პირის მხარდაჭერის მიმღებად ცნობა (ქმედუუნარობის ნაცვლად)

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: ზრდასრულთა ქმედუუნარობა არ არსებობს — მხარდაჭერის მიმღები ქმედუნარიანია (სამოქალაქო კოდექსის მე-12 მუხლი); მისთვის ინიშნება მხარდაჭერა და არა მეურვეობა (სამოქალაქო კოდექსის 1275-ე მუხლი). ალკოჰოლი/ნარკოტიკები — სხვა ინსტიტუტია.

2. განცხადება: შეაქვს თავად პირს, ოჯახის წევრს, კანონიერ წარმომადგენელს, მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს, (ფსიქიატრიულ) დაწესებულებას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁴ მუხლი); სასამართლო საცხოვრებელი ადგილის (ან სამკურნალო დაწესებულების) მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁴ მუხლი); უნდა მიეთითოს მხარდაჭერის სფერო და ზიანის საფრთხე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁵ მუხლი); უნდა დაერთოს ფსიქიატრის, ფსიქოლოგის, სოციალური ექსპერტის დასკვნები (არსებობის შემთხვევაში) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁵ მუხლი); სფეროებია — უძრავი ქონება, საცხოვრებელი ადგილი, მკურნალობაზე თანხმობა და სხვ. (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁵ მუხლი); განმცხადებელი გათავისუფლებულია სასამართლო ხარჯებისგან (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁸ მუხლი).

3. პროცესი: მიღება — 5 დღის ვადაში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁶ მუხლი); სასამართლო დაუყოვნებლივ ნიშნავს ექსპერტიზას (სამხარაულის ბიურო) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363²⁰ მუხლი); 4 კაციანი ჯგუფი — ფსიქიატრი, ფსიქოლოგი, სოციალური მუშაკი, ოკუპაციური თერაპევტი („ფსიქოსოციალური საჭიროებიდან გამომდინარე ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი); შესაძლებელია სახლში დათვალიერება („ფსიქოსოციალური საჭიროებიდან გამომდინარე ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); უარყოფითი დასკვნა წყვეტს საქმის წარმოებას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363²² მუხლი); სავალდებულოა თავად პირისა და მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს მონაწილეობა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁸ მუხლი); სავალდებულოა ადვოკატი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁹ მუხლი). ქონების საფრთხე: დროებითი მხარდამჭერი — განხილვა 5 დღის ვადაში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363¹⁷ მუხლი).

4. გადაწყვეტილება: მხარდამჭერს ნიშნავს სასამართლო იმავე გადაწყვეტილებით, ფარგლებისა და უფლებამოსილებების განსაზღვრით (სამოქალაქო კოდექსის 1280-ე მუხლი); ოჯახის წევრი, ნათესავი, ახლობელი ან სპეციალისტი, მისი თანხმობით (სამოქალაქო კოდექსის 1280-ე მუხლი); ანგარიში მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს — არანაკლებ 6 თვეში ერთხელ (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363²¹ მუხლი); გადასინჯვა — არანაკლებ 5 წელიწადში ერთხელ (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363²¹ მუხლი).

5. უფლებამოსილებები: მხარდამჭერი გამოარკვევს პირის ნებას და ეხმარება გადაწყვეტილების მიღებაში და არა თვითონ წყვეტს (სამოქალაქო კოდექსის 1289-ე მუხლი); გარიგებები მისი სახელით — მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით, თუ ნების გარკვევა 1 თვეზე მეტ ხანს ვერ ხერხდება (სამოქალაქო კოდექსის 1293-ე მუხლი); მხარდაჭერის გარეშე დადებული გარიგება ნამდვილია მხარდამჭერის მიერ დამტკიცებისას (სამოქალაქო კოდექსის 58¹ მუხლი).

6. სად მივმართოთ: საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით სასამართლო (განსაკუთრებული წარმოება); სამხარაულის სახელობის ექსპერტიზის ბიურო; მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო (სამინისტროს სისტემა, სოციალური მუშაკები).

7. მტკიცებულებები: სამედიცინო ბარათი და ფსიქიატრის/ფსიქოლოგის დასკვნები; ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები; ინფორმაცია ქონებისა და რისკების შესახებ.

8. ხაფანგები: „ქმედუუნარობისა და მეურვის“ მოთხოვნა — ზრდასრულთათვის ეს აღარ არსებობს; მხარდამჭერის დანიშვნის მოლოდინი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოსგან — ნიშნავს სასამართლო; მხარდაჭერის მოთხოვნა „ყველაფერში“ კონკრეტული სფეროების ნაცვლად; ქონების საფრთხისას დროებითი მხარდამჭერის არმოთხოვნა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ქმედუუნარობა არ არსებობს — სასამართლო პირს ცნობს მხარდაჭერის მიმღებად, პირი რჩება ქმედუნარიანად
• ვინ და სად შეაქვს განცხადება, სამხარაულის ბიუროს სავალდებულო ექსპერტიზა, ადვოკატი და მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს მონაწილეობა, სასამართლო ხარჯების გარეშე
• მხარდამჭერს ნიშნავს სასამართლო სფეროებისა და უფლებამოსილებების განსაზღვრით; დროებითი მხარდამჭერი ზიანის საფრთხისას
• ანგარიში 6 თვეში ერთხელ და გადასინჯვა არანაკლებ 5 წელიწადში ერთხელ; მხარდამჭერი ეხმარება და არ წყვეტს პირის ნაცვლად