დამსაქმებელი ცალმხრივად ცვლის ხელფასს, თანამდებობას ან გრაფიკს

რა უნდა გააკეთოთ

1. რას ცვლიან: არსებითი პირობები — სამუშაო დრო, სამუშაო ადგილი, თანამდებობა, ანაზღაურება (სარგო და დანამატები) (შრომის კოდექსის მე-14 მუხლი). წესი: არსებითი პირობები იცვლება მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); თავად დამსაქმებელი მხოლოდ შეტყობინებით აზუსტებს სამუშაოს დეტალებს, არსებით პირობებს არ ცვლის (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); კანონმდებლობის ცვლილებით გამოწვეული ცვლილება დასაქმებულის თანხმობას არ საჭიროებს (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი).

2. ადგილი და დრო: სამუშაო ადგილის შეცვლა არსებით ცვლილებად არ ითვლება, თუ იქ და უკან გზა საზოგადოებრივი ტრანსპორტით დღეში არაუმეტეს 3 საათს მოითხოვს და არაპროპორციულ ხარჯებს არ იწვევს (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); სამუშაო დღის დასაწყისის ან დასასრულის 90 წუთამდე გადაწევა — ასევე არსებითი ცვლილება არ არის (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი); ადგილისა და დროის ერთდროული შეცვლა უკვე არსებითი ცვლილებაა (საჭიროა თანხმობა) (შრომის კოდექსის მე-20 მუხლი). ღამის ცვლები: ღამის სამუშაო აკრძალულია არასრულწლოვნებისთვის, ორსულებისთვის, ახლად მშობიარე და მეძუძური დედებისთვის; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი ან 3 წლამდე ბავშვის მშობელი — მხოლოდ მისი თანხმობით (შრომის კოდექსის 28-ე მუხლი).

3. ხელფასი: ანაზღაურების ფორმა და ოდენობა განისაზღვრება შრომითი ხელშეკრულებით (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლი) — ხელმოწერილი დამატებითი შეთანხმების გარეშე ვალი = სხვაობა ძველ სარგოსთან; ანაზღაურების დაგვიანების ყოველ დღეზე (მათ შორის დაუფარავ სხვაობაზე) — დაგვიანებული თანხის 0,07% (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლი); დაკავებები — მხოლოდ ზედმეტად გადახდილი ან დასაქმებულის ვალი, ერთდროულად არაუმეტეს 50%-ისა (შრომის კოდექსის 43-ე მუხლი); დამსაქმებლის ბრალით მოცდენა სრულად ანაზღაურდება, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული (შრომის კოდექსის 42-ე მუხლი).

4. ტაქტიკა: არაფერზე მოაწერეთ ხელი, წერილობით განაცხადეთ უთანხმოების შესახებ და განაგრძეთ მუშაობა ძველი პირობებით; ცვლილება, რომელზეც თავად დასაქმებულმა მოაწერა ხელი, თითქმის შეუძლებელია გასაჩივრდეს.

5. თუ უარი გათავისუფლებით დასრულდა: გათავისუფლება შეიძლება მხოლოდ ამომწურავი ჩამონათვალის საფუძვლებით; ახალ პირობებზე თანხმობაზე უარი თავისთავად მათ შორის დასახელებული არ არის (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); თუ მაინც გაათავისუფლეს — სარჩელი შეტყობინების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის განმავლობაში (ან წერილობითი დასაბუთების მოთხოვნა) (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი) — ვადები მოკლეა. ნაკლებად გადახდა: სარჩელი ნაკლებად გადახდისა და ცვლილების ბათილად ცნობის შესახებ — 1 წლის განმავლობაში იმ მომენტიდან, როცა დარღვევის შესახებ გაიგეთ (შრომის კოდექსის 74-ე მუხლი).

6. სად მივმართოთ: შრომის ინსპექციის სამსახური; სასამართლო — სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია.

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება და დამატებითი შეთანხმებები, ცვლილების ბრძანება, წერილობითი უთანხმოება, ხელფასის ამონაწერები ცვლილებამდე და მის შემდეგ, ცვლების გრაფიკები.

8. ხაფანგები: დამატებით შეთანხმებაზე „ფორმალობისთვის“ ხელის მოწერა — სწორედ ეს არის თანხმობა; „საკუთარი ნებით“ წასვლა დავის ნაცვლად — იკარგება გათავისუფლებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები; ნებისმიერი გადაყვანის უკანონოდ მიჩნევა — ადგილის ან დროის ცვლილება კანონის ფარგლებში თანხმობას არ საჭიროებს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• არსებითი პირობები (ანაზღაურება, თანამდებობა, ადგილი, დრო) იცვლება მხოლოდ შეთანხმებით
• რისი გაკეთება შეუძლია დამსაქმებელს თავად (დაზუსტება, ადგილი დღეში 3 საათამდე გზის ფარგლებში, გადაწევა 90 წუთამდე)
• ხელი არ მოაწეროთ, წერილობით შეეწინააღმდეგეთ, მოითხოვეთ ანაზღაურების სხვაობა (+0,07% დღეში)
• უარი გათავისუფლების საფუძველი არ არის; ვადები — 30 დღე გათავისუფლებისას, 1 წელი ფულად მოთხოვნებზე