სისხლის სამართალი
ბმულზე ბარათის მონაცემები შევიყვანე — ფული ჩამომაჭრეს
გვერდზე განხილულია, რა უნდა გააკეთოს იმან, ვინც ფიშინგის ბმულზე შეიყვანა ბარათის მონაცემები და ფული ჩამოეჭრა: ბარათის დაბლოკვა, ბანკის ვალდებულებები, კლიენტის პასუხისმგებლობის ზღვარი, ვადები და საჩივრის წესი.
რა უნდა გააკეთოთ
დაუყოვნებლივ: ბარათის დაბლოკვა — ბანკს აცნობეთ გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 30-ე მუხლი); შეტყობინების შემდეგ კლიენტი შემდგომ ჩამოჭრაზე პასუხს არ აგებს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი). პოლიცია: კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა ფინანსური სარგებლის მიზნით დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 286¹ მუხლი); განცხადების შესახებ ცნობა — დაურთეთ ბანკისთვის საჩივარს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი).
ოპერაცია მოტყუებით ჩაატარა, კლიენტმა მხოლოდ მონაცემები შეიყვანა: თავად ოპერაციაზე თანხმობა არ არის — ოპერაცია არაავტორიზებულია („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 22-ე მუხლი). თუ თავად დაადასტურა გადარიცხვა მიმღებზე — სხვა რეჟიმია (ავტორიზებული გადარიცხვა).
ბანკისადმი მოთხოვნა: ჩამოჭრიდან არაუგვიანეს 13 თვისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი); ჩამოჭრა უცხოური გამყიდველის მიერ — შეატყობინეთ 75 დღეში; ბანკი ანაზღაურებს მესამე პირის აშკარა თაღლითობისას („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი); ბანკი ანაზღაურებს არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღის ბოლოსა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი); ავთენტიფიკაციას ბანკი ამტკიცებს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი); ლოგების სიმცირის შემთხვევაში — ბანკი ვალდებულია წარადგინოს თავისი ეჭვის დამადასტურებელი მტკიცებულებები („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი); კლიენტის პასუხისმგებლობა — არაუმეტეს 100 ლარისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი).
არგუმენტი „კოდი თავად შეიყვანეთ“: გამონაკლისი — კლიენტის თაღლითობის, განზრახვის ან უხეში გაუფრთხილებლობის დასაბუთებული ეჭვი („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი). შემოწმება: ბანკს მკაცრი ავთენტიფიკაცია არ მოუთხოვია — კლიენტი პასუხს არ აგებს („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 33-ე მუხლი); SMS-ის ტექსტი — იყო თუ არა მასში მიმღები და თანხა.
უარი: საჩივარი ბანკში — გადაწყვეტილება არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 41¹ მუხლი); შემდეგ ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია — საჩივრიდან არაუგვიანეს 6 თვისა („საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ“ კანონის 41¹ მუხლი); შემდეგ სასამართლო.
სად მივმართოთ: საკუთარი ბანკი; ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისია; პოლიცია; სასამართლო.
მტკიცებულებები: SMS ბმულით, გვერდის სკრინშოტები, ამონაწერი (თანხა, მიმღები, ქვეყანა), დაბლოკვის დრო, პოლიციის ცნობა.
ხაფანგები: აღიარება, რომ ყალბ საიტზე მონაცემების შეყვანა თანხმობაა; 75 დღის გაშვება უცხოური გამყიდველის შემთხვევაში; სისხლის სამართლის საქმის ლოდინი ბანკისთვის საჩივრის ნაცვლად; „თანხის დაბრუნების სამსახურები“ — განმეორებითი თაღლითობაა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- დაუყოვნებლივ დაბლოკეთ ბარათი და აცნობეთ ბანკს; განცხადება პოლიციაში
- თანხმობის გარეშე ოპერაცია არაავტორიზებულია; ბანკი ანაზღაურებს მომდევნო სამუშაო დღის ბოლოსთვის, მტკიცების ტვირთი ბანკზეა
- კლიენტის პასუხისმგებლობის ლიმიტი 100 ლარი; გამონაკლისი — განზრახვა ან უხეში გაუფრთხილებლობა, რომელიც ბანკმა უნდა დაამტკიცოს
- ვადები: 13 თვე, 75 დღე უცხოური გამყიდველებისთვის; საჩივარი ბანკში 15 სამუშაო დღე → ეროვნულ ბანკთან არსებული კომისია 6 თვის განმავლობაში
მოქმედი ნორმები
საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ
- მუხლი 33. მომხმარებლისა და პროვაიდერის ვალდებულებები არაავტორიზებულ გადახდის ოპერაციასთან დაკავშირებით
- მუხლი 32. შეტყობინება არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული გადახდის ოპერაციის შესახებ
- მუხლი 30. საგადახდო ინსტრუმენტსა და ავთენტიფიკაციის საშუალებებთან დაკავშირებული ვალდებულებები
- მუხლი 22. გადახდის ოპერაციის ავტორიზაცია
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი
საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი
- მუხლი 210. ყალბი საკრედიტო ან საანგარიშსწორებო ბარათის დამზადება, გასაღება ან გამოყენება
- მუხლი 211. ჩეკის ან საკრედიტო ბარათის ბოროტად გამოყენება
- მუხლი 284. კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა
- მუხლი 285. კომპიუტერული მონაცემის ან/და კომპიუტერული სისტემის უკანონოდ გამოყენება
- მუხლი 286. კომპიუტერული მონაცემის ან/და კომპიუტერული სისტემის ხელყოფა