ხელშეკრულებები და ვალები
ბანკმა ან მიკროსაფინანსომ სესხის გამო მიჩივლა
გვერდზე განხილულია, როგორ უნდა დაიცვათ თავი, თუ ბანკმა ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაციამ სესხის გამო სასამართლოში სარჩელი შეგიტანათ: შესაგებლის ვადა, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების რისკი, მოთხოვნის გადამოწმება, ხანდაზმულობა და მორიგება.
რა უნდა გააკეთოთ
ჯერ ვადები: შესაგებელი — სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში, არაუმეტეს 14 დღისა (რთული საქმეები — 21); გაგრძელება მხოლოდ საპატიო მიზეზით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლი). თუ გაუშვით — შესაგებლის წარუდგენლობისას უპატიო მიზეზით — დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ზეპირი მოსმენის გარეშე, თუ სარჩელის დასკვნები იურიდიულად დასაბუთებულია (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 232¹ მუხლი); დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გასაჩივრდება მისი ასლის ჩაბარებიდან 10 დღეში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 237-ე მუხლი); გაუქმდება, თუ გამოუცხადებლობა/წარუდგენლობა გამოწვეულია საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც დროულად შეტყობინება შეუძლებელი იყო (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლი).
შესაგებელი: სარჩელის თითოეულ გარემოებაზე უნდა შეგებდეთ დასაბუთებით, თორემ მოგვიანებით ამის შესახებ დავა შეუძლებელი იქნება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლი); ყველა მტკიცებულება შესაგებელს უნდა დაერთოს — წინააღმდეგ შემთხვევაში მათი მოგვიანებით წარდგენის უფლება იკარგება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლი) — დაურთეთ ხელშეკრულება, გრაფიკი, გადახდის ყველა ქვითარი, თქვენი საკუთარი საპირისპირო გაანგარიშება.
გადაამოწმეთ მოთხოვნა: სესხის წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი ≤ 50% (ნებისმიერი სესხისთვის, მათ შორის ბანკებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის) (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); პირგასამტეხლო და სხვა სანქციები ≤ ძირითადი ვალის ნაშთის 0,27% დღეში (სამოქალაქო კოდექსის 625-ე მუხლი); ბანკებისთვის/მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის ეროვნულ ბანკს შეუძლია სანქციებზე (არა განაკვეთზე) სხვა წესების დადგენა — შეადარეთ მის აქტს („საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს კანონის 64¹ მუხლი); წლიურ განაკვეთში გაუთვალისწინებელი ხარჯები არ ანაზღაურდება (სამოქალაქო კოდექსის 868-ე მუხლი); აშკარად გადაჭარბებულ პირგასამტეხლოს სასამართლოს შეუძლია შეუმციროს (სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლი). გამიჯნეთ ძირითადი ვალი, პროცენტი, პირგასამტეხლო, საკომისიოები.
ხანდაზმულობა: სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობა სამი წელია (პერიოდულ გადახდებზეც) (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი); ხანდაზმულობის გასვლა მოვალის უფლებაა უარი თქვას გადახდაზე, ამის შესახებ შესაგებელში უნდა განაცხადოთ (სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლი) — გამოთვალეთ თითოეულ გადახდაზე; ნაწილობრივი გადახდა/აღიარება ვადას წყვეტს.
პარალელურად — მოლაპარაკება: სასამართლო ვალდებულია ხელი შეუწყოს მორიგებას (განწილვადება, სანქციების ჩამოწერა) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 218-ე მუხლი).
სად მიმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო / მაგისტრატი — წერილობითი შესაგებელი კანცელარიაში ან სასამართლოს ელექტრონული სისტემით; ეროვნული ბანკი — ბანკებისა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების ზედამხედველობა.
მტკიცებულებები: სასესხო ხელშეკრულება და გრაფიკი, გადახდების ქვითრები/ამონაწერები, მიმოწერა კრედიტორთან და კოლექტორებთან, სარჩელის ასლი ჩაბარების თარიღით, თქვენი გაანგარიშება.
ხაფანგები: სარჩელის იგნორირება — დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და შემდეგ აღსრულება; ზოგადი შესაგებელი საპირისპირო გაანგარიშებისა და დართული მტკიცებულებების გარეშე; ხანდაზმულობის არგაცხადება — სასამართლო მას თავად არ გამოიყენებს; მორიგების ხელმოწერა იმავე გადაჭარბებულ სანქციებზე.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სასამართლოს მიერ დადგენილი შესაგებლის (შესაგებელი) შეტანის ვადა და დაუსწრებელი გადაწყვეტილების რისკი; მისი გასაჩივრების ვადა
- შესაგებელი უნდა შეგებდეს თითოეულ ფაქტზე და უნდა შეიცავდეს ყველა მტკიცებულებას
- გაანგარიშების შემოწმება პროცენტისა და სანქციების კანონიერი ზღვრების მიხედვით, პირგასამტეხლოს შემცირება
- ხანდაზმულობა — შესაგებელში გაცხადება; მორიგება/განწილვადება
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 129. სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 625. გამსესხებლის ვალდებულება და პროცენტი სესხისათვის
- მუხლი 868. საბანკო კრედიტის საპროცენტო განაკვეთები
- მუხლი 420. პირგასამტეხლოს შემცირება სასამართლოს მიერ
- მუხლი 144. ვალდებული პირის უფლება ხანდაზმულობის ვადის გასვლისას
- მუხლი 867. ცნება
- მუხლი 870. დამატებითი უზრუნველყოფის გამოყენება
- მუხლი 873. საკრედიტო ურთიერთობის შეწყვეტა კრედიტის ნაწილ-ნაწილ დაბრუნებისას
- მუხლი 874. ცნება. საკრედიტო დაწესებულების ხელმძღვანელთა პასუხისმგებლობა
- მუხლი 626. ხელშეკრულების შეწყვეტა და ვალის დაბრუნება
- მუხლი 403. პროცენტის გადახდა ფულადი თანხის გადახდის ვადის გადაცილებისას
- მუხლი 695. პროცენტის მოთხოვნა უზრუნველყოფილ ზიანის ანაზღაურებაზე
- მუხლი 417. ცნება
- მუხლი 418. პირგასამტეხლოს განსაზღვრის ფორმა
- მუხლი 419. პირგასამტეხლოს გადახდისა და ვალდებულების შესრულების ერთდროულად მოთხოვნის დაუშვებლობა
- მუხლი 128. ცნება. სახეები
- მუხლი 130. ხანდაზმულობის ვადის დაწყება
- მუხლი 131. მოთხოვნის წარმოშობა