ვის ეკუთვნის საიტის, აპლიკაციის ან დიზაინის უფლებები დამუშავების შემდეგ

რა უნდა გააკეთოთ

1. მთავარი წესი: შეკვეთით შექმნილ ნაწარმოებზე ქონებრივი უფლებები შემკვეთს ეკუთვნის, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლი). წაიკითხეთ ხელშეკრულება: ხომ არ არის „უფლებები შემსრულებელთანაა“, „ლიცენზია“, „გადახდის შემდეგ“. თუ დათქმა არ არის — უფლებები შემკვეთს ეკუთვნის, კოდის/დიზაინის გადაყიდვა მათ არღვევს. პროგრამა — ლიტერატურული ნაწარმოებია („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-6 მუხლი).

2. ფორმა — შემკვეთის სუსტი წერტილი: უფლებების გადაცემის, ნაწარმოების შექმნისა და სალიცენზიო ხელშეკრულებები წერილობითია („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლი); სავალდებულო ფორმის გარეშე დადებული გარიგება ბათილია (სამოქალაქო კოდექსის 59-ე მუხლი). ზეპირი შეკვეთისას შემსრულებელი ბათილობაზე მიუთითებს — მოძებნეთ ხელმოწერილი ოფერტა/ინვოისი. მატერიალური მატარებლის (ფაილების, ეგზემპლარის) გადაცემა თავისთავად უფლებებს არ გადასცემს („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლი).

3. თუ ხელშეკრულებაში ლიცენზიაა: ხელშეკრულებით გადაცემული უფლება არაექსკლუზიურად ითვლება, თუ სხვაგვარად არ არის დათქმული („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 38-ე მუხლი); ლიცენზიაში მითითებული არ არის გამოყენების ხერხები ავტორთანვე რჩება („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი); ტერიტორიის მითითების გარეშე ლიცენზია მოქმედებს მხოლოდ საქართველოში („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი); ვადის გარეშე ლიცენზიის მოშლა ავტორს შეუძლია 3 წლის შემდეგ, 6 თვით ადრე წერილობით გაფრთხილებით („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 40-ე მუხლი).

4. საწყისი კოდი და დახვეწა: ავტორი ვალდებულია ხელშეკრულების შესაბამისად შექმნას ნაწარმოები და გადასცეს შემკვეთს („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლი) — საწყისი კოდი, თუ ის ხელშეკრულების საგანში შედის. პროგრამის გადამუშავება და შეცვლა — უფლების მფლობელის ექსკლუზიური უფლებაა („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლი); ამ უფლების გარეშე კანონიერ მფლობელს ნებართვის გარეშე შეუძლია მხოლოდ პროგრამის ადაპტაცია მუშაობისთვის და აშკარა შეცდომების გასწორება („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 28-ე მუხლი). ავტორს ყოველთვის რჩება: პირადი არაქონებრივი უფლებები ავტორთანვე რჩება ქონებრივი უფლებების დათმობისასაც („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლი); ავტორს უფლება აქვს შეეწინააღმდეგოს მისი თანხმობის გარეშე ცვლილებებს („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-17 მუხლი) — ცვლილებებზე თანხმობა აიღეთ.

5. დაცვა: პრეტენზია (საწყისი კოდისა და წვდომების გადაცემა, გადაყიდვის შეწყვეტა) → სარჩელი: საავტორო ხელშეკრულების შეუსრულებლობა — ზიანი მიუღებელი შემოსავლის ჩათვლით („საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 44-ე მუხლი). მომავლისთვის: ყველა ქონებრივი უფლების გადაცემა, ხერხები, ტერიტორია, ვადა, საწყისი კოდი, დომენი და ანგარიშები შემკვეთზე.

6. სად მიმართოთ: პრეტენზია შემსრულებელს → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; ბრენდის ლოგო — ნიშნის რეგისტრაცია საქპატენტში.

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, ტექნიკური დავალება, მიმოწერა, გადახდის დოკუმენტები, მიღება-ჩაბარების აქტი, რეპოზიტორია, გადაყიდვის სკრინშოტები.

8. გავრცელებული შეცდომები: „გადავიხადე — ე.ი. ყველაფერი ჩემია“ წერილობითი ხელშეკრულების გარეშე სადავოა; „გამოყენების უფლება“ ხელშეკრულებაში ლიცენზიაა და არა უფლებების გადაცემა; დომენი და ანგარიშები შემსრულებელზეა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ზოგადი წესი — შეკვეთით შექმნილ ნაწარმოებზე ქონებრივი უფლებები შემკვეთს ეკუთვნის, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული
• ხელშეკრულების წერილობითი ფორმა და მისი არარსებობის შედეგები
• უფლებების გადაცემა vs ლიცენზია (ნაგულისხმევად არაექსკლუზიური, მითითებული არ არის ხერხები — ავტორთან, ტერიტორია)
• ავტორის განუყოფელი პირადი უფლებები და კოდის შეცვლის უფლება
• როგორ მოვითხოვოთ საწყისი კოდის გადაცემა და რა უნდა ჩაიწეროს ხელშეკრულებაში