Temel haklar
Mitingde ve dağıtılma sırasında haklar: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Toplantı ve gösterilerde katılımcının hakları ve yasakları: yüzü kapatma, yol kapatma, toplantının sona erdirilmesi, kolluk gücünün kullanımı, görüntü kaydı, gözaltı ve şikâyet yolları.
Ne yapmalı
- Başlangıç: halka açık ve silahsız toplanmak izinsiz mümkündür (Gürcistan Anayasası, md. 21); makamlar toplantıyı ancak hukuka aykırı hâle gelmişse sona erdirebilir (Gürcistan Anayasası, md. 21).
- Katılımcıya yasaklar: katılımcının yüzünü maske veya başka bir yolla kapatması yasaktır (Toplantılar Kanunu, md. 11); silah, patlayıcı madde, piroteknik yasaktır (Toplantılar Kanunu, md. 11); katılımcı sayısı gerektirmiyorsa yolu kapatmak yasaktır (Toplantılar Kanunu, md. 11¹). Yaptırımlar: yüzün kapatılması, yolun kapatılması — 15 güne kadar tutuklama (düzenleyiciye 20) (İdari Suçlar Kanunu, md. 174¹); tutuklama yerine 5 000 lari para cezası (düzenleyiciye 15 000) — yalnızca tutuklama uygulanamayacak kişilere (İdari Suçlar Kanunu, md. 174¹); İçişleri Bakanlığı talebiyle sona erdirilen toplantıda kalmak yasaktır (Toplantılar Kanunu, md. 11) — silah, tehlikeli eşya ve sona erdirilmiş toplantıya katılım için — 60 güne kadar tutuklama (İdari Suçlar Kanunu, md. 174¹).
- Dağıtma: toplu ihlallerde (silah, şiddete çağrı) — İçişleri Bakanlığı talebiyle derhâl sona erdirme (Toplantılar Kanunu, md. 13); yolun toplu kapatılmasında — İçişleri Bakanlığı uyarısı; 15 dakika içinde açılmazsa — toplantı yasa dışıdır (Toplantılar Kanunu, md. 13); ancak uyarıdan sonra 15 dakika içinde ayrılmak sorumluluktan kurtulmak anlamına GELMEZ — sorumluluk ihlal anından itibaren doğar (Toplantılar Kanunu, md. 13). Dağılma talebinden sonra — ayrılın. Sona erdirme kararına mahkemede itiraz edilebilir, inceleme süresi — her derecede üç iş günüdür (Toplantılar Kanunu, md. 13).
- Güç: güç yalnızca gerekli olduğunda ve orantılı biçimde kullanılır (Polis Kanunu, md. 31); güç ve özel araçlar konusunda — uyarılır ve yasal talebi yerine getirmek için makul süre verilir (Polis Kanunu, md. 31); gaz ve ölümcül olmayan silah — saldırıya ve toplu ihlallere karşı (Polis Kanunu, md. 33); açıkça hamile kadınlara, çocuklara, engellilere, yaşlılara karşı güç ve özel araç kullanımı yasaktır (Polis Kanunu, md. 35).
- Görüntü kaydı: herkes bilgi edinme ve yayma hakkına sahiptir (kanunda çekim yasağı yoktur) (Gürcistan Anayasası, md. 17); engel olmadan çekin; yalnızca polisin YASAL talebine uymamak cezalandırılır (İdari Suçlar Kanunu, md. 173).
- Gözaltı ve şikâyet: gözaltına alınan kişi en geç 24 saat içinde mahkemeye çıkarılır (İdari Suçlar Kanunu, md. 247); polis hakkında şikâyet — üst makama, savcılığa veya mahkemeye (Polis Kanunu, md. 56).
- Başvuru yerleri: mahkeme; savcılık — aşırı güç kullanımı; Halk Savunucusu; gözaltından itibaren avukat.
- Delil: kendi videonuz (rozet numarası, uyarı yapılıp yapılmadığı), sağlık raporu, tanıklar.
- Tuzaklar: maske “anonimlik” ya da “sadece para cezası” değil, tutuklamadır; İçişleri Bakanlığı’nın toplantıyı sona erdirme talebinden sonra kalmak; çekim yapmak yerine polisle tartışmak — itaatsizlik tutanağı.
Mutlaka kontrol edin
- izinsiz toplanılabilir; makamlar toplantıyı ancak hukuka aykırı olduğunda sona erdirebilir
- eylemde yüzü kapatmak yasaktır — 15 güne kadar idari tutuklama
- dağıtma — İçişleri Bakanlığı talebinden sonra (yol kapatmada — uyarı ve 15 dakika); sona erdirilmiş toplantıya katılım — 60 güne kadar tutuklama
- güç ve özel araçlar — yalnızca orantılı biçimde ve uyarıdan sonra; hamile kadınlara, çocuklara, engellilere, yaşlılara karşı yasaktır
- polisi çekmek yasak değildir; gözaltında — en geç 24 saat içinde mahkeme, avukat, savcılığa/Halk Savunucusu’na şikâyet
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსი
- მუხლი 247. ადმინისტრაციული დაკავების ვადა
- მუხლი 173. სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომლის, სამხედრო მოსამსახურის, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის თანამშრომლის, აღსრულების პოლიციელის, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის, საქართველოს იუსტიციის სამი
- მუხლი 243. დამრღვევის მიყვანა
- მუხლი 244. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეების წარმოების უზრუნველყოფის ზომები
საქართველოს კონსტიტუცია
- მუხლი 21. შეკრების თავისუფლება
- მუხლი 17. აზრის, ინფორმაციის, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებათა და ინტერნეტის თავისუფლების უფლებები
- მუხლი 18. სამართლიანი ადმინისტრაციული წარმოების, საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის, ინფორმაციული თვითგამორკვევისა და საჯარო ხელისუფლების მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების უფლებები
- მუხლი 13. ადამიანის თავისუფლება