ა) გამოკვლევის რაიონში სანიტარიულ-ეპიდემიოლოგიური სიტუაცია;
ბ) მოთხოვნები წარდგენილი ნიადაგის დაბინძურების ხარისხისადმი მათ სამეურნეო გამოყენებაზე დამოკიდებულებით;
გ) საერთო კანონზომიერებები პუნქტში 7.3, რომლებიც განსაზღვრავენ ნიადაგის დაბინძურებული ქიმიური ელემენტებისა და ნაერთების ქმედებას.
საკვლევი ტერიტორიის ნაკვეთების კლასიფიკაცია სამეურნეო გამოყენებისა და მოთხოვნების მიხედვით, ნიადაგის დაბინძურების დონეებით მიმართებაში
კატეგორია
გამოყენება
მოთხოვნა
კარტირება
1
საკარმიდამო მეურნეობები, ბოსტნები, სანაპირო ტერიტორიები, ბავშვთა და სამკურნალო დაწესებულებები
მაღალი
1:200-1:10 000
2
სასოფლო-სამეურნეო საგარგულები, სარეკრეაციო ზონები
მომატებული
1:10 000-1:50 000
3
ტყეები, ნაყარი მიწები, მსხვილი სამეურნეო ობიექტები, ქალაქის სამრეწველო ზონის გაშენებები
ზომიერი
1:50.000-1:100 000
დანართი 2.
ნიადაგის სანიტარიული მდგომარეობის მაჩვენებლების ნომენკლაცია
N
მაჩვენებლის დასახელება
მაჩვენებლის ხასიათი
1
სანიტარიული რიცხვი (ცილოვანი აზოტის შეფარდება საერთო ორგანულ აზოტთან)
სანიტარიულ-ქიმიური
2
ამონიუმის აზოტი, მგ/კმ
"––––"
3
ნიტრატული აზოტი, მგ/კმ
"––––"
4
ქლორიდი, მგ/კმ
"––––"
5
pH
"––––"
6
პესტიციდები (ნარჩენი რაოდენობა, მგ/კმ
"––––"
7
მძიმე ლითონები მგ/კმ
"––––"
8
ნავთი და ნავთობპროდუქტები, მგ/კმ
"––––"
9
აქროლადი ფენოლები, მგ/კმ
"––––"
10
გოგირდის ნაერთები, მგ/კმ
"––––"
11
დეტურგენტები, მგ/კმ
"––––"
12
კანცეროგენული ნივთიერებები, მგ/კმ
"––––"
13
დარიშხანი, მგ/კმ
"––––"
14
პოლიქლორირებული ბიფენილები, მგ/კმ
"––––"
15
ციანიდები, მგ/კმ
"––––"
16
რადიაქტიური ნივთიერებები, კი/მ
"––––"
17
მაკროქიმიური სასუქები, მგ/კმ
"––––"
18
მიკროქიმიური სასუქები, მგ/კმ
"––––"
19
ლაქტოზადადებითი ნაწლავის ჩხირები (კოლიფორმები), ინდექსი
სანიტარიულ- ბაქტერიოლოგიური
20
ენტეროკოკები (ფეკალური სტრეპტოკოკები), ინდექსი
"––––"
21
პათოგენური მიკროორგანიზმები (ეპიდჩვენების მიხედვით), ინდექსი
"––––"
22
ჰელმინთების კვერცხები და ლავრები(სიცოცხლისუნარიანი), ეგზ/კმ
სანიტარიულ- პარაზიტოლოგიური
23
პათოგენური ნაწლავური უმარტივესების ცისტები, ეგზ/100გ
"––––"
24
სინანტროპული ბუზების მატლები და ჭუპრები ეგზ ნიადაგის 20X20სმ ფართობზე
სანიტარიულ- ენტომოლოგიური
დანართი 3.
დაკვირვების ობიექტები და დასახლებული ადგილების ნიადაგის სანიტარიული მდგომარეობის შეფასების ძირითადი მაჩვენებლები (მაჩვენებლები ამოკრებილია გოსტი 17.4.2.01-81 და ცვლილებები N1 1985 წ. გათვალისწინებით)
№
მაჩვენებლების დასახელება
დაკვირვების ობიექტები (ფუნქციონალური ზონები, ტერიტორიები
საცხოვრებელი ზონა
ბავშვთა სკოლამდელი და სასკოლო დაწესებულე-
ბები, სათამაშო მოედნები, ეზოების ტერიტორიები
წყალსა
ტევების სანიტა-
რიული დაცვის ზონები
სარეკრ-
ეაციო ზონები (სკვერე-
ბი, პარკები, ბულვარე-
ბი, პლაჟები, ტყე-
პარკები)
სატრან-
სპორტო მაგისტრა-
ლები
სამრე-წველო
ზონა
სასოფლო-
სამეურნეო
ნიადაგები
(საცდელი
ნიადაგები,ბაღები და
ბოსტნები,საკარმიდამო
ნაკვეთები,სათბური
მეურნეობები)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
სანიტარიული რიცხვი (ცილოვანი აზოტის შეფარდება) საერთო ორგანულ აზოტთან
+
–
+
–
+
–
–
–
–
–
2
ამონიუმის აზოტი მგ/კმ
+
+
+
+
–
–
+
+
–
3
ნიტრატული აზოტი მგ/კმ
+
+
+
+
–
+
–
+
4
ქლორიდები მგ/კმ
+
–
+
–
+
–
+
–
–
+
–
+
–
5
PH
+
+
+
+
+
+
+
6
პესტიციდები (ნარჩენების) რაოდენობა მგ/კმ
+
+
+
+
–
+
–
+
7
მძიმე ლითონები** მგ/კმ
+
+
+
+
–
+
+
+
1
2
3
4
5
6
7
8
9
8
ნავთობი და ნავთობპროდუქტები მგ/კმ
+
+
–
+
+
–
+
+
+
–
9
აქროლადი ფენოლები მგ/კმ
+
+
–
+
+
+
–
+
+
–
10
გოგირდოვანი ნაერთები** მგ/კმ
+
+
–
+
+
+
+
+
–
11
დეტერგენტები** მგ/კმ
+
+
–
+
+
–
+
+
–
12
კარცენოგენული ნივთიერებები** მგ/კმ
+
+
+
+
+
+
+
13
დარიშხანი მგ/კმ
+
+
+
+
+
+
+
14
პოლიქროლირებუ-
ლი ბიფენილები მგ/კმ
+
+
+
+
–
+
–
+
–
+
–
15
ციანიდები** მგ/კმ
+
+
+
+
+
+
+
16
რადიოაქტიური ნივთიერებები
+
+
+
+
+
+
+
17
მაკროქიმიური სასუქები* მგ/კმ
+
–
+
–
+
+
–
–
–
–
18
მიკროქიმიური სასუქები* მგ/კმ
+
–
+
–
+
–
+
–
–
–
–
19
ლაქტოზადადებითი ნაწლავის ჩხირები (კოლი-ფორმები***) ინდექსი
+
+
+
+
+
+
+
20
ენტეროკოკი (ფეკალური სტრეპტოკოკი) ინდექსი
+
+
+
+
+
+
+
21
პათოგენური მიკროორგანიზმები (ეპიდმაჩვენებლები) ინდექსი
+
+
+
+
+
+
+
22
ეელმინთები კვერცხები და ლავრები (სიცოცხლისუნარიანი) ეგზ/კგ
+
+
+
+
+
+
+
23
ნაწლავის პათოგენური უმარტივესების ცისტები ეგზ/კგ
+
+
+
+
+
+
+
24
სანიტარიული ბუზების მატლები და ჭუპრები, ეგზ/ნიადაგის 20X20სმ ფართობზე
+
+
+
+
+
–
+
–
+
–
შენიშვნა: * კონკრეტული მაჩვენებლის შერჩევა დამოკიდებულია სოფლის მეურნეობის ქიმიზაციის დროს გამოყენებული საშუალებების ხასიათზე.
** მაჩვენებლის შერჩევა დამოკიდებულია დაბინძურების წყაროს (სამრეწველო, სატრანსპორტო, კომუნალური და სხვა) ხასიათზე.
*** დასაშვები ფეკალური ფორმების განსაზღვრა.
ნიშანი “+” აღნიშნულია მაჩვენებლის განსაზღვრის აუცილებლობა ნიადაგის სანიტარიული მდგომარეობის განსაზღვრისას.
ნიშანი “–” მაჩვენებელი არ არის აუცილებელი.
ნიშანი “+-“ მაჩვენებელი აუცილებელია დაბინძურების წყაროს არსებობისას.
დანართი N4.
მძიმე ლითონებით გარემოს დაბინძურებული წყაროების დახასიათება (25)
დაბინძუ-
რების წყარო
შავი და ფერადი მეტალურგია
ხელსაწყოთმ-
შენებლობა
მანქანათმშენებლობა
ქიმიური მრეწველ-
ობა
ავტო
ტრა
ნსპო
რი
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
ქრომი
W
W
W
W
W
W
W
ფანადიუმი
O
O
O
O
O
O
W
O
O
თუთია
O
O
O
O
O
O
O
O
O
O
W
O
O
ნიკელი
O
W
W
W
W
W
W
სპილენძი
W
O
O
W
W
O
W
W
W
W
W
O
ტყვია
W
O
O
O
O
W
O
O
W
O
O
W
O
კობალტი
O
W
დარიშხანი
მოლიბდენი
O
O
W
W
O
კადმიუმი
O
O
O
O
O
O
სელენი
ვერცხლის-
წყალი
O
W
W
O
O
კალა
W
O
W
O
O
O
W
W
W
O
სტიბიუმი
O
O
W
W
ვერცხლი
W
W
ბისმუტი
W
W
W
W
W
შენიშვნა: O” – სავალდებულო კონტროლი
“W" – ფაკულტატიური კონტროლი.
მრეწველობა: A – ლეგირებული ფოლადის ქარხანა; B – ფერადი ლითონების ქარხანა; C – შენადნობების ქარხანა; D – მეორეული ფერადი ლითონების გადამუშავება; E – აკუმულატორების წარმოება; F – რადიატორების წარმოება; G – ელექტროტექნიკური წარმოება; H–ზუსტი მანქანათმშენებლობა; I– საყოფაცხოვრებო ნაწარმის წარმოება; J – მძიმე მანქანათმშენებლობა; K – მსუბუქი მანქანათმშენებლობა; L – პლასტმასის წარმოება; M – ლაქსაღებავის წარმოება; N – საავტომობილო გზებისა და გასამართი სადგურების ქსელი
მეთოდური მითითებები ნიადაგების ქიმიური ნივთიერებებით
დაბინძურების საშიშროების ხარისხის შეფასებაზე
მეთოდური მითითებები
მმ 2.1.7. 004 - 03
თავი I
გამოყენების სფერო და ზოგადი დებულებე