ზიანის ანაზღაურება
კასკო: სადაზღვევომ ავტომობილის შეკეთების ანაზღაურებაზე უარი თქვა ან აჭიანურებს
გვერდზე განმარტებულია, რა უნდა გააკეთოთ, თუ მზღვეველმა კასკოს ფარგლებში ანაზღაურებაზე უარი გითხრათ ან გადახდას აჭიანურებს. აქვე მოცემულია უარის საფუძვლების შემოწმება, ვადები და გასაჩივრების წესი.
რა უნდა გააკეთოთ
ვადები: სადაზღვევო შემთხვევის შესახებ მზღვეველს აცნობეთ დაუყოვნებლივ, როგორც კი შეიტყობთ (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი), მაგრამ შეტყობინების დაგვიანებაზე მზღვეველი ვერ დაეყრდნობა, თუ მისი ინტერესები არსებითად არ დარღვეულა (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი). სარჩელი მზღვეველის მიმართ: მზღვეველის მიმართ სახელშეკრულებო მოთხოვნის ხანდაზმულობა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი).
უარის საფუძველი — პოლისში: გადახდა — ხელშეკრულების (პოლისისა და წესების) პირობების მიხედვით (სამოქალაქო კოდექსის 799-ე მუხლი). კანონით მზღვეველს ათავისუფლებს მხოლოდ დამზღვევის განზრახვა ან უხეში გაუფრთხილებლობა (სამოქალაქო კოდექსის 829-ე მუხლი) — ჩვეულებრივი გაუფრთხილებლობა უარს არ ამართლებს. „ჩაუწერელი მძღოლი“/„არასწორი სერვისცენტრი“ — შეამოწმეთ, არის თუ არა წესებში ასეთი პირობა: პოლისის გაურკვეველი სტანდარტული პირობები დამზღვევის სასარგებლოდ განიმარტება (სამოქალაქო კოდექსის 345-ე მუხლი); უჩვეულო პირობები, რომელსაც დამზღვევი ვერ ელოდა, ხელშეკრულების ნაწილი არ ხდება (სამოქალაქო კოდექსის 344-ე მუხლი); არაკეთილსინდისიერად არახელსაყრელი პირობა ბათილია (სამოქალაქო კოდექსის 346-ე მუხლი).
„სიმთვრალე“: შეამოწმეთ, რით არის დადასტურებული (ოქმი, სამედიცინო შემოწმება) და არის თუ არა პოლისში ასეთი გამონაკლისი. სეტყვა/ხე: დაუძლეველი ძალა დაფარულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს გათვალისწინებულია (სამოქალაქო კოდექსის 831-ე მუხლი).
გაჭიანურება: იხდის შემთხვევისა და ზიანის ოდენობის დადგენის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი) — დოკუმენტები გადასცეთ წერილობით, მიღების აღნიშვნით, და მოითხოვეთ გადაწყვეტილება; ზიანის დაზღვევისას მზღვეველი მას ფულით ანაზღაურებს (შეკეთება „თავის“ სერვისცენტრში — მხოლოდ თუ ეს პირდაპირ წერია პოლისში) (სამოქალაქო კოდექსის 820-ე მუხლი); ზიანის შემცირება და მზღვეველის მითითებების შესრულება (სამოქალაქო კოდექსის 830-ე მუხლი); თუ სადაზღვევო თანხა ავტომობილის ღირებულებაზე ნაკლებია — გადახდა პროპორციულად (სამოქალაქო კოდექსის 827-ე მუხლი).
ბრალეული არსებობს: ბრალეულის მიმართ პრეტენზიაზე უარის თქმა მზღვეველს ათავისუფლებს ამ ნაწილში (სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლი) — კასკოს გადახდამდე მას „პრეტენზია არ მაქვს“ ნუ მოაწერთ ხელს.
წესი: მზღვეველი მოთხოვნით უფასოდ გასცემს ხელშეკრულების, პოლისისა და დანართების ასლებს (დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურის ინსტრუქციის მე-5 მუხლი); წერილობითი პრეტენზია დასაბუთებული უარის მოთხოვნით → მზღვეველის მიერ უფლებების დარღვევისას — საჩივარი დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურში (ფულს ადგენს სასამართლო) („დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის 20¹-ე მუხლი) → სარჩელი.
სად მივმართოთ: მზღვეველი (პრეტენზია) → დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახური → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: პოლისი და წესები, წერილობითი უარი, შეტყობინების თარიღი, პოლიციის დოკუმენტები, ფოტოები, სერვისცენტრის ხარჯთაღრიცხვა.
ხშირი შეცდომები: ზეპირი უარის მიღება წერილობითი დასაბუთების გარეშე; ბრალეულისთვის „პრეტენზია არ მაქვს“ ხელმოწერა კასკოს გადახდამდე; საჩივარი კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოში (დაზღვევა — დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურის კომპეტენციაა).
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- უარის საფუძველი პოლისთან მოწმდება; კანონი ათავისუფლებს მხოლოდ განზრახვისა ან უხეში გაუფრთხილებლობისას
- გვიანი შეტყობინება არ ათავისუფლებს, თუ მზღვეველის ინტერესები არსებითად არ დარღვეულა
- პოლისის გაურკვეველი/უჩვეულო/არაკეთილსინდისიერი პირობები — დამზღვევის სასარგებლოდ
- წესი: წერილობითი პრეტენზია → დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახური → სასამართლო; ხანდაზმულობა 3 წელი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 829. დამზღვევის ბრალი სადაზღვევო შემთხვევის დადგომისას
- მუხლი 814. სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შეტყობინების ვალდებულება
- მუხლი 129. სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 799. ცნება
- მუხლი 831. ომით ან სხვა დაუძლეველი ძალით გამოწვეული ზიანის დაზღვევა
- მუხლი 827. შემცირებული ან არასრული დაზღვევა. ორმაგი დაზღვევა
- მუხლი 832. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა მესამე პირისაგან
- მუხლი 345. ბუნდოვანი ტექსტის განმარტება მეორე მხარის სასარგებლოდ
- მუხლი 344. ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების უჩვეულო დებულებანი
- მუხლი 346. ნდობისა და კეთილსინდისიერების პრინციპების საწინააღმდეგო პირობათა ბათილობა
- მუხლი 830. მზღვევლის მითითების შესრულების მოვალეობა
- მუხლი 735. ექსპედიციის დაზღვევის ხელშეკრულება
- მუხლი 800. დაზღვევის ხელშეკრულების დადების ვალდებულება
- მუხლი 802. სადაზღვევო მოწმობა (პოლისი)
- მუხლი 817. სადაზღვევო შესატანის არადროულად გადახდა
- მუხლი 818. ხელშეკრულების მოშლა სადაზღვევო შესატანის არადროულად გადახდის გამო
- მუხლი 812. ხელშეკრულების მოშლა სადაზღვევო შემთხვევის დადგომის შემდეგ
- მუხლი 813. საფრთხის გაზრდის შესახებ ინფორმაციის შეტყობინების ვალდებულება
- მუხლი 826. სადაზღვევო ანაზღაურების ოდენობა
- მუხლი 833. დაზღვეული ქონების გასხვისების შედეგები