2. დაბინძურებულ ნიადაგში ნიადაგის მიკრობიოცენოზების (პათოგენური ნაწლავური მიკროფლორის ანტაგონისტები) ჭეშმარიტი წარმომადგენლების შემცირებისა და მათი ბიოლოგიური აქტივობის დაქვეითების ფონზე აღინიშნება პათოგენური ენტერობაქტერიებისა და გეოჰელმინთების მომატება, რომლებიც ნიადაგის ქიმიური დაბინძურებისადმი უფრო მეტად გამძლეა, ვიდრე ბუნებრივი ნიადაგის მიკრობიოცენოზის წარმომადგენლები. ეს არის დასახლებული პუნქტის ნიადაგის ეპიდემიოლოგიური უსაფრთხოების აღრიცხვის აუცილებლობის ერთ-ერთი მიზეზი. ქიმიური დატვირთვის გადიდებით შეიძლება გაიზარდოს ნიადაგის ეპიდემიური საშიშროება.
3. ნიადაგის სანიტარიული მდგომარეობის შეფასება ხორციელდება რისკის ობიექტებზე (საბავშვო ბაღები, სათამაშო მოედნები, სანიტარიული დაცვის ზონები და ა.შ.) ნიადაგის ანალიზის შედეგების მიხედვით და სანიტარიული დაცვის ზონებში სანიტარიულ-ბაქტერიოლოგიური მაჩვენებლის მიხედვით:
ა) არაპირდაპირი მაჩვენებლები – ახასიათებენ ნიადაგზე ბიოლოგიური დატვირთვის ინტენსივობას. ესაა სანიტარიულ-მაჩვენებელი ორგანიზმები ნაწლავის ჩხირის ჯგუფიდან (ნაწლავის ჩხირის ბაქტერიები) და ფეკალური სტრეპტოკოკები (ენტეროკოკური ინდექსი). მსხვილ ქალაქებში მოსახლეობის მაღალი სიმჭიდროვით ბიოლოგიური დატვირთვა ნიადაგზე ძალიან დიდია, და შესაბამისად მაღალია სანიტარიულ-მაჩვენებელი ორგანიზმების ინდექსები, რაც სანიტარიულ-ქიმიურ მაჩვენებლებთან (დინამიკა ამიაკის და ნიტრატების, სანიტარიული-რიცხვი) ერთად ადასტურებს ასეთ მაღალ დატვირთვას.
ბ) პირდაპირი ნიადაგის ეპიდემიური საშიშროების სანიტარიულ-ბაქტერიოლოგიური მაჩვენებლები ეს არის ნაწლავური ინფექციების (ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი, პათოგენური ენტერობაქტერიები, ენტეროვირუსები) გამომწვევთა აღმოჩენა.
4. ანალიზის შედეგები ფასდება N6 ცხრილის შესაბამისად.
5. ნიადაგში ენტერობაქტერიებისა და ენტეროვირუსების პირდაპირი განსაზღვრის შესაძლებლობის არარსებობისას უსაფრთხოების შეფასება შეიძლება განხორციელდეს საორიენტაციოდ ინდიკატორული მიკროორგანიზმების მიხედვით.
6. ნიადაგს აფასებენ, როგორც „სუფთას“ შეუზღუდავად სანიტარიულ-ბაქტერიოლოგიური მაჩვენებლებით პათოგენური ბაქტერიების არარსებობისას და სანიტარიულ-მაჩვენებელი მიკროორგანიზმების ინდექსით 10 უჯრედამდე 1 გრამ ნიადაგზე.
სალმონელებით ნიადაგის დაბინძურების შესაძლებლობას ადასტურებს სანიტარიულ-მაჩვენებელი მიკროორგანიზმების (ნაწლავის ჩხირის ჯგუფის ბაქტერიები და ექტეროკოკები) ინდექსი – 10 და მეტი უჯრედი 1 გრამ ნიადაგზე. ნიადაგში 10 ნეგატიური კოლონიები/გ-ს და მეტ დონეზე კოლიფაგის კონცენტრაცია მოწმობს ნიადაგის ენტეროვირუსებით ინფიცირებას.
7. სანიტარიულ-ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევები წარმოებს ნორმატიულ-მეთოდური ლიტერატურის შესაბამისად (9).
ცხრილი №6
დასახლებული ადგილების ნიადაგის ეპიდემიოლოგიური
უსაფრთხოების შეფასების სქემა
ობიექტები
დაბინძურების კატეგორია
მაჩვენებელი ჭუპრები, მატლები/გ
ნაწლავის ჩხირები
ენტერო-
ბაქტე-
რიები
პათო-გენურ ენტერობ-აქტერიები
ენტერო
ვირუსე-ბი
ჰელმინთების კვერცხები
ეგზ/კგ
ასკარიდა,თავბეწვა,ტოქსოკარი,ონკოს
ფერები,ტენიიდები.
ნაწლავის
პათოგენური
უმარტივესების
ცისტები*
ეგზ/
100გ
ბუზები,მატლები და
ჭუპრები
ეგზემპლარი
ნიადაგის
20X20სმ
ფართობზე
მომატე-
ბული რისკის ზონები: ბავშვთა სკოლა
მდელი და სასკოლო დაწესე
ბულებე-
ბის, რეკრეა
ციის ზონების (პარკები და სკვერები და სხვა). ბოსტნე
ბის, სასე-ირნო ფართობე
ბის ტერიტო
რიები
დაბინძუ-
რებული
10 და მეტი
10 და მეტი
+
+
+
+
მატლები 10-მდე, ჭუპრები – არა
წყალსა-
ტევების სანიტარი
ული დაცვის ზონები
სუფთა
1-9
1-9
1-9
-
-
-
-
დაბინძურებუ-ლი
10 და მეტი
10 და მეტი
10 და მეტი
+
+
+
მატლები 10-მდე, ჭუპრები – არა
სანიტა-
რიული დაცვის ზონები
სუფთა
1-99
1-99
-
-
5-მდე
5-მდე
-
დაბინძურე-
ბული
100 და მეტი
100 და მეტი
+
+
5-ზე მეტი
5-ზე მეტი
მატლები 10-მდე ჭუპრები – არა
შენიშვნა: * ნაწლავის უმარტივესების ცისტები: ლამბლიები, ამება, ბალანტიიდები, კრიპტოსპორიდიები. „–“ არ არის ნიადაგში, „+“ ნიადაგში არსებობს.