საავადმყოფო ფურცელი: ვინ იხდის და როგორ გავაფორმო

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვინ იხდის: ავადმყოფობა ზედიზედ 40 დღემდე ან 6 თვეში 60 დღემდე შრომით ურთიერთობას აჩერებს (გათავისუფლებას არა) (შრომის კოდექსის 46-ე მუხლი); ამ დროის ხელფასი არ გაიცემა, თუ კანონით ან ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (შრომის კოდექსის 46-ე მუხლი). ავადმყოფობისთვის სხვა წესია: შრომისუუნარობის დახმარება ეკუთვნის ყველა დასაქმებულს (დროებითი შრომისუუნარობის გამო დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესის შესახებ ბრძანების მე-2 მუხლი); მას ნიშნავს, ითვლის და იხდის დამსაქმებელი (და არა სახელმწიფო) (ბრძანების მე-2 მუხლი). მოთხოვნა — დამსაქმებელს და არა სახელმწიფოს.

2. ვადები: დახურვიდან 3 თვის შემდეგ ჩაბარებული საავადმყოფო ფურცელი არ ანაზღაურდება (ბრძანების მე-7 მუხლი); დახმარების გაცემა ან წერილობითი უარი — საავადმყოფო ფურცლის ჩაბარებიდან 10 სამუშაო დღის განმავლობაში (ბრძანების მე-7 მუხლი); სარჩელი — 1 წლის განმავლობაში იმ მომენტიდან, როცა დარღვევის შესახებ გაიგეთ (შრომის კოდექსის 74-ე მუხლი).

3. რამდენი: საავადმყოფო ფურცლის პირველი დღიდან (ბრძანების მე-4 მუხლი); ბაზა — შრომითი ხელშეკრულებით განსაზღვრული ხელფასი (საშუალო დღიური ანაზღაურება × გაცდენილი სამუშაო დღეები) (ბრძანების მე-6 მუხლი); თუ ხელფასი ფიქსირებული არ არის/ანაზღაურება ნამუშევრის მიხედვითაა — ბოლო 3 თვის საშუალო (ბრძანების მე-6 მუხლი). უარი კანონიერია მხოლოდ შემდეგ შემთხვევებში: ექიმის რეჟიმის დარღვევა, ავადმყოფობა ან ტრავმა ინტოქსიკაციის გამო, დანაშაულის ჩადენისას მიღებული ტრავმა ან განზრახ თვითდაზიანება (ბრძანების მე-5 მუხლი).

4. დოკუმენტი: საავადმყოფო ფურცელს გასცემს ნებისმიერი კლინიკა (ამბულატორია/სტაციონარი) პირადი გასინჯვის შემდეგ (საავადმყოფო ფურცლის გაცემის წესის შესახებ ბრძანების მე-4 მუხლი); უკანა რიცხვით იმ დღეებისთვის, როცა ექიმს არ გაუსინჯავს, დაუშვებელია (გარდა ვიწრო გამონაკლისებისა) (ბრძანების მე-5 მუხლი). 15 წელზე უფროსი ავადმყოფი ოჯახის წევრის მოვლა — 3 დღე, 7-მდე; 7 წლამდე ბავშვის — მწვავე ავადმყოფობის მთელი პერიოდი (ბრძანების მე-7 მუხლი).

5. ხანგრძლივი ავადმყოფობა: ავადმყოფობა ზედიზედ 40 დღეზე მეტი ან 6 თვეში 60 დღეზე მეტი გამოყენებული შვებულებისას გათავისუფლების საფუძველია, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); მხოლოდ 30 დღით ადრე შეტყობინებითა და 1 ხელფასიდან კომპენსაციით (ან 3 დღე და 2 ხელფასი) (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი). წინააღმდეგ შემთხვევაში — გასაჩივრდება როგორც გათავისუფლება.

6. დაცვა: წერილობითი მოთხოვნა საავადმყოფო ფურცლის ასლით → შრომის ინსპექციის სამსახური → სასამართლო.

7. სად მივმართოთ: დამსაქმებელი; კლინიკა (საავადმყოფო ფურცელი); შრომის ინსპექციის სამსახური; სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია.

8. მტკიცებულებები: საავადმყოფო ფურცელი და მისი ჩაბარების დადასტურება, შრომითი ხელშეკრულება, ხელფასის ამონაწერები, უარი ან მიმოწერა.

9. ხაფანგები: „საქართველოში საავადმყოფოს არ იხდიან“ ან „იხდის სახელმწიფო“ — ბრძანების მიხედვით დახმარებას იხდის დამსაქმებელი; საავადმყოფო ფურცლის ჩაბარების გაჭიანურება; საავადმყოფო ფურცლის უკანა რიცხვით მოთხოვნა; დეკრეტთან აღრევა (მას სახელმწიფო იხდის — ცალკე საქმეა).

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დროებითი შრომისუუნარობის დახმარებას იხდის დამსაქმებელი, პირველი დღიდან, ხელშეკრულებით განსაზღვრული ხელფასიდან
• ვადები: საავადმყოფო ფურცელი დახურვიდან არაუგვიანეს 3 თვისა ჩაბარდეს; გადახდა ან წერილობითი უარი — 10 სამუშაო დღე
• ვინ და როგორ გასცემს საავადმყოფო ფურცელს, უკანა რიცხვით გაცემის გარეშე
• როდის არ ეკუთვნის დახმარება და როდის აძლევს ხანგრძლივი ავადმყოფობა გათავისუფლების უფლებას (შეტყობინებითა და კომპენსაციით)
• სად მივმართოთ და სარჩელის 1-წლიანი ვადა