არ არსებობს.
- საქმე №ბს-1183(კ-25)
კასატორი აღნიშნავს, რომ „ნორმატიული აქტების შესახებ“ კანონის 24-ე მუხლით, სკ-ის მე-6 მუხლისა და საქართველოს კონსტიტუციის 31.9 მუხლის თანახმად, აკრძალულია ნორმებს მიეცეთ უკუქცევითი ძალა თუ იგი ზიანის მომტანია ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- საქმე №ბს-469(2კ-25)
…მინიჭება ეწინააღმდეგება კონსტიტუციურ პრინციპს, რომლითაც დაუშვებელია აქტს უკუქცევითი ძალა მიენიჭოს, თუკი იგი აუარესებს პირის მდგომარეობას.“ (სუსგ Nბს-698-691(კ-16), 13.07.2017 წელი).,, საქართველოს კონსტიტუციის 42.5 მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის შესაბამისად, კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული, კანონს არ შეიძლება მიეცეს უკუქცევითი ძალა, თუ იგი ზიანის მომტანია, ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- საქმე №ას-1144-2025
ვინაიდან, განხორციელებული ცვლილებებისთვის კანონმდებელს უკუქცევითი ძალა არ გაუთვალისწინებია ( საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული.
- საქმე №ბს-427(კ-25)
- საქმე №ას-1462-2024
- საქმე №ბს-934(2კ-23)
- საქმე №ას-1537-2024
- საქმე №ბს-1142(კ-22)
- საქმე №ბს-121(2კ-24)
- საქმე №ბს-473(კ-23)
- საქმე №ას-1051-2024
- საქმე №ას-767-2024
- საქმე №ას-1541-2023
- საქმე №ას-125-2024
- საქმე №ბს-1353(კ-22)
- საქმე №ას-1606-2023
- საქმე №ბს-1240(კ-23)
- საქმე №ბს-17(კ-22)
- საქმე №ას-1123-2023
- საქმე №ას-1254-2023
- საქმე №ას-1306-2022
- საქმე №ბს-864(კ-22)
- საქმე №ბს-760(კ-22)
- საქმე №ბს-197(კ-22)
- საქმე №ბს-26(2კ-22)
- საქმე №ბს-1354(კ-22)
- საქმე №ბს-111(კ-22)
- საქმე №ბს-1106(კ-21)
- საქმე №ბს-851(კ-20)
- საქმე №ას-1076-2022
- საქმე №ბს-784(კ-21)
- საქმე №ბს-876(კ-20)
- საქმე №ას-932-2022
- საქმე №ას-352-2020
- საქმე №ბს-246(კ-21)
- საქმე №ბს-917(კ-21)
- საქმე №ას-1016-2021
- საქმე №ას-361-2022
საგადასახადო დავები ამ მუხლზე
- ბრძანება №26322/2/2025
მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლზე, სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლზე და სისხლის სამართლის კოდექსის მე-3 მუხლზე, რომელიც ადგენს, რომ უკუძალა არ აქვს იმ კანონებს, რომლებიც ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- ბრძანება №25402/2/2025
საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლი, სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლი და სისხლის სამართლის კოდექსის მე-3 მუხლი ადგენს, რომ უკუძალა არ აქვს იმ კანონებს, რომლებიც ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- ბრძანება №24839/2/2025
საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლი, სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლი და სისხლის სამართლის კოდექსის მე-3 მუხლი ადგენს, რომ უკუძალა არ აქვს იმ კანონებს, რომლებიც ამკაცრებს პასუხისმგებლობას ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- ბრძანება №21559/2/2023
…ღონისძიებების გამოყენებასთან დაკავშირებით ხანდაზმულობის ვადების გამოყენების შეუძლებლობასთან დაკავშირებით, აღსანიშნავია, რომ აღნიშნული ცვლილება ამოქმედდა 5.04.2023 წლიდან, ხოლო საქართველოს კონსტიტუციის 31.9 მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის შესაბამისად, კანონებსა და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებს არა აქვთ უკუქცევითი ძალა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს პირდაპირ არის კანონით გათვალისწინებული, კანონს არ შეიძლება მიეცეს უკუქცევითი ძალა, თუ იგი ზიანის მომტანია, ან აუარესებს პირის მდგომარეობას.
- ბრძანება №3144-XIმს-Xმპ
მონაცემთა გადატანის უფლება ამ კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლებით მონაცემთა ავტომატური დამუშავების შემთხვევაში, თუ ეს ტექნიკურად შესაძლებელია, მონაცემთა სუბიექტს…
- ბრძანება №ბს-854-846(კ-16)
საკონსტიტუციო სასამართლო ამ მუხლზე
- მოქალაქე დიმიტრი ციხელაშვილი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ. არ იქნა მიღებული არსებითად განსახილველად
- ხაშურის რაიონული სასამართლოდან შემოტანილი კონსტიტუციური წარდგინება.
სხვა აქტები, რომლებიც ამ მუხლზე უთითებენ
- ციალა პერტია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ
- ხათუნა წოწორია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ
- „შპს სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2“ და „შპს ტელეკომპანია საქართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ
- ა)„შპს სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი 2“ და „შპს ტელეკომპანია საქართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ (კონსტიტუციური სარჩელის № 679); ბ) „შპს ტელეკომპანია საქართველო“ საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“ (კონსტიტუციური სარჩელები N720 და N721) გ) საქართველოს მოქალაქეები - გიორგი უგულავა, ნუგზარ კაიშაური, დავით წიფურია, გიზო ღლონტი, გიორგი ლობჟანიძე და არჩილ ალავიძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ (კონსტიტუციური სარჩელები №740 და №764)
მსგავსი ნორმები სხვა აქტებში
- მუხლი 4. წინამდებარე კონვენციას არ აქვს უკუქცევითი ძალა
- მუხლი 28. ხელშეკრულებებს არ აქვთ უკუქცევითი ძალა
- მუხლი 9. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის მონაწილეობა
- მუხლი 28. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის კეთილდღეობის უზრუნველყოფის, რეაბილიტაციისა და მხარდაჭერის პროცესში მონაწილე პირის სპეციალიზაცია
- მუხლი 16. ამ კანონთან დაკავშირებით მისაღები
- მუხლი 4. კანონთან კონფლიქტში მყოფი არასრულწლოვანის საუკეთესო ინტერესების პრიორიტეტულობა
მეზობელი მუხლები
- მუხლი 1. ცნება. მოქმედების სფერო
- მუხლი 2. სამოქალაქო კანონმდებლობა
- მუხლი 3. სამოქალაქო კანონის შესვლა ძალაში
- მუხლი 4. სამოქალაქო საქმეების განხილვისას მართლმსაჯულების განხორციელებაზე უარის თქმის დაუშვებლობა
- მუხლი 5. კანონისა და სამართლის ანალოგია
- მუხლი 7. კერძო სამართლის ობიექტები
- მუხლი 8. კერძო სამართლის სუბიექტები
- მუხლი 9. სამოქალაქო კანონთა მიზანი
- მუხლი 10. სამოქალაქო უფლებათა დამოუკიდებლობა პოლიტიკური უფლებებისაგან. სამოქალაქო სამართლის იმპერატიული ნორმები
- მუხლი 11. უფლებაუნარიანობა
- მუხლი 12. ქმედუნარიანობა
წყარო
ოფიციალური ტექსტი: matsne.gov.ge — საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025. გამოქვეყნება: პარლამენტის უწყებანი, 31, 24/07/1997.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს კანონი „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“, მუხლი 6, №786, 26.06.1997, სარეგისტრაციო კოდი 040.000.000.05.001.000.223 (კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/31702/muxli-6/