უფლებები აქციაზე და დაშლისას

რა უნდა გააკეთოთ

1. საწყისი: შეკრება საჯაროდ და იარაღის გარეშე ნებართვის გარეშე შეიძლება (კონსტიტუციის 21-ე მუხლი); ხელისუფლებას შეუძლია შეკრების შეწყვეტა მხოლოდ მაშინ, თუ ის უკანონო გახდა (კონსტიტუციის 21-ე მუხლი).

2. მონაწილისთვის აკრძალვები: მონაწილეს ეკრძალება სახის ნიღბით ან სხვა საშუალებით დაფარვა („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი); აკრძალულია იარაღი, ასაფეთქებელი ნივთიერებები, პიროტექნიკა („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი); გზის გადაკეტვა არ შეიძლება, თუ ამას მონაწილეთა რაოდენობა არ მოითხოვს („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის 11¹ მუხლი). სანქციები: სახის დაფარვა, გზის გადაკეტვა — ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე (ორგანიზატორისთვის 20-მდე) (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლი); ჯარიმა 5 000 ლარი (ორგანიზატორისთვის 15 000) პატიმრობის ნაცვლად — მხოლოდ მათთვის, ვისთვისაც პატიმრობის დანიშვნა დაუშვებელია (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლი); აკრძალულია შსს-ს მოთხოვნით შეწყვეტილ შეკრებაში დარჩენა („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი) — იარაღის, საშიში ნივთებისა და შეწყვეტილ შეკრებაში მონაწილეობისთვის — პატიმრობა 60 დღემდე (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174¹ მუხლი).

3. დაშლა: მასობრივი დარღვევებისას (იარაღი, ძალადობისკენ მოწოდებები) — დაუყოვნებლივ შეწყვეტა შსს-ს მოთხოვნით („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი); გზის მასობრივი გადაკეტვისას — შსს-ს გაფრთხილება; 15 წუთში არ გაათავისუფლეს — შეკრება უკანონოა („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი); მაგრამ გაფრთხილებიდან 15 წუთში წასვლა არ ნიშნავს პასუხისმგებლობის თავიდან აცილებას — ის დარღვევის მომენტიდან დგება („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი). წასვლის მოთხოვნის შემდეგ — წადით. შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება სასამართლოში საჩივრდება, განხილვის ვადა — სამი სამუშაო დღე თითოეულ ინსტანციაში („შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი).

4. ძალა: ძალა — მხოლოდ აუცილებლობისას და პროპორციულად („პოლიციის შესახებ“ კანონის 31-ე მუხლი); ძალისა და სპეცსაშუალებების შესახებ — გააფრთხილეთ და მიეცით გონივრული დრო კანონიერი მოთხოვნის შესასრულებლად („პოლიციის შესახებ“ კანონის 31-ე მუხლი); გაზი და არასასიკვდილო იარაღი — თავდასხმისა და მასობრივი დარღვევების წინააღმდეგ („პოლიციის შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი); აშკარად ორსულების, ბავშვების, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე და ხანდაზმული პირების მიმართ ძალა და სპეცსაშუალებები აკრძალულია („პოლიციის შესახებ“ კანონის 35-ე მუხლი).

5. გადაღება: ყველას აქვს ინფორმაციის მიღებისა და გავრცელების უფლება (გადაღების აკრძალვას კანონი არ შეიცავს) (კონსტიტუციის მე-17 მუხლი); გადაიღეთ ხელის შეუშლელად; დასჯადია მხოლოდ პოლიციელის კანონიერი მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობა (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173-ე მუხლი).

6. დაკავება და საჩივრები: დაკავებული სასამართლოში უნდა წარადგინონ არაუგვიანეს 24 საათისა (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 247-ე მუხლი); პოლიციელის გასაჩივრება — ზემდგომთან, პროკურატურაში ან სასამართლოში („პოლიციის შესახებ“ კანონის 56-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: სასამართლო; პროკურატურა — ძალის გადამეტება; სახალხო დამცველი; ადვოკატი დაკავების მომენტიდან.

8. მტკიცებულებები: საკუთარი ვიდეო (ნიშანი, იყო თუ არა გაფრთხილება), სამედიცინო ცნობა, მოწმეები.

9. ხაფანგები: ნიღაბი არ არის „ანონიმურობა“ და არც „უბრალოდ ჯარიმა“, არამედ პატიმრობა; შსს-ს მიერ შეკრების შეწყვეტის მოთხოვნის შემდეგ დარჩენა; პოლიციასთან კამათი გადაღების ნაცვლად — დაუმორჩილებლობის ოქმი.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• შეკრება ნებართვის გარეშე შეიძლება; ხელისუფლებას შეკრების შეწყვეტა მხოლოდ მისი უკანონო ხასიათის შემთხვევაში შეუძლია
• აქციაზე სახის დაფარვა აკრძალულია — ადმინისტრაციული პატიმრობა 15 დღემდე
• დაშლა — შსს-ს მოთხოვნის შემდეგ (გზის გადაკეტვისას — გაფრთხილება და 15 წუთი); შეწყვეტილ შეკრებაში მონაწილეობა — პატიმრობა 60 დღემდე
• ძალა და სპეცსაშუალებები — მხოლოდ პროპორციულად და გაფრთხილების შემდეგ; ორსულების, ბავშვების, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე და ხანდაზმული პირების მიმართ — აკრძალულია
• პოლიციის გადაღება აკრძალული არ არის; დაკავებისას — სასამართლო არაუგვიანეს 24 საათისა, ადვოკატი, საჩივარი პროკურატურაში/სახალხო დამცველთან