„საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“

პროექტი საქართველოს კანონი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ მუხლი 1. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე, №41(48), 1999 წელი, მუხ. 209) შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილება: 1. მე-40 მუხლის პირველ ნაწილს დაემატოს შემდეგი შინაარსის „ლ“ ქვეპუნქტი: „ლ) სამხედრო წოდების ჩამორთმევა.“. 2. 41-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „2. საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა, შინაპატიმრობა, ჯარიმა და თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევა, შეიძლება დაინიშნოს როგორც ძირითად, ისე დამატებით სასჯელად. ქონების ჩამორთმევა, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვა და სამხედრო წოდების ჩამორთმევა შეიძლება დაინიშნოს მხოლოდ დამატებით სასჯელად.“. 3. 521 მუხლის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის 522 მუხლი: „მუხლი 522. სამხედრო წოდების ჩამორთმევა 1. პირს მინიჭებული სამხედრო წოდება ჩამოერთმევა სახელმწიფოს წინააღმდეგ და კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში. 2. სამხედრო წოდების ჩამორთმევა ხდება უვადოდ.“. 4. 2241 მუხლის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის 2242 მუხლი: „მუხლი 2242. თავდაცვის სფეროში უკანონო მოხალისეობრივი საქმიანობის განხორციელება ან/და თავდაცვის სფეროში შეთანხმების გარეშე მოხალისეობრივი საქმიანობის დაფინანსება 1. ორგანიზაციის მიერ თავდაცვის სფეროში განხორციელებული მოხალისეობრივი საქმიანობა, რომელსაც კანონმდებლობით დადგენილი წესით, არ აქვს მინიჭებული თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივი სტატუსი ისჯება, ლიკვიდაციით ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით და ჯარიმით. 2. ფიზიკური პირის მიერ თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივი საქმიანობის განხორციელება თავდაცვის სფეროში მოხალისის სტატუსის მინიჭების გარეშე ისჯება, თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან - ექვს წლამდე. 3. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსთან შეთანხმების გარეშე თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივი საქმიანობის დაფინანსება ისჯება, თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან - ექვს წლამდე. შენიშვნა: ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედებისათვის იურიდიული პირი ისჯება ლიკვიდაციით ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით და ჯარიმით.“. 5. 357-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 357. სარეზერვო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდება პირის მიერ სარეზერვო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდება, ჩადენილი ასეთი ქმედებისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დადების შემდეგ, – ისჯება საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ას ოთხმოციდან ორას ოც საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.“. 6. 382-ე მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 382. სამხედრო სამსახურის საწინააღმდეგო დანაშაულის ცნება 1. სამხედრო სამსახურის საწინააღმდეგო დანაშაულად ითვლება ამ კარით გათვალისწინებული ქმედება, მიმართული სამხედრო სამსახურის წესის წინააღმდეგ, ჩადენილი სამხედრო მოსამსახურის მიერ ან რეზერვისტის მიერ სარეზერვო სამხედრო სამსახურის გავლისას. 2. ომიანობის ან საომარი მდგომარეობის დროს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა სამხედრო სამსახურის საწინააღმდეგო დანაშაულისათვის განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.“. 7. 388-ე მუხლის: ა) პირველი ნაწილი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. სამხედრო მოსამსახურის მიერ სამხედრო ნაწილის ან სამსახურის სხვა ადგილის თვითნებურად დატოვება, აგრეთვე სამსახურში (ნაწილში) საპატიო მიზეზის გარეშე დროულად გამოუცხადებლობა ორ დღე-ღამეზე მეტი ხანგრძლივობით, მაგრამ არა უმეტეს ათი დღე-ღამისა, – ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.“; ბ) შენიშვნის პირველი პუნქტი ამოღებულ იქნეს. 8. 389-ე მუხლის: ა) პირველი ნაწილი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „1. დეზერტირობა, ესე იგი სამხედრო ან სარეზერვო სამხედრო სამსახურის მოსამსახურის მიერ სამხედრო ნაწილის ან სხვა ადგილის თვითნებურად დატოვება სამხედრო ან სარეზერვო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდების მიზნით ანდა ამავე მიზნით სამსახურში გამოუცხადებლობა, – ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით სამიდან შვიდ წლამდე.“; ბ) შენიშვნა ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: ,,შენიშვნა: სამხედრო ან სარეზერვო სამხედრო სამსახურის მოსამსახურე, რომელიც პირველად ჩაიდენს ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ ქმედებას, შეიძლება გათავისუფლდეს სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან, თუ დეზერტირობა გამოწვეული იყო მძიმე ვითარებით.“. 9. 3901 მუხლი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით: „მუხლი 3901. სარეზერვო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდება ავადმყოფობის სიმულაციით ან სხვაგვარად მოტყუებით სარეზერვო სამხედრო სამსახურის მოსამსახურის მიერ სარეზერვო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდება ავადმყოფობის სიმულაციით, სხეულის თვითდაზიანებით, ყალბი დოკუმენტის გამოყენებით ან სხვაგვარად მოტყუებით, – ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ერთ წლამდე.“. მუხლი 2. 1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი მუხლის პირველი - მე-4 ნაწილებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე. 2. ამ კანონის პირველი მუხლის პირველი - მე-4 ნაწილები, ამოქმედდეს გამოქვეყნებიდან მე-15 დღეს. საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი

განმარტებითი ბარათი საქართველოს კანონის პროექტზე „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ ა) ზოგადი ინფორმაცია კანონპროექტის შესახებ: ა.ა) კანონპროექტის მიღების მიზეზი: ა.ა.ა) პრობლემა, რომლის გადაჭრასაც მიზნად ისახავს კანონპროექტი: კანონპროექტი წარმოადგენს საკანონმდებლო პაკეტის შემადგენელ ნაწილს. იგი გამომდინარეობს თავდაცვის კოდექსის პროექტიდან და მიზნად ისახავს აღნიშნული კოდექსის პროექტით გათვალისწინებულ ახალ სამართლებრივ რეგულაციებთან საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის შესაბამისობაში მოყვანას. ა.ა.ბ) არსებული პრობლემის გადასაჭრელად კანონის მიღების აუცილებლობა: საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის თავდაცვის კოდექსთან მოყვანისთვის საჭიროა, კანონში შეტანილი იქნას შესაბამისი ცვლილება. შესაბამისობაში ა.ბ) კანონპროექტის მოსალოდნელი შედეგები: ცვლილების შემდგომ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის სათანადო ნორმები შესაბამისობაში მოვა თავდაცვის კოდექსთან. ა.გ) კანონპროექტის ძირითადი არსი: თავდაცვის კოდექსის პროექტის მიხედვით, სამხედრო მოსამსახურეს სამხედრო წოდება ჩამოერთმევა სასამართლოს მიერ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით განსაზღვრულ შემთხვევაში. წარმოდგენილი პროექტის მიხედვით ცვლილება შედის სისხლის სამართლის კოდექსის მე-40 მუხლში და სასჯელის სახედ განისაზღვრება სამხედრო წოდების ჩამორთმევა. შესაბამისად, ცვლილება შედის კოდექსის 41-ე მუხლში, რომლის მიხედვითაც სამხედრო წოდების ჩამორთმევა შეიძლება დაინიშნოს მხოლოდ დამატებით სასჯელად და კოდექსს ასევე, ემატება 522 მუხლი - სამხედრო წოდების ჩამორთმევა. თავდაცვის კოდექსის პროექტი არეგულირებს მოხალისეობას თავდაცვის სფეროში. თავდაცვის სფეროში მოხალისეობა წარმოადგენს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან და პრიორიტეტულ საკითხს სახელმწიფოსათვის, რომელიც დაკავშირებულია ქვეყნის თავდაცვასა და უსაფრთხოებასთან. ამდენად, მიზანშეწონილია თავდაცვის სფეროში მოხალისეობის ორგანიზაციულსამართლებრივი მოწყობისა და ზედამხედველობის მიზნით, სახელმწიფოს მხრიდან ამ სფეროს რეგულირების შესაბამისი პოლიტიკის ინსტრუმენტების შექმნა და დანერგვა ცენტრალურ დონეზე. შესაბამისად, სისხლის სამართლის კოდექსს ემატება 2242 მუხლი, რომლის თანახმად, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ნებართვის გარეშე თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივი საქმიანობის განხორციელება ან/და თავდაცვის სფეროში მოხალისეობრივი საქმიანობის დაფინანსება იქნება დასჯადი. „სამხედრო ვალდებულებისა და სამხედრო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, სამხედრო სამსახური იყოფა სავალდებულო, საკონტრაქტო (პროფესიულ), კადრის სამხედრო სამსახურებად და რეზერვად. თავდაცვის კოდექსის პროექტით წარმოდგენილი სიახლის მიხედვით, იცვლება სამხედრო სამსახურის სახეები. კერძოდ, სამხედრო სამსახური იყოფა რეგულარულ სამხედრო სამსახურად და სარეზერვო სამხედრო სამსახურად. თავის მხრივ:  რეგულარული სამხედრო სამსახური მოიცავს: - პროფესიულ სამხედრო სამსახურს; - წვევამდელთა ეროვნულ სამხედრო სამსახურს.  სარეზერვო სამხედრო სამსახური მოიცავს: - აქტიურ სარეზერვო სამსახურს; - სამობილიზაციო სარეზერვო სამსახურს. აღსანიშნავია, რომ ტერმინი „კადრის სამხედრო სამსახური“ არის მოძველებული და აღარ შეესაბამება დღევანდელ რეალობას. შესაბამისად, იგი აღარ გაერთიანდება პროფესიულ სამხედრო სამსახურის შემადგენლობაში. თავდაცვის კოდექსის პროექტის მიხედვით, პროფესიული სამხედრო სამსახური იყოფა საკონტრაქტო - ვადიან, კონტრაქტის საფუძველზე ნებაყოფლობით სამხედრო სამსახურად და არასაკონტრაქტო - უვადო სამხედრო სამსახურად. ახალი მიდგომით, მასტერ სერჟანტისა და მთავარი სერჟანტის სამხედრო წოდების სამხედრო მოსამსახურეები მიეკუთვნებიან არასაკონტრაქტო სამხედრო სამსახურს, ვინაიდან, აღნიშნული წოდების მქონე სამხედრო მოსამსახურეთა კარიერული განვითარება უტოლდება არასაკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეთა კარიერულ განვითარებას. წარმოდგენილი სიახლით საკონტრაქტო და არასაკონტრაქტო სამსახურის შემადგელობა განისაზღვრა შემდეგნაირად: საკონტრაქტო სამხედრო სამსახური - რიგითის, პირველი კლასის რიგითის, კაპრალის, კაპრალსპეციალისტის, უმცროსი სერჟანტის, სერჟანტის, უფროსი სერჟანტის, ლეიტენანტის, უფროსი ლეიტენანტისა და კაპიტნის სამხედრო წოდების მქონე სამხედრო მოსამსახურეები. არასაკონტრაქტო სამხედრო სამსახური - მასტერ სერჟანტის, მთავარი სერჟანტის, მაიორის, ვიცეპოლკოვნიკის, პოლკოვნიკის, ბრიგადის გენერლის, გენერალ-მაიორის, გენერალ-ლეიტენანტისა და გენერლის სამხედრო წოდების მქონე სამხედრო მოსამსახურეები. ამასთან, თავდაცვის კოდექსის თანახმად, მკაფიოდაა განსაზღვრული როდის აქვს პირს სამხედრო მოსამსახურის სტატუსი და არის სამხედრო მოსამსახურე, მიუხედავად იმისა თუ რომელ ქვედანაყოფში გადის იგი სამხედრო სამსახურს. ასევე, თავდაცვის კოდექსის მიხედვით განსაზღვრულია თუ როდის აქვს რეზერვში მყოფ პირს სამხედრო მოსამსახურის სტატუსი. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ცვლილება შედის საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 388-ე მუხლში, რომლის მიხედვითაც პირველ ნაწილში ნაცვლად „სამხედრო სამსახურში მყოფი პირისა“ მიეთითება „სამხედრო მოსამსახურე“, ხოლო ამავე მუხლის შენიშვნის პირველი პუნქტი, სადაც ჩამოთვლილია თუ ვისზე ვრცელდება მუხლის მოქმედება, ამოღებული იქნება. კოდექსის სათანადო ნორმებში ტერმინი „სამხედრო სარეზერვო სამსახური“ იცვლება ტერმინით „სარეზერვო სამხედრო სამსახური“. ა.დ) კანონპროექტის კავშირი სამთავრობო პროგრამასთან და შესაბამის სფეროში არსებულ სამოქმედო გეგმასთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში (საქართველოს მთავრობის მიერ ინიციირებული კანონპროექტის შემთხვევაში): ასეთი არ არსებობს. ა.ე) კანონპროექტის ძალაში შესვლის თარიღის შერჩევის პრინციპი, ხოლო კანონისთვის უკუძალის მინიჭების შემთხვევაში − აღნიშნულის თაობაზე შესაბამისი დასაბუთება: კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი მუხლის პირველი - მე-4 ნაწილებისა, ამოქმედდება გამოქვეყნებისთანავე, ვინაიდან, მისი ამოქმედება დაკავშირებულია თავდაცვის კოდექსის შესაბამისი ნორმების ამოქმედების ვადასთან. ხოლო კანონის პირველი მუხლის პირველი - მე-4 ნაწილები, ამოქმედდება გამოქვეყნებიდან მე-15 დღეს, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 23-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით. კანონპროექტი არ ითვალისწინებს კანონისთვის უკუძალის მინიჭებას. ა.ვ) კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვის მიზეზები და შესაბამისი დასაბუთება (თუ ინიციატორი ითხოვს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას): კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვა არ არის მოთხოვნილი. ბ) კანონპროექტის ფინანსური გავლენის შეფასება საშუალოვადიან პერიოდში (კანონპროექტის ამოქმედების წელი და შემდგომი 3 წელი): ბ.ა) კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებით აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყარო: კანონპროექტის მიღებასთან დაკავშირებული აუცილებელი ხარჯების დაფინანსების წყაროა, შესაბამისი წლების სახელმწიფო ბიუჯეტიდან საქართველოს იუსტიციის სამინისტროსთვის გამოყოფილი ასიგნებები. ბ.ბ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის საშემოსავლო ნაწილზე: იურიდიული პირის დაჯარიმების შემთხვევაში სახელმწიფო მიიღებს დამატებით შემოსავალს ჯარიმის ოდენობის გათვალისწინებით (საორიენტაციოდ აღნიშნული ჯარიმის ოდენობა შეადგენს - 100 000 ლარს). ბ.გ) კანონპროექტის გავლენა სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ან/და მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე: კანონპროექტი გავლენას მოახდენს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯვით ნაწილზე. კერძოდ, აღნიშნული პროგრამის დაფინანსება განხორციელდება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ასიგნებებიდან. კანონპროექტის მიღების შედეგად შესაძლოა გაეზარდოთ განსახილველი საქმეები სხვადასხვა სახელმწიფო სტრუქტურებს მაგ. სასამართლოებს, პროკურატურას. აღნიშნული კანონპროექტის მიღების შედეგად, სასჯელაღსრულების დაწესებულებებს შესაძლოა გაეზარდოთ პატიმართა შენახვის ხარჯი (1 პატიმრის შენახვის ხარჯი გახლავთ თვეში 1354.70 ლარი, აღნიშნული ინფორმაცია მოწოდებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სპეციალური პენიტენციური სამსახურის მიერ). სამსახურის 2022 წლის დაზუსტებული ბიუჯეტით 1 (ერთი) ბრალდებულ/მსჯავრდებულისათვის განსაზღვრული საშუალო თვიური ხარჯი შეადგენს 1354,7 ლარს, წლიური - 16 256,4 ლარს (აღნიშნული თანხა მოიცავს ყველა ტიპის ხარჯს, გარდა კაპიტალური ხარჯისა“). თანხობრივად გავლენის ჯამური ოდენობა დამოკიდებული იქნება პატიმართა რაოდენობაზე. ბ.დ) სახელმწიფოს ახალი ფინანსური ვალდებულებები, კანონპროექტის გავლენით სახელმწიფოს ან მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღები პირდაპირი ფინანსური ვალდებულებების (საშინაო ან საგარეო ვალდებულებები) მითითებით: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს სახელმწიფოს ახალ ფინანსურ ვალდებულებებს, აგრეთვე სახელმწიფოს ან/და მის სისტემაში არსებული უწყების მიერ მისაღებ ფინანსურ ვალდებულებებს. ბ.ე) კანონპროექტის მოსალოდნელი ფინანსური შედეგები იმ პირთათვის, რომელთა მიმართაც ვრცელდება კანონპროექტის მოქმედება, იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე გავლენის ბუნებისა და მიმართულების მითითებით, რომლებზედაც მოსალოდნელია კანონპროექტით განსაზღვრულ ქმედებებს ჰქონდეს პირდაპირი გავლენა: სამხედრო წოდების ჩამორთმევის შემთხვევაში პირი დაკარგავს ყველა იმ ფინანსურ სარგებელს/სიკეთეს რაც გამომდინარეობდა თავისი წოდებიდან. იურიდიული პირი ლიკვიდაციის ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევისა და დაჯარიმების შემთხვევაში დაკარგავს საქმიანობის უფლებასა და ყველა იმ შემოსავალს (ფინანსურ სარგებელს) რასაც იგი მიიღებდა შესაბამისი საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში. ამასთან, განიცდის ფინანსურ ზიანს ჯარიმის ოდენობის შესაბამისად. ბ.ვ) კანონპროექტით დადგენილი გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელის (ფულადი შენატანის) ოდენობა შესაბამის ბიუჯეტში და ოდენობის განსაზღვრის პრინციპი: კანონპროექტი არ ითვალისწინებს გადასახადის, მოსაკრებლის ან სხვა სახის გადასახდელების (ფულადი შენატანის) შემოღებას. ბ1) ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე კანონპროექტის ზეგავლენის შეფასება: კანონპროექტი არ ახდენს ზეგავლენას ბავშვის უფლებრივ მდგომარეობაზე. გ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო სამართლებრივ სტანდარტებთან: გ.ა) კანონპროექტის მიმართება ევროკავშირის სამართალთან: კანონპროექტის მიღება არ ეწინააღმდეგება ევროკავშირის სამართალს. გ.ბ) კანონპროექტის მიმართება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებთან: კანონპროექტის მიღება არ ეწინააღმდეგება საერთაშორისო ორგანიზაციებში საქართველოს წევრობასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. გ.გ) კანონპროექტის მიმართება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებთან და შეთანხმებებთან, აგრეთვე, ისეთი ხელშეკრულების/შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში, რომელსაც უკავშირდება კანონპროექტის მომზადება, − მისი შესაბამისი მუხლი ან/და ნაწილი: კანონპროექტის მიღება არ ეწინააღმდეგება საქართველოს ორმხრივ და მრავალმხრივ ხელშეკრულებებს და შეთანხმებებს. კანონპროექტის მიღება არ უკავშირდება საქართველოს მიერ დადებულ ხელშეკრულებას/შეთანხმებას. გ.დ) არსებობის შემთხვევაში, ევროკავშირის ის სამართლებრივი აქტი, რომელთან დაახლოების ვალდებულებაც გამომდინარეობს „ერთი მხრივ, საქართველოსა და, მეორე მხრივ, ევროკავშირსა და ევროპის ატომური ენერგიის გაერთიანებას და მათ წევრ სახელმწიფოებს შორის ასოცირების შესახებ შეთანხმებიდან“ ან ევროკავშირთან დადებული საქართველოს სხვა ორმხრივი და მრავალმხრივი ხელშეკრულებებიდან: ასეთი არ არსებობს. დ) კანონპროექტის მომზადების პროცესში მიღებული კონსულტაციები: დ.ა) სახელმწიფო, არასახელმწიფო ან/და საერთაშორისო ორგანიზაცია/დაწესებულება, ექსპერტი, სამუშაო ჯგუფი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო კანონპროექტის შემუშავებაში, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.ბ) კანონპროექტის შემუშავებაში მონაწილე ორგანიზაციის/დაწესებულების, სამუშაო ჯგუფის, ექსპერტის შეფასება კანონპროექტის მიმართ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში: ასეთი არ არსებობს. დ.გ) სხვა ქვეყნების გამოცდილება კანონპროექტის მსგავსი კანონების იმპლემენტაციის სფეროში, იმ გამოცდილების მიმოხილვა, რომელიც მაგალითად იქნა გამოყენებული კანონპროექტის მომზადებისას, ასეთი მიმოხილვის მომზადების შემთხვევაში: ასეთი მიმოხილვა არ მომზადებულა. ე) კანონპროექტის ავტორი: საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო. ვ) კანონპროექტის ინიციატორი: საქართველოს მთავრობა.