მომხმარებლის უფლებები
ავტოსერვისმა მანქანა ცუდად შეაკეთა ან დააზიანა
გვერდზე განხილულია შემთხვევა, როცა ავტოსერვისმა შეკეთება ხარვეზით შეასრულა ან გადაცემული მანქანა დააზიანა. აღწერილია ვადები, სერვისის პასუხისმგებლობა, ნაკლის გამოსწორების წესი და სად მივმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
ვადები: შეკეთების ნაკლის გამო მოთხოვნა — ერთი წელი (სამოქალაქო კოდექსის 655-ე მუხლი), სამუშაოს მიღების დღიდან (როცა მანქანა გამოიტანეთ) (სამოქალაქო კოდექსის 655-ე მუხლი); ცნობილი ნაკლით მიღებისას პრეტენზიის გარეშე მასზე უფლებები აღარ გაქვთ (სამოქალაქო კოდექსის 652-ე მუხლი) — გაცემისას შენიშვნები აქტში ჩაწერეთ.
კვალიფიკაცია: შეკეთება — ნარდობაა, ნაკლი — შეთანხმებულ პირობებთან შეუსაბამობა (სამოქალაქო კოდექსის 641-ე მუხლი); თუ მანქანა პირადი საჭიროებისთვისაა და სერვისი მეწარმეა — დამატებით მომხმარებლის უფლებების დაცვის კანონი ვრცელდება („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი).
ახალი დაზიანება: სერვისი პასუხს აგებს გადაცემული მანქანის დაზიანებაზე გაუფრთხილებლობითაც (სამოქალაქო კოდექსის 650-ე მუხლი); „ჩვენი ბრალი არ არის“ და ქვითარში გაკეთებული დათქმები არ იხსნის — განზრახვისთვის პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების დათქმა ბათილია (სამოქალაქო კოდექსის 395-ე მუხლი).
გაუმართაობა არ აღმოიფხვრა: გადამუშავება — შემსრულებლის ხარჯზე (სამუშაო, მასალა, ტრანსპორტი) (სამოქალაქო კოდექსის 642-ე მუხლი); წერილობით განსაზღვრეთ ნაკლის აღმოსაფხვრელად გონივრული დამატებითი ვადა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი) → შემდეგ — სხვასთან შეკეთება სერვისის ხარჯზე, ფასის შემცირება ან ხელშეკრულებაზე უარის თქმა ზიანის ანაზღაურებით („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); სამოქალაქო კოდექსით — თუ ნაკლის აღმოფხვრის ვადა ამოიწურა — სხვა სერვისში შეკეთება ხარჯის ანაზღაურების მოთხოვნით (სამოქალაქო კოდექსის 643-ე მუხლი) ან ანაზღაურების შემცირება გაუფასურების თანხით (სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლი). ახალი ნაწილების ნაცვლად მეორადი: თავისი უხარისხო მასალისთვის (ნაწილებისთვის) პასუხს შემსრულებელი აგებს (სამოქალაქო კოდექსის 646-ე მუხლი).
ანგარიში და დაკავება: თუ ხარჯთაღრიცხვა არსებითად გადაჭარბებულია — გადასახდელია მხოლოდ შეთანხმებული ანაზღაურება, გარდა გაუთვალისწინებელისა (სამოქალაქო კოდექსის 631-ე მუხლი); ხარჯთაღრიცხვის გაუთვალისწინებელი ზრდის შესახებ სერვისი ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს (სამოქალაქო კოდექსის 631-ე მუხლი); სერვისს შეუძლია მანქანა თავისი მოთხოვნების უზრუნველსაყოფად გირავნობით დაიტოვოს (სამოქალაქო კოდექსის 634-ე მუხლი) — მხოლოდ დასაბუთებული მოთხოვნებისთვის: უდავო ნაწილი გადაიხადეთ, სადავო წერილობით გაასაჩივრეთ.
მტკიცებულებები და გზა: საკუთარი ექსპერტიზა შეიძლება შეუკვეთოთ და სარჩელს დაურთოთ (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი) — გადამუშავებამდე; პრეტენზია → საჩივარი მომხმარებლის დაცვის სააგენტოში სასამართლოსადმი მიმართვის უფლებას არ გართმევთ („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი); სააგენტო სწავლობს მომხმარებელთა ჯგუფის მიმართ დარღვევებს; პირადი თანხა — სასამართლოს გზით („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 30-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: სერვისი (პრეტენზია) → კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო → სასამართლო.
მტკიცებულებები: შეკვეთა-ნარიადი, ხარჯთაღრიცხვა/ფასზე მიმოწერა, გაცემის აქტი შენიშვნებით, ფოტოები ჩაბარებისა და გაცემისას, მოხსნილი ნაწილები, ავტოექსპერტის დასკვნა, პრეტენზია დამატებითი ვადით.
ხაფანგები: მანქანის აქტში შენიშვნების გარეშე გამოტანა; სხვა სერვისში გადაკეთება პრეტენზიისა და ნაკლის ფიქსაციის გარეშე; ერთწლიანის ნაცვლად საერთო სამწლიანი ვადის გათვალისწინება; იმის მოლოდინი, რომ სააგენტო მფლობელის სასარგებლოდ თანხას დაახდევინებს.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- შეკეთების ნაკლის გამო ვადა — ერთი წელი მიღების დღიდან; თვალსაჩინო ნაკლის დათქმის გარეშე მანქანის მიღება უფლებების დაკარგვას ნიშნავს
- სერვისი პასუხს აგებს გადაცემული მანქანის დაზიანებაზე გაუფრთხილებლობითაც
- თანმიმდევრობა: დამატებულ ვადაში სერვისის ხარჯზე გამოსწორება → სხვაგან შეკეთება მისი ხარჯით / ფასის შემცირება / ხელშეკრულებაზე უარი ზიანის ანაზღაურებით
- ხარჯთაღრიცხვის გადაჭარბების დაუყოვნებლივ შეუტყობინებლობისას გადაჭარბებულის გადახდა ვალდებული არ ხართ; მანქანის დაკავება — მხოლოდ დასაბუთებული მოთხოვნებისთვის
- დამოუკიდებელი ექსპერტიზა გადამუშავებამდე; პრეტენზია → სააგენტო → სასამართლო
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 650. მენარდის პასუხისმგებლობა შემკვეთის ქონების დაღუპვისას
- მუხლი 655. ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 652. ნაკლის მქონე ნაკეთობის მიღების შედეგები
- მუხლი 646. სამუშაოს შესრულება მენარდის მასალით
- მუხლი 642. დამატებითი შესრულების მოთხოვნა
- მუხლი 643. ნაკეთობის ნაკლის გამოსწორება შემკვეთის მიერ
- მუხლი 645. საზღაურის შემცირება ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 631. მიახლოებითი ხარჯთაღრიცხვის გადაჭარბების შედეგები
- მუხლი 634. გირავნობის უფლება მოძრავ ნივთებზე
- მუხლი 395. ზიანის ანაზღაურების მოვალეობისაგან განთავისუფლების შესახებ წინასწარი შეთანხმების დაუშვებლობა
- მუხლი 641. ნივთობრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 629. ცნება
- მუხლი 630. შეთანხმება ანაზღაურებაზე
- მუხლი 637. ხელშეკრულების მოშლა მენარდის ინიციატივით
- მუხლი 639. უნაკლო ნივთის წარდგენის ვალდებულება
- მუხლი 644. ხელშეკრულებაზე უარი ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 640. უფლებრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 648. საზღაურის გადახდა შესრულებული სამუშაოსათვის
- მუხლი 649. სამუშაოს მიღება
Law of Georgia On the Protection of Consumer Rights
- მუხლი 2. კანონის რეგულირების სფერო1. ეს კანონი განსაზღვრავს იმ მომხმარებლის უფლებების დაცვის ზოგად პრინციპებს, რომელიც სამართლებრივ ურთიერთობას ამყარებს მოვაჭრესთან მისი საქონლის ან მომსახურების პირადი მოხმარე
- მუხლი 18. მომსახურების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებები 1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს მომსახურების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი მომსახურება გაუწიოს
- მუხლი 30. სააგენტოს მიერ მომხმარებლის უფლების სავარაუდო დარღვევის ფაქტის შესწავლის საფუძველი1. განმცხადებელს უფლება აქვს, სააგენტოს წარუდგინოს განცხადება მომხმარებლის უფლების სავარაუდო დარღვევის შესახებ
- მუხლი 28. მომხმარებლის უფლებების დაცვის მექანიზმები