1. სამი განსხვავებული საინვესტიციო პორტფელის (კონსერვატიული, დაბალანსებული და დინამიკური) მართვისა და არსებული ინვესტიციების გადანაწილების მოქნილობის აუცილებლობის გათვალისწინებით, საჭიროა თითოეულ პორტფელში საკმარისი ლიკვიდურობის შენარჩუნება, რათა დაკმაყოფილდეს პორტფელებს შორის პოტენციური რეალოკაციების მოთხოვნები.
2. მთავარი საინვესტიციო ოფიცერი უფლებამოსილია დაიწყოს აქტივების რეალოკაცია პორტფელებს შორის შემდეგ შემთხვევებში:
ა) ბოლო ხუთი სამუშაო დღის განმავლობაში მიღებული რეალოკაციების მოთხოვნები აღემატება საინვესტიციო პორტფელის 2%-ს (ორ პროცენტს), იმ საინვესტიციო პორტფელისთვის, საიდანაც ხდება აქტივების რეალოკაცია ან იმ საინვესტიციო პორტფელისთვის, სადაც ხორციელდება აქტივების რეალოკაცია;
ბ) საინვესტიციო აქტივების რისკის ლიმიტებთან გადახრები გამოწვეულია ექსტრემალური საბაზრო პირობებით ან კანონმდებლობით განსაზღვრული რისკის ლიმიტების ცვლილებებით და აღნიშნულ პორტფელში არსებული აქტივების არალიკვიდურობა აფერხებს ბაზარზე ყიდვა/გაყიდვის ტრანზაქციების განხორციელებას ზედმეტი ხარჯების გაწევის გარეშე.
3. აქტივების რეალოკაციის შესახებ ნებისმიერი გადაწყვეტილების აღსრულებამდე მთავარი საინვესტიციო ოფიცერი უზრუნველყოფს, რომ მთავარი რისკის ოფიცერი ინფორმირებული იყოს აღნიშნული რეალოკაციის შესახებ. მთავარი საინვესტიციო ოფიცერი ამზადებს რეკომენდაციას საინვესტიციო კომიტეტისთვის შემოთავაზებული აქტივების გადანაწილებასთან დაკავშირებით, რომელიც თავის მხრივ, საკითხს დასამტკიცებლად წარუდგენს მმართველობით საბჭოს.
4. აქტივების რეალოკაციის პოლიტიკის თანმიმდევრული და გამჭვირვალე მიდგომის უზრუნველსაყოფად, პორტფელებს შორის აქტივების გადატანა უნდა მოხდეს სამართლიანი ღირებულებით, როგორც ეს განსაზღვრულია ქვემოთ. გადატანის თარიღი განისაზღვრება როგორც გადატანის დამტკიცებიდან მესამე სამუშაო დღე. რეალოკაციის დროს აქტივების სამართლიანი ღირებულება გამოითვლება შემდეგნაირად:
ა) სადეპოზიტო სერტიფიკატები – ვინაიდან სადეპოზიტო სერტიფიკატებისათვის არ არსებობს აქტიურ ბაზარზე კვოტირებული ფასები, მათი ღირებულების დასადგენად გამოიყენება სამართლიანი ღირებულების შეფასების მიდგომა. სამართლიანი ღირებულება განისაზღვრება გადატანის თარიღის მდგომარეობით, საქართველოში ლიცენზირებული მინიმუმ 3 (სამი) კომერციული ბანკისგან წერილობითი და/ან ელექტრონული ფოსტის საშუალებით მიღებული ფასების და სხვა ინდიკატორების საფუძველზე;
ბ) საქართველოს სახაზინო ფასიანი ქაღალდები – აქტივის ღირებულება განისაზღვრება გადატანის თარიღისთვის მისი საბაზრო ღირებულების საფუძველზე, რომელიც მონაწილეობს აქტივების წმინდა ღირებულების გაანგარიშებაში;
გ) ფულადი სახსრები უცხოურ ვალუტაში – უცხოურ ვალუტაში არსებული ნაღდი ფულის გადატანა პორტფელებს შორის მოხდება აქტივების გადატანის თარიღისთვის საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალური გაცვლითი კურსით;
დ) საბაზრო ფასიანი ქაღალდები (გლობალური აქციები, აშშ-ის სახაზინო ფასიანი ქაღალდები) – აღნიშნულ აქტივებზე კვოტირებული საბაზრო ფასების არსებობის გათვალისწინებით, აქტივების შეფასების მეთოდოლოგია დაფუძნებული იქნება გადატანის თარიღისთვის ბაზარზე არსებული დახურვის ფასით.
5. იმ შემთხვევებში, როცა ბოლო ხუთი სამუშაო დღის განმავლობაში მიღებული რეალოკაციების მოთხოვნები აღემატება საინვესტიციო პორტფელის აქტივების 2%-ს (ორ პროცენტს), რეალოკაცია უნდა განხორციელდეს განაცხადის მიღებიდან არაუმეტეს 20 სამუშაო დღის ვადაში.
დანართი №3. რისკის პროფილი და ლიმიტები
მთლიანი რისკის პროფილი და ცალკეული რისკების მიმართ ტოლერანტულობა მოცემულია ცხრილი №1 და ცხრილი №2-ის სახით.
ცხრილი №1: ბენჩმარკ პორტფელები და გადახრის ლიმიტები
კონსერვატიული (ნაკლებრისკიანი), დაბალანსებული (საშუალორისკიანი) და დინამიკური (მაღალრისკიანი) საინვესტიციო პორტფელებისთვის დამტკიცებული ბენჩმარკ პორტფელები, მათი აქტივების კლასების განთავსების მიზნობრივი მაჩვენებლებით და მიზნობრივი მაჩვენებლებიდან გადახრის დასაშვები ნორმებით განისაზღვრება შემდეგნაირად:
ა) კონსერვატიული (ნაკლებრისკიანი) საინვესტიციო პორტფელის ბენჩმარკ პორტფელი:
აქტივის კლასი
განთავსების მიზნობრივი მაჩვენებლები
მიზნობრივი მაჩვენებლებიდან გადახრის დასაშვები ნორმები აქტივის კლასის მიხედვით
საქართველოს სახაზინო ფასიანი ქაღალდები
15%
+10/-5 პროცენტული პუნქტი
დეპოზიტები/სადეპოზიტო სერტიფიკატები ლარში
59%
+6/- 9 პროცენტული პუნქტი
ადგილობრივი კორპორაციული ობლიგაციები ლარში
3%
+/- 3 პროცენტული პუნქტი
საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების ობლიგაციები ლარში
5%
+/- 5 პროცენტული პუნქტი
უცხოური ფიქსირებული შემოსავლის მქონე ობლიგაციები
2%
+8/- 2 პროცენტული პუნქტი
უცხოური აქციები
16%
+4/- 6 პროცენტული პუნქტი
ბ) დაბალანსებული (საშუალორისკიანი) საინვესტიციო პორტფელის ბენჩმარკ პორტფელი:
აქტივის კლასი
განთავსების მიზნობრივი მაჩვენებლები
მიზნობრივი მაჩვენებლებიდან გადახრის დასაშვები ნორმები აქტივის კლასის მიხედვით
საქართველოს სახაზინო ფასიანი ქაღალდები
5%
+10/- 5 პროცენტული პუნქტი
დეპოზიტები/სადეპოზიტო სერტიფიკატები ლარში
55%
+/- 10 პროცენტული პუნქტი
ადგილობრივი კორპორაციული ობლიგაციები ლარში
5%
+/- 5 პროცენტული პუნქტი
უცხოური აქციები
35%
+5/- 15 პროცენტული პუნქტი
გ) დინამიკური (მაღალრისკიანი) საინვესტიციო პორტფელის ბენჩმარკ პორტფელი:
აქტივის კლასი
განთავსების მიზნობრივი მაჩვენებლები
მიზნობრივი მაჩვენებლებიდან გადახრის დასაშვები ნორმები აქტივის კლასის მიხედვით
საქართველოს სახაზინო ფასიანი ქაღალდები
5%
+10/- 5 პროცენტული პუნქტი
დეპოზიტები/სადეპოზიტო სერტიფიკატები ლარში
33%
+/- 10 პროცენტული პუნქტი
ადგილობრივი კორპორაციული ობლიგაციები ლარში
7%
+/- 7 პროცენტული პუნქტი
უცხოური აქციები
55%
+5/-15 პროცენტული პუნქტი
ბენჩმარკ პორტფელების შემოსავლიანობის და რისკების შეფასების მიზნით გამოიყენება შემდეგი ინდექსები:
აქტივის კლასი
ინდექსი
საქართველოს სახაზინო ფასიანი ქაღალდები
მიმოქცევაში არსებული ყველა სახაზინო ფასიანი ქაღალდი
დეპოზიტები/სადეპოზიტო სერტიფიკატები ლარში
დისკონტური (უკუპონო) დეპოზიტები/სადეპოზიტო სერტიფიკატები, 5 წლამდე ვადიანობით
ადგილობრივი კორპორაციული ობლიგაციები ლარში
ლარში დენომინირებული მიმოქცევაში არსებული ყველა ადგილობრივი კორპორაციული ობლიგაცია მინიმალური რეიტინგით B+
საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების ობლიგაციები ლარში
საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების მიერ გამოშვებული ლარში დენომინირებული ფასიანი ქაღალდები მინიმალური საკრედიტო რეიტინგით AA-
უცხოური ფიქსირებული შემოსავლის მქონე ობლიგაციები
Bloomberg Global Aggregate Corporate Total Return Index (კოდი LGCPTRUU)
უცხოური აქციები
შეწონილი ინდექსი:
20% - Vanguard FTSE Pacific ETF (კოდი VPL)
20% - Vanguard FTSE Europe ETF (კოდი VGK)
40% - SPDR S&P500 ETF (კოდი SPY)
20% - Vanguard Emerging Markets Stock Index (კოდი VWO)
ამ პოლიტიკის მიზნებისთვის, საინვესტიციო ჰორიზონტად განისაზღვრა კონსერვატიული (ნაკლებრისკიანი) საინვესტიციო პორტფელისათვის – 5 წელი, დაბალანსებული (საშუალორისკიანი) საინვესტიციო პორტფელისათვის – 10 წელი და დინამიკური (მაღალრისკიანი) საინვესტიციო პორტფელისათვის – 15 წელი. საინვესტიციო ჰორიზონტი არ მოიაზრება როგორც საინვესტიციო პორტფელში შემავალი ინდივიდუალური ინვესტიციების მაქსიმალური ხანგრძლივობის ან დაფარვის ვადა.
ბენჩმარკის აქტივის კლასების ინდექსების შეფასების დეტალურ მეთოდოლოგიას შეიმუშავებს საინვესტიციო კომიტეტი რისკის კომიტეტთან შეთანხმებით და წარუდგენს მმართველობით საბჭოს დასამტკიცებლად.
ცხრილი №2: კანონმდებლობითა და პოლიტიკით განსაზღვრული სხვა ლიმიტები
მეტრიკა
რისკის ლიმიტის განმარტება
საზომი
რისკის ლიმიტი
ფონდის დონეზე განსაზღვრული ლიმიტები
საინვესტიციო ჰორიზონტზე უარყოფითი გადახრის რისკი
ამონაგების მინიმალური დონე საინვესტიციო ჰორიზონტზე
იზომება საინვესტიციო პორტფელის მოსალოდნელი ამონაგების განაწილებით (ინფლაციის გათვალისწინებით)
95% სანდოობის დონით დადებითი რეალური ამონაგების უზრუნველყოფა
კონცენტრაციის ლიმიტები
ფასიანი ქაღალდების კონცენტრაცია
კანონისა და საკანონმდებლო აქტების შესაბამისად, კონცენტრაციის ლიმიტები დგინდება ნებისმიერი ფასიანი ქაღალდისთვის, გარდა საქართველოს მთავრობის, საქართველოს ეროვნული ბანკისა და მინიმუმ AA- საკრედიტო რეიტინგის მქონე საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტების მიერ განთავსებული ფასიანი ქაღალდებისა
იზომება მაქსიმალური პროცენტის განსაზღვრით აქტივების წმინდა ღირებულებიდან, საპენსიო აქტივებიდან ან მარეგულირებელი წესით გათვალისწინებული სხვაგვარი მეთოდით
ერთ ემიტენტში ან ჯგუფში კონცენტრაციის ლიმიტი, როგორც განმარტებულია კანონში და მარეგულირებელ წესში
საკრედიტო რისკის კონცენტრაციის ლიმიტი
რეზიდენტი ინსტიტუტების მიერ გამოშვებული ფასიანი ქაღალდები
იზომება მაქსიმალური პროცენტის განსაზღვრით აქტივების წმინდა ღირებულებიდან
როგორც ეს განმარტებულია მარეგულირებელ წესში
ფულადი სახსრები, სადეპოზიტო სერტიფიკატები, ვადიანი ანაბრები და სავალო ფასიანი ქაღალდები ან ნებისმიერი ისეთი ინსტრუმენტი, რომელიც ზრდის დამატებით რისკის პოზიციას
ადგილობრივ კომერციულ ბანკებში არსებული ჯამური რისკის პოზიცია
იზომება კომერციული ბანკის მთლიანი საკუთარი კაპიტალის პროცენტული წილის საფუძველზე (საქართველოს ეროვნული ბანკის პილარ 3-ის კვარტალურ ანგარიშზე დაყრდნობით)
კომერციული ბანკის მთლიანი საკუთარი კაპიტალის მაქსიმუმ 45%, რომლის შეფასებაც ხორციელდება ინვესტიციის განხორციელების დროს.
საკრედიტო რისკის ლიმიტები
სასესხო ფასიანი ქაღალდების მინიმალური საკრედიტო რეიტინგი
სასესხო ფასიან ქაღალდებზე მინიმალური საკრედიტო რეიტინგის მოთხოვნა
განმარტებულია მარეგულირებელ წესში
როგორც ეს განმარტებულია მარეგულირებელ წესში
მიმდინარე ანგარიშზე, სადეპოზიტო სერტიფიკატებსა და ვადიან ანაბრებზე საკრედიტო რეიტინგის მოთხოვნები
კომერციული ბანკების რეიტინგი, სადაც განთავსდება მიმდინარე ანგარიშზე თანხა, ვადიანი ანაბარი ან სადეპოზიტო სერტიფიკატი, უნდა შეესაბამებოდეს საკრედიტო რეიტინგის მოთხოვნებს
განმარტებულია მარეგულირებელ წესში
განმარტებულია მარეგულირებელ წესში
სსიპ საქართველოს საპენსიო ფონდის მმართველობითი საბჭოს თავმჯდომარეგრიგორი მორჩილა